diergezondheid HOOFDSTUK DEEL 2: DIERGEZONDHEID DEEL 2: DIERGEZONDHEID 153

Save this PDF as:
 WORD  PNG  TXT  JPG

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "diergezondheid HOOFDSTUK 4 152 DEEL 2: DIERGEZONDHEID DEEL 2: DIERGEZONDHEID 153"

Transcriptie

1 diergezondheid Iedere veehouder wil gezonde dieren, want gezonde dieren produceren meer, geven meer arbeidsplezier, kosten minder geld en veroorzaken minder werkdruk. De gezondheid en het welzijn van de dieren bepalen voor een groot deel het aanzien en de acceptatie van de sector, maar ook de inkomens- en concurrentiekracht. De samenleving denkt steeds meer mee over de wijze waarop dieren worden gehouden en eisen regels waarin het welzijn van dieren en mensen is geborgd. Dieren maken immers een belangrijk onderdeel uit van de voedselketen. De overheid heeft besloten dat de hoeveelheid te gebruiken antibiotica de komende jaren drastisch naar beneden moet om (humane) resistentie te voorkomen. Om dit te realiseren, is inzicht in medicijngebruik nodig. CRV werkt al tien jaar samen met de dierenartsen via de KNMvD (Koninklijke Nederlandse Maatschappij voor Diergeneeskunde) en met Pfizer Animal Health onder de naam pirdap, wat staat voor Partners in Rendementverbetering Dierenartspraktijken. PirDAP is een samenwerking die de betaalde bedrijfsadvisering door de dierenarts stimuleert. PirDAP levert de dierenarts, na toestemming van de veehouder, alle informatie die de dierenarts nodig heeft voor een goede bedrijfsbegeleiding. Op deze manier kan de veehouder het optimale rendement uit zijn bedrijf halen. In 2007 is de module Diergezondheid onder VeeManager van start gegaan en konden de deelnemers alle behandelingen (via behandelplannen) inbrengen en op die manier registreren welke medicijnen voor welke dieren zijn gebruikt. Eind 2010 is Diergezondheid uitgebreid en kunnen de veehouders ook hun medicijnvoorraad eenvoudig bijhouden. CRV Diergezondheid is interactief en wisselt elektronisch de gegevens met de dierenarts uit. De dierenarts kan geleverde medicijnen en behandelingen direct doorsturen naar VeeManager. Uiteraard na toestemming van de veehouder kan de dierenarts, via pir- DAP TherapieEvaluatie, over dezelfde diergezondheidsgegevens beschikken als de veehouder. Zo kan de dierenarts het bedrijf volgen en zijn alle ziekten en behandelingen op koe- en bedrijfsniveau goed in beeld. Dit systeem geeft veehouders de zekerheid dat ze voldoen aan alle verplichtingen die de zuivel en de wetgeving stellen. Zo kunnen ze ook beter inspelen op de werkwijze bij behandelingen en daarbij hun ervaring gebruiken. Voor veehouder en dierenarts De module CRV Diergezondheid biedt de veehouder de mogelijkheid om: alle uitgevoerde behandelingen te registreren; de medicijnvoorraad digitaal bij te houden; een sluitende medicijnregistratie bij te houden die voldoet aan alle eisen van de zuivel en overheid; een beter inzicht te krijgen in de meest voorkomende ziekten, de behandelingen en de effectiviteit van uitgevoerde behandelingen; gemakkelijker te werken met behandelprotocollen; geregistreerde behandelingen over te nemen in de verplichte VKI-melding (Voedselketeninformatie); inzicht te verkrijgen in de behandelhistorie van een dier. Het is voor een veehouder mogelijk om alleen de behandelingen te registreren zonder aan voorraadbeheer te doen. In beide gevallen kan de dierenarts beschikken over de diergezondheids- en de mpr-gegevens van het bedrijf in pirdap. PirDAP TherapieEvaluatie biedt de dierenarts: beter inzicht in de meest voorkomende ziekten en de behandelingen; een mogelijkheid om eenvoudig te werken met behandelprotocollen voor al zijn/haar veehouders; de mogelijkheid om samen met de veehouder het bedrijf te vergelijken met het landelijk gemiddelde en zo doelstellingen vast te leggen en na te streven; de mogelijkheid om aan de hand van de overzichten kritisch te kijken of bepaalde werkwijzen en/of medicatie bij behandelingen wel voldoende effect hebben; optimale mogelijkheden voor bedrijfsbegeleiding. Stappenplan Om snel en gemakkelijk te kunnen werken met de CRV Diergezondheidsmodule moet de veehouder een aantal zaken eenmalig vastleggen: 1. medicijnleverancier(s) 2. medicijngebruik 3. behandelplannen 4. beginvoorraad Hierna kan de dagelijkse invoer plaatsvinden via de pda en/of VeeManager. 152 DEEL 2: DIER DEEL 2: DIER 153

2 4.1 Medicijnleveranciers Op het scherm medicijnleveranciers staan de reguliere medicijnleveranciers. Standaard is dit de eigen dierenartspraktijk. De veehouder kan eventueel leveranciers toevoegen. Door een naam of een postcode in te voeren verschijnen alle dierenartspraktijken in beeld die hieraan voldoen. Het selecteren van de juiste dierenartspraktijk kan eenvoudig door een vinkje voor de naam te plaatsen. Onder aan de pagina kan men klikken op opslaan en de leverancier is toegevoegd. Door het rode kruisje achter de naam van een leverancier aan te klikken is de leverancier weer verwijderd. De vaste Hoe werkt PIR DAP THERAPIE-EVALUATIE? Verantwoord medicijngebruik begint bij meten. De veehouder registreert zijn behandelingen en medicijngebruik in zijn managementpakket. Door uitwisseling tussen zijn managementpakket en het praktijkmanagementsysteem en pirdap ontstaat een interactieve uitwisseling. De veehouder heeft beschikking tot alle medicijngegevens van zijn veestapel en kan zijn voorraadbeheer op eenvoudige wijze bijhouden. Maar ook de dierenarts ontvangt duidelijke overzichten van de gestelde diagnoses en behandelingen op de bedrijven. Deze overzichten zijn de basis voor bedrijfsbegeleiding op het gebied van verantwoord medicijngebruik en diergezondheid. Zowel de veehouder als de dierenarts hebben de beschikking over een zeer gebruiksvriendelijk programma. De veehouder legt zijn behandelingen vast in zijn managementpakket. Hij ontvangt gegevens over toegediende en geleverde medicijnen van de dierenarts De dierenarts legt zijn toegediende en geleverde medicijnen vast in zijn praktijkmanagementpakket In pirdap ontvangt de dierenarts overzichten die hij gebruikt voor zijn bedrijfsbegeleiding medicijnleverancier is gekozen op basis van de informatie van de GD en is niet te verwijderen. De vaste dierenartspraktijk wisselt de informatie over de afgeleverde medicijnen, als de veehouder daarvoor toestemming heeft gegeven, automatisch uit met de module CRV Diergezondheid. 4.2 Medicijngebruik Veehouders gebruiken in overleg met hun dierenarts bij een aandoening of ziekte bepaalde medicijnen. Deze lijst van gebruikte medicijnen moeten ze vooraf in de module CRV Diergezondheid inbrengen. Op die manier kan de gebruiker altijd eenvoudig kiezen uit zijn eigen medicijnenlijst. Lijst van te gebruiken medicijnen Het toevoegen van geneesmiddelen aan de bedrijfseigen lijst kan eenvoudig vanuit de centrale database door middel van de button toevoegen. Door de naam of het eerste deel van de naam, of het registratie-nl-nummer van het geneesmiddel in te vullen, verschijnen alle geregistreerde geneesmiddelen voor runderen met die naam in beeld die voldoen aan de opgegeven naam of het opgegeven deel van de naam. Hieruit kan men vervolgens kiezen. Als het registratienummer is ingevuld, verschijnt direct het juiste geneesmiddel in beeld. Door een vinkje te plaatsen in het eerste hokje wordt het geneesmiddel geselecteerd. Door onder aan de pagina te klikken op opslaan worden de geselecteerde medicijnen toegevoegd aan de bedrijfseigen lijst. Diergeneesmiddelen die niet in de centrale medicijnenlijst staan, zijn toe te voegen via toevoegen nieuwe medicijnen. Wijzigen medicijngegevens Standaard staan bij ieder medicijn de voor het betreffende medicijn geregistreerde wachttermijn melk en vlees en de toedieningswijze. Wil je hier als veehouder van afwijken, dan zijn deze wijzigbaar door achter het medicijn de button wijzig aan te klikken. Per geneesmiddel zijn op het vervolgscherm de toedieningswijze, de wachttermijnen voor melk en vlees en de eenheid aan te passen. Voor de wachttermijnen voor melk en vlees kan gekozen worden uit: uur, dag, week of maand. Voor toedieningswijze kan men kiezen uit: bek, huid, baarmoeder, uier, injectie bloedvat, injectie spier, injectie onderhuids of overig. Voor eenheid zijn er de volgende mogelijkheden: cc/ml, liter, milligram, gram, injector, stift, tablet, capsule, bolus, stuks, pil of overig. 154 DEEL 2: DIER DEEL 2: DIER 155

