Beweegprogramma GOUD. Achtergrond en randvoorwaarden beweegprogramma.

Save this PDF as:
 WORD  PNG  TXT  JPG

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Beweegprogramma GOUD. Achtergrond en randvoorwaarden beweegprogramma. www.kennispleingehandicaptensector.nl/bewegen"

Transcriptie

1 Beweegprogramma GOUD Achtergrond en randvoorwaarden beweegprogramma

2 Colofon De producten uit deze werkplaats zijn tot stand gekomen naar aanleiding van de beweeginterventie van het medisch wetenschappelijk onderzoek: Gezond ouder met een verstandelijke beperking (GOUD). Deze studie is uitgevoerd door de leerstoel geneeskunde voor verstandelijk gehandicapten van het Erasmus medisch Centrum Rotterdam, in samenwerking met het Universitair Medisch Centrum Groningen en de drie zorgorganisaties Abrona (Huis ter Heide), Amarant (Tilburg) en Ipse de Bruggen (Zwammerdam).De werkplaats is gefinancierd door ZonMW en uitgevoerd onder begeleiding van Vilans. Maart 2013 Auteurs educatief programma bewegen GOUD Marjolein Witte (Abrona) Sigrid van der Meij (Abrona) Marieke van Schijndel-Speet (Ipse de Bruggen) Auteurs beweegprogramma GOUD Idske Meijer (Ipse de Bruggen) Stijn Weterings (Abrona) Ruud van Wijck (Universitair Medisch Centrum Groningen) Marieke van Schijndel-Speet (Ipse de Bruggen) Klankbordgroep werkplaats Ineke Bootsman (Abrona) Marian Davidse (Ipse de Bruggen) Ria van Duuren (Abrona) Gaby van Gool (Ipse de Bruggen) Jan Glorius (Amarant) Lilian van den Berg (Gehandicaptensport Nederland) Redacteur/samensteller Hilair Balsters (Kennisplein Gehandicaptensector) Ageeth Wildeman (Abrona) Ruud van Wijck (Universitair Medisch Centrum Groningen) Tekstredactie Ilse van Dongen (Amarant) De dank van de auteurs gaat uit naar alle personen en organisaties die kritisch meekeken en hun feedback gaven. Speciale dank gaat uit naar Maria Boekhout, Rick Diepenhorst, Liselotte van Disseldorp, Ria van Duuren, Nynke Hoitinga, Annemarieke van der Pols, Sacha Saalbrink en Karin Stolwijk. De producten uit deze werkplaats zijn online te raadplegen en te downloaden via: Kennispleingehandicaptensector, VGN Vormgeving Studio Tween Kennisplein Gehandicaptensector p/a Catharijnesingel GC Utrecht Telefoon (030) website Dit project wordt mogelijk gemaakt door: 2 Beweegprogramma GOUD

3 Inhoudsopgave A Achtergrond programma en randvoorwaarden beweegprogramma 4... A1 Belang van beweegprogramma voor mensen met een verstandelijke beperking 4 A2 Ontwikkeling van het dagprogramma 4 A3 Effectiviteit programma 5 A4 Doel beweegprogramma 5 A5 Relatie educatief programma bewegen en beweegprogramma 5 A6 Deelnemers aan het programma 5 A7 Uitvoerders van het programma 6 A8 Voorbereiding start beweegprogramma 6 Personele inzet Duur en frequentie programma Voorbereidingstijd programma Training bewegingsagogen Benodigde ruimte en materialen Beweegprogramma GOUD 3

4 A Achtergrond en randvoorwaarden beweegprogramma A1 Belang van beweegprogramma voor mensen met een verstandelijke beperking Mensen met een verstandelijke beperking bewegen te weinig. Dat weten we uit praktijkervaring en dit wordt onderbouwd door wetenschappelijk onderzoek. Internationaal wordt erkend hoe belangrijk bewegen is voor de gezondheid, juist voor ouderen. Met regelmatig bewegen voorkom je valincidenten en werk je aan behoud van zelfstandigheid en zelfstandig functioneren. Voor deze groep is bewegen echter niet vanzelfsprekend. Veel mensen met een verstandelijke beperking zijn voor deelname aan beweegactiviteiten afhankelijk van anderen. Met als resultaat weinig beweegervaring. Daarnaast hebben veel mensen met een verstandelijke beperking een beperkt lichaamsbesef, terwijl dit een voorwaarde is om gericht lichaamsdelen te kunnen bewegen en reacties van het lichaam op bewegen te kunnen ervaren. Vanwege hun kwetsbaarheid en problemen bij mobiliteit en balans zijn reguliere beweegactiviteiten niet vanzelfsprekend geschikt voor deze doelgroep. Er is behoefte aan aangepaste beweegactiviteiten en verantwoorde beweegprogramma s, begeleid door professionals. Om tegemoet te komen aan de vraag, heeft het consortium GOUD een programma ontwikkeld dat bestaat uit een educatief programma en een beweegprogramma. Beide programma s vullen elkaar aan. GOUD is een samenwerkingsverband van het Erasmus Medisch Centrum Rotterdam, de Rijksuniversiteit Groningen, afdeling bewegingswetenschappen en de zorgorganisaties Abrona, te Huis ter Heide, Amarant, te Tilburg en Ipse de Bruggen, te Zwammerdam. A2 Ontwikkeling van het programma Het beweegprogramma is gebaseerd op evidence based richtlijnen van het American College of Sports Medicine (1998, aangepast in 2007). De richtlijnen zijn samen met bewegingsexperts uit de genoemde zorgorganisaties vertaald in een beweegprogramma voor ouderen met een verstandelijke beperking. Doelgericht zijn beweegactiviteiten gekozen die het uithoudingsvermogen, balans, kracht en flexibiliteit aanspreken. Er is een bundel samengesteld met voor de doelgroep geschikte beweegactiviteiten. Het educatief programma bewegen is geïnspireerd op het gezondheidsbevorderend programma Health Matters, dat in Amerika is ontwikkeld voor mensen met een lichte verstandelijke beperking (Marks, Sisirak en Heller, 2010). In samenwerking met de afdeling leren en de afdeling logopedie van Abrona is het educatieve programma voor GOUD ontwikkeld. Vervolgens is het voorgelegd aan afdelingen educatie van Ipse de Bruggen en Amarant. Zowel de uitvoerders van het beweegprogramma als het educatief programma ontvingen een eendaagse training. Vervolgens is het programma in totaal 5 dagcentra gedurende 8 maanden lang getest op 81 deelnemers met een lichte of matige verstandelijke beperking. Bij de uitvoering waren 12 bewegingsagogen betrokken en 21 activiteitenbegeleiders. Het beweegprogramma en het educatief programma werden met veel enthousiasme ontvangen door zowel de deelnemers als de uitvoerders. De senioren met een verstandelijke beperking vonden het leuk om meer te leren over hun lichaam en reacties van hun lichaam op bewegen. Ze waren trots op hun educatieve map en namen met plezier deel aan zowel het educatieve programma als de beweegactiviteiten. Bewegingen die aan het begin van het project nog moeizaam gingen, werden steeds gemakkelijker uitgevoerd, met (mede) als resultaat meer plezier in de beweegactiviteiten. Bewegingsagogen ontwikkelden het beweegprogramma en voerden het uit, samen met de activiteitenbegeleiders. Deze samenwerking verliep uitstekend. Beide groepen professionals vulden elkaar aan. Vanuit eigen kennis en ervaring stimuleerden zij de cliënten tot actieve deelname aan de activiteiten. Met subsidie van ZonMW en ondersteuning van het Kennisplein Gehandicaptensector zijn beide programma s vervolgens verbeterd en bruikbaar gemaakt voor brede groepen van (potentiële) gebruikers. De belangrijke 4 Beweegprogramma GOUD

