Gezond ouder met een verstandelijke beperking: veranderde visie na het GOUD-onderzoek

Save this PDF as:
 WORD  PNG  TXT  JPG

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Gezond ouder met een verstandelijke beperking: veranderde visie na het GOUD-onderzoek"

Transcriptie

1 Gezond ouder met een verstandelijke beperking: veranderde visie na het GOUD-onderzoek Prof Dr Heleen Evenhuis Geneeskunde voor verstandelijk gehandicapten Afd Huisartsgeneeskunde Erasmus MC Rotterdam

2 Inleiding Eerder oud?

3 Mensen met een verstandelijke beperking door andere oorzaken dan het Down syndroom GOUD-studie: Niet eerder oud, maar wel eerder (en anders) ongezond Effect op zelfstandigheid na 3 jaar

4 Centrale boodschap

5 Vroeg ongezond, waar ligt dat aan? Bekend: 1. de patiënt komt (niet) met een klacht 2. specifieke beperkingen en aandoeningen vanaf de kinderleeftijd Nieuw: 3. Gewone aandoeningen hebben andere onderliggende oorzaken 4. Opeenstapeling van ongunstige factoren (lichamelijk, geestelijk, sociaal)

6 Gezond Ouder met een verstandelijke beperking: de GOUD studie

7 GOUD deelnemers 50+ (1050 van de 2300 cliënten) Geslacht vrouwen Mannen Leeftijd Woonlokatie Centrale lokatie (vooral zorg) Groepshuis in de wijk (ondersteuning) Bij familie Onafhankelijk met ambulante ondersteuning

8 De GOUD studie: schuivende doelen 2006: doelen bestuurders Specifieke aandacht voor gezond ouder worden: Zijn er leemten in onze professionele kennis en zorg? Specifieke expertise medewerkers Betrokkenheid van cliënten en cliëntvertegenwoordigers Gaandeweg ontdekt: Verzamelde data ook geschikt voor overkoepelend onderzoek publieke gezondheid

9 GOUD thema s: vanuit preventie Interventieprogramma meer bewegen op de dagbesteding 8 maanden Fysieke Activiteit & Fitheid + slaap, botkwaliteit, spiermassa Voeding & Voedingstoestand + risicofactoren hart- en vaatziekte Depressie & Angst + life events, kwaliteit van leven Meten in plaats van vragen / dossiers Metingen bij 1050 deelnemers Na 3 jaar follow-up onderzoek bij 763 deelnemers

10 Vroeg ongezond, waar ligt dat aan? Bekend: 1. De patiënt komt (niet) met een klacht 2. Specifieke beperkingen en aandoeningen vanaf de kinderleeftijd Nieuw: 3. Gewone aandoeningen hebben andere onderliggende oorzaken 4. Opeenstapeling van ongunstige factoren (lichamelijk, geestelijk, sociaal)

11 Wat kunnen we aan die slechte gezondheid doen? Probleem De patiënt komt niet met een klacht Beleid Van reactief naar pro-actief gericht checken Down syndroom poli s NVAVG richtlijnen NHG richtlijnen aanpassen

12 Vroeg ongezond, waar ligt dat aan? Bekend: 1. De patiënt komt (niet) met een klacht 2. Specifieke beperkingen en aandoeningen vanaf de kinderleeftijd Nieuw: 3. Gewone aandoeningen hebben andere onderliggende oorzaken 4. Opeenstapeling van ongunstige factoren (lichamelijk, geestelijk, sociaal)

13 Wat kunnen we aan die slechte gezondheid doen? Probleem De patiënt komt niet met een klacht Specifieke beperkingen en aandoeningen vanaf de kinderleeftijd Beleid Van reactief naar pro-actief gericht checken Specialistische zorg voor hoogrisicogroepen blijft, en wordt meer wetenschappelijk onderbouwd

14 Vroeg ongezond, waar ligt dat aan? Bekend: 1. De patiënt komt (niet) met een klacht 2. Specifieke beperkingen en aandoeningen vanaf de kinderleeftijd Nieuw: 3. Gewone aandoeningen hebben andere onderliggende oorzaken 4. Opeenstapeling van ongunstige factoren (lichamelijk, geestelijk, sociaal)

15 Gewone aandoeningen hebben andere onderliggende oorzaken Voorbeelden: obesitas, diabetes en depressie GOUD t.o.v. algemene populatie (RIVM 50+, LASA 55+) Obesitas (middelomtrek) 44% verhoogd bij vrouwen Diabetes 14% verhoogd bij vrouwen Depressie (major depression) 8% 5x zo hoog

16 Waarom meer obesitas, diabetes en depressie? Metabole effecten van te weinig gebruik spieren Gewichtstoename Metabole effecten van antipsychotica (30%) Gewichtstoename Huisarts? Effecten van chronisch verstoord slaapwaakritme Gewichtstoename Hoog glucose Hoog glucose Hoog glucose Hoge bloedvetten Hoge bloedvetten Hoge bloedvetten Metabool syndroom + ongezonde voeding Metabool syndroom Onderzoek De Kuijper Depressie

17 Slaap-waakritme gemeten via beweging (Actiwatch) Normaal patroon

18 Gefragmenteerd patroon Innovatief onderwerp voor nadere studie Gekoppeld aan bekende factoren, maar ook aan hersenschade

19 Andere oorzaak van depressie: life events 72% tenminste 1 negatieve life event in afgelopen jaar Uit de top-10: Problemen in woongroep Veranderingen (begeleider, werk) Ziekte, mobiliteit Ziekte of overlijden in familie Hangt significant samen met depressie- en angstsymptomen kwaliteit van leven

20 antipsychotica eruit Conclusie: beweegprogramma s Noodzaak van samengestelde interventies met (deels) specialistisch karakter gezond koken life events verminderen beter slapen

21 Succesvolle gedragsverandering vereist specifieke aanpak GOUD-programma Meer bewegen op de dagbesteding Educatief deel en trainingsdeel Toenemende eisen aan fitheid Speels en afwisselend, beloningen Uitvoering 8 maanden Gecontroleerde evaluatie Effecten: Gemotiveerde deelname Verbetering objectieve fitheids- en gezondheidsmaten

22 Wat kunnen we aan die slechte gezondheid doen? Probleem Gewone aandoeningen hebben andere achterliggende oorzaken Beleid Specifiekere scholing woon- en activiteitenbegeleiders Specialistische ondersteuning van gedragsveranderingsprogramma s Eerste lijn en gemeentelijke voorzieningen: scholing, richtlijnen en specialistische ondersteuning (AVG-poli s)

23 Vroeg ongezond, waar ligt dat aan? Bekend: 1. De patiënt komt (niet) met een klacht 2. Specifieke beperkingen en aandoeningen vanaf de kinderleeftijd Nieuw: 3. Gewone aandoeningen hebben andere onderliggende oorzaken 4. Opeenstapeling van ongunstige factoren (lichamelijk, geestelijk, sociaal)

24 Publieke gezondheidsmaten: kwetsbaarheid, multimorbiditeit, polyfarmacie

25 (Geriatrische) kwetsbaarheid Definitie kwetsbaarheid: Verhoogd risico op achteruitgang gezondheid en zelfstandigheid in nabije toekomst verminderde reserves door veroudering gevoeliger voor allerlei invloeden

