Vereisten betreffende energieprestatie en Duurzaam, Aanpasbaar en Flexibel bouwen van woningen door particuliere opdrachtgevers in Zuidbroek

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Vereisten betreffende energieprestatie en Duurzaam, Aanpasbaar en Flexibel bouwen van woningen door particuliere opdrachtgevers in Zuidbroek"

Transcriptie

1 Vereisten betreffende energieprestatie en Duurzaam, Aanpasbaar en Flexibel bouwen van woningen door particuliere opdrachtgevers in Zuidbroek 1. DAF-prestaties voor de woningbouw nieuwbouw Voor het bepalen van de DAF-prestaties wordt gebruikt gemaakt van het instrument GPR-Gebouw. De gemeente Apeldoorn is eigenaar van een hoofdlicentie van GPR-Gebouw. Opdrachtgevers, bouwers en architecten die in Apeldoorn een bouwproject gaan realiseren kunnen via de gemeente een gratis sublicentie aanvragen. De minimale prestaties voor woningbouw zijn: a) De minimale GPR 1 -score voor Energie bedraagt 8,5, voor Materialen 7,5 en voor Woonkwaliteit 8,5. In totaal moeten er voor de zes thema s 47,0 punten worden gerealiseerd. b) Naast de hierboven geformuleerde minimale GPR-scores geldt een korte lijst van verplichte maatregelen: De ontwikkelaar verplicht zich de woningen aan te sluiten op het warmtedistributienet en de binnenhuisinstallatie hiervoor geschikt te maken; De ontwikkelaar verplicht zich tot het realiseren van een EPC op casco van 0,80. Dat wil zeggen dat de eventuele effecten van het warmtedistributienet niet worden meegerekend in die EPC2; De ontwikkelaar verplicht zich 2,65 GJ/jr energie per woning extra te besparen of duurzaam op te wekken. Dit kan door het treffen van extra maatregelen per woning, dan wel door (collectieve) maatregelen op blok- of wijkniveau; De ontwikkelaar verplicht zich uitsluitend hout uit goed beheerde bossen toe te passen; De ontwikkelaar verplicht zich geen uitloogbaar hout buiten toe te passen; De ontwikkelaar verplicht zich aansluitingen te realiseren t.b.v. hotfill (af-)wasmachines; De ontwikkelaar verplicht zich de hemelwaterafvoer af te koppelen van het rioleringsstelsel conform artikel van de Bouwverordening 1996; De ontwikkelaar verplicht zich de woningen geschikt te maken voor actieve zonne-energie; In afwachting van het opnemen in het bouwbesluit verplicht de opdrachtgever zich om nu reeds een buitenruimte en fietsenberging bij de woning te realiseren. 1 Genoemde GPR-scores zijn gebaseerd op GPR-Gebouw versie 3.2. In afwijking van de werkelijke situatie hoeft bij het thema Energie in GPR bij onderdeel 1.1 geen vinkje te worden gezet voor EPC-eis in het Bouwbesluit is aangepast. Achtergrondinformatie over GPR is te vinden op de website 2 Er moet in de berekening van de EPC op casco worden uitgegaan van een fictieve HR-107 combi-ketel met een tapwater rendement van 75%, en moet worden gerekend met de forfaitaire waarden voor alle overige kenmerken van de combi-ketel. De EPC die hoort bij de werkelijke warmtevoorziening met warmtelevering of warmtepompen wordt ingevoerd in de GPR module Energie in het vakje Qpres; totaal / Qpres; toelaatbaar. Indien het EPC effect van het warmtedistributienet minder zou zijn dan 0,10 EPC punt, dan mag de bijdrage op 0,10 EPC punt worden gesteld. 1

2 2. Procedure woningbouw Voor wat betreft het toepassen van de GPR-methode geldt de volgende procedure: a) Om de ontwikkelaars tegemoet te komen, behoeven in veel gevallen niet voor alle woningtypen GPR berekeningen te worden ingediend. In overleg tussen gemeente en ontwikkelaar wordt er daarom voor ieder project vastgesteld van hoeveel en welke referentiewoningen er GPR berekeningen moeten worden ingediend. Uitgangspunt hierbij is om te komen tot een zo gering mogelijk aantal door te rekenen referentiewoningen, waarbij toch een representatief beeld van alle woningen in het project ontstaat. Woningen die vanwege kopersopties of meerwerk afwijken van een basistype zullen in ieder geval niet als aparte types worden beschouwd. De voor het basistype aangevinkte maatregelen zijn echter wel op alle types en variaties woningen van toepassing. Ook kopersopties en meerwerk moeten daaraan dus voldoen. b) Voor GPR-Gebouw wordt versie 3.2 gehanteerd. c) De ontwikkelaar kan via de gemeente een gratis sublicentie aanvragen van GPR-Gebouw. d) Het verdient aanbeveling om al in de VO-fase een voorlopige GPR-invoer aan de gemeente voor te leggen. Dit kan in een latere fase voor beide partijen pijnlijke discussies voorkomen. e) Gelijktijdig met de bouwaanvraag moet er worden aangeleverd: een bestek of een volledige technische omschrijving een digitale EPC-berekening in de vorm van een EPW-bestand een beschrijving van de uitgangspunten voor de EPC-berekening een definitief GPR-bestand Aanbevolen wordt om vooraf zelf de EPC-berekening te controleren met behulp van EPCheck (zie website EPCheck.asp). f) De gemeente heeft het recht om de GPR-invoer te toetsen. De maximale EPC zal aan de hand van de ingediende EPC-berekening en aanvullende documenten worden getoetst. g) Gedurende de bouwfase behoudt de bouwer de mogelijkheid om, ten gevolge van onvoorziene omstandigheden, van andere materialen of producten gebruik te maken, zolang de GPR-scores voor de zes thema s en de gemiddelde score maar aan de eisen blijven voldoen. Dit dient door middel van het aanleveren van een aangepaste GPR-invoer bij de afdeling Bouwzaken te worden aangetoond. Indien de gemeente niet akkoord gaat met de voorgestelde wijziging, dan zal ze dat binnen twee weken na ontvangst aan de aanvrager melden; h) De gemeente heeft het recht om na afloop van de bouwfase vast te stellen, of de woning is uitgevoerd zoals in de definitieve documenten is aangegeven. i) Voor het aantonen van het gebruik van hout uit goed beheerde bossen 3, stuurt de ontwikkelaar de gemeente (Bouwzaken) binnen één maand na oplevering van de woning de originele bewijsstukken van het toegepaste gecertificeerde hout. Indien in GPR gekozen is voor het toepassen van FSC-hout, dan zijn dat de originele Chain of Custody (COC)-certificaten (zie informatieblad FSC Chain of Custody certificering op de site ). j) Indien is gekozen voor het opstellen van een gebruikershandleiding, dan moet deze bij de oplevering zowel aan de bewoners als aan de afdeling Bouwzaken worden verstrekt. 3 Het gaat hier om de nationaal goedgekeurde certificaten (BRL). Bij voorkeur FSC, maar (bijvoorbeeld wegens onverkrijgbaarheid) ook Keurhout en daarmee PEFC. Maleisische MTCC certificaten zijn niet door Keurhout goedgekeurd en gelden niet als betrouwbaar duurzaam geproduceerd. 2