5 eerste praktijkervaringen zijn hierin meegenomen. Aansluitend is het aangepaste programma voorgelegd aan ervaren gebruikers en aan potentiële gebruikers, nog onbekend met het programma. Opnieuw zijn ervaringen en opmerkingen verwerkt in het programma. Met als resultaat de huidige versie van de programma s die nu ter beschikking worden gesteld. A3 Effectiviteit programma In totaal hebben 66 van de 81 deelnemers gedurende 8 maanden deelgenomen aan het programma. De gezondheid en fitheid van deze deelnemers is zowel aan het begin als aan het einde gemeten. Door deze te vergelijken met de gezondheid van 65 cliënten die participeerden als controlegroep en dagbesteding kregen zoals zij gewend waren, konden uitspraken gedaan worden over de effectiviteit van het programma. Uit de analyses is gebleken dat deelnemers aan het programma inderdaad meer zijn gaan bewegen. Er was sprake van een consistente trend, waarbij deelnemers verbeterden op hun fitheid en lichamelijke gezondheid. Deelnemers in de controlegroep gingen juist achteruit of bleven op hetzelfde niveau. Doel van het programma, namelijk ouderen structureel in beweging krijgen en houden, om achteruitgang te voorkomen, bleek bereikt. Met dit multidimensioneel programma is bovendien bewezen dat aanschaf van dure fitnessapparatuur en aanbieden van continu intensieve oefeningen niet nodig zijn. De resultaten kunnen worden bewerkstelligd met groepsgerichte en licht tot matig intensieve activiteiten. Waarbij uiteraard het gezondheidsvoordeel groter wordt naarmate cliënten actiever en langduriger meedoen aan de activiteiten. A4 Doel beweegprogramma Het doel van het beweegprogramma is: ouderen structureel in beweging krijgen en houden. Zo wordt achteruitgang in motorische fitheid vertraagd en wordt de ontwikkeling van chronische ziektes, zoals diabetes type II en hart- en vaatziekten, voorkomen en/of vertraagd. A5 Relatie educatief programma en beweegprogramma Doen en oefenen in de praktijk zijn de beste manieren om nieuwe vaardigheden of nieuw gedrag aan te leren. In het beweegprogramma wordt geoefend met bewegen: stap voor stap worden nieuwe beweegvaardigheden aangeleerd. Echter de meeste mensen met een verstandelijke beperking hebben geringe kennis over hun lichaam. Zij hebben de neiging om te stoppen met bewegen als hun hartslag omhoog gaat of als ze gaan zweten. Dit voelt immers niet prettig of zelfs beangstigend. In het educatieve programma krijgen de deelnemers informatie over de normale reacties van het lichaam op bewegen. In het beweegprogramma, tijdens het doen, worden deze lichamelijke reacties opnieuw aan de orde gesteld, namelijk op het moment dat de deelnemers ze in de praktijk ervaren. En dat is precies de meerwaarde van het educatief programma, gecombineerd met het beweegprogramma: in het educatief programma worden praktijkervaringen, opgedaan in het beweegprogramma, als voorbeeld genomen. En in het beweegprogramma worden onderwerpen, die in het educatief programma zijn besproken, letterlijk in de praktijk gebracht. Zo ondersteunen en versterken beide programma s elkaar. A6 Deelnemers Het programma is ontwikkeld voor volwassenen en ouderen met een lichte of matige verstandelijke beperking. Mensen met dementie of volledig rolstoelafhankelijke mensen hebben in het onderzoek niet meegedaan aan het programma. Waarschijnlijk is voor deze mensen een aangepast programma nodig. De activiteiten worden groepsgewijs aangeboden, in groepen van 8 tot 10 deelnemers. Deelnemers kunnen in de groep van elkaar kunnen leren of bij elkaar zien wat de bedoeling is. Bovendien levert het sociale contacten en gezelligheid op. Beweegprogramma GOUD 5

6 A7 Uitvoerders beweegprogramma Het programma is ontwikkeld voor bewegingsagogen die opgeleid zijn in het aanbieden van beweegactiviteiten aan mensen met een lichte of matige verstandelijke beperking in Nederland. Verondersteld wordt een relevante mbo opleiding en werkervaring met mensen met een verstandelijke beperking. Het programma kan ook worden voorbereid en uitgevoerd door fysiotherapeuten. In de testfase is het programma uitgevoerd door bewegingsagogen in samenwerking met activiteitenbegeleiders. Elke groep van 8 tot 10 cliënten is begeleid door een bewegingsagoog en een activiteitenbegeleider. Kunnen de beweegactiviteiten ook alleen door activiteitenbegeleiders worden aangeboden? De betrokken bewegingsdeskundige in de organisatie kan het beste antwoord geven op deze vraag. Een en ander is afhankelijk van de groep en de soort activiteit die wordt uitgevoerd. Soms is wandelen onder begeleiding van de activiteitenbegeleider goed mogelijk. Maar het doen van balansoefeningen met deelnemers acht de bewegingsdeskundige mogelijk onverantwoord. Activiteitenbegeleiders kunnen zeker leren om beweegactiviteiten aan te bieden aan volwassenen en ouderen met een verstandelijke beperking. De bewegingsdeskundige kan de uitvoering van bepaalde beweegactiviteiten overdragen aan activiteitenbegeleiders en hierbij op afstand coaching bieden. Het advies is echter om de eindverantwoordelijkheid voor het beweegprogramma bij de bewegingsdeskundige te laten. A8 Voorbereiding start programma Personele inzet Iedere organisatie bepaalt zelf de omvang van de groepen waarin de beweegactiviteiten worden uitgevoerd. Het advies is om de groepen niet groter te maken dan 8 tot 10 cliënten. Als cliënten veel ondersteuning en of begeleiding nodig hebben bij het uitvoeren van de beweegactiviteiten, is het aan te raden te groepen kleiner te maken. Ook kunnen activiteitenbegeleiders worden ingezet die de bewegingsagoog ondersteunen bij het uitvoeren van de activiteiten. Duur en frequentie programma De frequentie en duur van het beweegprogramma zijn afhankelijk van de logistieke mogelijkheden binnen het dagcentrum en van de bewegingsagoog. In de testfase is het programma drie keer per week uitgevoerd, met een duur van drie kwartier tot een uur. Elke werkdag een half uur bewegen, is echter ook mogelijk. Weet daarbij wel dat gezondheidseffecten (A3) pas optreden als er zeer regelmatig wordt bewogen. Het advies is om minimaal drie keer per week het beweegprogramma aan te bieden, omdat cliënten niet elke dag aanwezig zijn. Zo ontvangt elke cliënt beweegactiviteiten. Voorbereidingstijd programma Voordat de bewegingsagogen van start gaan met het beweegprogramma, is het van groot belang dat ze de informatie over de inhoud van het programma, het voorbereiden en het uitvoeren van het programma goed doorlezen. Het werken met een multidimensioneel programma, waarin bewust gekozen wordt voor activiteiten gericht op het trainen van uithoudingsvermogen, balans of kracht zal voor de meeste bewegingsagogen nieuw zijn. Houd bij het inplannen van de bewegingsdeskundigen rekening met enige voorbereidingstijd. In de testfase van het programma kostte dit ongeveer een kwartier per keer. De voorbereidingstijd kan korter worden naarmate mensen meer ervaring opdoen met het uitvoeren van het programma. Benodigde ruimte en materialen Het beweegprogramma wordt bij voorkeur in een gymzaal gegeven. Daar is genoeg vrije ruimte om lekker en intensief te bewegen en de benodigde materialen zijn aanwezig. Is er geen gymzaal bij het dagcentrum, kies dan voor een grote ruimte, bijvoorbeeld een hal of lege activiteitenzaal, waarin activiteiten kunnen plaatsvinden. Let op dat de vloer van deze ruimte glad kan zijn en niet alle beweegactiviteiten hier kunnen worden uitgevoerd, in verband met valgevaar. Voor dit programma hebben we een materialenlijst opgesteld; deze is onderdeel van de beweegbundel.de lijst is bedoeld als hulpmiddel: niet alle materialen zijn nodig om geschikte beweegactiviteiten te kunnen aanbieden. Met ongeveer 750,- kunt u al een prima basisset aan materialen aanschaffen, exclusief nieuwe skelters, fitnessapparatuur en Nintendo Wii. 6 Beweegprogramma GOUD

Educatieprogramma GOUD. Achtergrond programma en randvoorwaarden educatief programma. www.kennispleingehandicaptensector.