26 Wij kozen de multifactoriële maat: kwetsbaarheidsindex GOUD: lijst met 51 gemeten factoren (fysiek, geestelijk, sociaal) individueel aantal factoren totaal aantal gemeten factoren = kwetsbaarheidsindex algemene populatie GOUD 0 0 gem. 0,13 gem. 0,27 max. 0,6-0,7 1 1

27 GOUD: kwetsbaarheidsindex en leeftijd

28 Voorspelt kwetsbaarheidsindex echt achteruitgang in de 3 jaar daarna? Hoe hogere kwetsbaarheidsindex, des te grotere daling zelfredzaamheid grotere afname mobiliteit grotere stijging medicijngebruik vaker naar zwaardere ZZP-categorie eerder overlijden Kwetsbaarheidsindex valide maat voor bedreigde gezondheid

29 Chronische multimorbiditeit ( 4) in 55+ Nederland Polyfarmacie ( 5 permanente medicijnen) 40%

30 Karakter multimorbiditeit Chronische obstipatie Osteoporose Slechthorendheid Slechtziendheid Refluxziekte (maagzuur) Schildklierstoornissen Hart- en vaatziekten Depressie Angst Chronische longziekte Ernstige motorische stoornis (rolstoel) Diabetes (type I en II) Dementie Beroerte (CVA) Kanker specifiek Slikstoornissen Ernstig probleemgedrag Slechtziendheid Epilepsie Refluxziekte (maagzuur) Autisme Depressie Angst Ernstige motorische stoornis (rolstoel)

31 Wat zijn de oorzaken van die verhoogde kwetsbaarheid?

32 Hypothetisch model van onderliggende oorzaken van vroege kwetsbaarheid 50+ opeenstapeling chronische multimorbiditeit & polyfarmacie ouderdomsziekten depressie & angst gewone aandoeningen specifieke oorzaken specifieke aandoeningen diabetes hart- en vaatziekten ongezonde leefstijl, zeer lage fitheid chronisch verstoord slaapwaakritme geestelijke gezondheidsproblemen gedragsmedicatie sociaal-economisch milieu, trauma s, life events, stress motorische & zintuiglijke beperkingen, autisme, ADHD baby genetische factoren, syndromen (Down syndroom)

33 Wat kunnen we aan die slechte gezondheid doen? Probleem Gewone aandoeningen hebben andere achterliggende oorzaken Beleid Specifiekere scholing woon- en activiteitenbegeleiders Specialistische ondersteuning van gedragsveranderingsprogramma s Scholing en specialistische ondersteuning eerste lijn en gemeentelijke voorzieningen Opeenstapeling van ongunstige factoren Van hoog-risico groepen naar populatiebreed

34 Van hoog-risico groepen naar totale populatie De hele populatie stimuleren om te veranderen komt meer mensen ten goede, dan alleen behandeling van mensen die een hoog risico hebben

35 Gezondheidszorg voor mensen met verstandelijke beperkingen Breed populatiebeleid Specialistische zorg (AWBZ) Gemeenten (WMO) en eerste lijn

36 Populatiebeleid Actief preventie aanbieden aan hele populatie Specialistische zorg (AWBZ) Gemeenten (WMO) en eerste lijn Hoog-risico-aanpak en expertise Huisvesting Sport en recreatie Thuiszorg en wijkverpleging Reguliere gezondheidszorg

37 Populatiebeleid Actief preventie aanbieden aan hele populatie Gezonde leefstijl is vanzelfsprekend Educatieve cursussen Aangepast sport- en recreatie-aanbod Specialistische zorg (AWBZ) Beroepsonderwijs Ondersteunende techniek Sportaanbod Techniek Optimale verlichting & akoestiek Deskundige begeleiders (gedrag, gezondheid) Vermijden life events en ongunstige prikkels Gemeenten (WMO) en eerste lijn Hoog-risico-aanpak en expertise Huisvesting AVG-poli s Sport en recreatie Ondersteuning thuiszorg en Thuiszorg wijkverpleging en wijkverpleging Richtlijnontwikkeling huisartsen Reguliere gezondheidszorg

38 Met dank aan onderzoekers en managers!

Gezond ouder met een verstandelijke beperking: specialistische zorg voor hoog-risicogroepen

Gezond ouder met een verstandelijke beperking: specialistische zorg voor hoog-risicogroepen Gezond ouder met een verstandelijke beperking: specialistische zorg voor hoog-risicogroepen Prof Dr Heleen Evenhuis Geneeskunde voor verstandelijk gehandicapten Afd Huisartsgeneeskunde Erasmus MC Rotterdam

Nadere informatie

Gezondheid en zelfstandigheid van 50-plussers, gegevens op basis van de studie Gezond Ouder met een verstandelijke beperking (GOUD)

Gezondheid en zelfstandigheid van 50-plussers, gegevens op basis van de studie Gezond Ouder met een verstandelijke beperking (GOUD) Gezondheid en zelfstandigheid van 50-plussers, geïndiceerd voor ZZP-VG 4: gegevens op basis van de studie Gezond Ouder met een verstandelijke beperking (GOUD) Heidi Hermans & Heleen Evenhuis december 2012

Nadere informatie

Heleen Evenhuis & Heidi Hermans december 2012

Heleen Evenhuis & Heidi Hermans december 2012 Gezondheid en zelfstandigheid van 50-plussers, geïndiceerd voor ZZP-VG 4: gegevens op basis van de studie Gezond Ouder met een verstandelijke beperking (GOUD) Heleen Evenhuis & Heidi Hermans december 2012

Nadere informatie

ZZP-VG 3. Zelfstandigheid en gezondheid van 50-plussers, een analyse op basis van de studie Gezond Ouder met een verstandelijke beperking (GOUD)

ZZP-VG 3. Zelfstandigheid en gezondheid van 50-plussers, een analyse op basis van de studie Gezond Ouder met een verstandelijke beperking (GOUD) ZZP-VG 3 Zelfstandigheid en gezondheid van 50-plussers, geïndiceerd voor ZZP-VG 3: een analyse op basis van de studie Gezond Ouder met een verstandelijke beperking (GOUD) Heleen Evenhuis & Heidi Hermans

Nadere informatie

Stappen naar het verbeteren van de zorg voor de ouder wordende cliënt

Stappen naar het verbeteren van de zorg voor de ouder wordende cliënt NieuwsBRIEF GOUD Gezond OUD Januari 2013 Nieuwsbrief voor het onderzoek Gezond OUD met een verstandelijke beperking. Uitgebracht door Abrona, Amarant, Ipse de Bruggen en Erasmus MC Opmaak en foto s Michael

Nadere informatie

V e r l a g i n g I Q - g r e n s r a a k t k w e t s b a r e g r o e p

V e r l a g i n g I Q - g r e n s r a a k t k w e t s b a r e g r o e p E e r s t e u i t s l a g e n G O U D : a l v r o e g o u d e r d o m s R u s t r o e s t n i e t V e r l a g i n g I Q - g r e n s r a a k t k w e t s b a r e g r o e p We eten te ongezond en bewegen

