Vorming met kansengroepen: praktijkvoorbeelden en reflecties. vormingplus Midden en Zuid West-Vlaanderen

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Vorming met kansengroepen: praktijkvoorbeelden en reflecties. vormingplus Midden en Zuid West-Vlaanderen"

Transcriptie

1 Vorming met kansengroepen: praktijkvoorbeelden en reflecties vormingplus Midden en Zuid West-Vlaanderen

2

3 Voorwoord Voor u ligt een portfolio, waarin vormingplus Midden en Zuid West-Vlaanderen alle praktijkvoorbeelden heeft gebundeld die ze de voorbije vijf jaar heeft ontwikkeld om kansengroepen, specifiek mensen in kansarmoede, met vorming te bereiken. Vormingplus investeert al jaren in het sensibiliseren rond de zogenaamde armoedecultuur. We nemen talrijke activiteiten op in ons regulier vormingsaanbod die het maatschappelijk debat voeden: vertoning van de film Grensland, daklozenwandeling in Brussel, nieuwjaarsconferentie rond kansengroepen, lezingen over armoede(bestrijding), Maar onze ambities reiken verder. Vanuit praktijkervaringen met kansengroepen ontwikkelden we een methodiek om deze groepen naar het (regionale) vormingsaanbod toe te leiden. De weg daar naartoe was vaak lastig, een proces van trial and error. We zijn nog niet op onze bestemming; het vormingsaanbod bereikbaar maken voor iedereen in de regio is een bekommernis waar we blijven op hameren. Na een uiteenzetting van de doelstellingen en de methodische uitgangspunten belichten we de verschillende praktijkvoorbeelden. Tevens beoordelen we de resultaten van deze acties, vooral op korte termijn. De gevolgen op lange termijn werden nog niet systematisch onderzocht. Zoals u zal kunnen lezen werken we vaak samen met intermediaire partners uit de welzijnssector. Zonder de steun van deze organisaties, die hun cliënten naar het vormingsaanbod toeleiden, zou niets van dit alles mogelijk geweest zijn. Wij danken hen hiervoor en hopen in de toekomst verder samen te werken om onze bestemming te bereiken. 3

4

5 Inhoud Voorwoord Doelstellingen Methodische uitgangspunten Vormingmethodes Drempelverlagende methodes Actieve ondersteuning van lokale initiatieven Werkvormen in de praktijk Inclusief vormingsaanbod Buurtcentrum Overleie Kortrijk OCMW en Cultureel Centrum Wevelgem Exclusief vormingsaanbod Eenmalige workshop Black Box Communicatie-en assertiviteitstraining - t Kringske Izegem Verwendag - Unie der Zorgelozen Kortrijk Vormingstrajecten Kansenacademie en kooktraject OCMW Toeternietoe Roeselare Ontdek je eigen stijl! Haal het beste uit jezelf! - OCMW Waregem Kruiden en stijltraject- t Koeterke Izegem Communicatie, fototentoonstelling en gemeenteraadsverkiezingen met poetsvrouwen - BIK Kuurne Communicatietraining - vrijwilligersgroep Mosselbank Kortrijk Bibliografie