Educatieprogramma GOUD. Achtergrond programma en randvoorwaarden educatief programma. www.kennispleingehandicaptensector. Educatieprogramma GOUD Achtergrond programma en randvoorwaarden educatief programma www.kennispleingehandicaptensector.nl/bewegen Colofon De producten uit deze werkplaats zijn tot stand gekomen naar aanleiding

Nadere informatie

Beweegprogramma GOUD. Beweegnormen en theorie programma. www.kennispleingehandicaptensector.nl/bewegen

Beweegprogramma GOUD. Beweegnormen en theorie programma. www.kennispleingehandicaptensector.nl/bewegen Beweegprogramma GOUD Beweegnormen en theorie programma www.kennispleingehandicaptensector.nl/bewegen Colofon De producten uit deze werkplaats zijn tot stand gekomen naar aanleiding van de beweeginterventie

Nadere informatie

Educatieprogramma GOUD. 8. Je spieren en botten. www.kennispleingehandicaptensector.nl/bewegen

Educatieprogramma GOUD. 8. Je spieren en botten. www.kennispleingehandicaptensector.nl/bewegen Educatieprogramma GOUD 8. Je spieren en botten www.kennispleingehandicaptensector.nl/bewegen Colofon De producten uit deze werkplaats zijn tot stand gekomen naar aanleiding van de beweeginterventie van

Nadere informatie

Educatieprogramma GOUD. 1. Wat doe jij aan bewegen? www.kennispleingehandicaptensector.nl/bewegen

Educatieprogramma GOUD. 1. Wat doe jij aan bewegen? www.kennispleingehandicaptensector.nl/bewegen Educatieprogramma GOUD 1. Wat doe jij aan bewegen? www.kennispleingehandicaptensector.nl/bewegen Colofon De producten uit deze werkplaats zijn tot stand gekomen naar aanleiding van de beweeginterventie

Nadere informatie

Educatieprogramma GOUD. 9. Bewegen en eten. www.kennispleingehandicaptensector.nl/bewegen

Educatieprogramma GOUD. 9. Bewegen en eten. www.kennispleingehandicaptensector.nl/bewegen Educatieprogramma GOUD 9. Bewegen en eten www.kennispleingehandicaptensector.nl/bewegen Colofon De producten uit deze werkplaats zijn tot stand gekomen naar aanleiding van de beweeginterventie van het

Nadere informatie

Educatieprogramma GOUD. 3. Gemakkelijk en veilig bewegen. www.kennispleingehandicaptensector.nl/bewegen

Educatieprogramma GOUD. 3. Gemakkelijk en veilig bewegen. www.kennispleingehandicaptensector.nl/bewegen Educatieprogramma GOUD 3. Gemakkelijk en veilig bewegen www.kennispleingehandicaptensector.nl/bewegen Colofon De producten uit deze werkplaats zijn tot stand gekomen naar aanleiding van de beweeginterventie

Nadere informatie

Educatieprogramma GOUD. 7. Bewegen op muziek. www.kennispleingehandicaptensector.nl/bewegen

Educatieprogramma GOUD. 7. Bewegen op muziek. www.kennispleingehandicaptensector.nl/bewegen Educatieprogramma GOUD 7. Bewegen op muziek www.kennispleingehandicaptensector.nl/bewegen Colofon De producten uit deze werkplaats zijn tot stand gekomen naar aanleiding van de beweeginterventie van het

Nadere informatie

Educatieprogramma GOUD. 6. Je ademhaling en je hartslag. www.kennispleingehandicaptensector.nl/bewegen

Educatieprogramma GOUD. 6. Je ademhaling en je hartslag. www.kennispleingehandicaptensector.nl/bewegen Educatieprogramma GOUD 6. Je ademhaling en je hartslag www.kennispleingehandicaptensector.nl/bewegen Colofon De producten uit deze werkplaats zijn tot stand gekomen naar aanleiding van de beweeginterventie

Nadere informatie

Beweegprogramma GOUD Tips en tricks voor effectieve uitvoering

Beweegprogramma GOUD Tips en tricks voor effectieve uitvoering Beweegprogramma GOUD Tips en tricks voor effectieve uitvoering Diet Tielbeek Marieke van Schijndel-Speet Consortium Gezond OUDer met een verstandelijke beperking Deze workshop Doel onderzoek Ontwikkeling

Nadere informatie

Educatieprogramma GOUD. voor mensen met een verstandelijke beperking. www.kennispleingehandicaptensector.nl/bewegen

Educatieprogramma GOUD. voor mensen met een verstandelijke beperking. www.kennispleingehandicaptensector.nl/bewegen Educatieprogramma GOUD voor mensen met een verstandelijke beperking www.kennispleingehandicaptensector.nl/bewegen Colofon De producten uit deze werkplaats zijn tot stand gekomen naar aanleiding van de

Nadere informatie

Educatieprogramma GOUD. 5. Bewegen en je goed voelen. www.kennispleingehandicaptensector.nl/bewegen

Educatieprogramma GOUD. 5. Bewegen en je goed voelen. www.kennispleingehandicaptensector.nl/bewegen Educatieprogramma GOUD 5. Bewegen en je goed voelen www.kennispleingehandicaptensector.nl/bewegen Colofon De producten uit deze werkplaats zijn tot stand gekomen naar aanleiding van de beweeginterventie

Nadere informatie

Beweegprogramma GOUD. voor mensen met een verstandelijke beperking. www.kennispleingehandicaptensector.nl/bewegen

Beweegprogramma GOUD. voor mensen met een verstandelijke beperking. www.kennispleingehandicaptensector.nl/bewegen Beweegprogramma GOUD voor mensen met een verstandelijke beperking www.kennispleingehandicaptensector.nl/bewegen Colofon De producten uit deze werkplaats zijn tot stand gekomen naar aanleiding van de beweeginterventie

Nadere informatie

Bewegen en voeding in de gehandicaptenzorg

Bewegen en voeding in de gehandicaptenzorg Inhoud workshop Bewegen en voeding in de gehandicaptenzorg Luc Bastiaanse, AVG-onderzoeker Congres Bewegen in de langdurige zorg 4 november 13 Inleiding GOUD Resultaten GOUD, epidemiologische studie: Voedingsintake

Nadere informatie

Meer bewegen binnen dagbesteding

Meer bewegen binnen dagbesteding Meer bewegen binnen dagbesteding Interventiestudie gericht op het verhogen van de lichamelijke activiteit van ouderen met een lichte of matige verstandelijke beperking Marieke van Schijndel-speet gezondheidswetenschapper

Nadere informatie

Educatieprogramma GOUD. voor mensen met een verstandelijke beperking. www.kennispleingehandicaptensector.nl

Educatieprogramma GOUD. voor mensen met een verstandelijke beperking. www.kennispleingehandicaptensector.nl Educatieprogramma GOUD voor mensen met een verstandelijke beperking www.kennispleingehandicaptensector.nl Colofon xxxxxxx xx xxxx xxx xxxxx xxx xxxxx xxx xx xxxxxxxxxxxx xx xxxx xxx xxxxx xxx xxxxx xxx