3 Toelichting op DAF-prestaties Zuidbroek 1. Energieprestatie De gemeente Apeldoorn heeft al lang hoge ambities op het gebied van duurzame ontwikkeling van de stad. Deze ambities zijn onder meer vastgelegd in 1997 in de nota Apeldoorn ontwikkelt Duurzaam, Aanpasbaar en Flexibel, de zogenaamde DAF-nota en in de nota Apeldoorn Duurzaam, Zo doen we dat hier uit Als lange termijn doelstelling wordt gesproken over het reduceren van de milieubelasting per eenheid van welvaart met een factor 20!!! Iets dichterbij ligt het bereiken van de status Energieneutrale Stad in Apeldoorn moet dan netto geen gebruik meer maken van fossiele energiebronnen. Om dat doel te bereiken is een optimale combinatie nodig van technologieën aan de aanbod- en de vraagzijde van de energieketen. Op het pad naar Energieneutrale Stad zijn er de afgelopen jaren al belangrijke stappen gezet, zoals het zonne-energieproject in Zevenhuizen, de geplande bouw van windturbines op de Ecofactorij en de realisatie van een warmtenet. Met deze acties komt het tussendoel voor 2008, namelijk 10% duurzaam energie, belangrijk dichterbij. Het jaar 2020 lijkt ver weg, maar realisatie van woonwijken en windenergieprojecten hebben een lange voorbereidingstijd. Om koers te houden richting de gestelde lange termijn doelen, moeten op alle plaatsen waar fysieke ingrepen plaatsvinden, de kansen worden benut. Dit houdt in dat niet alleen de gemeente zich hiervoor moet inspannen, maar dat ook van alle investeerders een bijdrage zal worden gevraagd. Het gaat hier ook niet alleen om keuzen voor later, maar tevens om kwaliteit en besparingen, en dus om opbrengsten nu, voor zowel de investeerders als de bewoners. Voor nieuwbouwprojecten betekent dit, dat de beoogde kwaliteit meteen vanaf het begin moet worden aangebracht, omdat dat later slechts tegen zeer hoge kosten en met grote inspanning kan gebeuren. Voor de woningen in Zuidbroek geldt een energieprestatie coëfficiënt (EPC) op casco die lager of gelijk is aan 0,8 of, indien die lager is, de eis conform het vigerende Bouwbesluit, dus zonder meerekening van de eventuele effecten van het warmtenet. Daarboven geldt nog een extra besparing van 2,65 GJ/jaar gemiddeld per woning te realiseren, met energiebesparing of duurzame energie. Dit kan door extra maatregelen per woning dan wel op blok of wijkniveau. Aanvullend geldt er een aantal andere maatregelen, die worden beschreven in het document Vereisten betreffende energieprestatie en Duurzaam, Aanpasbaar en Flexibel bouwen van woningen door particuliere opdrachtgevers in Zuidbroek. Het is belangrijk dat door de bewoners optimaal gebruik gemaakt wordt van de aan te brengen hotfill-aansluitingen voor was- en afwasmachines. In bijlage 2 worden deze aansluitingen toegelicht. In de te leveren gebruikershandleiding zal aan deze aansluitingen ruime aandacht moeten worden besteed. 2. Duurzaam, aanpasbaar en flexibel bouwen 2.1. Duurzaam bouwen In de DAF-nota zijn in 1997 de ambities vastgelegd en toegelicht die de gemeente hanteert op het gebied van duurzame stedenbouw en duurzaam, aanpasbaar en flexibel bouwen voor zowel de woningbouw als de utiliteitsbouw. Als instrument voor het formuleren van de ambities op het gebied van duurzaam bouwen (DuBo), het vastleggen van afspraken en het toetsen en controleren van deze afspraken in de uitvoeringsfase van woningbouwprojecten wordt in Apeldoorn het prestatie-instrument GPR-Gebouw gehanteerd. De belangrijkste voordelen van het werken met milieuprestaties boven het gebruik 3

4 van lange lijsten met verplichte maatregelen zijn voor opdrachtgever en architect de grotere ontwerpvrijheid, het gebruiksgemak en de inzichtelijkheid. Het gebruik van bijvoorbeeld milieubelastende materialen kan elders in het ontwerp worden gecompenseerd, mits de prestaties binnen de afgesproken bandbreedtes blijven Aanpasbaar en flexibel bouwen In bijlage 1 is een groot aantal websites vermeld waar nadere informatie over energie en over duurzaam, aanpasbaar en flexibel bouwen te vinden is. 3. GPR-Gebouw Het computerprogramma GPR-Gebouw brengt de milieueffecten van een woning kwantitatief in kaart en houdt rekening met de effecten gedurende de gehele levensloop van de woning. Vanaf grondstofwinning, via productie van bouwmaterialen, bouw, gebruik en beheer, onderhoud, renovatie en herbestemming tot uiteindelijk sloop en hergebruik. GPR-Gebouw sluit aan bij de nationaal en internationaal erkende levenscyclusanalyse (LCA). Het programma berekent de milieuprestatie voor de thema s Energie, Materialen, Water, Afval, Gezondheid en Woonkwaliteit. De gebruiker vinkt de toe te passen maatregelen aan en ziet direct het effect op de score voor het betreffende thema. De benodigde tijd voor het invoeren van een woning is beperkt. Meestal gebeurt deze invoer door de architect. Zowel de ingestelde niveau s die moeten worden behaald als de scores die horen bij de invoer voor het project, worden in een staafdiagram weergegeven. Na afronding van de invoer kan een zogenaamd Consumentenlabel worden geprint, waarin zowel in getallen als met sterren de prestaties voor de zes thema s worden weergegeven. Het instrument GPR-Gebouw is voor verschillende doeleinden geschikt: het opstellen van milieuambities; het analyseren, optimaliseren en vergelijken van woningontwerpen; het toetsen van een woningontwerp aan eisen of ambities; het meetbaar maken van milieuprestaties het vastleggen van gedetailleerde afspraken het communiceren met de kopers of huurders over de milieuprestaties van de woning Een prestatie-instrument als GPR-Gebouw maakt het mogelijk om vrijheid voor de opdrachtgever en architect te combineren met uniformiteit en eenduidigheid. De gemeente Apeldoorn is eigenaar van een hoofdlicentie van GPR-Gebouw. Opdrachtgevers en architecten die in Apeldoorn een bouwproject gaan realiseren kunnen via de gemeente een gratis sublicentie aanvragen. 4

5 4. FSC-hout In GPR kan de score voor materialen worden verbeterd door het toepassen van FSC-hout. Het FSC-keurmerk geeft de beste garantie dat hout duurzaam geproduceerd is. Informatie over toepasbare houtsoorten en leveranciers vindt u op de site Op deze site is ook informatie te vinden over de chain of custody (COC) -certificering. In zijn algemeenheid zijn de meeste veel gebruikte houtsoorten in de gangbare maten goed verkrijgbaar met FSC-certificaat, mits bijtijds besteld. Soort hout en de maten en hoeveelheden bepalen de levertijd. Relatief onbekende tropische houtsoorten zijn vaak goede alternatieven en zijn met FSC-certificaat goed verkrijgbaar. Naaldhout en Europees hardhout zijn als alternatieven met FSC-certificaat vaak gemakkelijker te leveren dan tropisch hout. 5

6 Bijlage 1. Nadere informatie over duurzaamheid Links naar een groot aantal sites over (duurzaam) bouwen: (Nationaal Dubocentrum) (Startpagina) Sites over energie: (Projectbureau Duurzame Energie) (Nieuwbouw en EPN) (Voorbeeldprojecten verlaagde EPC) (Cijfers en tabellen) (Duurzame energie in woningen) (Duurzame energie en gebouwen) (Organisatie voor Duurzame Energie) (Berekening van lengte en richting van schaduwen) (Windenergie) (Windenergie in gebouwde omgeving) (Warmte terugwinning uit afvalwater) (Fabels over isolatie) Sites over subsidies en groene financiering: (Groen beleggen en groen financieren) (Groene Hypotheken) (Subsidies) Sites over GPR: htm~fr_content Diversen: (Infobladen SBR) (Praktijkboek Gezonde Gebouwen) (FSC Nederland) (Materialen en producten) (Publicaties SBR) (Publicaties verkrijgbaar bij Nationaal Dubocentrum) (Kringloop bouwmaterialen) (VIBA-Expo) (Economische waardering van natuur) (Basisdocument Wat is duurzaam bouwen ) (55 gerealiseerde duurzaamheidsprojecten in Apeldoorn) 6