6

7 1. Doelstellingen Als we spreken over vorming of educatie, dan hebben we het over die leerprocessen, die bewust en met een zekere bedoeling, zijn opgezet. Deze doeloriëntatie zegt iets over de richting waar je naar toe werkt 1. Wij formuleren twee doelstellingen. Bij vormingsactiviteiten streven we leereffecten na op het vlak van nieuwe kennis, inzichten, vaardigheden en/of attitudes die mensen versterken in hun dagelijkse leven, zowel op persoonlijk, sociaal, cultureel, economisch, maatschappelijk en politiek gebied. Gunter Gehre spreekt over vier globale oriëntaties in het leren. 2 Leren is je als persoon ontwikkelen. Opgroeien, identiteit opbouwen, worden wie we zijn: o Het vervullen van ontwikkelingstaken (van taal verwerven, over vader leren worden, tot aanvaarden dat je lichaam aan kracht verliest). o Socialisatieprocessen: zorgen dat individuen zich thuis voelen in een o gemeenschap, dat ze er hun plaats in weten te verwerven. Emancipatie: bevrijdend leren, zelfwaarde, kracht en tegenmacht ontwikkelen, kansen op reële ontplooiing optimaliseren. Samen leren is gemeenschap vormen. Verandering en de bijhorende leerprocessen krijgen pas betekenis binnen een sociale context. We komen deze gedachte tegen in uitdrukkingen als sociaal kapitaal of lerende organisatie/samenleving. Leren overstijgt per definitie het (intra)persoonlijke. Leren is de kern van culturele ontwikkeling. Leren is altijd ook nieuwe kennis creëren, is nieuwe kunde of overtuiging ontwikkelen. Leren is de ervaring op begrip brengen, de werkelijkheid verstaan, er iets aan toevoegen. Is nieuwe antwoorden, nieuw weten, nieuwe interpretaties in de samenleving beschikbaar maken. We kunnen de geschiedenis lezen als een aaneenschakeling van leerprocessen, waarbij niet zelden een strijd werd gevoerd om de interpretatie van de werkelijkheid - en ook die strijd heeft tot kennisontwikkeling geleid. Leren is de hefboom voor de creatie van de welvaart. In een tijd waarin de roep om innovatie vaak weerklinkt, wekt het geen verwondering dat leren, en tegelijk ook kennis en creativiteit, als bron voor welvaart worden gezien. In de omslag naar een competentiebenadering zie je zo het thema van de inzetbaarheid in economische termen heel snel opduiken. De goesting in vorming wordt aangewakkerd. We stimuleren mensen met armoede-ervaring om deel te nemen aan vormingstrajecten van vormingplus, in samenwerking met organisaties uit de welzijnssector. Bovendien ondernemen we ook gezamenlijke pogingen ze op langere termijn warm te maken voor en toe te leiden naar het reguliere vormingsaanbod van vormingplus of andere partners in de regio, zoals Centra voor Basiseducatie, verschillende verenigingen, etc. 1 Van den Eeckhaut, 2009, p Gehre, 2005, p

8

9 2. Methodische uitgangspunten 2.1. Vormingmethodes Inhoudelijk wordt het vormingsaanbod sterk bepaald door de deelnemers zelf. De thema s kunnen zeer uiteenlopend zijn, maar sluiten steeds nauw aan bij de leefwereld van mensen in armoede. Ze vertrekken vanuit een al dan niet duidelijk gearticuleerde vraag of interesse die leeft bij de participanten. Soms echter is er een educatieve behoefte zonder expliciet naar vorming te vragen. Om die vage behoefte om te zetten in een educatieve vraag ontwikkelden wij de Black Box. Het is een nuttig instrument bij aanvang van een project. Het vormingsaanbod vertrekt niet alleen van eventuele tekorten maar wordt ook samengesteld vanuit de krachten, talenten en competenties van de deelnemers. Door deel te nemen aan deze activiteiten groeit bij die persoon (opnieuw) het besef een competente actor te zijn die grip heeft op zijn of haar situatie. Er komt ruimte vrij voor krachten in plaats van klachten. 3 Het beeld van het schoolse leren wordt doorbroken door leersituaties te omkaderen met een passend onthaal en gelegenheid voor ontmoeting in de vertrouwde omgeving. De ontmoetingsfunctie is een vertrekbasis voor solidariteit en individuele emancipatie. Ontmoeting biedt een kans om gezellig samen te zijn, maar ook om van elkaar te leren. o Door ontmoeting tussen mensen met armoede-ervaring, komen er verbindingen tussen gelijken tot stand. De deelnemers leren elkaar kennen en vertrouwen, wisselen ervaringen uit, bieden elkaar praktische en emotionele steun, gaan vriendschappen met elkaar aan, vinden erkenning bij elkaar, etc. De groep die gevormd wordt staat centraal tijdens de werking. o Ontmoeting met mensen zonder armoede-ervaring (zoals met de procesbegeleider of andere mensen) brengt een wederzijdse verkenning van elkaars ervarings en leefwerelden met zich mee. gebruik te maken van interactieve werkvormen. 4 Hoewel in elke groep aandacht besteed wordt aan inhoud en proces, schenken we tijdens specifieke projecten voor kansarmen expliciet aandacht aan het individuele en het groepsproces. Naast een inhoudelijke begeleider (docent) zorgen we in veel gevallen voor een procesbegeleider (van vormingplus). In sommige gevallen worden beide rollen ingenomen door dezelfde persoon. We zetten de competenties en taken van een procesbegeleider even op een rijtje. Ze ondersteunen en stimuleren het leerproces door deelnemers uit te nodigen tot het verwoorden van hun ervaringen, door wat men ziet en meemaakt te helpen benoemen, door te spiegelen en vragen te stellen. De relatie met de begeleiders is er een van samen zoeken waarin meningen, vooroordelen en leefwerelden bevraagd en verkend worden. Procesbegeleiders vervullen ook een belangrijke rol in het begeleiden van het individueel proces van elke deelnemer en tegelijkertijd het groepsproces. We 3 Baert & Droogmans, 2010, p Baert & Droogmans, 2010, p