Nadere informatie

Beweegprogramma GOUD. voor mensen met een verstandelijke beperking. www.kennispleingehandicaptensector.nl

Beweegprogramma GOUD. voor mensen met een verstandelijke beperking. www.kennispleingehandicaptensector.nl Beweegprogramma GOUD voor mensen met een verstandelijke beperking www.kennispleingehandicaptensector.nl Colofon xxxxxxx xx xxxx xxx xxxxx xxx xxxxx xxx xx xxxxxxxxxxxx xx xxxx xxx xxxxx xxx xxxxx xxx xx

Nadere informatie

Stappen naar het verbeteren van de zorg voor de ouder wordende cliënt

Stappen naar het verbeteren van de zorg voor de ouder wordende cliënt NieuwsBRIEF GOUD Gezond OUD Januari 2013 Nieuwsbrief voor het onderzoek Gezond OUD met een verstandelijke beperking. Uitgebracht door Abrona, Amarant, Ipse de Bruggen en Erasmus MC Opmaak en foto s Michael

Nadere informatie

Gezondheid en zelfstandigheid van 50-plussers, gegevens op basis van de studie Gezond Ouder met een verstandelijke beperking (GOUD)

Gezondheid en zelfstandigheid van 50-plussers, gegevens op basis van de studie Gezond Ouder met een verstandelijke beperking (GOUD) Gezondheid en zelfstandigheid van 50-plussers, geïndiceerd voor ZZP-VG 4: gegevens op basis van de studie Gezond Ouder met een verstandelijke beperking (GOUD) Heidi Hermans & Heleen Evenhuis december 2012

Nadere informatie

Van onderzoek naar implementatie. Globale opzet GOUD (1)

Van onderzoek naar implementatie. Globale opzet GOUD (1) Van onderzoek naar implementatie Vertaling van onderzoeksresultaten naar (praktische) uitvoering Inhoud workshop Inleiding GOUD In vogelvlucht: resultaten GOUD Lichamelijke activiteit en fitheid Delen

Nadere informatie

V e r l a g i n g I Q - g r e n s r a a k t k w e t s b a r e g r o e p

V e r l a g i n g I Q - g r e n s r a a k t k w e t s b a r e g r o e p E e r s t e u i t s l a g e n G O U D : a l v r o e g o u d e r d o m s R u s t r o e s t n i e t V e r l a g i n g I Q - g r e n s r a a k t k w e t s b a r e g r o e p We eten te ongezond en bewegen

Nadere informatie

Inleiding. 1. Waarom is bewegen goed voor de gezondheid? 3. Doel. 2. Trainingsvormen

Inleiding. 1. Waarom is bewegen goed voor de gezondheid? 3. Doel. 2. Trainingsvormen Inleiding U bent opgenomen of onder behandeling in het Leids Universitair Medisch Centrum. Wanneer u door uw opname minder aan lichaamsbeweging doet, kan uw conditie achteruit gaan. Door actief te blijven,

Nadere informatie

In Beweging! Lizette Wattel Universitair Netwerk Ouderenzorg UNO-VUmc 1-2-2015

In Beweging! Lizette Wattel Universitair Netwerk Ouderenzorg UNO-VUmc 1-2-2015 2015 In Beweging! Lizette Wattel Universitair Netwerk Ouderenzorg UNO-VUmc 1-2-2015 IN BEWEGING IMPLEMENTATIE VAN EEN BEST PRACTICE BINNEN HET UNO-VUMC. EINDVERSLAG INLEIDING Ouderen in woonzorgcentra

Nadere informatie

Gezond ouder met een verstandelijke beperking: specialistische zorg voor hoog-risicogroepen

Gezond ouder met een verstandelijke beperking: specialistische zorg voor hoog-risicogroepen Gezond ouder met een verstandelijke beperking: specialistische zorg voor hoog-risicogroepen Prof Dr Heleen Evenhuis Geneeskunde voor verstandelijk gehandicapten Afd Huisartsgeneeskunde Erasmus MC Rotterdam

Nadere informatie

Heleen Evenhuis & Heidi Hermans december 2012

Heleen Evenhuis & Heidi Hermans december 2012 Gezondheid en zelfstandigheid van 50-plussers, geïndiceerd voor ZZP-VG 4: gegevens op basis van de studie Gezond Ouder met een verstandelijke beperking (GOUD) Heleen Evenhuis & Heidi Hermans december 2012

Nadere informatie

Gezond ouder met een verstandelijke beperking: veranderde visie na het GOUD-onderzoek

Gezond ouder met een verstandelijke beperking: veranderde visie na het GOUD-onderzoek Gezond ouder met een verstandelijke beperking: veranderde visie na het GOUD-onderzoek Prof Dr Heleen Evenhuis Geneeskunde voor verstandelijk gehandicapten Afd Huisartsgeneeskunde Erasmus MC Rotterdam Inleiding

Nadere informatie

Bewegen, Natuurlijk! Start Sevagram Beweegnetwerk

Bewegen, Natuurlijk! Start Sevagram Beweegnetwerk Bewegen, Natuurlijk! Start Sevagram Beweegnetwerk Dr. Michel Bleijlevens Woensdag 10 oktober 2012 Programma Welkom Bewegen, Natuurlijk (Michel Bleijlevens) Uitreiking compliment IDé (Jenneke van Veen)

Nadere informatie

Sportief bewegen na kanker. Kanker

Sportief bewegen na kanker. Kanker Sportief bewegen na kanker Kanker Sportief bewegen na kanker...................................... Bewegen: goed en nog leuk ook! Regelmatig bewegen heeft een positieve invloed op de gezondheid en is nog

Nadere informatie

- 172 - Prevention of cognitive decline

- 172 - Prevention of cognitive decline Samenvatting - 172 - Prevention of cognitive decline Het percentage ouderen binnen de totale bevolking stijgt, en ook de gemiddelde levensverwachting is toegenomen. Vanwege deze zogenaamde dubbele vergrijzing

Nadere informatie

Balvaardigheid Organisatie: Centrum voor Bewegingswetenschappen Contactpersoon: Contactpersoon 2: Erkenningen: Sport- en beweegaanbod

Balvaardigheid Organisatie: Centrum voor Bewegingswetenschappen Contactpersoon: Contactpersoon 2: Erkenningen: Sport- en beweegaanbod Balvaardigheid Organisatie: Centrum voor Bewegingswetenschappen Contactpersoon: Contactpersoon 2: Erkenningen: Sport- en beweegaanbod Achtergrond Samenvatting Kinderen krijgen een balvaardigheidsprogramma

Nadere informatie

Evidence-based interventies voor agressieregulatie en woedebeheersing

Evidence-based interventies voor agressieregulatie en woedebeheersing Evidence-based interventies voor agressieregulatie en woedebeheersing Hoe vergelijk je methodieken op basis van welke criteria? Marjolein Oudhof Mariska van der Steege 23 april 2009 Inhoud workshop Werken

Nadere informatie

Kom naar buiten en hou je Fit. Kom naar buiten en hou je Fit

Kom naar buiten en hou je Fit. Kom naar buiten en hou je Fit Fifty + Fifty + Kom naar buiten en hou je Fit Kom naar buiten en hou je Fit IJSLANDER heeft in samenwerking met Top Health Partners (THP) een lijn bewegingstoestellen voor ouderen ontwikkeld voor in de

Nadere informatie

Verstandelijke Beperking en Psychiatrie; praktijk richtlijnen

Verstandelijke Beperking en Psychiatrie; praktijk richtlijnen Verstandelijke Beperking en Psychiatrie; praktijk richtlijnen Congres Focus op Onderzoek, 22 juni 2015 Gerda de Kuijper, AVG/senior senior onderzoeker CVBP/UMCG Dederieke Festen AVG/senior onderzoeker