7 Bijlage 2. Hotfill wasmachines en vaatwasmachines Algemeen Het beperken van het energiegebruik is een belangrijke maatschappelijke opgave. Helaas gaat bij het machinaal wassen en afwassen veel kostbare energie verloren indien koud water elektrisch wordt opgewarmd. Het maken van warmte uit nietduurzaam opgewekte elektriciteit is namelijk een veel minder efficiënt proces dan het maken van warmte direct uit fossiele brandstof, of nog beter, door gebruik te maken van zonneboilers of van (rest)warmte zoals deze in Zuidbroek wordt geleverd. Het in een wasmachine of vaatwasmachine opwarmen van het koude water via elektrische verwarmingselementen kan wel 80% van de totale energiekosten van een wasbeurt uitmaken. Met hotfill kan fors worden bespaard op deze energiekosten en op de CO 2 uitstoot. Deze besparing wordt verkregen door de (vaat)wasmachine te vullen met warm water afkomstig uit zonneboiler, combiketel of warmtenet. Hierdoor hoeft de machine zelf nauwelijks nog te verwarmen. Hotfill wasmachines Een wasmachine heeft voor het wasproces zowel warm als koud water nodig (zie wasmachine ). Er zijn in Nederland slechts enkele wasmachines te koop die speciaal als hotfill apparaat zijn ontwikkeld: de typen Asko W6762 L KBL, Asko W6021 (optie), Miele W 3525 WPS Allwater en de Miele W 2525 WPS Allwater. Andere, en ook bestaande machines, kunnen als hotfill machine worden gebruikt, door ze aan te sluiten op een speciaal voorschakelapparaat, bijvoorbeeld de MS1002. Werking Bij de wasmachine moeten twee waterleidingen zitten. Een voor warm water en een voor koud water. Deze twee leidingen worden op elkaar aangesloten middels een koppelstuk. Dit koppelstuk is voorzien van een temperatuursensor. Beide leidingen zijn voorzien van een magneetventiel. De besturing van de hotfill vergelijkt de ingestelde temperatuur met de temperatuur in het koppelstuk en zal afhankelijk van het verschil hiertussen de magneetventielen verder openen of sluiten. Eenvoudige aansluiting De aansluiting van de hotfill is zeer eenvoudig en vereist geen enkele ingreep in uw bestaande wasmachine. De stroomvoorziening van de wasmachine loopt via een tussenstekker van de hotfill. Een extra stopcontact is dus niet nodig. Timer Doordat de begintijd door middel van een timer is in te stellen kan er eenvoudig gebruik gemaakt worden van het nachtstroomtarief. Kostenbesparing Wat een wasbeurt exact kost verschilt per wasmachine en per programma. Hoe ouder de wasmachine, hoe meer water opgewarmd moet worden. De besparingen in energiekosten voor het wassen bedragen bij het toepassen van hotfill ongeveer 50%. Uitgaande van een gemiddeld huishouden van vier personen, bespaart de hotfill circa 300 kwh elektriciteit per jaar, waarmee de MS1002 zich in enkele jaren terugverdient. Meer informatie over de MS1002 is te vinden op de site product2.htm. Een ander merk voorschakelapparaat met dezelfde functie is de Aqua Mix. (zie ). Hotfill vaatwasmachines Alle vaatwasmachines kunnen in principe volstaan met uitsluitend een warmwateraansluiting. Het enige probleem dat zich hierbij voordoet is, dat de waterinlaat van veel vaatwasmachines kunststof onderdelen bevat. Veel fabrikanten kunnen of willen niet garanderen, dat deze onderdelen bestand zijn tegen warm water. 7

8 Op de website staan 65 (nieuwe) vaatwasmachines vermeld die zowel energiezuinig zijn (minder dan 1,2 kwh), op een redelijk lage temperatuur werken (max 65 graden) en weinig water gebruiken (max 16 liter). Van deze machines staat bij de typen Bosch SKT 3002 Piccolo, AEG Favorit Perfecta AA en AEG Favorit S expliciet aangegeven dat ze de mogelijkheid hebben warm water in te laten. Wanneer de watertemperatuur begrensd is tot zo n 60 graden, dan zullen ook de overige typen waarschijnlijk probleemloos met warm water kunnen worden gevoed. Verantwoording Bovenstaande informatie is onder meer afkomstig van de Energieadviseurs (www.energieadviseurs.nl ) en van Uitgeverij en projectbureau Aarde-Werk te Den Haag (www.aarde-werk.nl ). 8

1. DAF-prestaties. Voor het bepalen van de DAF-prestaties wordt gebruikt gemaakt van het instrument GPR-Gebouw.

1. DAF-prestaties. Voor het bepalen van de DAF-prestaties wordt gebruikt gemaakt van het instrument GPR-Gebouw. 1. DAF-prestaties Voor het bepalen van de DAF-prestaties wordt gebruikt gemaakt van het instrument GPR-Gebouw. De gemeente Apeldoorn is eigenaar van een hoofdlicentie van GPR-Gebouw. Ontwikkelaars en architecten

Nadere informatie

- in aanvulling op en ter nadere uitwerking van de Algemene Subsidieverordening Leeuwarden (ASV);

- in aanvulling op en ter nadere uitwerking van de Algemene Subsidieverordening Leeuwarden (ASV); BURGEMEESTER EN WETHOUDERS VAN LEEUWARDEN; - in aanvulling op en ter nadere uitwerking van de Algemene Subsidieverordening Leeuwarden (ASV); - gelet op de ASV artikel 2 en artikel 3 lid 3; - gelet op de

Nadere informatie

Meefinancieren van energiebesparende voorzieningen De mogelijkheden bij BLG Wonen Versie 1-1-2016

Meefinancieren van energiebesparende voorzieningen De mogelijkheden bij BLG Wonen Versie 1-1-2016 Meefinancieren van energiebesparende voorzieningen De mogelijkheden bij BLG Wonen Versie 1-1-2016 Energiebesparende voorzieningen zijn in meerdere opzichten interessant: Structurele besparing tot 30% op

Nadere informatie

HOOFDSTUK 25: STIMULERING DUURZAAMHEID EN WONINGBOUWPRODUCTIE

HOOFDSTUK 25: STIMULERING DUURZAAMHEID EN WONINGBOUWPRODUCTIE ALGEMENE SUBSIDIEVERORDENING ZWOLLE HOOFDSTUK 25: STIMULERING DUURZAAMHEID EN WONINGBOUWPRODUCTIE Artikel 25:1 Begripsomschrijving In dit hoofdstuk wordt verstaan onder: 1. duurzame woning: een nieuwbouw

Nadere informatie

Gelijkwaardigheidsberekening warmtenet Delft

Gelijkwaardigheidsberekening warmtenet Delft NOTITIE PROJECT ONDERWERP Gelijkwaardigheidsberekening warmtenet Delft Bepalingsmethode DATUM 20 april 2006 STATUS Definitief 1 Inleiding...2 2 Uitgangspunten...2 3 Bepalingsmethode...2 3.1 Principe...2

Nadere informatie

Duurzaamheidsonderzoek en subsidiescan Combibad De Vliet te Leiden. 11 februari 2016

Duurzaamheidsonderzoek en subsidiescan Combibad De Vliet te Leiden. 11 februari 2016 Duurzaamheidsonderzoek en subsidiescan Combibad De Vliet te Leiden 11 februari 2016 1 Managementsamenvatting Inleiding De gemeente Leiden heeft in haar duurzaamheidsambitie doelen gesteld voor de korte

Nadere informatie

NVN 7125 Berekenen energiebesparende gebiedsmaatregelen als onderdeel van de EPC-eis

NVN 7125 Berekenen energiebesparende gebiedsmaatregelen als onderdeel van de EPC-eis NVN 7125 Berekenen energiebesparende gebiedsmaatregelen als onderdeel van de EPC-eis 11 oktober 2011 Bert Elkhuizen Cofely Energy Solutions Definities NEN 7120: nieuwe norm voor het bepalen van de energieprestatie

Nadere informatie

Eindexamen vwo m&o 2012 - I

Eindexamen vwo m&o 2012 - I Opgave 2 Bij deze opgave horen de informatiebronnen 1 tot en met 5. In deze opgave blijft de btw buiten beschouwing. Projectontwikkelaar Bouwfonds ontwikkelt, bouwt en verkoopt het appartementencomplex

Nadere informatie

De warmtemarkt van morgen: rol van gas, elektriciteit en warmtedistributie bij verwarming van woningen.