3 4.3 Behandelplannen De meeste behandelingen worden altijd op een vaste manier uitgevoerd. Het invoeren van behandelingen in VeeManager is zo eenvoudig mogelijk gemaakt. In feite is het niets anders dan de vaste werkwijze opslaan in een behandelplan. Het voordeel van het gebruik van een behandelplan is dat de veehouder vaker voorkomende ziekten/behandelingen met een paar klikken kan koppelen aan een dier of aan een groep dieren. Deze behandelplannen kan hij eventueel samen met de dierenarts opstellen. De dierenarts kan de behandelplannen van de dierenartsenpraktijk automatisch doorsturen naar VeeManager. Hiermee heeft de veehouder direct de beschikking over de meest recente behandelplannen van zijn dierenarts en/of de met zijn dierenarts afgestemde behandelplannen voor zijn bedrijf. Na afloop van elk bedrijfsbezoek brengt de dierenarts de uitgevoerde behandeling en de gebruikte medicijnen in, in het systeem Overzicht en toevoegen behandelplannen Het zelf samenstellen van een behandelplan gaat heel eenvoudig. Bij type behandeling kan men kiezen uit diverse soorten behandelingen. Daarna legt men de bijbehorende diergeneesmiddelen, de toedieningswijze en de hoeveelheid vast. Er kan gekozen worden voor de bedrijfseigen medicijnenlijst, maar via hetzelfde scherm is het ook mogelijk om eenvoudig een nieuw medicijn toe te voegen. Bij wachttermijn melk en vlees kan een specifieke wachttermijn voor dit behandelplan worden ingevoerd. Dit is alleen nodig als de wachttermijn afwijkt van de langste wachttermijn van de gebruikte medicijnen. Door elk behandelplan een unieke naam te geven (in het eerste invulblokje) kan de veehouder nadien snel het juiste behandelplan koppelen aan het behandelde dier of de behandelde diergroep. De behandelplannen zijn zeer flexibel en simpel aan te passen per ziektegeval. De ingebrachte behandelplannen zijn in één overzicht te zien met bijbehorende wachttermijnen. Door een dubbelklik op het rode kruisje is het behandelplan eenvoudig te verwijderen. Voor wijzigingen is één klik op wijzig voldoende. Het betreffende behandelplan komt dan in beeld, waarna de aanpassingen kunnen plaatsvinden. Behandelplannen kunnen eenvoudig gekoppeld worden aan de dieren 156 DEEL 2: DIER DEEL 2: DIER 157

4 4.4 Beginvoorraad medicijnen Om de medicijnvoorraad te beheren, moet de veehouder eerst de beginvoorraad vastleggen. Vervolgens worden de medicijnen geleverd door de vaste dierenartspraktijk, automatisch toegevoegd. Externe aankopen kan de veehouder zelf toevoegen. Correcties op de medicijnvoorraad, bijvoorbeeld omdat de houdbaarheidsdatum verstreken is, kunnen worden doorgevoerd in invoer correctie. De beginvoorraad van alle aanwezige medicijnen moet de veehouder eenmalig vastleggen in Diergezondheid. Om die goed te registreren moet eerst de eenheid worden ingebracht in me- Alle behandelingen en gebruikte medicijnen worden vastgelegd in Diergezondheid en kunnen ingezien worden in Dierhistorie Via de pda zijn ook behandelingen op te vragen of in te brengen dicijngebruik. Als er geen eenheid is vastgelegd, komt het medicijn niet voor in de lijst bij beginvoorraad. Nadat de voorraad is ingebracht, is door een klik op de button opslaan alles vastgelegd. Vanaf dat moment wordt het medicijngebruik bij behandelingen automatisch verrekend met de voorraad. De medicijnen die de vastgelegde leveranciers leveren, worden automatisch toegevoegd aan de voorraad. Aankoop en correctie medicijnvoorraad In het scherm Aankoop en correctie medicijnvoorraad kunnen inkopen ingebracht worden die niet automatisch door de dierenarts zijn doorgestuurd of die ergens anders gekocht zijn. Als het om nieuwe medicijnen gaat, zijn ze eenvoudig aan de bedrijfseigen lijst toe te voegen. Bij leverancier kan worden vastgelegd waar de aankoop is gedaan. Het kan voorkomen dat men een medicijn niet meer kan gebruiken (bijvoorbeeld door het overschrijden van de houdbaarheidsdatum). Om de voorraad toch kloppend te houden kan deze via correcties worden bijgesteld. Is er onverwachts toch nog een beetje over van het medicijn, dan is dit aan te geven via afronding positief. 4.5 Dagelijkse invoer Na eenmalige invoer van leveranciers, medicijngebruik, behandelplannen en beginvoorraad, kan de deelnemer beginnen met het ingeven van behandelingen en van start gaan met zijn voorraadbeheer. Invoer gegevens De dagelijkse invoer van behandelingen kan heel eenvoudig via VeeManager op de pc, maar ook via de pda ter plekke in de stal of de weide. Hoe completer de gegevens worden ingebracht, des te betrouwbaarder alle overzichten zijn. Koppelbehandelingen Bij behandeling van een heel koppel voor bijvoorbeeld een voetbad is de behandeling eenvoudig te koppelen aan alle betreffende dieren. Individueel inbrengen hoeft dan niet. 4.6 Overzichten Naast het dier- en bedrijfsoverzicht voor ziekten en behandelingen kent de module Diergezondheid nog een aantal overzichten. Zo is er een medicijnenvoorraadlijst, een aankooplijst van medicijnen, een lijst van correcties die gedaan zijn op de medicijnvoorraad en een samenvatting. In VeeManager Assistent kunnen correcties en aankopen worden ingevoerd. Alle behandelingen zijn op te vragen via een overzicht. De correctie-, aankoop- en samenvattingsoverzichten zijn voorbehouden aan VeeManager. Dierhistorie opvragen In het dieroverzicht kan elke behandeling worden gewijzigd of verwijderd. Er is een overzicht per dier beschikbaar. Overzicht niet geleverde melk Via het overzicht Niet geleverde melk is inzichtelijk van welke dieren en hoeveel dagen er geen melk geleverd mocht worden. Hier kan de veehouder uitrekenen hoeveel liter melk deze aandoeningen gekost hebben. 158 DEEL 2: DIER DEEL 2: DIER 159

5 4.7 PIR DAP THERAPIE- EVALUATIE 4.8 DIGIKLAUW Gezonde klauwen zorgen voor duurzaamheid in de koeien, voor meer dierwelzijn en kostprijsverlaging. Dat is wat iedere veehouder wil. Met de invoering van DigiKlauw is hiervoor de basis gelegd. DigiKlauw maakt klauwaandoeningen op koe- en op bedrijfsniveau inzichtelijk en biedt de mogelijkheid om het verloop van de klauwgezondheid op een bedrijf te monitoren. Hiermee biedt het belangrijke aanknopingspunten voor het verbeteren van het management. Kreupelheid is samen met mastitis het belangrijkste diergezondheidsprobleem bij runderen. De kosten van kreupelheid door minder melk, een verhoogde kans op mastitis, verminderde vruchtbaarheid, uitval en uiteraard behandelingskosten en medicij- nen bedragen gemiddeld 50 euro per koe per jaar. DigiKlauw is ontstaan uit een unieke samenwerking tussen de klauwverzorgers van de Agrarische Bedrijfsverzorging (AB), de Vereniging voor rundveepedicure (VvRVP) in Nederland, de Gezondheidsdienst voor Dieren (GD) en CRV. In 2010 is het vernieuwde DigiKlauw van start gegaan en is de fokwaarde klauwgezondheid geïntroduceerd. Allerlei zaken vastleggen is goed, maar dan moet er wel iets mee worden gedaan waarmee de veehouder voordeel kan behalen. De module CRV Diergezondheid bevat heel veel waardevolle informatie waarmee dierenarts en veehouder de bedrijfsbegeleiding kunnen optimaliseren. Zo geeft CRV Diergezondheid inzage in veelvoorkomende aandoeningen, de uitgevoerde behandelingen en de effectiviteit daarvan. De dierenartsen hebben dezelfde informatie als de veehouder, ze beschikken ook over de landelijke ge- Dierenartsen zijn zeer nauw betrokken bij de opzet voor de module Diergezondheid en hebben vooraf alles getest op pilotbedrijven middelden. In overleg kunnen ze doelen stellen. CRV Diergezondheid zorgt naast het verplicht registreren van de medicijnen voor meer bewustwording van het medicijngebruik. Doordat zaken inzichtelijker worden, kan de veehouder eerder actie ondernemen en vindt er een verschuiving plaats van behandelen naar preventief werken. Hoe werkt DigiKlauw? De klauwverzorger downloadt, voordat hij start met de werkzaamheden, eerst de stallijst van het bedrijf. Na het bekappen van elke koe worden direct de bevindingen vastgelegd in de pda. Na afloop van het bedrijfsbezoek wordt de digitale stallijst aangevuld met de klauwdata verzonden naar de centrale database van CRV. Aansluitend worden de gegevens verwerkt in overzichten zoals is te zien in dit hoofdstuk. Deelnemende veehouders kunnen de overzichten inzien in VeeManager onder Diergezondheid, Extra, Klauwgezondheid. Deelname aan VeeManager is niet noodzakelijk. De verzamelde klauwdata zijn mede de basis voor de berekening van de klauwgezondheidsfokwaarden. Deze gegevens zijn te vinden bij de verervingsgegevens van de stieren op de stierenkaart en nog uitgebreider op de site. Voorbeeld van een dieroverzicht Klauwverzorger legt zijn bevindingen vast in de pda en verzendt de klauwdata na afloop van het bezoek Centrale computer CRV Veehouders ontvangen overzichten voor hun management 160 DEEL 2: DIER DEEL 2: DIER 161