10 herkennen gemeenschappelijkheden tussen de deelnemers en brengen deze aan het licht, we stimuleren hen om elkaar te ondersteunen, bemiddelen bij conflicten, etc Drempelverlagende methodes Vorming in de vrije tijd, is zeker niet evident voor wie in armoede leeft. Het leven van mensen in armoede kent een opeenstapeling van moeilijkheden waaraan zij dagelijks het hoofd moeten bieden. Ze ervaren niet altijd fysieke of mentale ruimte, tijd en energie om iets voor zichzelf te doen. Ze bouwen een strategie van overleven waarin (zomaar) tijd vrij maken en ontspanning vaak op de laatste plaats komen. Naast het gebrek aan tijd en energie is het vrijetijdsaanbod van de doorsnee burgers voor hen moeilijk toegankelijk. Ze ervaren talrijke financiële, psycho sociale en culturele en taaldrempels. 5 Door de geschikte randvoorwaarden te scheppen kunnen deze drempels verkleinen. Vormingplus kiest er bewust voor om een minimale financiële bijdrage van de deelnemers te vragen. Dit is belangrijk voor het zelfbeeld en engagement van de mensen in kansarmoede. Voor de specifieke projecten treffen we financiële afspraken met de intermediaire partners uit de welzijnssector. Voor het vormingsaanbod van vormingplus, waar we hen naar toe willen leiden, ontwikkelden we de volgende financiële acties om een blijvend engagement binnen vormingplus te garanderen. Er is een 50 % regeling van toepassing op de prijzen van de cursussen die door vormingplus worden georganiseerd en waar je je ook kan inschrijven. Voor wie geldt deze regeling? o Mensen die recht hebben op een verhoogde tegemoetkoming van het ziekenfonds, studenten, werkzoekenden, mensen met een vervangingsinkomen omwille van langdurige ziekte, invaliditeit, uitkering, etc. komen in aanmerking voor deze korting. Tentoonstellingsbezoeken, uitstappen en introductiecursussen zijn daarin niet inbegrepen. o Mensen die aangesloten zijn bij organisaties die kansengroepen bereiken (verenigingen waar armen het woord nemen, buurthuizen of buurtwerkingen voor kansengroepen, CAW,...) krijgen deze reductie op voorwaarde dat er een formeel akkoord is over deze 50 % regeling tussen de organisatie en vormingplus. Individuen hoeven deze bewijslast niet te leveren. o Vormingplus is opgenomen in de vrijetijdspas in enkele regionale gemeenten en steden. Deze 50% regeling is ook hier van toepassing. Vlaamse werknemers kunnen goedkoper ons open aanbod volgen. Met opleidings en cultuurcheques wordt de helft van de prijs betaald, tevens de helft van de waarde van de cheque (voor een cheque ter waarde van 25 wordt bijvoorbeeld 12,5 betaald). Indien de prijs een belemmering is om een cursus te volgen, kan een gemotiveerde aanvraag met loonfiche aan de directie verstuurd worden. Taaldrempels tenslotte vermoeilijken wegens voor de hand liggende redenen de deelname aan vormingswerk. Aandacht voor een duidelijke, klare taal in zowel promotie als de vorming zelf is een permanente uitdaging. Er zijn psycho-sociale en culturele drempels. Velen hebben van thuis uit weinig of niet deelgenomen aan vormingsactiviteiten in de vrije tijd en kennen dit niet. Zij hebben het gevoel dat ze er niet thuishoren. Ook het binnenstappen in een onbekende 5 Baert & Droogmans, 2010, p