De warmtemarkt van morgen: rol van gas, elektriciteit en warmtedistributie bij verwarming van woningen. De warmtemarkt van morgen: rol van gas, elektriciteit en warmtedistributie bij verwarming van woningen. Inhoud De warmtemarkt Warmtevraag woningen Warmtemarkt voor woningen Gasdistributie en CV ketel Elektriciteitsdistributie

Nadere informatie

Energietransitie. Bouw op onze kennis

Energietransitie. Bouw op onze kennis Energietransitie Bouw op onze kennis Programma Introductie Energieverbruik van een woning Energieverbruik in de praktijk Energieneutraal + Opslag van energie Bewoner centraal Wat doen wij? Een greep uit

Nadere informatie

Wie is Woonlinie Het project duurzame isolatietechnieken oplossingen in de installaties van de woningen Monitoren

Wie is Woonlinie Het project duurzame isolatietechnieken oplossingen in de installaties van de woningen Monitoren Wie is Woonlinie Woonlinie is een middelgrote woningcorporatie actief in het Land van Heusden en Altena en Zaltbommel. Totaal verhuurt Woonlinie ongeveer 4200 woningen. Daarnaast bouwt de vastgoed afdeling

Nadere informatie

Publieksdiensten. B&W voorstel Aanpassen checklisten Duurzaam Bouwen regio Zuid-Holland Zuid

Publieksdiensten. B&W voorstel Aanpassen checklisten Duurzaam Bouwen regio Zuid-Holland Zuid Publieksdiensten B&W voorstel Aanpassen checklisten Duurzaam Bouwen regio Zuid-Holland Zuid Status : voorstel college van B&W Redactie : Bea Veen Telefoon : 6587 Datum : 6 juli 2005 INHOUDSOPGAVE 1. Inleiding

Nadere informatie

Zonder investeren besparen 10 tips en vragen voor de facilitair manager

Zonder investeren besparen 10 tips en vragen voor de facilitair manager Zonder investeren besparen 10 tips en vragen voor de facilitair manager Als facilitair manager bent u verantwoordelijk voor de huisvesting. Daarmee ook voor het energiegebruik van de huisvesting. In deze

Nadere informatie

DEELNAME AAN INITIATIEVEN VERSIE: 01 21/05/2013

DEELNAME AAN INITIATIEVEN VERSIE: 01 21/05/2013 Heereweg 1a 2161 AB Lisse 0252-417788 DEELNAME AAN INITIATIEVEN VERSIE: 01 21/05/2013 Conform niveau 3 op de CO 2-prestatieladder 2.0 Status Versie/ Datum Opgesteld Geautoriseerd Akkoord (werkvoorbereider)

Nadere informatie

Het kan minder! ing. P. Hameetman

Het kan minder! ing. P. Hameetman Het kan minder! ing. P. Hameetman manager innovatie BAM Vastgoed bv Inleiding Afbakening: Presentatie is toegespitst op woningbouw Verdieping van technische mogelijkheden 2 Klimaatakkoord Gemeenten en

Nadere informatie

Presentatie de Zonnewoning. Kennismaken met een duurzaam, comfortabel en energiezuinig woonconcept

Presentatie de Zonnewoning. Kennismaken met een duurzaam, comfortabel en energiezuinig woonconcept Presentatie de Zonnewoning Kennismaken met een duurzaam, comfortabel en energiezuinig woonconcept 2006 Waarom een Zonnewoning? Aansluiten bij (Klimaat-) beleid: Met het concept de Zonnewoning kunnen wij

Nadere informatie

Subsidieverordening Duurzaam Bouwen Lelystad 2011-2013

Subsidieverordening Duurzaam Bouwen Lelystad 2011-2013 Subsidieverordening Duurzaam Bouwen Lelystad 2011-2013 Wetstechnische informatie Gegevens van de regeling Overheidsorganisatie gemeente Lelystad Officiële naam regeling Subsidieverordening Duurzaam Bouwen

Nadere informatie

Kernenergie. kernenergie01 (1 min, 22 sec)

Kernenergie. kernenergie01 (1 min, 22 sec) Kernenergie En dan is er nog de kernenergie! Kernenergie is energie opgewekt door kernreacties, de reacties waarbij atoomkernen zijn betrokken. In een kerncentrale splitst men uraniumkernen in kleinere

Nadere informatie

HOOFDSTUK 25: STIMULERING DUURZAAMHEID EN WONINGBOUWPRODUCTIE

HOOFDSTUK 25: STIMULERING DUURZAAMHEID EN WONINGBOUWPRODUCTIE ALGEMENE SUBSIDIEVERORDENING ZWOLLE HOOFDSTUK 25: STIMULERING DUURZAAMHEID EN WONINGBOUWPRODUCTIE Artikel 25:1 Begripsomschrijving In dit hoofdstuk wordt verstaan onder: 1. duurzame woning: een nieuwbouw

Nadere informatie

Stralend nieuws onder de zon!

Stralend nieuws onder de zon! Remeha ZentaSOL Zonneboiler Stralend nieuws onder de zon! Remeha ZentaSOL Zonneboiler De zon gaat wél voor en daar kunt ú het hele Zonne-energie is de meest milieuvriendelijke en duurzame warmtebron die

Nadere informatie

Auteurs: Martin Liebregts en Haico van Nunen

Auteurs: Martin Liebregts en Haico van Nunen 1 Auteurs: Martin Liebregts en Haico van Nunen V A N L E V E N S D U U R D E N K E N N A A R M I L I E U W A A R D E N A N A L Y S E ( M I W A ) Bij duurzaamheid gaat het om doen of laten. De praktijk

Nadere informatie

Nadere onderbouwing bij afweging van energievarianten in Bronkhorst I

Nadere onderbouwing bij afweging van energievarianten in Bronkhorst I Bijlage 3 Nadere onderbouwing bij afweging van energievarianten in Bronkhorst I In deze bijlage worden de volgende onderdelen uit de toelichting bij het raadsvoorstel toegelicht: bijdrage aan energie en

Nadere informatie

Bijlage nota gs: 502478/502484 Uitvoeringsregeling subsidie duurzaam renoveren Noord- Holland 2015

Bijlage nota gs: 502478/502484 Uitvoeringsregeling subsidie duurzaam renoveren Noord- Holland 2015 Bijlage nota gs: 502478/502484 Uitvoeringsregeling subsidie duurzaam renoveren Noord- Holland 2015 Besluit van gedeputeerde staten van Noord-Holland van, nr., tot vaststelling van de Uitvoeringsregeling

Nadere informatie

Nieuwe energieprestatienorm

Nieuwe energieprestatienorm Nieuwe energieprestatienorm >> Als het gaat om energie en klimaat De tools Uw weg vinden in de nieuwe energieprestatienorm, wie helpt u daarbij? Heeft u hem al in huis, de nieuwe energieprestatienorm NEN

Nadere informatie

Totale uitstoot in 2010: 14.000 kiloton CO 2

Totale uitstoot in 2010: 14.000 kiloton CO 2 Totale uitstoot in 2010: 14.000 kiloton CO 2 Industrie Welke keuzes en wat levert het op? Huidig beleid 1% besparing op gas en elektra per jaar. Totaal is dat 8 % besparing in 2020. Opbrengst: 100 kiloton.