6 4.9 Werkwijze Alle klauwverzorgers in Nederland kunnen deelnemen aan DigiKlauw. Ze moeten daarvoor een pda aankopen en meedoen aan uniformering voor het herkennen van de verschillende klauwaandoeningen en gradaties van aandoeningen. Veehouders kunnen zich aanmelden via de klauwverzorgers die aangesloten zijn bij AB of de VvRVP. Zodra de klauwverzorger gegevens aanlevert bij CRV, komen die automatisch beschikbaar via Vee- Manager. Het is hiervoor niet noodzakelijk deelnemer te zijn aan het online managementpakket VeeManager. De kosten voor DigiKlauw zitten in het tarief van de klauwverzorger; er worden geen kosten van CRV rechtstreeks bij de deelnemer in rekening gebracht. De klauwverzorger downloadt, voordat hij start met de werkzaamheden, eerst de stallijst van het bedrijf door het ubn in te toetsen. Nadat hij de laatste koe uit het koppel heeft bekapt, verzendt hij de gegevens naar CRV. Binnen enkele minuten zijn de gegevens voor de veehouder beschikbaar via VeeManager- Diergezondheid-Klauwgezondheid. Veel veehouders stellen de klauwverzorger de volgende vraag: Welke klauwproblemen heb je gezien en wat kan ik het beste doen om ze te voorkomen? Deze vraag kan nu gefundeerd met de cijfers aan de keukentafel worden besproken. Klauwproblemen staan nooit op zichzelf. Veel zaken rondom klauwgezondheid beïnvloeden elkaar en hangen van elkaar af. Dit vraagt om een bedrijfsspecifieke aanpak en goede adviseurs met kennis van zaken. De adviseur (klauwverzorger, veevoerspecialist, dierenarts) zal zijn advies Via deze schermen legt de klauwverzorger de aandoeningen vast per dier, of kan hij de historie bekijken onderbouwen met de cijfers vanuit DigiKlauw, waarmee het advies extra waarde krijgt. Daarnaast kan de veehouder vanuit de overzichten met één muisklik op info (dat staat achter elke aandoening in het bedrijfsoverzicht) praktische behandeladviezen en preventieve maatregelen van de Gezondheidsdienst voor Dieren inzien. Waarop scoren? De klauwverzorger kan tien verschillende aandoeningen per koe registreren en daarnaast nog drie andere kenmerken vastleggen (zie kaart en tabel 1). Voor de vijf belangrijkste aan- Tabel 1 Scoren van klauwaandoeningen doeningen (1 t/m 5 op de kaart) wordt de ernst van de aandoening vastgelegd (1 is licht aanwezig, 2 is duidelijk aanwezig en 3 is ernstig kreupel). In de pda worden op een eenvoudige en snelle manier alle aandoeningen per koe op klauwniveau vastgelegd. Ook de informatie over het bevestigen van een blokje, of de opmerking volgende keer zien kan worden ingebracht. De klauwverzorger weet daarmee vooraf welke koeien hij in elk geval wil zien en waarom. Deze informatie is van belang voor de adviseurs voor een juiste interpretatie van de gegevens. nr. kenmerk afkorting waarde 1 mortellaro MT 1, 2, 3 2 stinkpoot SP 1, 2, 3 3 zoolbloeding (kneuz.) ZB 1, 2, 3 4 wittelijndefect WL 1, 2, 3 5 zoolzweer ZZ 1, 2, 3 6 chronische bevangenheid CB x 7 tyloom TL x 8 dikke hak DH x 9 teenpuntnecrose TN x 10 tussenklauw TK x 11 blokje bevestigd bl x 12 verband VB x 13 volgende keer zien VK x 162 DEEL 2: DIER DEEL 2: DIER 163

7 4.10 Klauwgezondheidsscore (KGS) De massa individuele klauwgegevens die de klauwverzorger inbrengt, transformeert CRV tot DigiKlauw, een helder bedrijfsoverzicht en bijbehorende dieroverzichten. Het bedrijfsoverzicht maakt in één keer duidelijk hoe het er met de klauwgezondheid voorstaat op het bedrijf. Het bedrijfsoverzicht Klauwgezondheid bestaat uit drie gedeelten: een overzicht van de algehele klauwgezondheid in de tijd, zowel in cijfers als grafisch, en aandoeningen tijdens laatste bekapping. Scores vormen een belangrijke informatiebron De vastgelegde gegevens per dier vormen een unieke informatiebron. Zo ontvangt de veehouder complete dier- en bedrijfsoverzichten die hij Klauwgezondheidsscore De klauwgezondheidsscore (KGS) is een belangrijke graadmeter voor de klauwgezondheid. Het is een berekende score voor het bedrijf ten opzichte van het landelijke gemiddelde waarbij rekening wordt gehouden met onder andere pariteit (eerste-, tweedekalfs), lactatiestadium en seizoen van bekappen. De klauwgezondheidsscore wordt per aandoening (mortellaro, stinkpoot, zoolbloeding, witte lijn, zoolzweer, tyloom) berekend, maar ook als totaalscore. Het gemiddelde is gesteld op 50, lager is minder goed, hoger is goed. De score loopt van 0 tot 100. In de meest rechtse kolom wordt de De klauwgezondheidsscore van de laatste bekapping getoond met steunkleuren. Deze kleuren verwijzen naar het bijbehorende advies: groen is goed, bij rood is ingrijpen noodzakelijk. De totale KGS bij Klauwgezondheid Verloop, staat onder aan het bedrijfsoverzicht ook grafisch weergegeven Onder dit blokje wordt de gemiddelde klauwgezondheidsscore vermeld van het bedrijf op die datum. kan gebruiken voor zijn management en begeleiding. CRV ontvangt de gegevens en koppelt die aan de betreffende stieren om zo de fokwaarden voor klauwgezondheid te berekenen. Met die fokwaarden kan de veehouder zijn voordeel doen in de fokkerij. Van score naar advies De berekende klauwgezondheidsscore geeft de klauwgezondheidsstatus van de veestapel voor de verschillende aandoeningen en dient als advies voor behandeling en preventie. Rechts naast het overzicht van de klauwgezondheidsscore overzicht staat na de laatste bekapping bij elke aandoening een knop info. Eén druk hierop en de deelnemer krijgt informatie van de Gezondheidsdienst voor Dieren (GD) over die aandoening en adviezen over hoe te handelen of preventief te werken. De klauwproblemen zijn grofweg te verdelen in infectieuze problemen (mortellaro en stinkpoot) en voedingsproblemen, die er in combinatie met overbelasting voor kunnen zorgen dat er bevangenheid ontstaat. Om te kunnen profiteren van adviezen van dierenarts en voervoorlichter, kan de veehouder CRV toestemming geven ook te beschikken over de Digi- Klauwgegevens van het bedrijf (hier zijn geen extra kosten aan verbonden). Er is informatie beschikbaar per aandoening van de Gezondheidsdienst voor Dieren 164 DEEL 2: DIER DEEL 2: DIER 165

8 1 2 1 Aandoeningen per pariteit 2 Aandoeningen per lactatiestadium 4.11 Bedrijfs- en DIEROverzicht Een groot gedeelte van het bedrijfsoverzicht is al behandeld op [p. 164]. In het midden van het bedrijfsoverzicht staan de aandoeningen van de laatste bekapping per groep. Het bovenste gedeelte toont de aandoeningen per pariteit en het onderste gedeelte toont de aandoeningen per lactatiestadium. Op deze manier kunnen veehouders die zogenaamd strategisch bekappen (dit wil zeggen: standaard vóór de droogstand én in de derde maand van de lactatie) aan de mate van verkleuring van de klauwen (zoolbloeding) zien of de koeien goed opstarten. Is er veel verkleuring, dan valt er toch wat te verbeteren op het gebied van de voeding tijdens de droogstand en de eerste maanden van de lactatie. Dieroverzichten en attentielijsten DigiKlauw laat via het dieroverzicht de vastgelegde analyse door de klauwverzorger zien. Door het aanklikken van Details wordt op dierniveau ingezoomd op de klauwgezondheidshistorie van het betreffende dier. Het is ook mogelijk om de resultaten van eerdere bekappingen te bekijken door een andere datum in het vakje Datum bekappen te selecteren. Om overzicht te behouden, kan de deelnemer ook kiezen van welke aandoening hij een overzicht wil zien. De dierhistorie is op twee manieren in te zien: door een klik op Details aan het eind van de regel achter de naam van het dier, of via Dierhistorie (links in het menu). De attentielijst geeft de dieren weer die volgens de klauwverzorger extra aandacht nodig hebben of die hij bij de eerstvolgende bekapbeurt graag weer wil zien Fokwaarde KLAUWGezondheid De vastgelegde gegevens per dier in DigiKlauw herbergen een schat aan informatie over de klauwgezondheid. CRV koppelt deze gegevens aan de vader en de moeder van het dier. Hieruit worden klauwgezondheidsfokwaarden berekend voor de zes meest voorkomende aandoeningen. Uit deze zes fokwaarden wordt vervolgens de klauwgezondheidsindex berekend als Gezonde klauwen zorgen voor duurzaamheid in de koeien één totale fokwaarde. (Dit is duidelijk wat anders dan de klauwgezondheidsscore [p. 164]. Veehouders spelen een cruciale rol in de klauwgezondheid. Vooral huisvesting, voeding en tijdig bekappen zijn invloedrijke factoren. Als de klauwgezondheid op korte termijn verbeterd moet worden, dan kan dat alleen door direct managementmaatregelen te nemen. Voor de langere termijn kan de fokkerij met de nieuwe fokwaarden zeker een bijdrage leveren. Hoewel de erfelijkheidsgraad van klauwgezondheid vrij laag is, zijn de genetische verschillen in de populatie groot. Gelukkig bleek dat de meest voorkomende aandoeningen de hoogste erfelijkheidsgraad bezitten. Door de unieke manier van gegevensverzameling via DigiKlauw is het nu mogelijk om de meest betrouwbare klauwgezondheidsfokwaarden te berekenen. Nederland is na Zweden het tweede land ter wereld met een fokwaardeschatting voor klauwgezondheid. Om de fokwaarden goed te kunnen berekenen is een aantal aanvullende eisen aan de gegevens uit DigiKlauw gesteld, waaronder: het dier moet stamboekgeregistreerd zijn en gekalfd hebben; minimaal 20 procent van de aanwezige dieren moet behandeld zijn; het minimaal aantal behandelde dieren is tien; per bedrijfsbezoekdag moeten er gemiddeld minimaal 0,1 diagnoses en maximaal 3 diagnoses per behandeld dier zijn. De fokwaarden klauwgezondheid worden in alle gevallen gepresenteerd op zwartbontbasis. Klauwgezondheidsindex De klauwgezondheidsindex wordt sinds april 2010 vermeld op de CRVstierenkaart. Deze fokwaarde is te vinden onder gebruikskenmerken dochters. Het is één getal waarin met een speciale formule de fokwaarden voor de zes meest voorkomende klauwaandoeningen zijn meegenomen. De inweging daarvan is gekozen op basis van de economische schade, de erfelijkheidsgraad en de correlatie met de andere aandoeningen. Stinkpoot en mortellaro worden hierdoor het zwaarst ingewogen. Zodra van vijftien bekapte dochters van één stier de gegevens binnen zijn bij CRV, inclusief de beenexterieurkenmerken, zorgt dit voor een betrouwbaarheid van zestig procent. Bij dertig bekapte dochters stijgt de betrouwbaarheid van de fokwaarde naar zeventig procent. Hoe meer bedrijven gebruikmaken van DigiKlauw, des te sneller fokwaarden beschikbaar komen met een hogere betrouwbaarheid. Het gemiddelde van de klauwgezondheidsindex is 100. Hogere getallen, bijvoorbeeld 104, geven aan dat klauwaandoeningen bij de dochters van die stier minder vaak voorkomen en dat de eigenaar vijf euro per nakomeling per jaar kan besparen. Fokwaarden op stierenkaart en de CRV-site De vermelde fokwaarde klauwgezondheid op de stierenkaart is de hierboven omschreven klauwgezondheidsindex. De klauwgezondheidsindex is ook te vinden bij alle verervingsgegevens van CRV-stieren op de website. Maar de site biedt meer. Op de site zijn ook de individuele fokwaarden voor de 166 DEEL 2: DIER DEEL 2: DIER 167