Nadere informatie

Verstandelijke Beperking en Psychiatrie; praktijk richtlijnen

Verstandelijke Beperking en Psychiatrie; praktijk richtlijnen Verstandelijke Beperking en Psychiatrie; praktijk richtlijnen Congres Focus op Onderzoek, 22 juni 2015 Gerda de Kuijper, AVG/senior senior onderzoeker CVBP/UMCG Dederieke Festen AVG/senior onderzoeker

Nadere informatie

Dementie bij mensen met een verstandelijke handicap

Dementie bij mensen met een verstandelijke handicap Dementie bij mensen met een verstandelijke handicap Een werkplaats op het Kennisplein Gehandicaptensector maart 2012, uitgevoerd door: - Marian Maaskant Stichting Pergamijn Maastricht University / Gouverneur

Nadere informatie

Vitaal ouder worden resultaten GROSSO project in Noord west Utrecht

Vitaal ouder worden resultaten GROSSO project in Noord west Utrecht r Vitaal ouder worden resultaten GROSSO project in Noord west Utrecht Mathieu de Greef, Yldau Dijkstra, Bewegingswetenschappen, Rijksuniversiteit Groningen 79 jaar 84 jaar 5 jaar ouder in periode van 35

Nadere informatie

Functieprofiel van de fysiotherapeut met aanvullende scholing binnen de BeweegKuur

Functieprofiel van de fysiotherapeut met aanvullende scholing binnen de BeweegKuur Functieprofiel van de fysiotherapeut met aanvullende scholing binnen de BeweegKuur NISB ontwikkelt de BeweegKuur met subsidie van het ministerie van VWS en in samenwerking met NHG, LVG, NVDA, KNGF, LHV,

Nadere informatie

30-11-12. Bewegen, Natuurlijk! Gemaakt om te bewegen. Boodschap. Effecten op fysieke fitheid. Bewegen = gezond. Inzet aandachtsfunctionaris bewegen

30-11-12. Bewegen, Natuurlijk! Gemaakt om te bewegen. Boodschap. Effecten op fysieke fitheid. Bewegen = gezond. Inzet aandachtsfunctionaris bewegen Gemaakt om te bewegen Bewegen, Natuurlijk! Inzet aandachtsfunctionaris bewegen Dr. Michel Bleijlevens Edith Rogmans Maandag 26 november 2012 2 Boodschap Bewegen is gezond, Bewegen is persoonlijk, Bewegen

Nadere informatie

06-11-13. Beweegcoach op alle locaties. Setting. Hebben we handreiking? Belang van bewegen. Bewegen in instellingen. Beweegnetwerk Sevagram

06-11-13. Beweegcoach op alle locaties. Setting. Hebben we handreiking? Belang van bewegen. Bewegen in instellingen. Beweegnetwerk Sevagram Setting Beweegcoach op alle locaties Edith Rogmans Pascal Roijen Sevagram 17 locaties (Geriatrische Revalidatie; Chronisch Somatiek; Gerontopsychiatrie, Psychogeriatrie (dementie) Plataan Geriatrische

Nadere informatie

ZZP-VG 3. Zelfstandigheid en gezondheid van 50-plussers, een analyse op basis van de studie Gezond Ouder met een verstandelijke beperking (GOUD)

ZZP-VG 3. Zelfstandigheid en gezondheid van 50-plussers, een analyse op basis van de studie Gezond Ouder met een verstandelijke beperking (GOUD) ZZP-VG 3 Zelfstandigheid en gezondheid van 50-plussers, geïndiceerd voor ZZP-VG 3: een analyse op basis van de studie Gezond Ouder met een verstandelijke beperking (GOUD) Heleen Evenhuis & Heidi Hermans

Nadere informatie

Workshop. De buurtsportcoach in een glansrol op het sociale domein: werk, zorg, jeugd.

Workshop. De buurtsportcoach in een glansrol op het sociale domein: werk, zorg, jeugd. Workshop De buurtsportcoach in een glansrol op het sociale domein: werk, zorg, jeugd. Buurtsportcoach/combinatiefunctionaris: Een glansrol op het sociaal domein: werk, zorg en jeugd. Bewegen werkt Jan

Nadere informatie

DIABETES EN BEWEGEN Hypo of hyper

DIABETES EN BEWEGEN Hypo of hyper DIABETES EN BEWEGEN Bewegen is voor iedereen belangrijk. Als u regelmatig beweegt, verbetert uw conditie. Ook kan voldoende beweging voorkomen dat u te zwaar wordt, en het helpt bij afvallen. Bovendien

Nadere informatie

RECREATIEF BEWEGEN IN DE OUDERENZORG

RECREATIEF BEWEGEN IN DE OUDERENZORG RECREATIEF BEWEGEN IN DE OUDERENZORG Voldoende lichaamsbeweging levert tot op hoge leeftijd een bijdrage aan gezondheid en welbevinden van ieder mens. Dit geldt ook, en misschien juist, wanneer iemand

Nadere informatie

JE GEZONDHEID IS GOUD WAARD

JE GEZONDHEID IS GOUD WAARD JE GEZONDHEID IS GOUD WAARD GOUD Gezond OUD Gezond ouder met een verstandelijke beperking VOORWOORD In 2009 en 2010 hebben we bij Ipse de Bruggen, Abrona en Amarant grote acties gehad van de GOUD-studie:

Nadere informatie

Implementatie Gezonde Leefstijl bij mensen met een verstandelijke beperking

Implementatie Gezonde Leefstijl bij mensen met een verstandelijke beperking Implementatie Gezonde Leefstijl bij mensen met een verstandelijke beperking Aly Waninge Fysiotherapeute Koninklijke Visio De Brink Lector Participatie en gezondheid van mensen met een visuele en verstandelijke

Nadere informatie

Gezondheid bij mensen met een verstandelijke beperking en de rol van de fysiotherapeut. Preventieve en curatieve gezondheidsbevordering

Gezondheid bij mensen met een verstandelijke beperking en de rol van de fysiotherapeut. Preventieve en curatieve gezondheidsbevordering 19 mei 2011 Studiedag FVG Gezondheid bij mensen met een verstandelijke beperking en de rol van de fysiotherapeut Preventieve en curatieve gezondheidsbevordering Inleidingen: Bijdrage Prof.dr. Henny Lantman

Nadere informatie

Gezondheid Fitheid Geschiktheid voor de scheidsrechter en assistent-scheidsrechter. Ger Kaldenberg

Gezondheid Fitheid Geschiktheid voor de scheidsrechter en assistent-scheidsrechter. Ger Kaldenberg Gezondheid Fitheid Geschiktheid voor de scheidsrechter en assistent-scheidsrechter Ger Kaldenberg Wat wilt u weten? Wat wilt u meenemen? Programma Wat gaan we doen? Wat betekenen fit en fitheid? Wat is

Nadere informatie

Waarom LACS? Wat is LACS? Ervaren als basis Vanuit het LACS-model naar een actiever leven. Theoretische en praktische achtergronden 3/30/2012

Waarom LACS? Wat is LACS? Ervaren als basis Vanuit het LACS-model naar een actiever leven. Theoretische en praktische achtergronden 3/30/2012 Wat is LACS? LIJF, ALERTHEID, CONTACT & COMMUNICATIE EN STIMULATIE Ervaren als basis Vanuit het LACS-model naar een actiever leven Theoretische en praktische achtergronden Mevr. drs. Kelly Bolleboom, gedragsdeskundige

Nadere informatie

Meedoen& Meetellen. Wat betekent het voor mensen met een verstandelijke beperking? Trainingsmodules voor professionals

Meedoen& Meetellen. Wat betekent het voor mensen met een verstandelijke beperking? Trainingsmodules voor professionals Meedoen& Meetellen Wat betekent het voor mensen met een verstandelijke beperking? Trainingsmodules voor professionals Samenstelling trainingsmodule Eline Roelofsen Roel Schulte www.verwondering.nu Illustratie