11 vrijetijdsomgeving is een psycho sociale drempel. In dit rijtje noemen we ook gevoelens van schaamte en schuld. Middenklassers hebben er vaak weinig begrip voor dat mensen die het financieel al moeilijk hebben, geld uitgeven aan vrije tijd. Anderzijds ervaren mensen in armoede ook veel negatieve druk vanuit hun eigen milieu. Cultuur en vrije tijd is niet voor ons soort mensen. 6 Samen met organisaties in de welzijnssector, die kansengroepen uitvoerig bereiken, trachten we psycho-sociale en culturele drempels het hoofd te bieden: Er worden vormingscursussen in de vertrouwde omgeving van de deelnemers georganiseerd. Een professionele of vrijwillige begeleider vergezelt gratis de persoon uit een kansengroep naar een vormingsactiviteit Actieve ondersteuning van lokale initiatieven Vormingplus is actief betrokken bij het ontwikkelen van lokale initiatieven die kansarmen toeleiden naar vrijetijdsparticipatie. Wij gebruikten onze expertise opdat ook vorming een plaats krijgt binnen deze acties. Voorbeelden hiervan zijn het verder uitbouwen van de vrijetijdspassen in Roeselare en Izegem. 6 Baert & Droogmans, 2010, p

12

13 3. Werkvormen in de praktijk Doorheen de praktijkvoorbeelden hebben we twee grote werklijnen ontwikkeld, een inclusief en exclusief vormingsaanbod. Onder inclusief verstaan we de educatieve activiteiten die bedoeld zijn voor kansarmen maar toegankelijk blijven voor reguliere cursisten. Exclusief vormingsaanbod wordt op maat van kansarmen gemaakt en staat ook enkel open voor deze doelgroep. Afhankelijk van de context en wensen van de partners in de welzijnssector kan voor één van beide werklijnen worden geopteerd. Het blijft voor ons een uitdaging om binnen die werklijnen in de toekomst op zoek te gaan naar meer diverse werkvormen (bijvoorbeeld culturele uitstappen) om kansarmen naar vorming toe te leiden Inclusief vormingsaanbod Buurtcentrum Overleie Kortrijk Praktische info Wanneer? 8 november juli , 15 oktober juni januari 2009 Wie? 5 à 16 deelnemers Waar? Buurtcentrum Overleie, Kortrijk Samenwerkingspartners? Buurtcentrum Overleie, Kortrijk Beschrijving Sedert een aantal jaren organiseert vormingplus op regelmatige basis cursussen in de lokalen van Buurtcentrum Overleie. Het vormingspakket wordt samengesteld door buurtwerkers én wijkbewoners, en staat open voor iedereen. Vormingplus maakt gebruik van de locatie en reserveert de helft van de plaatsen voor deelnemers van het Buurtcentrum Overleie. Zo stonden onder meer ontdek en kies je eigen stijl, zomerse huidverzorging, ayurvedische hoofdmassage en literair tafelen al op het programma. Met deze cursussen willen we de persoonlijke, sociale en culturele competenties van de mensen versterken: de ontmoeting tussen kansarmen en mensen zonder armoede-ervaring staat hierin centraal. Voor vormingplus biedt deze formule het voordeel dat we niet-evident bereikbare groepen aanspreken en mensen laten kennismaken met het Buurtcentrum. Voorts is de samenwerking interessant om het publiek van het Buurtcentrum warm te maken voor educatie. Terugblik Door beide partners wordt deze samenwerking als erg positief ervaren. Zowel vormingplus als Overleie ervaren de open programmatie op locatie als een eenvoudige maar doeltreffende formule om een divers publiek te bereiken: de groep geïnteresseerde deelnemers bestaat uit een interessante mix van buurtbewoners en het reguliere vormingpluspubliek. De vlotte samenwerking groeide in de loop der jaren uit tot een soort testcase. Na evaluatie werd beslist om deze samenwerking door te trekken naar andere Kortrijkse buurtcentra. In 2010 wordt daar verder aan gewerkt. 13