Nadere informatie

Notitie energiebesparing en duurzame energie

Notitie energiebesparing en duurzame energie Notitie energiebesparing en duurzame energie Zaltbommel, 5 juni 2012 Gemeente Zaltbommel Notitie energiebesparing en duurzame energie 1 1. Inleiding Gelet op de ambities in het milieuprogramma 2012-2015

Nadere informatie

Bouwbuffet 2012. Duurzaamheid: ook een kans voor MKB bouwers?

Bouwbuffet 2012. Duurzaamheid: ook een kans voor MKB bouwers? Bouwbuffet 2012 Duurzaamheid: ook een kans voor MKB bouwers? Introductie 1. Bent u bezig met duurzaamheid? 2. Wat verwacht u van deze workshop / Wat zou u willen horen? Kader Duurzaam bouwen 1 op de 6

Nadere informatie

Postbus 40 9466 AA Gieten T 0592-260990 F 0592-260620 KvK. 04070160 BTW.nr 8131.79.853.B01 www.vloerverwarmingnederland.nl

Postbus 40 9466 AA Gieten T 0592-260990 F 0592-260620 KvK. 04070160 BTW.nr 8131.79.853.B01 www.vloerverwarmingnederland.nl Aardwarmte, de intelligente oplossing Van ontwerpfase tot oplevering denken wij graag met u mee De intelligente oplossing Energie is een actueel onderwerp. Logisch, want de laatste jaren zijn de energieprijzen

Nadere informatie

Groen gas. Duurzame energieopwekking. Totaalgebruik 2010: 245 Petajoule (PJ) Welke keuzes en wat levert het op?

Groen gas. Duurzame energieopwekking. Totaalgebruik 2010: 245 Petajoule (PJ) Welke keuzes en wat levert het op? Totaalgebruik 2010: 245 Petajoule (PJ) Groen gas Welke keuzes en wat levert het op? Huidig beleid 100 miljoen m 3 groen gas. Opbrengst: 3 PJ. Extra inspanning 200 miljoen m 3 groen gas. Opbrengst: 6 PJ.

Nadere informatie

U n i e k i n t e c h n i e k e n v o r m g e v i n g

U n i e k i n t e c h n i e k e n v o r m g e v i n g monosolar zonneboilersysteem met hoogrendement bouwen op duurzame energie U n i e k i n t e c h n i e k e n v o r m g e v i n g Onze producten worden wereldwijd verkocht vanwege hun ongeëvenaarde technische

Nadere informatie

rapportage CO₂-footprint initiatieven 2013 Gebroeders van der Poel B.V.

rapportage CO₂-footprint initiatieven 2013 Gebroeders van der Poel B.V. Gebroeders van der Poel B.V. 1 Inhoud: 1 Inleiding 3 1.1 Algemeen 3 1.2 Betrokkenen 3 1.3 Doelstelling 3 2 Inventarisatie sector- en keteninitiatieven 4 3 Rapportage management overleg 5 3.1. Algemeen

Nadere informatie

Een nieuwe kijk op houtenergie

Een nieuwe kijk op houtenergie Een nieuwe kijk op houtenergie HOUT EEN MODERNE ENERGIEBRON AUTHENTIEK EN TOEKOMSTGERICHT In Europa is hout de primaire bron van duurzame energie. Duizenden gezinnen hebben een houtkachel ter beschikking.

Nadere informatie

Nieuwbouw. Steile Bank en Urkerstraat. Woonfolder

Nieuwbouw. Steile Bank en Urkerstraat. Woonfolder Nieuwbouw Steile Bank en Urkerstraat Woonfolder Lemmer, een oud vissersdorp met maritiem karakter Lemmer is gelegen in de fusiegemeente De Friese Meren, provincie Friesland. Het is één van Frieslands bekendste

Nadere informatie

De zon als warmtebron. Hoe werkt een zonneboiler?

De zon als warmtebron. Hoe werkt een zonneboiler? koud tapwater 0900-9892 Zonneboilers Algemene informatie over actieve thermische zonne-energie De zon als warmtebron De zon is een onuitputtelijke bron van energie Zonne-energie omgezet in warmte is de

Nadere informatie

Onze Ambitie : De gemeente OOsterhOut wil een DuurzAme gemeente zijn en een Actieve bijdrage leveren AAn een schone, veilige

Onze Ambitie : De gemeente OOsterhOut wil een DuurzAme gemeente zijn en een Actieve bijdrage leveren AAn een schone, veilige duurzaam bouwen in duurzaam bouwen in U overweegt om een kavel te kopen in de Contreie. Overweeg dan vooral ook om dat energiezuinig en duurzaam te doen. De gemeente Oosterhout heeft namelijk een regeling

Nadere informatie

Bouw aan geluk in grote hoeveelheden

Bouw aan geluk in grote hoeveelheden Bouw aan geluk in grote hoeveelheden Een serie slimme oplossingen voor duurzaam en voordelig bouwen Slim bouwen aan duurzaam geluk De toekomst verandert dagelijks. Helemaal in de bouwbranche waar iedereen

Nadere informatie

Energieprestaties grondgebonden woningen

Energieprestaties grondgebonden woningen Energieprestaties grondgebonden woningen Meer wooncomfort met minder energie Het slimme duurzame bouwconcept. Van VolkerWessels Stap voor stap naar minder energiegebruik De overheid stelt steeds scherpere

Nadere informatie

Warmte in Nederland. Onze warmtebehoefte kost veel energie: grote besparingen zijn mogelijk

Warmte in Nederland. Onze warmtebehoefte kost veel energie: grote besparingen zijn mogelijk Warmte in Nederland Onze warmtebehoefte kost veel energie: grote besparingen zijn mogelijk Warmte kost veel energie Warmtevoorziening is verantwoordelijk voor bijna 40% van het energiegebruik in Nederland.

Nadere informatie

Warmte Nieuwegein Raads Informatie Avond

Warmte Nieuwegein Raads Informatie Avond Warmte Nieuwegein Raads Informatie Avond Frank Kersloot & Alex Kaat 21 april 2016 Inhoud presentatie 1. Stadswarmte in Nieuwegein 2. Het equivalent opwek rendement (EOR) 3. Tarieven voor klanten 4. Afsluitkosten

Nadere informatie

Externe warmtelevering, EMG, EPC en energielabel

Externe warmtelevering, EMG, EPC en energielabel 13 oktober 2010 - Warmtenetwerk Externe warmtelevering, EMG, EPC en Hans van Wolferen Externe warmtelevering, EPC en Achtergrond, doelstelling Getrapte eis Invoering EMG ontwikkeling en inhoud 2 Huidige

Nadere informatie

Rapportage kwantitatieve resultaten project Blok voor Blok

Rapportage kwantitatieve resultaten project Blok voor Blok Rapportage kwantitatieve resultaten project Blok voor Blok December 2013 Van: werkgroep Monitoring Aan: projectgroep Blok voor Blok 0. Inleiding Deze rapportage is tot stand gekomen op basis van aangeleverde

Nadere informatie

Inschrijfbrochure Definitieve Selectie. Duurzaamheidtender Buiksloterham. Bouwenvelop 12, 21, 22, 24, 41

Inschrijfbrochure Definitieve Selectie. Duurzaamheidtender Buiksloterham. Bouwenvelop 12, 21, 22, 24, 41 Inschrijfbrochure Definitieve Selectie Duurzaamheidtender Buiksloterham Bouwenvelop 12, 21, 22, 24, 41 Inhoud Inhoud... 2 1 Inleiding... 3 1.1 Opdracht voor de inschrijver... 3 1.2 Startbijeenkomst definitieve

Nadere informatie

Subsidieverordening Duurzaam Zoeterwoude 2012-2015

Subsidieverordening Duurzaam Zoeterwoude 2012-2015 Subsidieverordening Duurzaam Zoeterwoude 2012-2015 Hoofdstuk 1 Algemene bepalingen Artikel 1 Begrippenlijst Voor de toepassing van de Subsidieverordening Duurzaam Zoeterwoude 2012, hierna: de Verordening,

Nadere informatie

Inleiding Basisbegrippen Energie Materialen Vormgeving Bruikbaarheid Binnenklimaat Kosten