Nadere informatie

JE GEZONDHEID IS GOUD WAARD

JE GEZONDHEID IS GOUD WAARD JE GEZONDHEID IS GOUD WAARD GOUD Gezond OUD Gezond ouder met een verstandelijke beperking VOORWOORD In 2009 en 2010 hebben we bij Ipse de Bruggen, Abrona en Amarant grote acties gehad van de GOUD-studie:

Nadere informatie

07-04-15. Herkennen van en omgaan met. Angst en Depressie. Na vanmiddag. bij ouderen met een verstandelijke beperking

07-04-15. Herkennen van en omgaan met. Angst en Depressie. Na vanmiddag. bij ouderen met een verstandelijke beperking Na vanmiddag Herkennen van en omgaan met Angst en Depressie bij ouderen met e Weet u hoe vaak angst en depressie voorkomen, Weet u wie er meer risico heeft om een angststoornis of depressie te ontwikkelen,

Nadere informatie

Bewegen en voeding in de gehandicaptenzorg

Bewegen en voeding in de gehandicaptenzorg Inhoud workshop Bewegen en voeding in de gehandicaptenzorg Luc Bastiaanse, AVG-onderzoeker Congres Bewegen in de langdurige zorg 4 november 13 Inleiding GOUD Resultaten GOUD, epidemiologische studie: Voedingsintake

Nadere informatie

JE GEZONDHEID IS GOUD WAARD

JE GEZONDHEID IS GOUD WAARD JE GEZONDHEID IS GOUD WAARD GOUD Gezond OUD Gezond ouder met een verstandelijke beperking VOORWOORD In 2009 en 2010 hebben we bij Ipse de Bruggen, Abrona en Amarant grote acties gehad van de GOUD-studie:

Nadere informatie

Niek Jaspers. Arts maatschappij en. gezondheid. Sociaal geriater

Niek Jaspers. Arts maatschappij en. gezondheid. Sociaal geriater Gezekerd klimmen met de jaren Niek Jaspers Arts maatschappij en gezondheid Sociaal geriater Themamiddag Public Health en senioren Inleiding Tendensen Demografie Huidige preventie en zorg Geriatrisch paradigma

Nadere informatie

hoofdstuk 3 Hoofdstuk 4 Hoofdstuk 5

hoofdstuk 3 Hoofdstuk 4 Hoofdstuk 5 SAMENVATTING 117 Pas kortgeleden is aangetoond dat ADHD niet uitdooft, maar ook bij ouderen voorkomt en nadelige gevolgen kan hebben voor de patiënt en zijn omgeving. Er is echter weinig bekend over de

Nadere informatie

Chapter 10 Samenvatting

Chapter 10 Samenvatting Chapter 10 Samenvatting Chapter 10 De laatste jaren is de mortaliteit bij patiënten met psychotische aandoeningen gestegen terwijl deze in de algemene populatie per leeftijdscategorie is gedaald. Een belangrijke

Nadere informatie

Van onderzoek naar implementatie. Globale opzet GOUD (1)

Van onderzoek naar implementatie. Globale opzet GOUD (1) Van onderzoek naar implementatie Vertaling van onderzoeksresultaten naar (praktische) uitvoering Inhoud workshop Inleiding GOUD In vogelvlucht: resultaten GOUD Lichamelijke activiteit en fitheid Delen

Nadere informatie

Nederlandse samenvatting

Nederlandse samenvatting Nederlandse samenvatting De levensverwachting van mensen met een ernstige psychiatrische aandoening (EPA) is gemiddeld 13-30 jaar korter dan die van de algemene bevolking. Onnatuurlijke doodsoorzaken zoals

Nadere informatie

Wat is depressie? Oorzaak, omvang, gevolg

Wat is depressie? Oorzaak, omvang, gevolg Wat is depressie? Oorzaak, omvang, gevolg Prof. Dr. Brenda Penninx Vakgroep psychiatrie / GGZ ingeest Neuroscience Campus Amsterdam Mental Health EMGO+ Institute for Health and Care Research b.penninx@vumc.nl

Nadere informatie

Inzet van games in de praktijk van het verpleeghuis. Hogeschool Zuyd, juni 2012

Inzet van games in de praktijk van het verpleeghuis. Hogeschool Zuyd, juni 2012 Inzet van games in de praktijk van het verpleeghuis Hogeschool Zuyd, juni 2012 1 SilverFit maakt systemen voor virtuele revalidatie SilverFit maakt een systemen voor virtuele fysiotherapie en ouderenfitness

Nadere informatie

Regionale VTV 2011. Levensverwachting en sterftecijfers. Referent: Drs. M.J.J.C. Poos, R.I.V.M.

Regionale VTV 2011. Levensverwachting en sterftecijfers. Referent: Drs. M.J.J.C. Poos, R.I.V.M. Regionale VTV 2011 Levensverwachting en sterftecijfers Regionale Volksgezondheid Toekomst Verkenning 2011 Hart voor Brabant Deelrapport Levensverwachting en sterftecijfers Auteurs: Dr. M.A.M. Jacobs-van

Nadere informatie

SAMEN KIEZEN VOOR EEN WIJKGERICHTE AANPAK

SAMEN KIEZEN VOOR EEN WIJKGERICHTE AANPAK SAMEN KIEZEN VOOR EEN WIJKGERICHTE AANPAK SAMEN KIEZEN VOOR EEN WIJKGERICHTE AANPAK Gezonde mensen zijn gelukkiger en productiever, presteren beter en hebben minder zorg nodig. Investeren in gezondheid,

Nadere informatie

Preventie en behandeling hart- en vaatziekten WWW.ZORROO.NL

Preventie en behandeling hart- en vaatziekten WWW.ZORROO.NL PATIËNTENINFORMATIE Preventie en behandeling hart- en vaatziekten WWW.ZORROO.NL Inhoudsopgave 1 Voorwoord.............................................................................. 3 2 Zorroo ondersteunt

Nadere informatie

Kwetsbare ouderen. Wat kunt u er zelf aan doen?

Kwetsbare ouderen. Wat kunt u er zelf aan doen? Kwetsbare ouderen. Wat kunt u er zelf aan doen? Hoeveel procent van Nederland is ouder dan 65 jaar? A 11 % B 5 % C 42% Hoeveel wonen er zelfstandig A. 50% van de 70 jaar en ouder B. 83 % van de 70 jaar

Nadere informatie

Gezondheid en arbeidsparticipatie: determinanten, gevolgen en bouwstenen voor reïntegratie

Gezondheid en arbeidsparticipatie: determinanten, gevolgen en bouwstenen voor reïntegratie Gezondheid en arbeidsparticipatie: determinanten, gevolgen en bouwstenen voor reïntegratie Prof Dr Lex Burdorf Afdeling Maatschappelijke Gezondheidszorg Erasmus MC, Rotterdam Gezondheid van uitkeringsgerechtigden

Nadere informatie

ouderenpsychiatrie Het mooie van oud worden, is dat het zo lang duurt Lotte van Elburg en Hester Geerlinks

ouderenpsychiatrie Het mooie van oud worden, is dat het zo lang duurt Lotte van Elburg en Hester Geerlinks ouderenpsychiatrie Het mooie van oud worden, is dat het zo lang duurt Lotte van Elburg en Hester Geerlinks INTER-PSY GGz Assen Delfzijl Drachten Groningen Hoogezand Meppel Muntendam Oosterwolde Oude Pekela