9 verschillende klauwaandoeningen op stierniveau terug te vinden. Tik hiervoor op de CRV-homepage in het vakje stier zoeken de naam een stier in (bijvoorbeeld Stilist). Daarna verschijnen alle verervingsgegevens van Stilist op het scherm. Door rechtsboven te klikken op achtergrond verschijnt er extra achtergrondinformatie. Daarbij staan ook de zes extra fokwaarden klauwgezondheid die niet apart op de stierenkaart staan. Fokkerijvoordeel In SAP en StierWijzer kunnen veehouders nu ondergrenzen inbrengen voor de klauwgezondheid. Stieren die 104 scoren voor hun klauwgezondheidsindex geven dochters met ongeveer tien procent minder klauwgezondheidsproblemen. Op die manier is het nu mogelijk om ook via fokkerij een positieve bijdrage te leveren aan de klauwgezondheid. Met DigiKlauw laat de sector, net als met de module CRV Diergezondheid, zien dat de diergezondheid in Nederland serieus wordt genomen BewegingS- of locomotionscore Lopen om te vreten, opstaan, tochtigheid tonen: goed beenwerk is een must. Aan de hand van deze scorekaart, waarbij de kromming van de rug een belangrijk ijkpunt is, kunnen veehouders de klauwgezondheid meten. Bij een goede klauwgezondheid scoort 80 procent van de koeien een 1 of een 2. Bewegingsscore 1 Normaal Staat en loopt normaal. Alle klauwen doelbewust neergezet. % verminderde voeropname: 0 % verminderde melkproductie: 0 Bewegingsscore 2 licht afwijkend Staat met rechte rug maar kromt de rug in beweging, gang is licht afwijkend. % verminderde voeropname: 1 % verminderde melkproductie: 0 Klauwgezondheidsfokwaarden van Delta Stilist Bewegingsscore 3 lichte kreupelheid Staat en loopt met een kromme rug. Korte stappen met één of meerdere poten. % verminderde voeropname: 3 % verminderde melkproductie: 5 Bewegingsscore 4 kreupel Kromme rug in stilstand en beweging. Eén of meerdere klauwen worden ontlast. % verminderde voeropname: 7 % verminderde melkproductie: 17 Bewegingsscore 5 ernstig kreupel Kromme rug. Weigert op een klauw te staan of hinkt. Blijft liggen of heeft grote moeite op te staan. % verminderde voeropname: 16 % verminderde melkproductie: DEEL 2: DIER DEEL 2: DIER 169

Agrarische Bedrijfsverzorging. Digiklauw. Meer grip op klauwgezondheid

Agrarische Bedrijfsverzorging. Digiklauw. Meer grip op klauwgezondheid Agrarische Bedrijfsverzorging Digiklauw Meer grip op klauwgezondheid De gezondheid van de klauwen is een goede graadmeter voor de gezondheid van uw veestapel. Een goed beeld verkrijgen van het verloop

Nadere informatie

VeeManager Uw veestapel eenvoudig in de hand

VeeManager Uw veestapel eenvoudig in de hand VeeManager Uw veestapel eenvoudig in de hand Mario Willen Guido Boogaerts Behoeften melkveehouderij zonder quotum Efficiënte productie Informatie van de veestapel Informatie van de (attentie) -koe Gebruiksgemak

Nadere informatie

Klauwgezondheid. studiegroepen december 2010. 24-12-2010 DAP van Waard tot Klif

Klauwgezondheid. studiegroepen december 2010. 24-12-2010 DAP van Waard tot Klif Klauwgezondheid studiegroepen december 2010 1 Indeling presentatie Belang van klauwgezondheid Verschillende klauwaandoeningen Stinkpoot Mortellaro Tussenklauwontsteking Bevangenheid Zoolzweer Wittelijnproces,

Nadere informatie

UNIFORM-Pocket PC Handleiding

UNIFORM-Pocket PC Handleiding UNIFORM-Pocket PC Handleiding Inhoud 1. Installatie UNIFORM Pocket PC... 3 2. Handleiding UNIFORM Pocket PC... 5 2.1 Attentielijst... 5 2.2 Dierkaart... 7 2.3 Registraties... 10 2.4 Synchroniseren... 10

Nadere informatie

Kengetallen E-30 Fokwaarde Klauwgezondheid

Kengetallen E-30 Fokwaarde Klauwgezondheid Kengetallen E-30 Fokwaarde Klauwgezondheid Inleiding Klauwaandoeningen en kreupelheid vormen samen met mastitis en verminderde vruchtbaarheid de belangrijkste bedrijfsgezondheidsproblemen in de Nederlandse

Nadere informatie

Handleiding. SaldoMaster

Handleiding. SaldoMaster Handleiding SaldoMaster Inhoudsopgave 1. Saldomaster... 4 1.1 Gegevens uitwisselen... 5 1.1.1 Als u Agis Total Farm System heeft... 5 1.2 Synchroniseren... 7 1.3 Invoeren... 8 1.3.1 Periodegegevens...

Nadere informatie

Nieuwe ontwikkelingen. Veel onderzoek. Wat kunt u verwachten? Wat kost mastitis. Theorie en praktijk ( /koe/jaar) Economie van diergezondheid

Nieuwe ontwikkelingen. Veel onderzoek. Wat kunt u verwachten? Wat kost mastitis. Theorie en praktijk ( /koe/jaar) Economie van diergezondheid Nieuwe ontwikkelingen Economie van diergezondheid Henk Hogeveen Leerstoelgroep Bedrijfseconomie, Wageningen Universiteit Departement Gezondheidszorg Landbouwhuisideren, Universiteit Utrecht Antibiotica

Nadere informatie

Happy Cow Project i.s.m. Rabobank Maas en Waal en CowSignals Training Company. Evaluatie

Happy Cow Project i.s.m. Rabobank Maas en Waal en CowSignals Training Company. Evaluatie Happy Cow Project i.s.m. Rabobank Maas en Waal en CowSignals Training Company Evaluatie Conclusie Happy Cow Project: april 2013 Happy Cow Project succesvol afgesloten! Bijna alle deelnemers hebben reeds

Nadere informatie

Prestaties in beeld HOOFDSTUK 5. 5.1 hoe presteert mijn veestapel?