Inleiding Basisbegrippen Energie Materialen Vormgeving Bruikbaarheid Binnenklimaat Kosten Bruikbaarheid Binnenklimaat Kosten Wat kan er gebeuren in de wereld als de productie niet kan voldoen aan de stijgende vraag? Fossiele brandstof en delfstoffen zijn eindig. Probleemstelling is dus eenvoudig

Nadere informatie

Bijlage I 20111278-07 Investeringen en energielasten Energiesprong woningbouw Maria van Bourgondiëlaan te Eindhoven. 1 Inleiding

Bijlage I 20111278-07 Investeringen en energielasten Energiesprong woningbouw Maria van Bourgondiëlaan te Eindhoven. 1 Inleiding Bijlage I 20111278-07 Investeringen en energielasten Energiesprong woningbouw Maria van Bourgondiëlaan te Eindhoven Datum Referentie Behandeld door 13 december 2011 20111278-07 P. Smoor/LSC 1 Inleiding

Nadere informatie

Helmonds Energieconvenant

Helmonds Energieconvenant Helmonds Energieconvenant Helmondse bedrijven slaan de handen ineen voor een duurzame en betrouwbare energievoorziening. Waarom een energieconvenant? Energie is de drijvende kracht Energie is de drijvende

Nadere informatie

F (zie toelichting in bijlage)

F (zie toelichting in bijlage) Energielabel gebouw Afgegeven conform de Regeling energieprestatie gebouwen. Veel besparingsmogelijkheden F (zie toelichting in bijlage) Dit gebouw Weinig besparingsmogelijkheden Labelklasse maakt vergelijking

Nadere informatie

Duurzaam bouwen met behulp van GPR. Rijtse Vennen, Deurne. 27-7-2010 ir Ad Hoogers

Duurzaam bouwen met behulp van GPR. Rijtse Vennen, Deurne. 27-7-2010 ir Ad Hoogers Duurzaam bouwen met behulp van GPR Rijtse Vennen, Deurne Basisprincipe duurzaamheid daar duurzaamheid ruimte hier nu leefbaarheid tijd later Duurzaam bouwen Milieubewust bouwen Toekomstgericht bouwen Uitgedrukt

Nadere informatie

Energieneutraal via de Passief bouwen route

Energieneutraal via de Passief bouwen route Energieneutraal via de Passief bouwen route ing. J.J.P. (Jan Pieter) van Dalen Slotsymposium 14 september 2015 Verbouw monument Verbouw van een monument Monument als bedoeld in art. 1 onder d (Monumentenwet

Nadere informatie

Energie besparen in uw huis

Energie besparen in uw huis > www.vrom.nl Energie besparen in uw huis Met energiepremie en EPA-advies Energie besparen in uw huis Een comfortabel huis en toch een lagere energierekening? Dat kan prima als u energiebesparende maatregelen

Nadere informatie

H e t W A d u s E P C p a k k e t

H e t W A d u s E P C p a k k e t Uw partner in duurzame energie H e t W A d u s E P C p a k k e t De ultieme oplossing voor uw woning v1.0 april 2009 Voorwoord WAdus BV is een jong en dynamisch bedrijf. Het bedrijf is opgericht in 2008

Nadere informatie

Maak werk van zon & wind Schone energie voor heel Tynaarlo. Tynaarlo

Maak werk van zon & wind Schone energie voor heel Tynaarlo. Tynaarlo Maak werk van zon & wind Tynaarlo Aanleiding Najaarsnota 2008 aankondiging plannen voor duurzame energie Voorjaar 2009 ontwikkelen scenario s Mei 2009 raadpleging inwoners Tynaarlo Juni 2009 voorstellen

Nadere informatie

Duurzaam Sportcomplex De Tukkers Albergen

Duurzaam Sportcomplex De Tukkers Albergen Duurzaam Sportcomplex De Tukkers Albergen Voorbeeldproject voor een gecombineerde inzet van duurzame energiebronnen voor de productie van warmte en elektriciteit Presentatie 18 dec. VV. Berkum Eddy Bramer

Nadere informatie

energiebesparing bestaande bouw Harderwijk 26 mei 2015

energiebesparing bestaande bouw Harderwijk 26 mei 2015 energiebesparing bestaande bouw Harderwijk 26 mei 2015 Marc Smijers M 06-23924330 www.smijers-energieadvies.nl info@smijers-energieadvies.nl 1 Onderwerpen Relatie tussen energielabel en energiegebruik

Nadere informatie

Multifunctionele oplossing voor CO 2 -besparing en EPC-verlaging EPC 0,6? Geen probleem. Sterke schakels

Multifunctionele oplossing voor CO 2 -besparing en EPC-verlaging EPC 0,6? Geen probleem. Sterke schakels Multifunctionele oplossing voor CO 2 -besparing en EPC-verlaging EPC 0,6? Geen probleem Sterke schakels + Intergas Kombi Kompakt HRE VOORDELEN VAN DEZE COMBINATIE Servicevriendelijk Verlaging van de EPC

Nadere informatie

Regionaal Energie Convenant 2014-2016

Regionaal Energie Convenant 2014-2016 Regionaal Energie Convenant 2014-2016 Mede mogelijk gemaakt met steun van: Regio Rivierenland Provincie Gelderland RCT-Rivierenland Pagina 1 Ondertekenaars, hier tezamen genoemd: partijen 1. Hebben het

Nadere informatie

Warmte in Nederland. Onze warmtebehoefte kost veel energie: grote besparingen zijn mogelijk

Warmte in Nederland. Onze warmtebehoefte kost veel energie: grote besparingen zijn mogelijk Nationaal Expertisecentrum Warmte maakt duurzame warmte en koude mogelijk Warmte in Nederland Onze warmtebehoefte kost veel energie: grote besparingen zijn mogelijk In opdracht van 1 Warmte kost veel energie

Nadere informatie

EPV IN GESTAPELDE BOUW KOSTEN EN OPBRENGSTEN EXACT GEMETEN

EPV IN GESTAPELDE BOUW KOSTEN EN OPBRENGSTEN EXACT GEMETEN EPV IN GESTAPELDE BOUW KOSTEN EN OPBRENGSTEN EXACT GEMETEN Wim van den Bogerd EERST NOM PROJECT 2013 RIJSWIJK Woonwijken met gezonde, energiezuinige en kwalitatief hoogstaande woningen waar het fantastisch

Nadere informatie

De intelligente oplossing

De intelligente oplossing De intelligente oplossing De laatste jaren zijn de energieprijzen toonbaar gestegen. Daar komt bij dat de voorraad fossiele brandstoffen ook niet onuitputtelijk is. Deze optelsom geeft aan dat we op alternatieve

Nadere informatie

Kwaliteitsverklaringen combiketel, warmtepomp en warmterugwinning

Kwaliteitsverklaringen combiketel, warmtepomp en warmterugwinning EPN en Nieuwbouw Kwaliteitsverklaringen combiketel, warmtepomp en warmterugwinning Combiketel: warm tapwater In een EPC-berekening kan het opwekkingsrendement van warm tapwater op basis van een kwaliteitsverklaring

Nadere informatie

Notitie Duurzame energie per kern in de gemeente Utrechtse Heuvelrug

Notitie Duurzame energie per kern in de gemeente Utrechtse Heuvelrug Notitie Duurzame energie per kern in de gemeente Utrechtse Heuvelrug CONCEPT Omgevingsdienst regio Utrecht Mei 2015 opgesteld door Erwin Mikkers Duurzame energie per Kern in gemeente Utrechtse Heuvelrug

Nadere informatie

Energieverspilling is zinloos

Energieverspilling is zinloos Aan de slag in de Bestaande Bouw Energieverspilling is zinloos in het verleden en daarna samengesteld door: Martin Liebregts Haico van Nunen Donderdag 13 september 2007 Milieu - Aandacht in de tijd 2/31

Nadere informatie

De combinatie van een gezond binnenklimaat, energie besparen en duurzame schoonheid in één kozijn

De combinatie van een gezond binnenklimaat, energie besparen en duurzame schoonheid in één kozijn De combinatie van een gezond binnenklimaat, energie besparen en duurzame schoonheid in één kozijn De pluspunten van het MOVAIR+ VISION kozijn Verbetering energielabel U-waarde 0,80 W/m²K 0.15 - -0.24 EPC

Nadere informatie

KANSEN VOOR DUURZAME ENERGIE BIJ HERSTRUCTURERING VAN NAOORLOGSE WIJKEN

KANSEN VOOR DUURZAME ENERGIE BIJ HERSTRUCTURERING VAN NAOORLOGSE WIJKEN April 2002 ECN-RX--02-013 KANSEN VOOR DUURZAME ENERGIE BIJ HERSTRUCTURERING VAN NAOORLOGSE WIJKEN Nieuw Den Helder Centrum als praktijkvoorbeeld J.C.P. Kester E. Sjoerdsma H. van der Veen (Woningstichting

Nadere informatie

Zuinige ketel? Dat loont! Ontdek de mogelijkheden, voordat uw oude verwarmingsketel stuk gaat.