Nadere informatie

Toekomstbestendige zorg in Noord-Brabant: Voorlopige resultaten. Dung Ngo MSc 15 december 2010

Toekomstbestendige zorg in Noord-Brabant: Voorlopige resultaten. Dung Ngo MSc 15 december 2010 Toekomstbestendige zorg in Noord-Brabant: Voorlopige resultaten Dung Ngo MSc 15 december 2010 Achtergrond van het onderzoek Levensverwachting in NL laatste jaren met >2 jaar toegenomen Echter, vergeleken

Nadere informatie

Reflecties over het aanbod van de eerstelijnsgezondheidszorg in Vlaanderen. Prof. Dr. Paul Van Royen

Reflecties over het aanbod van de eerstelijnsgezondheidszorg in Vlaanderen. Prof. Dr. Paul Van Royen Reflecties over het aanbod van de eerstelijnsgezondheidszorg in Vlaanderen Prof. Dr. Paul Van Royen Deze voordracht Enkele basiscijfers qua aanbod en gebruik van zorg Vijf uitdagingen voor de toekomst

Nadere informatie

Het beïnvloeden van eenzaamheid en weerbaarheid bij ouderen met lage SES

Het beïnvloeden van eenzaamheid en weerbaarheid bij ouderen met lage SES Haarlem 6 maart 2014 Het beïnvloeden van eenzaamheid en weerbaarheid bij ouderen met lage SES Mathieu de Greef www.galm.nl Menukaart sportimpuls Doelstelling en doelgroep Sociaal Vitaal Het bevorderen

Nadere informatie

De kwetsbaarheidsindex: de kristallen bol voor de gezondheid van de ouder wordende cliënt? Michael A. Echteld

De kwetsbaarheidsindex: de kristallen bol voor de gezondheid van de ouder wordende cliënt? Michael A. Echteld De kwetsbaarheidsindex: de kristallen bol voor de gezondheid van de ouder wordende cliënt? Michael A. Echteld Wat is kwetsbaarheid? Het hebben van een sterk verhoogd risico op een neerwaartse spiraal van

Nadere informatie

Op weg naar de speerpuntennotitie lokaal gezondheidsbeleid Boxmeer 2009 2011: Speerpunten voor Boxmeer?? Esther Hendriks 24 september 2009

Op weg naar de speerpuntennotitie lokaal gezondheidsbeleid Boxmeer 2009 2011: Speerpunten voor Boxmeer?? Esther Hendriks 24 september 2009 Op weg naar de speerpuntennotitie lokaal gezondheidsbeleid Boxmeer 2009 2011: Speerpunten voor Boxmeer?? Esther Hendriks 24 september 2009 Op weg naar speerpuntennotitie? Wat doen/deden we al? Welke gezondheidsproblemen

Nadere informatie

Happy Weight stippenplan voor mensen met een beperking & gewichtsproblemen Workshop Vilans, 6 maart 2012

Happy Weight stippenplan voor mensen met een beperking & gewichtsproblemen Workshop Vilans, 6 maart 2012 Happy Weight stippenplan voor mensen met een beperking & gewichtsproblemen Workshop Vilans, 6 maart 2012 José Veen-Roelofs, kinderdiëtist/diëtist VG Happy Weight Stippenplan een programma ontwikkeld door

Nadere informatie

Hoezo Senioren in..beweging?

Hoezo Senioren in..beweging? Hoezo Senioren in..beweging? Lerende Netwerken Hoogeveen 14 maart 2016 Even voorstellen Esther Witte, Beleidsmedewerker Seniorensport Drenthe / (buurt) Sportcoach Senioren Emmen en Noordenveld Eefke Weismann

Nadere informatie

Ouderen en ondervoeding

Ouderen en ondervoeding Ouderen en ondervoeding Rens Henquet, Kaderarts ouderengeneeskunde Angela van Liempd, Huisarts/medisch directeur RCH Ellen Mathijssen, Diëtist De Wever Inleiding Casus Ondervoeding in de huisartsen praktijk,

Nadere informatie

Aardverschuiving in de chronische zorg, diseasemanagement een kans!

Aardverschuiving in de chronische zorg, diseasemanagement een kans! Aardverschuiving in de chronische zorg, diseasemanagement een kans! Eric Koster Clustercoördinator chronische ziekten en screeningen, directie Publieke Gezondheid Lid kernteam Inhoud 1. Aanleiding 2. Aanpak

Nadere informatie

Inhoudsopgave basiswerk Geriatrie (niveau 4) Voorwoord. Redactionele verantwoording. Over de auteur

Inhoudsopgave basiswerk Geriatrie (niveau 4) Voorwoord. Redactionele verantwoording. Over de auteur Inhoudsopgave basiswerk Geriatrie (niveau 4) Voorwoord Redactionele verantwoording Over de auteur 1 Geriatrie 1.1 Wat is oud? 1.2 Steeds meer ouderen tot 2040 1.3 Geriatrische patiënten, wie zijn dat?

Nadere informatie

Frailty en ondervoeding doet (veel) vallen

Frailty en ondervoeding doet (veel) vallen www.hhzhlier.be 1 h.-hartziekenhuis vzw Frailty en ondervoeding doet (veel) vallen Ann Gryp, Hoofdverpleegkundige geriatrie Frailty Frailty heeft te maken met kwetsbaarheid. Frailty zegt iets over de ernst

Nadere informatie

Gezonde leefstijl van mensen met een verstandelijke beperking: onderzoek en praktijk

Gezonde leefstijl van mensen met een verstandelijke beperking: onderzoek en praktijk Congres NVFVG 9 april 2015 Gezonde leefstijl van mensen met een verstandelijke beperking: onderzoek en praktijk Dr. Aly Waninge, Lector Hanzehogeschool Groningen Fysiotherapeut Koninklijke Visio 1 Inhoud

Nadere informatie

Ambulant Geriatrisch Team. voor Diagnostiek en Consultatie

Ambulant Geriatrisch Team. voor Diagnostiek en Consultatie Ambulant Geriatrisch Team voor Diagnostiek en Consultatie AZG/28/0314 juli 2014 Ambulant Geriatrisch Team voor Diagnostiek en Consultatie In deze folder leest u alles over het Ambulant Geriatrisch Team

Nadere informatie

21-01- 13. Dementie bij VB, fysieke gevolgen. dementie, fysieke gevolgen. wat gebeurt bij veroudering 1. wat is veroudering

21-01- 13. Dementie bij VB, fysieke gevolgen. dementie, fysieke gevolgen. wat gebeurt bij veroudering 1. wat is veroudering 21-01- 13 dementie bij VB, fysieke gevolgen waar gaat het over? veroudering veroudering bij mensen met een vb dementie dementie bij mensen met een vb Dementie bij VB, fysieke gevolgen palliatieve zorg

Nadere informatie

Investeren in gezondheid Een gezonde investering! Symposium voor Leidinggevenden IZA Bedrijfszorg 27-03-2013

Investeren in gezondheid Een gezonde investering! Symposium voor Leidinggevenden IZA Bedrijfszorg 27-03-2013 1 Investeren in gezondheid Een gezonde investering! Symposium voor Leidinggevenden IZA Bedrijfszorg 27-03-2013 2 Bevorderen van de gezondheid, inzetbaarheid en productiviteit van medewerkers 4 werkmaatschappijen