Prestaties in beeld HOOFDSTUK 5. 5.1 hoe presteert mijn veestapel? 5.1 hoe presteert mijn veestapel? Veehouders willen goede resultaten behalen. Maar waaraan lees je die af? En hoe zijn de resultaten op een gemakkelijke manier te vergelijken met bijvoorbeeld landelijke

Nadere informatie

Alle mogelijkheden van de VeeManager App

Alle mogelijkheden van de VeeManager App HANDLEIDING VEEMANAGER APP VLAANDEREN Versie 3.1, oktober 2014 Alle mogelijkheden van de VeeManager App Met de VeeManager App managet u altijd en overal uw veestapel op uw smartphone of tablet. Of u nu

Nadere informatie

TESonline handleiding Antibiotica

TESonline handleiding Antibiotica Inleiding TESonline handleiding Deze handleiding geeft weer hoe u behandelingen van antibiotica kunt vastleggen bij de dieren. Mocht u desondanks vragen hebben, neem dan contact op met uw contactpersoon

Nadere informatie

Handleiding UNIFORM-TOUCH

Handleiding UNIFORM-TOUCH Handleiding UNIFORM-TOUCH 2013 UNIFORM-Touch Met de UNIFORM-Touch heeft u als veehouder real-time alle informatie van uw koeien bij de hand. Denk hierbij aan de algemene koekalender gegevens, de gegevens

Nadere informatie

Klauwverzorging. Les 1

Klauwverzorging. Les 1 Klauwverzorging Les 1 Klauwverzorging Klauwverzorging Inhoud: - herkennen van klauwziekten - hoorngroei - ziektebeeld beschrijven maatregelen nemen onderhoud gereedschap funktioneel pedicuren Duur: 8 dagdelen

Nadere informatie

Handleiding SG-Online

Handleiding SG-Online Handleiding SG-Online April 2011 Inhoudsopgave Inleiding... 3 1. Inloggen... 4 2. Startscherm SG-Online... 5 3. Stalbezetting... 6 4. Registratie... 8 4.1. Geboortemelding...8 4.2. Aanvoermelding...11

Nadere informatie

Chapter 10. Klauwgezondheid bij melkkoeien in Nederland

Chapter 10. Klauwgezondheid bij melkkoeien in Nederland Claw Health in Dairy Cows in the Netherlands Chapter 10 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 - Chapter 10 - Klauwgezondheid bij melkkoeien in Nederland Subtitel: Epidemiologische aspecten van verschillende klauwaandoeningen

Nadere informatie

Medewerkershandleiding. 25-01-2013 Versie 1.1

Medewerkershandleiding. 25-01-2013 Versie 1.1 Medewerkershandleiding 25-01-2013 Versie 1.1 Inhoud 1) Uitgangspunt... 2 2) Startscherm... 3 2.1) Fitheid en speerpunten... 3 2.2) Speerpunten en de benodigde kennis... 4 2.3) Kennisdoelen... 4 3) Uw persoonlijke

Nadere informatie

Nieuwe droogzetrichtlijnen voor 2014. Bart Geurts Dierenarts

Nieuwe droogzetrichtlijnen voor 2014. Bart Geurts Dierenarts Nieuwe droogzetrichtlijnen voor 2014 Bart Geurts Dierenarts Indeling presentatie Antibioticabeleid Waarom zijn de richtlijnen ontwikkeld? Waar zijn de richtlijnen op gebaseerd? Wat zijn de nieuwe richtlijnen?

Nadere informatie

Tennis Vlaanderen Elit-clubtoepassing / Lid worden 8/12/2014

Tennis Vlaanderen Elit-clubtoepassing / Lid worden 8/12/2014 Tennis Vlaanderen Elit-clubtoepassing / Lid worden 8/12/2014 Louizapoortgalerij 203 bus 3, 1050 Brussel Tel.: 02/548.03.00 Fax: 02/548.03.03 E-mail: info@tennisvlaanderen.be E-mail clubs: elit@tennisvlaanderen.be

Nadere informatie

Central Station Urenregistratie

Central Station Urenregistratie Central Station Urenregistratie Inhoud 1 Inleiding...3 2 Uren boeken in 4 stappen...4 2.1 Stap 1: Urenregistratie starten... 4 2.1.1 Inloggen... 4 2.1.2 Aanmaken nieuw urenformulier (eenmaal per week)...

Nadere informatie

Gebruikershandleiding AB-Check

Gebruikershandleiding AB-Check Gebruikershandleiding AB-Check 1. Belplume-voorwaarde Na elke ronde wordt samen met de bedrijfsdierenarts het antibioticumgebruik geëvalueerd. Er wordt daarvoor best gebruik gemaakt van de ABcheck (http://www.abcheck.ugent.be).

Nadere informatie

voor werkgevers Handleiding Benefits-Plaza

voor werkgevers Handleiding Benefits-Plaza Handleiding Benefits-Plaza voor werkgevers 1. Indienstmelding 2. Uitdienstmelding 3. Wijziging bestaande werknemer 4. Documenten toevoegen 5. Verzenden wijzingen 6. Samenstellen overzichten 7. Historie

Nadere informatie

Handleiding OnLine voor de Opdrachtgever Versie 3.1

Handleiding OnLine voor de Opdrachtgever Versie 3.1 Handleiding OnLine voor de Opdrachtgever Versie 3.1 Handleiding voor de Opdrachtgever EuroSystems B.V. Nieuwegein 2008, EuroSystems B.V., Nieuwegein Alle rechten voorbehouden. Niets uit deze uitgave mag

Nadere informatie

Opleiding Technische Informatica 2007-2008 Ontwerp Gericht Onderwijs 1.1 (2IO05) Handleiding

Opleiding Technische Informatica 2007-2008 Ontwerp Gericht Onderwijs 1.1 (2IO05) Handleiding Opleiding Technische Informatica 2007-2008 Ontwerp Gericht Onderwijs 1.1 (2IO05) Handleiding Eindhoven, 24 augustus 2007 Gemaakt door: Meulemans, W. Dinkla, K. Coördinator: Sidorova, dr. N. 2 Inhoudsopgave

Nadere informatie

Handleiding Proefdekking maken in DAS-Online

Handleiding Proefdekking maken in DAS-Online Handleiding Proefdekking maken in DAS-Online Als de zomer langzaam wegtrekt en het najaar weer in aantocht is begint elke fokker om zich heen te kijken naar een dekram voor het nieuwe seizoen. In sommige

Nadere informatie

Kengetallen. E-13 Voortplanting

Kengetallen. E-13 Voortplanting Kengetallen E-13 Voortplanting Inleiding Op melkveebedrijven wordt jaarlijks een aanzienlijke schade geleden als gevolg van een niet optimale tussenkalftijd en een voortijdige afvoer van koeien die niet

Nadere informatie

Wie ben ik? Rendementsverbetering in bedrijfsbegeleiding. Wat kunt u verwachten. 1 Economisch adviseur

Wie ben ik? Rendementsverbetering in bedrijfsbegeleiding. Wat kunt u verwachten. 1 Economisch adviseur Rendementsverbetering in bedrijfsbegeleiding Een paar startpunten voor discussie Wie ben ik? Boerenzoon, 45 melkkoeien Studie veeteelt, LandbouwUniversiteit Wageningen Epidemiologie Economie (lange termijn

Nadere informatie

Gezondere veestapel met het Koe-Kompas!

Gezondere veestapel met het Koe-Kompas! Gezondere veestapel met het Koe-Kompas! Melken 5 4 Jongvee-opfok 3 2 1 0 Voeding en water Diergezondheid Huisvesting Werkroutines Dierwelzijn Managementinstrument voor veehouder en dierenarts Wat is het

Nadere informatie

Praktische kijk op droogstandsmanagement bij Vlaamse melkveebedrijven. Samenvattend rapport

Praktische kijk op droogstandsmanagement bij Vlaamse melkveebedrijven. Samenvattend rapport Praktische kijk op droogstandsmanagement bij Vlaamse melkveebedrijven Samenvattend rapport 1 ENQUÊTE 1.1 Opstellen van de enquête In kader van het demo-project verantwoord gebruik van antibiotica in de

Nadere informatie

Snel starten met Testweb PSL-b als Leerkracht

Snel starten met Testweb PSL-b als Leerkracht Snel starten met Testweb PSL-b als Leerkracht WAAR? Je vindt Testweb PSL op de volgende website: www.testweb.bsl.nl Je kunt inloggen in het groene vak aan de rechterkant: Direct inloggen Testweb PSL INLOGGEN

Nadere informatie

SimHerd - oefeningen. Jehan Ettema, SimHerd Inc., 22-03-2016

SimHerd - oefeningen. Jehan Ettema, SimHerd Inc., 22-03-2016 SimHerd - oefeningen Jehan Ettema, SimHerd Inc., 22-03-2016 Je gaat nu oefeningen maken met het SimHerd model. Je gaat scenarios analyseren en aan de hand daarvan vragen beantwoorden. 1. www.simherd.com,

Nadere informatie

Landelijk Indicatie Protocol (LIP)

Landelijk Indicatie Protocol (LIP) Handleiding Landelijk Indicatie Protocol programma pagina 1 of 18 Landelijk Indicatie Protocol (LIP) Welkom bij LIP Lip is ontstaan uit een toegevoegde module aan het kraamzorg administratie pakket van

Nadere informatie

HANDLEIDING DIGITAAL COLLECTE SYSTEEM (DCS)

HANDLEIDING DIGITAAL COLLECTE SYSTEEM (DCS) HANDLEIDING DIGITAAL COLLECTE SYSTEEM (DCS) Fonds verstandelijk gehandicapten Mei 2015 Inhoudsopgave HOE KOM IK IN HET SYSTEEM?... - 3 - UITLEG PER FUNCTIE... - 4 - Algemeen - 4 - Home - 4 - Plaatselijke

Nadere informatie

WAT U VOORAF ZEKER MOET WETEN OVER DE VERPLICHTE ADMINISTRATIE VAN VACCINATIES UITGEVOERD OP EEN I2-BESLAG

WAT U VOORAF ZEKER MOET WETEN OVER DE VERPLICHTE ADMINISTRATIE VAN VACCINATIES UITGEVOERD OP EEN I2-BESLAG blz 1 van 7 versie LVA2011201 WAT U VOORAF ZEKER MOET WETEN OVER DE VERPLICHTE ADMINISTRATIE VAN VACCINATIES UITGEVOERD OP EEN I2-BESLAG De veehouder van een I2-beslag dient een VACCINATIEREGISTER bij