Zuinige ketel? Dat loont! Ontdek de mogelijkheden, voordat uw oude verwarmingsketel stuk gaat. Zuinige ketel? Dat loont! Ontdek de mogelijkheden, voordat uw oude verwarmingsketel stuk gaat. Een nieuwe, zuinige ketel? Denk er nu al over na! Is uw ketel oud aan het worden? Wacht niet totdat hij stuk

Nadere informatie

In dit boekje komt u alles te weten over

In dit boekje komt u alles te weten over hout 100 0/ 0 duurzaam In dit boekje komt u alles te weten over 4 Voordelen van hout Duurzaam bosbeheer Redenen om duurzaam geproduceerd hout te kopen Het kopen en verkopen van miljard hectare van de

Nadere informatie

De HR-ketel die óók elektriciteit opwekt. De persoonlijke energiecentrale voor warmte, warm water én elektriciteit in huis.

De HR-ketel die óók elektriciteit opwekt. De persoonlijke energiecentrale voor warmte, warm water én elektriciteit in huis. De HR-ketel die óók elektriciteit opwekt. De persoonlijke energiecentrale voor warmte, warm water én elektriciteit in huis. Introductiedatum: 1 november 2010. Inhoudsopgave Het belang van duurzame innovatie

Nadere informatie

gelet op de titels 4.1 en 4.2 van de Algemene wet bestuursrecht en artikel 149 van de Gemeentewet; b e s l u i t:

gelet op de titels 4.1 en 4.2 van de Algemene wet bestuursrecht en artikel 149 van de Gemeentewet; b e s l u i t: Gemeente Bloemendaal 2008023905 De raad van de gemeente Bloemendaal; overwegende dat: - de gemeente in mei 2004 een uitvoeringsprogramma klimaatbeleid heeft vastgesteld; - daarin de wens is uitgesproken

Nadere informatie

Uitgevoerd door: Caubergh Huygen, Lowexnet

Uitgevoerd door: Caubergh Huygen, Lowexnet Uitgevoerd door: Caubergh Huygen, Lowexnet In opdracht van Platform energietransitie Gebouwde Omgeving, Innovatiewerkgroep, 2007 Inhoudsopgave 2 1. Inleiding 2. Het concept 3 - - - - - - 3. Contouren voor

Nadere informatie

echt Nul op de meter HRsolar : Robbert van Diemen Techneco : Niels van Alphen

echt Nul op de meter HRsolar : Robbert van Diemen Techneco : Niels van Alphen echt Nul op de meter HRsolar : Robbert van Diemen Techneco : Niels van Alphen Agenda Wie is HRsolar Zonnewarmte V1.0 De markt Zonnewarmte V2.0 Zonnewarmte NOM Wie is HRsolar Nederlandse fabrikant van complete

Nadere informatie

Duurzaam verwarmen en koelen met gas

Duurzaam verwarmen en koelen met gas Duurzame gaswarmtepompen voor o.a.: Kantoorgebouwen Frisse Scholen Verzorgingstehuizen (P4) (P6) (P7) www.gasengineering.nl Duurzaam verwarmen en koelen met gas De voordelen van verwarmen en koelen met

Nadere informatie

De beste zonneboilers komen van DSS

De beste zonneboilers komen van DSS De beste zonneboilers komen van DSS De besparing op de energierekening na aanschaf van een zonneboiler tot wel 60% op het gasverbruik. De straling van de zon is een onuitputtelijke bron van schone energie.

Nadere informatie

Bewust met hout. Overstappen naar verantwoord hout

Bewust met hout. Overstappen naar verantwoord hout Bewust met hout Overstappen naar verantwoord hout Hout is een belangrijk bouwmateriaal. Bovendien komt het uit een onuitputtelijke bron: onze bossen. Maar als we op lange termijn verzekerd willen blijven

Nadere informatie

Duurzaam woon- en werkcomfort door gebruik van natuurlijke energiebronnen! + =

Duurzaam woon- en werkcomfort door gebruik van natuurlijke energiebronnen! + = Duurzaam woon- en werkcomfort door gebruik van natuurlijke energiebronnen! + = Krachten gebundeld... Pionier op het gebied van bodemenergie! Energiezuinige verwarmings- en koelingsproducten Geotherm Energy

Nadere informatie

Werkblad huismodule. Quintel Intelligence. Antwoordblad

Werkblad huismodule. Quintel Intelligence. Antwoordblad Antwoordblad Opdracht 1 Noteer de startwaarden en scores Kijk bij het dashboard. Noteer de startwaarden en scores die je hier ziet staan in de tabel hieronder. Dashboard onderdelen CO₂ uitstoot (ton per

Nadere informatie

Slimme energie-oplossingen voor bestaande en nieuwe woningen

Slimme energie-oplossingen voor bestaande en nieuwe woningen Slimme energie-oplossingen voor bestaande en nieuwe woningen Samen verduurzamen Uitdagingen op de Nederlandse markt De Nederlandse woningbouw staat voor een fikse uitdaging. De tijd van grote nieuwbouwprojecten

Nadere informatie

Extra impuls gemeenten voor afvalpreventie en afvalscheiding huishoudelijk afval

Extra impuls gemeenten voor afvalpreventie en afvalscheiding huishoudelijk afval Extra impuls gemeenten voor afvalpreventie en afvalscheiding huishoudelijk afval Inhoud 1. Inleiding 3 2. Opzet plannen voor ondersteuning 4 3. Plannen voor verminderen huishoudelijk restafval 5 3.1 Eisen

Nadere informatie

Kansen voor warmte. Frans Rooijers Lustrumcongres Stichting Warmtenetwerk, 13-2-2014

Kansen voor warmte. Frans Rooijers Lustrumcongres Stichting Warmtenetwerk, 13-2-2014 Kansen voor warmte Frans Rooijers Lustrumcongres Stichting Warmtenetwerk, 13-2-2014 Centrale boodschap Er is een groot potentieel aan duurzame warmte en warmtebesparing in Nederland beschikbaar. Per situatie

Nadere informatie

3 Energiegebruik huidige situatie

3 Energiegebruik huidige situatie 3 Energiegebruik huidige situatie 3.1 Het Energie Prestatie Certificaat In het kader van de Europese regelgeving (EPBD) bent u verplicht om, bij verkoop of verhuur van de woning, een energiecertificaat

Nadere informatie

Aantoonbaar duurzaam materiaalgebruik. Kwantificeren van milieuprestaties van gebouwen

Aantoonbaar duurzaam materiaalgebruik. Kwantificeren van milieuprestaties van gebouwen Aantoonbaar duurzaam materiaalgebruik Kwantificeren van milieuprestaties van gebouwen Aanleiding Het schaarser worden van grondstoffen maakt zorgvuldig omgaan met bouwmaterialen (nog) belangrijker! Wat