Nadere informatie

Overgewicht, obesitas, sedentair gedrag en afname van de lichamelijke

Overgewicht, obesitas, sedentair gedrag en afname van de lichamelijke SAMENVATTING 209 Preventie van diabetes en hart-en vaatziekten in de eerstelijns gezondheidzorg -- het Leefstijl Onderzoek West-Friesland -- Type 2 diabetes (suikerziekte) en hart-en vaatziekten zijn gezondheidsproblemen

Nadere informatie

Kwetsbaarheid bij ouderen: een uitdaging Risicofactoren, meetinstrumenten en samenhangende zorg

Kwetsbaarheid bij ouderen: een uitdaging Risicofactoren, meetinstrumenten en samenhangende zorg Kwetsbaarheid bij ouderen: een uitdaging Risicofactoren, meetinstrumenten en samenhangende zorg In vergrijzende samenlevingen is de zorg voor het toenemende aantal kwetsbare ouderen een grote uitdaging

Nadere informatie

Platform epilepsieverpleegkundigen i.s.m. SEPION

Platform epilepsieverpleegkundigen i.s.m. SEPION Platform epilepsieverpleegkundigen i.s.m. SEPION Leven met epilepsie: Zelfmanagement Loes Leenen, MANP PhD trainee zelfmanagement Inleiding Achtergrond Zelfmanagement Zelfmanagement & Kwaliteit van leven

Nadere informatie

Informatie meetronde 5-7 jaar 14 januari 2014

Informatie meetronde 5-7 jaar 14 januari 2014 GECKO Drenthe cohort Informatie meetronde 5-7 jaar 14 januari 2014 Team GECKO Drenthe (UMCG) - Dr. Eva Corpeleijn, projectleider senior epidemioloog leefstijl en obesitas - Leanne Küpers MSc, coördinator

Nadere informatie

Rol MEE AWBZ-pakketmaatregel

Rol MEE AWBZ-pakketmaatregel Rol MEE AWBZ-pakketmaatregel Wat individueel (AWBZ) en wat collectief (gemeente) De rol van MEE bij de pakketmaatregel Catrien Rijk Manager MEE Oost-Gelderland Wat is MEE? Een onafhankelijke stichting

Nadere informatie

Stoppen met langdurig antipsychoticagebruik voor gedragsproblemen. Gerda de Kuijper Arts verstandelijk gehandicapten/senior onderzoeker

Stoppen met langdurig antipsychoticagebruik voor gedragsproblemen. Gerda de Kuijper Arts verstandelijk gehandicapten/senior onderzoeker Stoppen met langdurig antipsychoticagebruik voor gedragsproblemen Gerda de Kuijper Arts verstandelijk gehandicapten/senior onderzoeker Congres Focus op onderzoek Utrecht 22 juni 2015 Inhoud presentatie

Nadere informatie

Omgevingsanalyse Urk 19-11-2013

Omgevingsanalyse Urk 19-11-2013 Omgevingsanalyse Urk 19-11-2013 Programma Onderdeel Tijd Presentatie omgevingsanalyse 18.00-18.45 Interactief deel in twee groepen 18.45-19.30 Plenaire terugkoppeling 19.30-19.45 Afsluiting 19.45-20.00

Nadere informatie

Dementie bij mensen met een verstandelijke handicap

Dementie bij mensen met een verstandelijke handicap Dementie bij mensen met een verstandelijke handicap Een werkplaats op het Kennisplein Gehandicaptensector maart 2012, uitgevoerd door: - Marian Maaskant Stichting Pergamijn Maastricht University / Gouverneur

Nadere informatie

Ouderenmonitor 2011. Gezondheidsonderzoek 65-plussers regio Nijmegen. Gezondheidsonderzoek kinderen 0-12 jaar regio Nijmegen

Ouderenmonitor 2011. Gezondheidsonderzoek 65-plussers regio Nijmegen. Gezondheidsonderzoek kinderen 0-12 jaar regio Nijmegen Ouderenmonitor 2011 Gezondheidsonderzoek 65-plussers regio Nijmegen Gezondheidsonderzoek kinderen 0-12 jaar regio Nijmegen De Ouderenmonitor is een onderzoek naar de lichamelijke, sociale en geestelijke

Nadere informatie

Samenvatting Jong; dus gezond!?

Samenvatting Jong; dus gezond!? Samenvatting Jong; dus gezond!? Deel III Gezondheidsprofiel regio Nieuwe Waterweg Noord, 2005-2008 Samenvatting rapport Jong; dus gezond!? Gezondheidssituatie van de Jeugd (2004-2006) Regio Nieuwe Waterweg

Nadere informatie

Regionale VTV 2011. Ziekten in de toekomst. Regionale Volksgezondheid Toekomst Verkenning 2011 Hart voor Brabant Deelrapport Ziekten in de toekomst

Regionale VTV 2011. Ziekten in de toekomst. Regionale Volksgezondheid Toekomst Verkenning 2011 Hart voor Brabant Deelrapport Ziekten in de toekomst Regionale VTV 2011 Ziekten in de toekomst Regionale Volksgezondheid Toekomst Verkenning 2011 Hart voor Brabant Deelrapport Ziekten in de toekomst Auteurs: Dr. M.A.M. Jacobs-van der Bruggen, GGD Hart voor

Nadere informatie

Transities in vogelvlucht de hervorming van de langdurige zorg. ZorgImpuls maart 2015 versie gemeente Rotterdam

Transities in vogelvlucht de hervorming van de langdurige zorg. ZorgImpuls maart 2015 versie gemeente Rotterdam Transities in vogelvlucht de hervorming van de langdurige zorg ZorgImpuls maart 2015 versie gemeente Rotterdam Inleiding Vanaf 1 januari 2015 is er veel veranderd in de zorg en ondersteuning. Het Rijk

Nadere informatie

Een Transmuraal Palliatief Advies Team in de regio: de rol van de huisarts in de eerstelijn. dr. Eric van Rijswijk, huisarts, lid PAT team JBZ

Een Transmuraal Palliatief Advies Team in de regio: de rol van de huisarts in de eerstelijn. dr. Eric van Rijswijk, huisarts, lid PAT team JBZ Een Transmuraal Palliatief Advies Team in de regio: de rol van de huisarts in de eerstelijn dr. Eric van Rijswijk, huisarts, lid PAT team JBZ De praktijk van palliatieve zorg huisartspraktijk Mw van Z,

Nadere informatie

Werk, participatie en gezondheid

Werk, participatie en gezondheid Werk, participatie en gezondheid Prof Dr Lex Burdorf Afdeling Maatschappelijke Gezondheidszorg, Erasmus MC Coordinator academische werkplaats CEPHIR ism Dr Merel Schuring Afdeling Maatschappelijke Gezondheidszorg,

Nadere informatie

Vergelijking tussen gemeenten (Ervaren gezondheid: zeer goed tot goed)

Vergelijking tussen gemeenten (Ervaren gezondheid: zeer goed tot goed) taat van 2014 rvaren gezondheid oeveel procent van de inwoners beoordeelt zijn/ haar gezondheid als goed? 82,2% beoordeelt eigen gezondheid als goed rvaren gezondheid, ook wel subjectieve gezondheid of

Nadere informatie

Zorg voor geest kost nog steeds het meest

Zorg voor geest kost nog steeds het meest Zorg voor geest kost nog steeds het meest Publicatiedatum: 28-11-2013 In is 19,6 miljard euro uitgegeven voor de behandeling van psychische stoornissen, 22% van de totale uitgaven voor zorg en welzijn

Nadere informatie

Het zorgberoep van de toekomst verdiepingssessie

Het zorgberoep van de toekomst verdiepingssessie Het zorgberoep van de toekomst verdiepingssessie Saskia Schalkwijk, SIGRA en Zorginstituut NL Corine Latour, Hogeschool van Amsterdam Klaus Boonstra, College Zorg Opleidingen Innovatie zorgberoepen en

Nadere informatie

Dankwoord door Diana Kerr 11. Dankwoord bij de vertaling 13. Voorwoord 15. 0 Inleiding 17. 1. Wat is een verstandelijke beperking? 23.