Nadere informatie

Protocol klauwaandoeningen

Protocol klauwaandoeningen Protocol klauwaandoeningen Algemeen In het algemeen kan gesteld worden dat de mate van problemen afhankelijk is van de voeding, huisvesting en het stalklimaat. Met andere woorden: hoe schoner en droger

Nadere informatie

Grip op Klauwen. Eindverslag

Grip op Klauwen. Eindverslag Grip op Klauwen Eindverslag ZLTO, april 2014 1 Inhoudsopgave Algemeen...3 Doelstelling en resultaten...4 En nu verder... 14 Bijlagen... 15 Bijlage 1 Eindverslag quickscan Bijlage 2 Poster integrale adviesaanpak

Nadere informatie

PlanCare Dossier V11.11 Tijdverantwoording. Inhoudsopgave

PlanCare Dossier V11.11 Tijdverantwoording. Inhoudsopgave Inhoudsopgave Inleiding... 2... 3 Leesmodus... 3 Schrijfmodus... 4 Verantwoording... 5 Wijzigen van een verantwoording... 8 Bevriezen en vrijgeven... 8 PlanCare Dossier V11.11 - Pagina 1 van 8 Inleiding

Nadere informatie

Kengetallen E-23 Fokwaarde levensvatbaarheid bij geboorte Fokwaarde levensvatbaarheid bij afkalven

Kengetallen E-23 Fokwaarde levensvatbaarheid bij geboorte Fokwaarde levensvatbaarheid bij afkalven Kengetallen E-23 Fokwaarde levensvatbaarheid bij geboorte Fokwaarde levensvatbaarheid bij afkalven Inleiding Sinds 1989 wordt op basis van geboortegegevens van koeien de index geboortegemak berekend. Deze

Nadere informatie

Programma: SPONSORS. Ontwikkelingen GES 2015. GES organisatie. Agenda. Quotum eraf, fosfaat erop? Apeldoorn 4 november 2015

Programma: SPONSORS. Ontwikkelingen GES 2015. GES organisatie. Agenda. Quotum eraf, fosfaat erop? Apeldoorn 4 november 2015 10.00 - Geart Benedictus: Welkom Programma: Quotum eraf, fosfaat erop? Toekomst fokkerij? Apeldoorn 4 november 2015 10.05 - Jan Huitema (melkveehouder en Europarlementariër) 10.35 - Bonny van Ranst (melkveehouder

Nadere informatie

Leden handleiding Inhoudsopgave

Leden handleiding Inhoudsopgave Leden handleiding Inhoudsopgave De leden site...2 Inloggen...3 Wachtwoord opvragen of vergeten...4 Inzien handicap...6 Wijzigen emailadres...7 Scorekaart invoeren...8 Reserveren van een starttijd...9 Inzien

Nadere informatie

Nedap RealTime Tochtdetectie Halslabel

Nedap RealTime Tochtdetectie Halslabel Nedap Tochtdetectie Nedap Tochtdetectie Visuele tochtdetectie op grote bedrijven is lastig Het is niet efficiënt en onvoldoende betrouwbaar. Met Nedap Tochtdetectie is het mogelijk om grote melkveestapels

Nadere informatie

Gebruikershandleiding DAS-Online

Gebruikershandleiding DAS-Online Gebruikershandleiding DAS-Online Inhoudsopgave Inloggen in DAS-Online... 2 Uitloggen uit DAS-Online... 2 Controlepaneel... 2 Tips... 2 Filter... 2 Bladeren... 2 Meldingen... 3 Stallijst... 3 Stamkaart...

Nadere informatie

Handleiding e-sap voor leveranciers. Inleiding:

Handleiding e-sap voor leveranciers. Inleiding: Handleiding e-sap voor leveranciers Inleiding: Voor u heeft u een uitgebreide handleiding liggen waarin de werking van E-SAP voor u als leverancier stap voor stap wordt uitgelegd. Deze handleiding is tot

Nadere informatie

Veterinaire kengetallen om tot meer rendement te komen

Veterinaire kengetallen om tot meer rendement te komen Veterinaire kengetallen om tot meer rendement te komen Inhoud presentatie Dierziekten: ontwikkelingen BVD en IBR Uiergezondheid: kengetallen omtrent droogstandstherapie Vruchtbaarheid: nieuwe benadering

Nadere informatie

Het twee of meer planningssysteem ziet er als volgt uit wanneer de gebruiker is ingelogged.

Het twee of meer planningssysteem ziet er als volgt uit wanneer de gebruiker is ingelogged. Twee of meer planningssysteem Het twee of meer planningssysteem ziet er als volgt uit wanneer de gebruiker is ingelogged. Inloggen Het systeem is gebaseerd op user verificatie. Hiervoor kan elke gebruiker

Nadere informatie

Handleiding. Agis TFS Analyse (STO)

Handleiding. Agis TFS Analyse (STO) Handleiding Agis TFS Analyse (STO) Inhoud 1. Sto s berekenen. 3 1.1 Gegevens doorsturen vanuit een taak. 4 2. Van start met Sto s.. 7 2.1 Streefwaarden 8 2.2 De kengetallen.. 9 2.3 Standaard Overzichten

Nadere informatie

Gebruikershandleiding 1.4. WerkBonPdf. Registratie van uren, onderdelen en kilometers

Gebruikershandleiding 1.4. WerkBonPdf. Registratie van uren, onderdelen en kilometers Registratie van uren, onderdelen en kilometers 1. Inleiding Een belangrijk aspect van het werk van de buitendienst is, na het uitvoeren van een opdracht, een werkbon op te stellen met daarop de verrichte

Nadere informatie

Handleiding Site to Edit Module Header

Handleiding Site to Edit Module Header THAR Design Kipboomweg 15 7636 RC AGELO E-mail: info@thar.nl Website: www.thar.nl KvK nummer: 08165396 BTW nummer: NL8186.22.416.B01 Rekeningnummer: 45.09.80.59 Handleiding Site to Edit Module Header Aanvulling

Nadere informatie

Handleiding KHVonline versie 01

Handleiding KHVonline versie 01 Handleiding KHVonline versie 01 1 Inloggen 2 Registreren van verkoop en sterfte 3 Invoeren geboorteberichten 4 Raadplegen van de prestaties van dieren die aanwezig zijn op het bedrijf 4.1 Detail dier 4.2

Nadere informatie

landbouw en natuurlijke omgeving dierhouderij en -verzorging productiedieren CSPE KB

landbouw en natuurlijke omgeving dierhouderij en -verzorging productiedieren CSPE KB Examen VMBO-KB 2015 gedurende 200 minuten landbouw en natuurlijke omgeving dierhouderij en -verzorging productiedieren CSPE KB Het examen landbouw en natuurlijke omgeving CSPE KB bestaat uit twee deelexamens

Nadere informatie

1. U heeft een e-mail ontvangen met inlog gegevens voor het muddyboots systeem:

1. U heeft een e-mail ontvangen met inlog gegevens voor het muddyboots systeem: Dit is de handleiding voor het gebruik van de muddyboots tool in het kader van het programma van Caring Dairy. Via Muddyboots kunt u uw online evaluatie, gevolgde workshops en verbeterplannen vastleggen

Nadere informatie

Gebruikers Toevoegen. EasySecure International B.V. +31(0)88 0000 083 Info@EasySecure.nl Support.EasySecure.nl. v2.0.11 22-09-2014

Gebruikers Toevoegen. EasySecure International B.V. +31(0)88 0000 083 Info@EasySecure.nl Support.EasySecure.nl. v2.0.11 22-09-2014 Gebruikers Toevoegen EasySecure International B.V. +31(0)88 0000 083 Info@EasySecure.nl Support.EasySecure.nl v2.0.11 22-09-2014 In deze handleidingen worden de volgende functies binnen de IdentySoft software

Nadere informatie

Herhaalgemak: hoe werkt het programma? Inhoud

Herhaalgemak: hoe werkt het programma? Inhoud Herhaalgemak: hoe werkt het programma? Inhoud Algemene uitleg... 2 Ik wil direct medicijnen bestellen... 3 Ik wil mijn medicatie-overzicht aanpassen... 6 Ik wil mijn bestelwijze aanpassen... 9 Ik wil mijn

Nadere informatie

Medewerkershandleiding. 19-02-2014 Versie 1.4

Medewerkershandleiding. 19-02-2014 Versie 1.4 Medewerkershandleiding 19-02-2014 Versie 1.4 Inhoud 1) Uitgangspunt... 2 2) Startscherm... 3 2.1) Fitheid en kennisdoelen... 3 2.2) Kennisdoelen en de benodigde kennis... 4 3) Uw persoonlijke gegevens

Nadere informatie

Gebruikers handleiding KBOF online voor clubsecretarissen en ringverantwoordelijken.