Nadere informatie

10 Mobiliteitsbeperkingen bij ouderen in de regio Gelre-IJssel

10 Mobiliteitsbeperkingen bij ouderen in de regio Gelre-IJssel 10 Mobiliteitsbeperkingen bij ouderen in de regio Gelre-IJssel Naarmate mensen ouder worden, neemt hun mobiliteit af. Van de mensen van 65 jaar of ouder heeft 26% mobiliteitsbeperkingen, zoals moeite met

Nadere informatie

Dementie en Bewegen. Susan Vrijkotte. Zorggroep Solis: Aangenaam, betrokken en zorgzaam

Dementie en Bewegen. Susan Vrijkotte. Zorggroep Solis: Aangenaam, betrokken en zorgzaam Dementie en Bewegen Susan Vrijkotte Inhoud Er was eens De studie Resultaten Toekomstplannen 2 Er was eens Een actueel onderwerp: BEWEGEN Te weinig aandacht voor bewegen bij Zorggroep Solis IGZ gaat strenger

Nadere informatie

Ik heb hersenletsel, zie je het aan mij?

Ik heb hersenletsel, zie je het aan mij? Ik heb hersenletsel, zie je het aan mij? Projectplan voor een werkplaats deskundigheidsbevordering sociale wijkteams voor & door mensen met niet aangeboren hersenletsel. Almere, november 2014 Onderzoekslijn

Nadere informatie

Neurorevalidatie bij Centraal Neurologische Aandoeningen

Neurorevalidatie bij Centraal Neurologische Aandoeningen Cursusinformatie Neurorevalidatie bij Centraal Neurologische Aandoeningen Overeenkomsten in symptomen en paramedische interventies Ontwikkeling en coördinatie : Frans van der Brugge Maart 2015 1 Algemene

Nadere informatie

Sociaal Vitaal Smallingerland

Sociaal Vitaal Smallingerland Sociaal Vitaal Smallingerland Projectplan Auteur Sport Fryslân Datum november 2014-1 - Inhoudsopgave 1. Inleiding 3 2. Aanleiding 3 3. Doelstelling 3 4. Doelgroep 3 5. Activiteiten 4-2 - Inleiding Voor

Nadere informatie

De Driestroom Zorg en ondersteuning binnen onderwijs

De Driestroom Zorg en ondersteuning binnen onderwijs voor De Driestroom kinderen met een ontwikkelingsachterstand Zorg en ondersteuning binnen onderwijs Mariëndael: Begeleidster Karin geeft individuele begeleiding aan Jesse bij motorische oefening Een kind

Nadere informatie

Projectplan bewoners met dementie in beweging

Projectplan bewoners met dementie in beweging Projectplan bewoners met dementie in beweging Samenvatting Door samen beweegoefeningen te doen op een speciaal daarvoor ontwikkeld toestel, worden voor bewoners de volgende effecten bereikt: Meer sociale

Nadere informatie

Trainersopleiding 2014

Trainersopleiding 2014 Trainersopleiding 2014 Remind Keizersgracht 253, Amsterdam www.remindlearning.nl trainersopleiding@remindlearning.nl Uitleg van de trainersopleiding In dit document kun je lezen wat Remind doet, waar Remind

Nadere informatie

Productcatalogus AIRO Visie

Productcatalogus AIRO Visie Productcatalogus AIRO Visie Onderwijs Agogiek Inspireren Reflecteren Ontwikkelen Meer info? 0642083525 1 www.airovisie.nl Indeling Inleiding..pagina 3 Team training.. pagina 4 Groepsondersteuning...pagina

Nadere informatie

valpreventie voor psychogeriatrische cliënten

valpreventie voor psychogeriatrische cliënten valpreventie voor psychogeriatrische cliënten Aantal valincidenten in verpleeghuizen In verpleeghuizen wordt veel gevallen. Jaarlijks vallen verpleeghuiscliënten gemiddeld 2 keer. Psychogeriatrische cliënten

Nadere informatie

Dagactiviteiten in groepsverband. voor senioren in Ermelo, Harderwijk, Putten en Nunspeet

Dagactiviteiten in groepsverband. voor senioren in Ermelo, Harderwijk, Putten en Nunspeet Dagactiviteiten in groepsverband voor senioren in Ermelo, Harderwijk, Putten en Nunspeet Dagactiviteiten ouderen Zelfstandig wonende senioren zijn bij Dagactiviteiten ouderen aan het juiste adres voor

Nadere informatie

Evaluatierapport Terugkomdagen 2014 Nationale Opleiding MediaCoach Februari 2015 www.nomc.nl

Evaluatierapport Terugkomdagen 2014 Nationale Opleiding MediaCoach Februari 2015 www.nomc.nl Evaluatierapport Terugkomdagen 2014 Nationale Opleiding MediaCoach Februari 2015 www.nomc.nl De terugkomdagen Najaar 2014 van de Nationale Opleiding MediaCoach werden als goed en zelfs uitstekend beoordeeld,

Nadere informatie

Sportief bewegen met osteoporose. Osteoporose

Sportief bewegen met osteoporose. Osteoporose Sportief bewegen met osteoporose Osteoporose Sportief bewegen met osteoporose...................................... Bewegen: gezond en nog leuk ook! Regelmatig bewegen heeft een positieve invloed op de

Nadere informatie

Overzicht Groepsaanbod. Mindfulness Chronische pijn Instapgroep Kerngroep SOVA Weerbaarheid Angst en depressie

Overzicht Groepsaanbod. Mindfulness Chronische pijn Instapgroep Kerngroep SOVA Weerbaarheid Angst en depressie Overzicht Groepsaanbod Mindfulness Chronische pijn Instapgroep Kerngroep SOVA Weerbaarheid Angst en depressie Waarom een groep of cursus? Waarom in een groep? Het kan zijn dat je het zelf prettiger vindt

Nadere informatie

Dagactiviteiten in groepsverband. voor senioren in Ermelo, Harderwijk, Putten en Nunspeet

Dagactiviteiten in groepsverband. voor senioren in Ermelo, Harderwijk, Putten en Nunspeet Dagactiviteiten in groepsverband voor senioren in Ermelo, Harderwijk, Putten en Nunspeet Dagactiviteiten ouderen Zelfstandig wonende senioren zijn bij Dagactiviteiten ouderen aan het juiste adres voor

Nadere informatie

Werken en leren bij The Colour Kitchen

Werken en leren bij The Colour Kitchen Werken en leren bij The Colour Kitchen The Colour Kitchen The Colour Kitchen is een professioneel en commercieel horeca concept met een groot maatschappelijk hart. Wij willen samen met onze gasten én onze

Nadere informatie

Door vragen toe te voegen, weg te halen kunt u dit instrument op maat maken, afgestemd op wat u in beeld wilt krijgen.