Dankwoord door Diana Kerr 11. Dankwoord bij de vertaling 13. Voorwoord 15. 0 Inleiding 17. 1. Wat is een verstandelijke beperking? 23. Inhoud Dankwoord door Diana Kerr 11 Dankwoord bij de vertaling 13 Voorwoord 15 0 Inleiding 17 1. Wat is een verstandelijke beperking? 23 1.1. Genetische oorzaken van verstandelijke beperking 26 1.1.1.

Nadere informatie

DE COACH METHODE BIJ MENSEN MET DIABETES TYPE 2

DE COACH METHODE BIJ MENSEN MET DIABETES TYPE 2 DE COACH METHODE BIJ MENSEN MET DIABETES TYPE 2 Dr. M.H.G. de Greef, Bewegingswetenschappen van Rijksuniversiteit Groningen. Drs. S.R. Sprenger, Centrum voor Beweging en Onderzoek Groningen. B.J. Houët,

Nadere informatie

Nederlandse Samenvatting

Nederlandse Samenvatting Nederlandse Samenvatting Het aantal mensen met een gestoorde nierfunctie is de afgelopen decennia sterk toegenomen. Dit betekent dat er steeds meer mensen moeten dialyseren of een niertransplantatie moeten

Nadere informatie

Stadia chronische nierschade

Stadia chronische nierschade Factsheet Nieren en nierschade deel 3 Nierschade vraagt om continue alertheid en aandacht van de behandelaar Nierfunctie en eiwitverlies: voorspellers van complicaties Stadia chronische nierschade Nierschade

Nadere informatie

Zorg om voeding bij dementie Droom en werkelijkheid. Monique Mertens Diëtist Orbis-thuis

Zorg om voeding bij dementie Droom en werkelijkheid. Monique Mertens Diëtist Orbis-thuis Zorg om voeding bij dementie Droom en werkelijkheid Monique Mertens Diëtist Orbis-thuis 1 Zorg om voeding bij dementie Droom en werkelijkheid Veel voorkomende problemen Veranderingen in voeding Oorzaken

Nadere informatie

Kinderen met een beperking van AWBZ naar Jeugdwet

Kinderen met een beperking van AWBZ naar Jeugdwet Kinderen met een beperking van AWBZ naar Jeugdwet Een presentatie over de factsheetvan de Werkgroep Jeugd met een Beperking van het Transitiebureau Jeugd De wetten De jeugdwet De Wet Langdurige Zorg (Wlz)

Nadere informatie

Het PreventieConsult in de huisartsenpraktijk

Het PreventieConsult in de huisartsenpraktijk Het PreventieConsult in de huisartsenpraktijk Dé verbindingsschakel tussen 1 e lijn en publieke gezondheid Ton Drenthen, NHG Gerrit Vink, Agnes de Bruijn, Astmafonds NCVGZ 12 april 2012 Achtergrond Toenemende

Nadere informatie

De transities in vogelvlucht en hoe de toegang tot zorg georganiseerd is. ZorgImpuls maart 2015

De transities in vogelvlucht en hoe de toegang tot zorg georganiseerd is. ZorgImpuls maart 2015 De transities in vogelvlucht en hoe de toegang tot zorg georganiseerd is ZorgImpuls maart 2015 Inleiding Vanaf 1 januari 2015 is er veel veranderd in de zorg en ondersteuning. Het Rijk heeft veel taken

Nadere informatie

SAMENVATTING. MVW_proefschrift_170x240_17042013.indd 172

SAMENVATTING. MVW_proefschrift_170x240_17042013.indd 172 SAMENVATTING MVW_proefschrift_170x240_17042013.indd 172 ALIFE@WORK DE EFFECTEN VAN EEN LEEFSTIJLPROGRAMMA MET BEGELEIDING OP AFSTAND VOOR GEWICHTSCONTROLE BIJ WERKNEMERS ACHTERGROND Overgewicht, waarvan

Nadere informatie

Kwetsbaarheid bij ouderen is een proces van het opeenstapelen van lichamelijke, psychische en/of sociale tekorten in het functioneren dat de kans

Kwetsbaarheid bij ouderen is een proces van het opeenstapelen van lichamelijke, psychische en/of sociale tekorten in het functioneren dat de kans 1 Kwetsbaarheid bij ouderen is een proces van het opeenstapelen van lichamelijke, psychische en/of sociale tekorten in het functioneren dat de kans vergoot op negatieve gezondheidsuitkomsten (functiebeperkingen,opname

Nadere informatie

Ouder worden Wat achtergronden en proefjes. Marianne Hibbeln Astrid den Boer

Ouder worden Wat achtergronden en proefjes. Marianne Hibbeln Astrid den Boer Ouder worden Wat achtergronden en proefjes. Marianne Hibbeln Astrid den Boer programma Even voorstellen Wat voor beeld heb je van veroudering? Plussen en minnen Fien bespreken (zie casus) Achtergrond informatie

Nadere informatie

Van AWBZ naar Jeugdwet. Een presentatie over de Factsheet Jeugd met een beperking Werkgroep Jeugd met een Beperking van het Transitiebureau Jeugd

Van AWBZ naar Jeugdwet. Een presentatie over de Factsheet Jeugd met een beperking Werkgroep Jeugd met een Beperking van het Transitiebureau Jeugd Van AWBZ naar Jeugdwet Een presentatie over de Factsheet Jeugd met een beperking Werkgroep Jeugd met een Beperking van het Transitiebureau Jeugd De wetten De Jeugdwet De Wet Langdurige Zorg (Wlz) De Zorgverzekeringswet

Nadere informatie

Op weg naar de module ouderenzorg

Op weg naar de module ouderenzorg Op weg naar de module ouderenzorg Geïntegreerde zorg voor ouderen met multiproblematiek Stichting Gezondheidscentra Eindhoven Robert Vening Katinka Mijnheer 12 oktober Inhoud presentatie 1. Introductie

Nadere informatie

Zorg op 1 lijn in Leidsche Rijn

Zorg op 1 lijn in Leidsche Rijn Zorg op 1 lijn in Leidsche Rijn Verleiden Verbinden Netwerkbijeenkomst platform personalized prevention dr. Karolien van den Brekel-Dijkstra huisarts, intern consulent preventie Leidsche Rijn Julius Gezondheidscentra,