Gebruikers handleiding KBOF online voor clubsecretarissen en ringverantwoordelijken. Gebruikers handleiding KBOF online voor clubsecretarissen en ringverantwoordelijken. Met deze handleiding trachten we u wegwijs te maken voor het gebruiken van KBOFonline. De K.B.O.F wil hiermee de clubsecretarissen

Nadere informatie

Handleiding Exposantenportal PROVADA 2015

Handleiding Exposantenportal PROVADA 2015 Handleiding Exposantenportal PROVADA 2015...Controleer uw gegevens Standmedewerkers 2014 registreren voor PROVADA 2015 Foto s uploaden en status PROVADA Afsprakenmodule aanpassen Nieuwe standmedewerkers

Nadere informatie

Aan de slag Uren registreren met WorkTimer (voor medewerkers)

Aan de slag Uren registreren met WorkTimer (voor medewerkers) Aan de slag Uren registreren met WorkTimer (voor medewerkers) Over dit document Binnen uw organisatie is gekozen om WorkTimer te gebruiken voor tijdregistratie. WorkTimer is een programma waarmee u eenvoudig

Nadere informatie

Online registratietool. Handleiding voor deelnemers

Online registratietool. Handleiding voor deelnemers Online registratietool 2 Handleiding voor deelnemers Inhoudstafel 3 FAQ: veelgestelde vragen p 4 Registreren als nieuwe gebruiker p 10 Aanmelden na registratie p 14 Stappen ingeven p 17 Meer info over

Nadere informatie

Handleiding Site to Edit Module Documenten

Handleiding Site to Edit Module Documenten THAR Design Kipboomweg 15 7636 RC AGELO E-mail: info@thar.nl Website: www.thar.nl KvK nummer: 08165396 BTW nummer: NL8186.22.416.B01 Rekeningnummer: 45.09.80.59 Handleiding Site to Edit Module Documenten

Nadere informatie

Vetcorrectie Op basis van het voorgaande kan de NO berekend worden zonder een eventuele vetcorrectie.

Vetcorrectie Op basis van het voorgaande kan de NO berekend worden zonder een eventuele vetcorrectie. Kengetallen E3 Netto Opbrengst en Lactatiewaarde Inleiding Na elke monstername wordt voor alle melkkoeien op het bedrijf een Netto Opbrengst (NO) berekend. De NO geeft het gecorrigeerde rendement van een

Nadere informatie

Handleiding. Z factuur Archief

Handleiding. Z factuur Archief Handleiding Z factuur Archief INHOUDSOPGAVE 1. DASHBOARD... 3 1.1. Inloggen... 3 Inloggegevens vergeten... 3 1.2. Mogelijkheden Dashboard... 3 Instellingen, Abonnement Info en Adressenboek... 3 Facturen

Nadere informatie

Handleiding Contracteermodule. Zorgaanbieders. Gebruikershandleiding voor de contracteermodule van het Zorginkoopportaal

Handleiding Contracteermodule. Zorgaanbieders. Gebruikershandleiding voor de contracteermodule van het Zorginkoopportaal Handleiding Contracteermodule Zorgaanbieders Gebruikershandleiding voor de contracteermodule van het Zorginkoopportaal Handleiding Contracteermodule Zorgaanbieders Datum : 5-1-2015 Versie : 1.1 Copyright

Nadere informatie

Uniforme adviesaanpak klauwgezondheid COMPLETE RISICOINVENTARISATIE: BASISINVENTARISATIE

Uniforme adviesaanpak klauwgezondheid COMPLETE RISICOINVENTARISATIE: BASISINVENTARISATIE Uniforme adviesaanpak klauwgezondheid COMPLETE RISICOINVENTARISATIE: BASISINVENTARISATIE Doel veehouder (bedrijfsvoering) Aant. melkkoeien Datum: UBN: Aant. ligboxen Aant. m 2 ligruimte Naam veehouder:

Nadere informatie

Multi Management W1500. uitleg

Multi Management W1500. uitleg Multi Management W1500 uitleg www.bolt.nl/afrekenen Inhoudsopgave 1 Inleiding...3 2 Inkooplevering invoeren...4 3 Inkoopfactuur aanmaken...6 4 Invoeren Factuur...8 5 Betaling verkoopfactuur...10 Multi

Nadere informatie

INLOGGEN Vul gebruikersnaam en wachtwoord in, en klik op log in.

INLOGGEN Vul gebruikersnaam en wachtwoord in, en klik op log in. Snel starten met Testweb PSL als coördinator WAAR? Je vindt Testweb PSL op de volgende website: www.testweb.bsl.nl Je kunt inloggen in het groene vak aan de rechterkant: Direct inloggen Testweb PSL INLOGGEN

Nadere informatie

ERIKS bv l Postbus 280 l 1800 BK Alkmaar l T (072) 514 15 14 l info@eriks.nl l www.eriks.nl

ERIKS bv l Postbus 280 l 1800 BK Alkmaar l T (072) 514 15 14 l info@eriks.nl l www.eriks.nl Handleiding Zoeken naar en bestellen van producten op ERIKS.nl en TradCom.nl ERIKS bv l Postbus 280 l 1800 BK Alkmaar l T (072) 514 15 14 l info@eriks.nl l www.eriks.nl Zoeken naar en bestellen van producten

Nadere informatie

Handleiding Groenhuysenpas

Handleiding Groenhuysenpas Handleiding Groenhuysenpas Inhoudsopgave Manieren van Opwaarden 1 e keer... 2 Optie 1: Met Pinpas bij de kassa... 2 Optie 2: Via het internet... 2 Stap 1: De website... 2 Stap 2: Registratie... 3 Stap

Nadere informatie

Handleiding 2014 voor Unitip online Unitip extern module

Handleiding 2014 voor Unitip online Unitip extern module Handleiding 2014 voor Unitip online Unitip extern module Bestemd voor: Gebruikers die Online teeltgegevens invoeren in Agrovision. Inleiding: Met deze handleiding wordt u stap voor stap door het programma

Nadere informatie

Mastitis en de vrije markt. Henk Hogeveen

Mastitis en de vrije markt. Henk Hogeveen Mastitis en de vrije markt Henk Hogeveen Wat kunt u van mij verwachten Denken in een tijd zonder quotum Het probleem: Preventieve kosten vs faalkosten En nu zonder quotum Oude denken Productiecapaciteit

Nadere informatie

TESonline handleiding Lijsten

TESonline handleiding Lijsten Inleiding TESonline handleiding Deze handleiding geeft weer hoe u verschillende lijsten kunt ophalen en opslaan/afdrukken. Mocht u desondanks vragen hebben, neem dan contact op met uw contactpersoon voor

Nadere informatie

Econosto Webshop 2011 Documentatie

Econosto Webshop 2011 Documentatie Econosto Webshop 2011 Documentatie Econosto Webshop 1.Loginproces 1.1 Verstrekking Inlogcodes 1.1 Nieuwe gebruikers en bevoegdheden 1.2 Gebruikersinstellingen (bevoegdheden) 1.3 Inloggen 2. Bestelproces

Nadere informatie

DE BASIS VAN DE FOKKERIJ

DE BASIS VAN DE FOKKERIJ 6.1 WAT IS FOKKERIJ? Fokken is het selecteren van de juiste koeien. Van de ene koe of stier willen veehouders een nakomeling, van de andere niet. Fokken is het bewust combineren van ouderdieren: een nieuwe

Nadere informatie

Registratie. koppelen de status van de dieren terug naar het Sanitel-systeem.

Registratie. koppelen de status van de dieren terug naar het Sanitel-systeem. Registratie Een goede van het rundvee is een van de fundamenten van een succesvolle rundveeverbetering. Het Identificatie- & Registratiesysteem (I&R-systeem) van de overheid, beter bekend als Sanitel,

Nadere informatie

Partijen in een dossier

Partijen in een dossier Partijen in een dossier Een partij vertegenwoordigt een persoon (relatie) die rechtstreeks betrokken is bij het dossier en daarin een speciale rol vervult, zoals een cliënt, een tegenpartij, een notaris,

Nadere informatie

Handleiding. Autotaal Easy-work

Handleiding. Autotaal Easy-work Handleiding Autotaal Easy-work Module: ROB-EF (ROB-Elektronisch Factureren) Versie 599 Inhoudsopgave Inhoudsopgave... 1 Inleiding... 3 Technische informatie... 3 Instellingen... 4 Werkwijze... 6 Waar moet

Nadere informatie

Aan de slag. Werken met OnsRooster. (voor medewerkers)

Aan de slag. Werken met OnsRooster. (voor medewerkers) Aan de slag Werken met OnsRooster (voor medewerkers) Over dit document Binnen uw organisatie is gekozen om OnsRooster te gebruiken voor roostering en tijdregistratie. OnsRooster is een programma waarmee

Nadere informatie

Uitgebreide toelichting voor één vestiging. Uitleg openingsschermen

Uitgebreide toelichting voor één vestiging. Uitleg openingsschermen Uitgebreide toelichting voor één vestiging Hieronder worden alle onderdelen van de RI&E uitgebreid toegelicht. Wie snel aan de slag wil, moet terugkeren naar de website en op Verkorte toelichting voor

Nadere informatie

RAPPORT BASISONDERWIJS

RAPPORT BASISONDERWIJS HANDLEIDING RBO V4.0 RAPPORT BASISONDERWIJS Auteur : Dirk Heyvaert SBO Anjelierenlaan 24 1730 ASSE 02 452 29 52 info@sbosoftware.be www.sbosoftware.be INHOUD 1. Installatie. 2. Gebruikershandleiding. 2.1

Nadere informatie

Handleiding CombinatiePlanner Versie Combinatiefunctionaris

Handleiding CombinatiePlanner Versie Combinatiefunctionaris Handleiding CombinatiePlanner Versie Combinatiefunctionaris 8 februari 2011 Versie 4.0 Multitask ICT bv, Den Haag, Nederland. Alle rechten voorbehouden. Inhoudsopgave 1. Algemeen... 3 2. Inloggen... 4