Door vragen toe te voegen, weg te halen kunt u dit instrument op maat maken, afgestemd op wat u in beeld wilt krijgen. Vragenlijstje beweegactiviteiten bij de verschillende locaties / afdelingen Dit instrument is ontwikkeld door NISB en toegepast bij het Fieldlab Stichting Zorgcentra Rivierenland in Tiel en omgeving. Met

Nadere informatie

JE GEZONDHEID IS GOUD WAARD

JE GEZONDHEID IS GOUD WAARD JE GEZONDHEID IS GOUD WAARD GOUD Gezond OUD Gezond ouder met een verstandelijke beperking VOORWOORD In 2009 en 2010 hebben we bij Ipse de Bruggen, Abrona en Amarant grote acties gehad van de GOUD-studie:

Nadere informatie

Sportief bewegen met fibromyalgie. Fibromyalgie

Sportief bewegen met fibromyalgie. Fibromyalgie Sportief bewegen met fibromyalgie Fibromyalgie Sportief bewegen met fibromyalgie...................................... Bewegen: goed en nog leuk ook! Regelmatig bewegen heeft een positieve invloed op de

Nadere informatie

De kwetsbaarheidsindex: de kristallen bol voor de gezondheid van de ouder wordende cliënt? Michael A. Echteld

De kwetsbaarheidsindex: de kristallen bol voor de gezondheid van de ouder wordende cliënt? Michael A. Echteld De kwetsbaarheidsindex: de kristallen bol voor de gezondheid van de ouder wordende cliënt? Michael A. Echteld Wat is kwetsbaarheid? Het hebben van een sterk verhoogd risico op een neerwaartse spiraal van

Nadere informatie

Medische Trainings Therapie

Medische Trainings Therapie Medische Trainings Therapie Medische Trainings Therapie Medische Trainings Therapie (MTT) is een vorm van training, waarbij u met specifieke oefeningen en/of oefenapparatuur op een verantwoorde wijze werkt

Nadere informatie

&Ons Tweede Thuis VOLWASSENEN

&Ons Tweede Thuis VOLWASSENEN &Ons Tweede Thuis VOLWASSENEN & & VOLWASSENEN Ondersteuning voor mensen met een beperking Heb je een beperking of heeft je zoon of dochter een beperking? Dan is wat ondersteuning soms erg welkom. Ons Tweede

Nadere informatie

Menslievende zorg, vanuit de overtuiging dat elk mens zich ontplooien kan.

Menslievende zorg, vanuit de overtuiging dat elk mens zich ontplooien kan. Menslievende zorg, vanuit de overtuiging dat elk mens zich ontplooien kan. de cliënt staat centraal heeft zorgcentra voor mensen met een verstandelijke beperking in westelijk Noord- Brabant, waaronder

Nadere informatie

Voor informatie over Meer Mens: meermens@prismanet.nl 06-21 86 47 70. Meer info? 0800-2357747 www.prismanet.nl

Voor informatie over Meer Mens: meermens@prismanet.nl 06-21 86 47 70. Meer info? 0800-2357747 www.prismanet.nl Voor informatie over Meer Mens: meermens@prismanet.nl 06-21 86 47 70 Meer info? 0800-2357747 www.prismanet.nl Meer Mens Zorg voor kwaliteit van leven In de zorgsector wordt een breed pakket aan zorg- en

Nadere informatie

BEWEEGACTIVITEITEN fysiofitness, pilates, hardlopen, gewichtsbeheersing

BEWEEGACTIVITEITEN fysiofitness, pilates, hardlopen, gewichtsbeheersing Fysiotherapie Maarn-Maarsbergen BEWEEGACTIVITEITEN fysiofitness, pilates, hardlopen, gewichtsbeheersing fysiofitness, pilates, hardlopen, gewichtsbeheersing www.fysiotherapiemaarn.nl praktijk@solcon.nl

Nadere informatie

Academische toerusting voor werken binnen de Openbare Gezondheid

Academische toerusting voor werken binnen de Openbare Gezondheid Academische toerusting voor werken binnen de Openbare Gezondheid ZonMw Programma Academische Werkplaatsen Dr. Marijke Janssens Utrecht, 15 juni 2006 Doel: het structureel versterken en verankeren van vraaggestuurde

Nadere informatie

Sport en bewegen in de spreekkamer: enkele boeiende spanningsvelden in de diabeteszorgverlening.

Sport en bewegen in de spreekkamer: enkele boeiende spanningsvelden in de diabeteszorgverlening. Sport en bewegen in de spreekkamer: enkele boeiende spanningsvelden in de diabeteszorgverlening. Mirjam Stuij Sportexpert.nl, oktober 2015 Mulier Instituut In mijn vorige bijdrage voor Sportexpert schreef

Nadere informatie

Meer senioren bewegen en sporten in Rotterdam

Meer senioren bewegen en sporten in Rotterdam Meer senioren bewegen en sporten in Rotterdam Onderzoek naar effectieve methoden om het bereik en de motivatie van inactieve senioren te vergroten Marjan de Gruijter Niels Hermens Trudi Nederland Jessica

Nadere informatie

Of misschien zoek je een leuke werkplek of dagbesteding voor jezelf of voor een familielid. Of je wilt iets zinnigs doen in je vrije tijd.

Of misschien zoek je een leuke werkplek of dagbesteding voor jezelf of voor een familielid. Of je wilt iets zinnigs doen in je vrije tijd. Welkom bij De Zijlen Wie wil het niet? Wonen in een prettig dorp of in een leuke buurt. Waar je kunt zijn wie je bent en je leven kunt leiden zoals dat bij jou past. Waar je meedoet aan dat wat er om je

Nadere informatie

Zelfmanagement RGF Midden Oost Brabant 19 mei 2011. Hanke Timmermans Consultant CBO, h.timmermans@cbo.nl

Zelfmanagement RGF Midden Oost Brabant 19 mei 2011. Hanke Timmermans Consultant CBO, h.timmermans@cbo.nl Zelfmanagement RGF Midden Oost Brabant 19 mei 2011 Hanke Timmermans Consultant CBO, h.timmermans@cbo.nl Agenda Landelijk Actieprogramma Zelfmanagement Zelfmanagement = Ondersteuning van zelfmanagement

Nadere informatie

Patiënten kritisch over begeleiding bij sport en bewegen in behandeltraject Mirjam Stuij 1,2, Agnes Elling 2 & Tineke Abma 1

Patiënten kritisch over begeleiding bij sport en bewegen in behandeltraject Mirjam Stuij 1,2, Agnes Elling 2 & Tineke Abma 1 Patiënten kritisch over begeleiding bij sport en bewegen in behandeltraject Mirjam Stuij 1,2, Agnes Elling 2 & Tineke Abma 1 1. VU Medisch Centrum, Afdeling Metamedica en EMGO+ Instituut, Amsterdam. 2.

Nadere informatie

behoud. Uw zelfstandigheid. Informatie over: Een beroerte

behoud. Uw zelfstandigheid. Informatie over: Een beroerte behoud. Informatie over: Een beroerte Uw zelfstandigheid. Uw leven zo goed mogelijk oppakken na een beroerte. Samen met Laurens. Lees meer over wat Laurens voor u kan betekenen. meer dan zorg De medische

Nadere informatie

Programma Symposium Preventie en ouderen

Programma Symposium Preventie en ouderen Programma Symposium Preventie en ouderen GENERO houdt op donderdag 12 november 2015 haar 4 e symposium, waarop dit keer preventie gericht op ouderen centraal staat. In de komende jaren wil GENERO zich

Nadere informatie

Hersenletselcentra. Meerwaarde of kostenpost. Mia Verschaeve Projectleider. 27 juni 2014

Hersenletselcentra. Meerwaarde of kostenpost. Mia Verschaeve Projectleider. 27 juni 2014 Hersenletselcentra Meerwaarde of kostenpost Mia Verschaeve Projectleider 27 juni 2014 Utrecht, Zeeland, Zuid-Holland: Haaglanden, Midden Holland, Rotterdam Rijnmond Initiatiefnemers Patiëntenverenigingen

Nadere informatie

17 oktober 2015: Beweegdiploma voor trainers van andere bonden. Verkorte opleiding Beweegdiploma nu ook voor trainers van niet gymnastiek clubs!