Nadere informatie

Tinnitus / oorsuizen. KNO-heelkunde. Beter voor elkaar

Tinnitus / oorsuizen. KNO-heelkunde. Beter voor elkaar Tinnitus / oorsuizen KNO-heelkunde Beter voor elkaar 2 TINNITUS / OORSUIZEN (Deze brochure is een gezamenlijk initiatief van NVVS en KNO vereniging) Inleiding U wilt meer weten over tinnitus klachten of

Nadere informatie

Praktische bruikbaarheid van frailty(schalen)

Praktische bruikbaarheid van frailty(schalen) Praktische bruikbaarheid van frailty(schalen) Kwetsbaarheid? Wie is kwetsbaar (m.n. in thuissituatie)? - hoe op te sporen? - en dan? Erik van Rossum Kwetsbaarheid (I) Verstoring balans normale veroudering

Nadere informatie

Vitale Vaten. Ineke Sterk projectleider Vitale Vaten 4 oktober 2011

Vitale Vaten. Ineke Sterk projectleider Vitale Vaten 4 oktober 2011 Vitale Vaten Ineke Sterk projectleider Vitale Vaten 4 oktober 2011 Dé Gezonde regio: waar? Dé Gezonde regio: wie? Verleiden Opbouw presentatie Inleiding hart- en vaatziekten Project Vitale Vaten Gorinchem

Nadere informatie

Diversiteit en Gezondheid: Geslacht, SES, Etniciteit

Diversiteit en Gezondheid: Geslacht, SES, Etniciteit Diversiteit en Gezondheid: Geslacht, SES, Etniciteit Prof. Dr. Walter Devillé Nederlands Instituut voor Onderzoek van de Gezondheidszorg UvA Vluchtelingen en Gezondheid OMGEVING POPULATIE KENMERKEN GEZONDHEIDS-

Nadere informatie

Zelfmanagement; bezuiniging of investering

Zelfmanagement; bezuiniging of investering Zelfmanagement; bezuiniging of investering Jan Walburg. Utrecht 12 mei 2011. Congres Zelfmanagement Jan A. Walburg loodgieter hypotheek notaris onderhoud bank schilder gemeente belasting parkeren garage

Nadere informatie

Levenslang bewegen. Met goedkoopste medicijn gegarandeerd resultaat

Levenslang bewegen. Met goedkoopste medicijn gegarandeerd resultaat 36 Met goedkoopste medicijn gegarandeerd resultaat Levenslang bewegen Tekst: Caroline Mangnus Voorkomen is beter dan genezen. Dit adagium is zeker ook van toepassing op bewegen. Dat bewegen belangrijk

Nadere informatie

199 Hoofdstuk 2 In Hoofdstuk 3 Hoofdstuk 4 en 5

199 Hoofdstuk 2 In Hoofdstuk 3 Hoofdstuk 4 en 5 197 Samenvatting 198 Samenvatting Samenvatting 199 Veroudering gaat gepaard met het verlies van spiermassa en spierkracht, ook wel sarcopenie genoemd. Dit leidt tot beperkingen in het dagelijkse leven,

Nadere informatie

Op tijd bouwen voor ouderen (hoofdstuk 5). Signaleringsrapport College bouw ziekenhuisvoorzieningen (rap.nr. 548). Utrecht, 17 februari 2003

Op tijd bouwen voor ouderen (hoofdstuk 5). Signaleringsrapport College bouw ziekenhuisvoorzieningen (rap.nr. 548). Utrecht, 17 februari 2003 VERGRIJZING IN DE GEHANDICAPTENZORG Op tijd bouwen voor ouderen (hoofdstuk 5). Signaleringsrapport College bouw ziekenhuisvoorzieningen (rap.nr. 548). Utrecht, 17 februari 2003 1. Inleiding De komende

Nadere informatie

Met elkaar voor elkaar, beleidskader chronische zorg

Met elkaar voor elkaar, beleidskader chronische zorg Met elkaar voor elkaar, beleidskader chronische zorg Eric Koster Cluster coördinator chronische ziekten en screeningen. Lid Kernteam vernieuwing chronische zorg. Chronisch ziekenbeleid: 1. Waarom 2. Ambitie

Nadere informatie

Ouderenzorg in de eerste lijn. Ellen Veld, Verpleegkundig Specialist, Gezondheidscentrum Gestel Midden, Eindhoven 26 februari 2015

Ouderenzorg in de eerste lijn. Ellen Veld, Verpleegkundig Specialist, Gezondheidscentrum Gestel Midden, Eindhoven 26 februari 2015 Ouderenzorg in de eerste lijn Ellen Veld, Verpleegkundig Specialist, Gezondheidscentrum Gestel Midden, Eindhoven 26 februari 2015 Demografische ontwikkelingen Huisartsenzorg: nu Gebrek aan overzicht en

Nadere informatie

Genootschap. Verantwoord werken aan. Vitaliteit en inzetbaarheid

Genootschap. Verantwoord werken aan. Vitaliteit en inzetbaarheid Genootschap Verantwoord werken aan Vitaliteit en inzetbaarheid Landelijk werkende organisatie met 80 professionals in werkveld arbeid en gezondheid Bevorderen van de gezondheid, inzetbaarheid en productiviteit

Nadere informatie

Dementie en Bewegen. Susan Vrijkotte. Zorggroep Solis: Aangenaam, betrokken en zorgzaam

Dementie en Bewegen. Susan Vrijkotte. Zorggroep Solis: Aangenaam, betrokken en zorgzaam Dementie en Bewegen Susan Vrijkotte Inhoud Er was eens De studie Resultaten Toekomstplannen 2 Er was eens Een actueel onderwerp: BEWEGEN Te weinig aandacht voor bewegen bij Zorggroep Solis IGZ gaat strenger

Nadere informatie

Even voorstellen. Inhoud presentatie. VoedingOnline. 2a. Vitamine-D-bron: zon. Ins & outs van vitamine D. 1. Aandacht voor vitamine D

Even voorstellen. Inhoud presentatie. VoedingOnline. 2a. Vitamine-D-bron: zon. Ins & outs van vitamine D. 1. Aandacht voor vitamine D Even voorstellen. Ins & outs van vitamine D 22 september 2011 Manon Verheul-Koot VoedingOnline e-books en e-learning modules voor professionals 1. Aandacht voor vitamine D Niet alleen voor botten Ook van

Nadere informatie

Functieprofiel van de fysiotherapeut met aanvullende scholing binnen de BeweegKuur

Functieprofiel van de fysiotherapeut met aanvullende scholing binnen de BeweegKuur Functieprofiel van de fysiotherapeut met aanvullende scholing binnen de BeweegKuur NISB ontwikkelt de BeweegKuur met subsidie van het ministerie van VWS en in samenwerking met NHG, LVG, NVDA, KNGF, LHV,

Nadere informatie

Is onze zorg over De Zorg een terechte zorg?