Nadere informatie

Energielasten als een van de uitgangspunten bij nieuwbouw en renovatie

Energielasten als een van de uitgangspunten bij nieuwbouw en renovatie Energielasten als een van de uitgangspunten bij nieuwbouw en renovatie Door Eric van Zee, april 2008 Energie steeds groter deel van de woonlasten De kosten voor verwarming en warm tapwater vormen een steeds

Nadere informatie

DUURZAAM BOUWEN: de moderne aanpak

DUURZAAM BOUWEN: de moderne aanpak DUURZAAM BOUWEN: de moderne aanpak 26 maart 2007 toelichting voor de Raadscommissie Wonen en Verkeer Van de gemeente VAALS Dubo-Centrum Limburg Will Zeedzen Duurzaam bouwen: wat is dat? Ten eerste: Wij

Nadere informatie

Slimme keuzes voor woningconcepten met warmtepompen

Slimme keuzes voor woningconcepten met warmtepompen Slimme keuzes voor woningconcepten met warmtepompen Interactie tussen gevelisolatie, ventilatiesystemen en capaciteit warmtepompsystemen Per 1 januari 2015 worden de EPCeisen aangescherpt. Voor woningen

Nadere informatie

CO 2. Ketenanalyse. Duurzaamheidsprestaties in de waardeketen. Het slimme duurzame bouwconcept. Van VolkerWessels

CO 2. Ketenanalyse. Duurzaamheidsprestaties in de waardeketen. Het slimme duurzame bouwconcept. Van VolkerWessels Ketenanalyse Duurzaamheidsprestaties in de waardeketen gehele waardeketen: upstream en downstream De waardeketen is onderverdeeld in twee stromen: de upstream en de downstream. In de upstream bevinden

Nadere informatie

Brandstofcel in Woning- en Utiliteitsbouw

Brandstofcel in Woning- en Utiliteitsbouw Brandstofcel in Woning- en Utiliteitsbouw Leo de Ruijsscher Algemeen directeur De Blaay-Van den Bogaard Raadgevende Ingenieurs Docent TU Delft faculteit Bouwkunde Inleiding Nu de brandstofcel langzaam

Nadere informatie

aurostep plus zonneboiler

aurostep plus zonneboiler aurostep plus zonneboiler Veel warm water dankzij zonne-energie 01-09 - 2015 Het goede gevoel, het juiste te doen. Meer comfort terwijl u energie bespaart Duurzaam verzekerd van veel warm water Open de

Nadere informatie

Nefit SolarLine Zonneboilers. Nefit houdt Nederland warm

Nefit SolarLine Zonneboilers. Nefit houdt Nederland warm Nefit SolarLine Zonneboilers Nefit houdt Nederland warm SolarLine Zonneboilers Eindeloos profiteren van Duurzame energie, duurzame kwaliteit Het Nederlandse merk Nefit bracht als eerste ter wereld de succesvolle

Nadere informatie

Subsidieplafond Bedrijven 495.000, - (incl. woningbouwverenigingen, dorpshuizen, scholen, sportverenigingen)

Subsidieplafond Bedrijven 495.000, - (incl. woningbouwverenigingen, dorpshuizen, scholen, sportverenigingen) Subsidieregeling duurzame investeringen door bedrijven Doel: Lokale economische activiteit stimuleren en tegelijk bijdrage leveren aan doelstelling duurzaam bouwen. In dat kader moeten investeringen betrekking

Nadere informatie

Nefit SolarLine II zonneboilers. SolarLine II Warm water met zonneenergie

Nefit SolarLine II zonneboilers. SolarLine II Warm water met zonneenergie Nefit SolarLine II zonneboilers SolarLine II Warm water met zonneenergie Nefit SolarLine II zonneboiler Eindeloos profiteren van de zon Thermische zonne-energie is noodzakelijk voor een duurzame toekomst.

Nadere informatie

Duurzame systemen. Comfortabel genieten, maximale energiebesparing. Het goede gevoel, het juiste te doen. 01-10 - 2015

Duurzame systemen. Comfortabel genieten, maximale energiebesparing. Het goede gevoel, het juiste te doen. 01-10 - 2015 Duurzame systemen Comfortabel genieten, maximale energiebesparing 01-10 - 2015 Het goede gevoel, het juiste te doen. Onbezorgde luxe, duurzaam leven! Energiezuinig dankzij bodem-, lucht- en zonnewarmte

Nadere informatie

DE RENDABILITEIT VAN HERNIEUWBARE ENERGIE (HE 03)

DE RENDABILITEIT VAN HERNIEUWBARE ENERGIE (HE 03) DE RENDABILITEIT VAN HERNIEUWBARE ENERGIE (HE 03) 1 HOE BEOORDEEL JE DE RENDABILIEIT VAN EEN INVESTERING? Is het rendabel om in uw woning te investeren in een systeem dat werkt op hernieuwbare energie?

Nadere informatie

Toolkit Selectietool. duurzame woningbouw 2013. Een hulpmiddel voor het selecteren van het best passende energieconcept.

Toolkit Selectietool. duurzame woningbouw 2013. Een hulpmiddel voor het selecteren van het best passende energieconcept. duurzame woningbouw 2013 Toolkit Selectietool Een hulpmiddel voor het selecteren van het best passende energieconcept. 22 november 2013 In opdracht van: - Platform31 (Energiesprong) - GEN (Gebieden Energie

Nadere informatie

Bevordering naleving Ventilatie en EPC regels. Verslag uitgevoerde activiteiten 2010. Datum 13 december 2010 Status Definitief

Bevordering naleving Ventilatie en EPC regels. Verslag uitgevoerde activiteiten 2010. Datum 13 december 2010 Status Definitief Bevordering naleving Ventilatie en EPC regels Verslag uitgevoerde activiteiten 2010 Datum 13 december 2010 Status Definitief Colofon Publicatienummer VROM-Inspectie Directie Uitvoering Programma Bouwen

Nadere informatie

CO 2. -Ketenanalyse. Duurzaamheidsprestaties in de waardeketen. Het slimme duurzame bouwconcept. Van VolkerWessels

CO 2. -Ketenanalyse. Duurzaamheidsprestaties in de waardeketen. Het slimme duurzame bouwconcept. Van VolkerWessels -Ketenanalyse Duurzaamheidsprestaties in de waardeketen Het slimme duurzame bouwconcept. Van VolkerWessels Een slimmer concept door inzicht in de keten Met PlusWonen streeft VolkerWessels naar het minimaliseren

Nadere informatie

6-11-2012. Nut en noodzaak energieconcepten in renovatie. Visie renovatie & energiezuinigheid. Programma. Renoveren in bestaande bouw

6-11-2012. Nut en noodzaak energieconcepten in renovatie. Visie renovatie & energiezuinigheid. Programma. Renoveren in bestaande bouw Programma Nut en noodzaak energieconcepten in renovatie van visie tot concept renovatie & energiezuinigheid Voorbeeldprojecten Toekomst + gebruiker (bestaande) bouw ir. H.J.J. (Harm) Valk senior adviseur

Nadere informatie

EPC 0,8: Over welke woningen en installatieconcepten hebben we het?,

EPC 0,8: Over welke woningen en installatieconcepten hebben we het?, EPC 0,8: Over welke woningen en installatieconcepten hebben we het?, ir. F.W. (Freek) den Dulk Nieuwe eis per 1 januari 2006 EPC 0,8 Herziening norm: NEN 5128:2004 Energieprestatie van woonfuncties en

Nadere informatie

Introductie. Ernst van Tongeren. Directeur Besseling Installatietechniek

Introductie. Ernst van Tongeren. Directeur Besseling Installatietechniek Introductie Ernst van Tongeren Directeur Besseling Installatietechniek Programma 1. Presentatie duurzame technieken (E. vantongeren) 2. Bouwkundige randvoorwaarden (H. Nieman) 3. Presentatie praktijkvoorbeeld

Nadere informatie