17 oktober 2015: Beweegdiploma voor trainers van andere bonden. Verkorte opleiding Beweegdiploma nu ook voor trainers van niet gymnastiek clubs! 17 oktober 2015: Beweegdiploma voor trainers van andere bonden Verkorte opleiding Beweegdiploma nu ook voor trainers van niet gymnastiek clubs! Waarom het Beweegdiploma? In de leeftijd van 2 tot en met

Nadere informatie

Licentieregeling Reddingsbrigade Nederland

Licentieregeling Reddingsbrigade Nederland Licentieregeling Reddingsbrigade Nederland Voorwoord Reddingsbrigade Nederland introduceert per 1 september 2015 de Licentieregeling. Door middel van de licentieregeling wil Reddingsbrigade Nederland een

Nadere informatie

Betreffende: Gezondheidseffecten van sport voor kinderen en jongeren met een chronische ziekte of aandoening.

Betreffende: Gezondheidseffecten van sport voor kinderen en jongeren met een chronische ziekte of aandoening. Utrecht 3-10-2014, Betreffende: Gezondheidseffecten van sport voor kinderen en jongeren met een chronische ziekte of aandoening. Geachte professional, Middels deze brief vragen wij graag uw hulp bij het

Nadere informatie

Wetenschappelijk onderzoek in het VUmc: wat heeft u eraan?

Wetenschappelijk onderzoek in het VUmc: wat heeft u eraan? Diabetesbijeenkomst Wetenschappelijk onderzoek in het VUmc: wat heeft u eraan? Diabetesbijeenkomst Wat doet diabetes type 1 met het brein? Drs. Eelco van Duinkerken Cognitieve klachten http://www.youtube.com/watch?v=rgwbxe8zdc4&feature=related

Nadere informatie

Hart voor de Zorg Programma. Hartcoherentie training voor zorgverleners

Hart voor de Zorg Programma. Hartcoherentie training voor zorgverleners Hart voor de Zorg Programma Hartcoherentie training voor zorgverleners HeartMath Hart voor de Zorg Programma De hedendaagse hectische, steeds veranderende en veeleisende zorgomgeving vraagt veel energie

Nadere informatie

Toolkit. Familieparticipatie

Toolkit. Familieparticipatie Toolkit Familieparticipatie April 2013, Vilans De materialen en teksten uit deze toolkit kunt u gratis printen en downloaden. Zorgorganisaties kunnen dit materiaal kopiëren, aanpassen en aanvullen met

Nadere informatie

1e jaargang nr. 4 - juli/augustus 2015

1e jaargang nr. 4 - juli/augustus 2015 NIEUWSBRIEF 1e jaargang nr. 4 - juli/augustus 2015 MAG JE TRAINEN ALS JE NOG SPIERPIJN HEBT VAN DE VORIGE KEER? Er zijn verschillende soorten spierpijn. Je kunt spierpijn hebben van zowel een cardio workout

Nadere informatie

Mindfulness bij volwassenen

Mindfulness bij volwassenen Ondanks de toegenomen kennis over autisme bij volwassenen, is er helaas nog weinig bekend over een passende behandeling. In Mindfulness bij volwassenen met autisme bespreekt Annelies Spek een nieuwe overbelast

Nadere informatie

Fysieke training tijdens en/of na kankerbehandeling

Fysieke training tijdens en/of na kankerbehandeling FYSIOTHERAPIE Fysieke training tijdens en/of na kankerbehandeling BEHANDELING Fysieke training tijdens en/of na kankerbehandeling Als u te maken krijgt met kanker is dit zeer ingrijpend. Tijdens en na

Nadere informatie

Doen bij Depressie. Module 1 Fase 4 - Behandelen. Dagprogramma en Plezierige-Activiteiten-Plan

Doen bij Depressie. Module 1 Fase 4 - Behandelen. Dagprogramma en Plezierige-Activiteiten-Plan Bijlage 5 Doen bij Depressie Module 1 Fase 4 - Behandelen Dagprogramma en Plezierige-Activiteiten-Plan gebaseerd op het Plezierige-Activiteiten-Plan uit de richtlijn voor verzorgenden Het begeleiden van

Nadere informatie

2. Wie moet er signaleren dat er een verhoogd valrisico is.

2. Wie moet er signaleren dat er een verhoogd valrisico is. 3.7 De van der Brugge Methode Rood Geel Groen binnen de Dementie Het Rood Geel en Groen binnen de Dementie is een methode die in 2011 door Frans van der Brugge is bedacht. Intussen is het in verschillende

Nadere informatie

Vilente Beweegt! 20 juni 2013 Carry Putman

Vilente Beweegt! 20 juni 2013 Carry Putman Vilente Beweegt! 20 juni 2013 Carry Putman Historie 2007 2008: Deelname verbetertraject Valpreventie Zorg voor Beter I: Ontwikkelen richtlijn valpreventie verpleeghuizen 2009: Implementatie richtlijn valpreventie

Nadere informatie

Samenvatting. Moving towards independence? 103

Samenvatting. Moving towards independence? 103 Samenvatting Moving towards independence? 103 In dit proefschrift wordt verslag gedaan van de evaluatie van het bewegingsgerichte Amerikaanse curriculum Mobility Opportunities Via Education (MOVE) bij

Nadere informatie

Doelgroep De doelgroep voor de methode Meer Mens is onder te verdelen in drie hoofdgroepen. Dit sluit niet uit dat de methode niet van toepassing is

Doelgroep De doelgroep voor de methode Meer Mens is onder te verdelen in drie hoofdgroepen. Dit sluit niet uit dat de methode niet van toepassing is Inleiding In de zorgsector wordt een breed pakket aan zorg- en dienstverlening aangeboden aan mensen met een beperking. Hulpvragen van deze mensen variëren in aard en complexiteit. Deze vragen hebben betrekking

Nadere informatie

Bewegen door Senioren

Bewegen door Senioren Dianne Laarhoven-Klein, algemeen fysiotherapeut met aandacht voor geriatrie 2030: 4 miljoen Nederlanders ouder dan 65 jaar. 2030: 4 miljoen Nederlanders ouder dan 65 jaar. Dat is bijna 25% van de totale

Nadere informatie

Inhoud Bewegen, november 2012. Inleiding. 3 Inleiding. 4 Waarom bewegen? 4 Bewegen is gezond 4 Bewegen met reuma 5 Respecteer uw grenzen

Inhoud Bewegen, november 2012. Inleiding. 3 Inleiding. 4 Waarom bewegen? 4 Bewegen is gezond 4 Bewegen met reuma 5 Respecteer uw grenzen Bewegen Bewegen Inhoud Bewegen, november 2012 3 Inleiding 4 Waarom bewegen? 4 Bewegen is gezond 4 Bewegen met reuma 5 Respecteer uw grenzen 7 Hoe kunt u bewegen? 7 Oefenen 8 Licht intensief bewegen 8 Matig

Nadere informatie

Omschrijving Duur Criteria. Vinger aan de pols contact. Telefonisch of fysiek contact. Telefonisch of fysiek contact

Omschrijving Duur Criteria. Vinger aan de pols contact. Telefonisch of fysiek contact. Telefonisch of fysiek contact Bijlage 4 - Richtlijn begeleidingsen en dagbesteding volwassenen Product Waakvlambegeleidin g Specialistische waakvlambegeleidin g - kortdurend Doelgroep - korte omschrijving Vinger aan de pols contact

Nadere informatie

VITALITEITSPROGRAMMA. Zorggroep Oude en Nieuwe Land Handboek Regelingen en Procedures, code REG 011 Reikwijdte: Verzorgingshuizen en Verpleeghuis

VITALITEITSPROGRAMMA. Zorggroep Oude en Nieuwe Land Handboek Regelingen en Procedures, code REG 011 Reikwijdte: Verzorgingshuizen en Verpleeghuis Zorggroep Oude en Nieuwe Land Handboek Regelingen en Procedures, code REG 011 Reikwijdte: Verzorgingshuizen en Verpleeghuis VITALITEITSPROGRAMMA Beheer inhoud: Directeur regio NOP/Urk Verantwoordelijk:

Nadere informatie