Is onze zorg over De Zorg een terechte zorg? Is onze zorg over De Zorg een terechte zorg? 09-04-2013 Peter Spaans Achmea, partner van de Unie KBO 1 De zorg is feitelijk zeer succesvol.. 2 2 3 3 3 Nederlanders leven langer gezond Mede dankzij betere

Nadere informatie

Langer leven? LICHAAMSBEWEGING EN Meer bewegen. Marjolein Visser. ACA Congres 2012

Langer leven? LICHAAMSBEWEGING EN Meer bewegen. Marjolein Visser. ACA Congres 2012 ACA Congres 2012 LICHAAMSBEWEGING EN SUCCESVOL OUDER WORDEN Meer bewegen - Afdeling Gezondheidswetenschappen, Faculteit der Aard- en Levenswetenschappen, Vrije Universiteit; - Afdeling Epidemiologie en

Nadere informatie

69 Zorgzwaartepakketten

69 Zorgzwaartepakketten DC 69 Zorgzwaartepakketten verstandelijk gehandicapten 1 Inleiding Cliënten die zorg in het kader van de Algemene wet bijzondere ziektekosten (AWBZ) nodig hebben, kunnen aanspraak maken op een budget daarvoor.

Nadere informatie

RSZK KempenVitaal. Regionale Stichting Zorgcentra de Kempen SAMEN ZORGEN WIJ VOOR ZORG

RSZK KempenVitaal. Regionale Stichting Zorgcentra de Kempen SAMEN ZORGEN WIJ VOOR ZORG Regionale Stichting Zorgcentra de Kempen SAMEN ZORGEN WIJ VOOR ZORG is een praktijk voor paramedische zorg in de regio waar diëtisten, ergotherapeuten, logopedisten, fysiotherapeuten, psychologen en specialisten

Nadere informatie

Raadsledendag 20 september

Raadsledendag 20 september Raadsledendag 20 september Wet langdurige zorg & Zorgverzekeringswet Marlies Kamp Manon Jansen Programmamanagement HLZ 3 Presentatie 1. Wet langdurige zorg 2. Zorgverzekeringswet 3. Implementatie 4. Communicatie

Nadere informatie

CIZ. Wet langdurige zorg door CIZ

CIZ. Wet langdurige zorg door CIZ CIZ Wet langdurige zorg door CIZ Inhoudsopgave Wet langdurige zorg Extra taken CIZ Eerste lijns verblijf Algemene informatie CIZ is per 1 januari 2015 poortwachter van de Wet langdurige zorg Wat betekent

Nadere informatie

Beweegprogramma GOUD Tips en tricks voor effectieve uitvoering

Beweegprogramma GOUD Tips en tricks voor effectieve uitvoering Beweegprogramma GOUD Tips en tricks voor effectieve uitvoering Diet Tielbeek Marieke van Schijndel-Speet Consortium Gezond OUDer met een verstandelijke beperking Deze workshop Doel onderzoek Ontwikkeling

Nadere informatie

Het voorkomen van geneesmiddel gerelateerde problemen bij oudere patiënten met polyfarmacie ontslagen uit het ziekenhuis

Het voorkomen van geneesmiddel gerelateerde problemen bij oudere patiënten met polyfarmacie ontslagen uit het ziekenhuis Samenvatting Het voorkomen van geneesmiddel gerelateerde problemen bij oudere patiënten met polyfarmacie ontslagen uit het ziekenhuis Hoofdstuk 1 bevat de algemene inleiding van dit proefschrift. Dit hoofdstuk

Nadere informatie

Inhoud Dementie: Symptomen en vroegsignalering

Inhoud Dementie: Symptomen en vroegsignalering Inhoud Dementie: Symptomen en vroegsignalering Marian Maaskant Stg. Pergamijn Universiteit Maastricht / GKC Rianne Meeusen Geestelijke Gezondheidszorg Eindhoven en De Kempen Marian Maaskant Casus Wat is

Nadere informatie

Factsheet gezondheid van vrouwen en mannen

Factsheet gezondheid van vrouwen en mannen Factsheet gezondheid van vrouwen en mannen Aandeel vrouwen en mannen dat in het afgelopen jaar last heeft gehad van de 10 meest voorkomende langdurige aandoeningen/ziekten bij vrouwen*, 2011/2012 1 migraine

Nadere informatie

Verzorging & Verpleging

Verzorging & Verpleging Verzorging & Verpleging Thuiszorg Groot Rijnland Verzorging en verpleging Heeft u hulp nodig bij uw lichamelijke verzorging? Wij zorgen ervoor dat u op een prettige manier zelfstandig kunt blijven wonen.

Nadere informatie

waardoor een beroerte kan worden gezien als een chronische aandoening.

waardoor een beroerte kan worden gezien als een chronische aandoening. amenvatting Elk jaar krijgen in Nederland zo n 45.000 mensen een beroerte, ook wel CVA (Cerebro Vasculair Accident) genoemd. Ongeveer 60% van hen keert na opname in het ziekenhuis of revalidatiecentrum

Nadere informatie

Last, but not least. De geriatrische patiënt op de SEH. Yvonne Schoon. Klinisch geriater Radboudumc Nijmegen

Last, but not least. De geriatrische patiënt op de SEH. Yvonne Schoon. Klinisch geriater Radboudumc Nijmegen Last, but not least De geriatrische patiënt op de SEH Yvonne Schoon Klinisch geriater Radboudumc Nijmegen Epidemiologie Groeiende zorgconsumptie ouderen Prognose zorgconsumptie in regio Nijmegen Multimorbiditeit

Nadere informatie

Kernwoorden: genetica, tweelingonderzoek, familieonderzoek, stress en gezondheid

Kernwoorden: genetica, tweelingonderzoek, familieonderzoek, stress en gezondheid Heeft u ook een vraag voor de Nationale Wetenschapsagenda, of wilt u een van de onderstaande vragen onderschrijven? Dan kunt u uw vraag tot 1 mei indienen (klik hier voor de link naar de Wetenschapsagenda).

Nadere informatie

EVOLUTIE VAN DE PREVALENTIE EN DE KOSTPRIJS VAN CHRONISCHE ZIEKTES

EVOLUTIE VAN DE PREVALENTIE EN DE KOSTPRIJS VAN CHRONISCHE ZIEKTES VERTEGENWOORDIGING & STUDIES EVOLUTIE VAN DE PREVALENTIE EN DE KOSTPRIJS VAN CHRONISCHE ZIEKTES Eind 2013 hebben de Onafhankelijke Ziekenfondsen een analyse gemaakt van de concentratie van de uitgaven

Nadere informatie

Toekomst CVRM, binnen veranderende eerstelijnszorg. Op weg naar goede zorgresultaten. Martien Bouwmans Zorgverzekeraars Nederland sept 2015

Toekomst CVRM, binnen veranderende eerstelijnszorg. Op weg naar goede zorgresultaten. Martien Bouwmans Zorgverzekeraars Nederland sept 2015 Toekomst CVRM, binnen veranderende eerstelijnszorg. Op weg naar goede zorgresultaten. Martien Bouwmans Zorgverzekeraars Nederland sept 2015 Thema s Achtergrondontwikkelingen: substitutie, ouderenzorg in

Nadere informatie

Hart- en vaatziekten: risicoprofiel en leefstijladviezen. Cardiologie Centrum Waterland

Hart- en vaatziekten: risicoprofiel en leefstijladviezen. Cardiologie Centrum Waterland Hart- en vaatziekten: risicoprofiel en leefstijladviezen Cardiologie Centrum Waterland Hart- en vaatziekten: risicoprofiel en leefstijladviezen Hart- en vaatziekten zijn de belangrijkste doodsoorzaak in

Nadere informatie