Nadere informatie

ProwareGolf Cloud Ledenportaal Versie 2.4.2

ProwareGolf Cloud Ledenportaal Versie 2.4.2 ProwareGolf Cloud Ledenportaal Versie 2.4.2 Inhoudsopgave Het ledenportaal... 3 Inloggen op het ledenportaal... 4 Wachtwoord opvragen of vergeten... 5 Inzien van uw handicap... 6 Inrichten van uw persoonlijke

Nadere informatie

Gebruikershandleiding Mijn cliëntportaal www.arienszorgpalet.nl

Gebruikershandleiding Mijn cliëntportaal www.arienszorgpalet.nl Gebruikershandleiding Mijn cliëntportaal www.arienszorgpalet.nl Versie 1 mei 2016 1 Inhoudsopgave Inleiding 3 Inloggen Mijn cliëntportaal 4 Voorbeeld Mijn cliëntportaal 7 Mijn afspraken 8 Mijn dossier

Nadere informatie

HANDLEIDING RAPPORTEN

HANDLEIDING RAPPORTEN HANDLEIDING RAPPORTEN Versie 2.0 dd 13/10/2014 Versie 2.1 dd 03/04/2015 Inhoudstabel VAN START MET DE RAPPORTEN... 2 1 EEN TOETS TOEVOEGEN... 3 MOGELIJKHEID 1: PROEVEN PER KLAS... 3 MOGELIJKHEID 2: INVOEREN

Nadere informatie

Quick Reference Card Atos e-suite

Quick Reference Card Atos e-suite Contacten Een gebruiker heeft de beschikking over de volgende contact-functionaliteiten: Acties vanuit KCC-tabblad: Registreren nieuwe anonieme en niet-anonieme contacten Registreren nieuw contact en direct

Nadere informatie

Cliënten handleiding PwC Client Portal

Cliënten handleiding PwC Client Portal Cliënten handleiding PwC Client Portal Mei 2011 (1) 1. Portal van de cliënt Deze beschrijving gaat ervan uit dat u beschikt over inloggegevens voor de portal en over de url van de portal website. Als u

Nadere informatie

CowManager SensOor. Dé tool om uw koeien 24/7 in de gaten te houden Bespaart u kostbare tijd en geeft overzicht Zorgt voor direct rendement

CowManager SensOor. Dé tool om uw koeien 24/7 in de gaten te houden Bespaart u kostbare tijd en geeft overzicht Zorgt voor direct rendement Vruchtbaarheid Gezondheid Voeding + Tocht + Ziekte Vreten Herkauwen CowManager SensOor Dé tool om uw koeien 24/7 in de gaten te houden Bespaart u kostbare tijd en geeft overzicht Zorgt voor direct rendement

Nadere informatie

Handleiding voor het Subsidiestelsel Natuur- en Landschapsbeheer, onderdeel Agrarisch Natuur- en Landschapsbeheer via internet.

Handleiding voor het Subsidiestelsel Natuur- en Landschapsbeheer, onderdeel Agrarisch Natuur- en Landschapsbeheer via internet. Handleiding voor het Subsidiestelsel Natuur- en Landschapsbeheer, onderdeel Agrarisch Natuur- en Landschapsbeheer via internet. Handleiding voor uw subsidieaanvraag voor het SNL Subsidiestelsel Natuur-

Nadere informatie

Bridgemate App. Informatie voor spelers. Bridge Systems BV

Bridgemate App. Informatie voor spelers. Bridge Systems BV Bridgemate App Informatie voor spelers Bridge Systems BV Bridgemate app Informatie voor spelers Pagina 2 Inhoud Inleiding... 3 De Bridgemate app downloaden... 3 App opstarten en account aanmaken... 4 Inloggen

Nadere informatie

eservice Gebruikershandleiding eservice Gebruikershandleiding v1.0 Pagina 1

eservice Gebruikershandleiding eservice Gebruikershandleiding v1.0 Pagina 1 eservice Gebruikershandleiding eservice Gebruikershandleiding v1.0 Pagina 1 Inhoud Inhoud... 2 Maak een nieuwe gebruiker aan... 3 Registreer een machine... 8 Nieuwe tellerstand doorgeven... 11 Nieuwe bestelling

Nadere informatie

Handleiding TeeltCentraal van De Schakel

Handleiding TeeltCentraal van De Schakel Handleiding TeeltCentraal van De Schakel Via de website van De Schakel, http://www.tvdeschakel.nl, kunt u onder het kopje teeltregistratie TeeltCentraal inloggen op TeeltCentraal. Nadat u met de inlogcodes

Nadere informatie

Onderwijstools 2.0, Kennisnet

Onderwijstools 2.0, Kennisnet Onderwijstools 2.0, Kennisnet Gebruikershandleiding Kennisnet. Leren vernieuwen. Stichting Kennisnet Paletsingel 32 T 0800 321 22 33 2718 NT Zoetermeer M info@kennisnet.nl Postbus 778 I kennisnet.nl 2700

Nadere informatie

Vraag en Aanbod via Aviornis.nl

Vraag en Aanbod via Aviornis.nl Vraag en Aanbod via Aviornis.nl In navolging van de handleiding ringenbestellen via Internet, volgt hier een beknopte handleiding om advertenties te bekijken of te plaatsen op www.aviornis.nl. Het adverteren

Nadere informatie

Handleiding app Sportlinked

Handleiding app Sportlinked Handleiding app Sportlinked Inhoud App installeren en downloaden... 2 Account aanmaken... 2 Menu... 5 Persoonlijke instellingen... 6 Team(s) als favoriet instellen... 6 Privacy instellingen aanpassen...

Nadere informatie

Handleiding registratiesysteem Kleuterplein. versie 1.0

Handleiding registratiesysteem Kleuterplein. versie 1.0 Handleiding registratiesysteem Kleuterplein versie 1.0 september 2012 1 Inhoudhoudsopgave 1. Het belang van registreren Pagina 3 2. Systeeminstellingen Pagina 4 3. De leerdoelenregistratie Pagina 5 4.

Nadere informatie

LOGISTIEK Factuurcontrole

LOGISTIEK Factuurcontrole LOGISTIEK Factuurcontrole WINGS Software Flexibel, efficiënt & accuraat Factuurcontrole INHOUDSOPGAVE INLEIDING 1.1. Algemeen 3 WERKING 2.1. Verrichtingen ontvangsten 4 2.2. Verrichtingen vooraf 5 2.3.

Nadere informatie

PlanCare Dossier V11.4 Carrouselkaarten. Inhoudsopgave

PlanCare Dossier V11.4 Carrouselkaarten. Inhoudsopgave Inhoudsopgave Inleiding... 2 maken... 2 Matrixkaart... 3 Open vragen kaart... 5 wijzigen... 6 verwijderen... 7 gebruiken... 7 Handelingen met huidige selectie... 8 PlanCare Dossier V11.4 - Pagina 1 van

Nadere informatie

Bedrijven SEPA machtiging

Bedrijven SEPA machtiging Bedrijven SEPA machtiging Via Rabo Financial Logistics Portal (RFLP) kunt u gebruik maken van de toepassing Bedrijven SEPA machtiging om een machtiging te registreren voor Bedrijven Euroincasso s. Zonder

Nadere informatie

Voordat u gebruik kunt maken van ZorgMail in Intramed, zijn een aantal instellingen nodig:

Voordat u gebruik kunt maken van ZorgMail in Intramed, zijn een aantal instellingen nodig: Hoofdstuk 1 ZorgMail instellen en gebruiken Via Intramed en de applicatie ZorgMail van E-novation Lifeline, kunt u elektronisch en beveiligd gegevens uitwisselen met andere zorgverleners. Dit gaat via

Nadere informatie

A. Registreren Aan de slag met The Greeneyes.com. Dit kan nadat u zich heeft geregistreerd op de site. Het registreren is gratis, dit gaat als volgt:

A. Registreren Aan de slag met The Greeneyes.com. Dit kan nadat u zich heeft geregistreerd op de site. Het registreren is gratis, dit gaat als volgt: A. Registreren Aan de slag met The Greeneyes.com. Dit kan nadat u zich heeft geregistreerd op de site. Het registreren is gratis, dit gaat als volgt:. Klik op de site www.thegreeneyes.com op de link aanmelden

Nadere informatie

Voordat u gebruik kunt maken van ZorgMail in KraamZorgCompleet, zijn een aantal instellingen nodig:

Voordat u gebruik kunt maken van ZorgMail in KraamZorgCompleet, zijn een aantal instellingen nodig: Hoofdstuk 1 ZorgMail instellen en gebruiken Vanuit KraamZorgCompleet is het voortaan mogelijk om via ZorgMail beveiligd te communiceren met andere partijen in de zorg, mits zij ook zijn aangesloten bij

Nadere informatie

Wat heeft de veehouder aan Genomics

Wat heeft de veehouder aan Genomics 2/1/21 Wat heeft de veehouder aan Genomics Mario Calus en Johan van Arendonk Wageningen UR Livestock Research en Wageningen University Wat wil de veehouder? Een goed inkomen halen van het bedrijf door

Nadere informatie

HANDLEIDING : BESTELLINGEN INBRENGEN IN RAPTOOLS. Log in op url : https://raptools.vub.ac.be

HANDLEIDING : BESTELLINGEN INBRENGEN IN RAPTOOLS. Log in op url : https://raptools.vub.ac.be Financiële administratie en aankoopdienst HANDLEIDING : BESTELLINGEN INBRENGEN IN RAPTOOLS Log in op url : https://raptools.vub.ac.be Inloggen gebeurt met de inlog (vb.nverheye) en paswoord van het Rekencentrum

Nadere informatie