14 OCMW en Cultureel Centrum Wevelgem Praktische info Wanneer? 15 oktober 2009 Wie? 6 deelnemers, waarvan 1 iemand van het OCMW Buurtwerking Wallaysplein (+ de OCMW buurtwerker) Waar? Buurthuis Wallaysplein, Wevelgem Samenwerkingspartners? Cultureel Centrum Guldenberg Wevelgem, OCMW Buurtwerking Wallaysplein Wevelgem Beschrijving Het Wevelgemse cultureel centrum Guldenberg, OCMW Buurtwerking Wallaysplein en vormingplus boden in 2009 een educatief pakket aan, waarbij een boeiende publieksmix beoogd werd. Kansengroepen uit het Wallaysplein (een wijk met veel kansarme bewoners) en bezoekers van het cultureel centrum vormden de gemengde groep. Er werden een drietal activiteiten georganiseerd. We opteerden voor een eenmalige kookworkshop, een tweedelige cursus ayurvedische hoofdmassage en een huiskamergesprek met een interessante bekende Vlaming (in vormingpluskringen bekend onder de naam Mange Tout ) die beide groepen kon aanspreken. De ontmoeting tussen mensen met en zonder armoede-ervaring stond hier voorop. Bovendien trachtten we een publiek, cliënten van het OCMW, warm te maken voor het vormingsaanbod van vormingplus of andere partners in de regio. Terugblik De eerste activiteit werd door een geroutineerde kok in goede banen geleid en door de deelnemers als positief geëvalueerd. Tijdens het koken vonden er ook gesprekken plaats over alledaagse beslommeringen. De recepten werden enthousiast onder de deelnemers verspreid. Toch was er sprake van een ongelijke mix van deelnemers: slechts 1 bewoner van het Wallaysplein volgde deze cursus, tegenover 6 mensen die vanuit het cultureel centrum toegeleid werden. De ontmoeting vond vooral tussen mensen zonder armoede-ervaring plaats. Het organiseren van vorming op het Wallaysplein vormde geen obstakel voor het publiek dat vanuit het cultureel centrum werd aangebracht. De mensen van het Wallaysplein zelf ervaarden wel talrijke drempels om de vorming, zelfs op hun vertrouwde plaats, te volgen. De tweede activiteit stond gepland in lokalen van het cultureel centrum. Wegens te weinig inschrijvingen is deze activiteit afgelast. Het bleek onhaalbaar om mensen uit het Wallaysplein warm te maken voor vorming op een andere locatie. Ook de derde activiteit is bij gebrek aan interesse geannuleerd. Deze projecten worden verder geëvalueerd en in de opvolging wordt gezocht naar oplossingen om mensen met en zonder armoede-ervaring beter te bereiken.

15 3.2. Exclusief vormingsaanbod Eenmalige workshop Black Box Praktische info Wanneer? Periode januari juni 2008 Wie? 5 à 16 deelnemers uit sociaal economische projecten, cliënten van het OCMW, verenigingen in armoede, opleidingsorganisaties voor kansengroepen Waar? Lokalen van de deelnemers Samenwerkingspartners? Studenten van Sociaal Cultureel werk KATHO-IPSOC, sociaal economische projecten, OCMW s, verenigingen waar armen het woord nemen, opleidingsorganisaties voor kansengroepen Beschrijving De Black Box (cf. p. 4) peilt naar de interesses van de doelgroep en is op zich is een vormingsmoment van een tweetal uur. In samenwerking met studenten van het Sociaal Cultureel Werk KATHO-IPSOC werd de Black Box tien keer uitgetest bij kansengroepen. Op basis van ondervindingen en kritische bemerkingen tijdens het gevoerde onderzoek werd de methodiek van de Black Box voor kansengroepen verfijnd. De welzijnssector werd een leerkans geboden aan de slag te gaan met dit instrument. Voor welzijnsorganisaties is een handleiding op dvd beschikbaar. Terugblik De Black Box is een krachtige methodiek om de interesses van een bepaalde doelgroep na te gaan. Hierna kan een vormingstraject worden uitgewerkt. Na toepassingen binnen kansengroepen bleken hun interesses weinig te verschillen van deze van de doorsnee vormingsdeelnemer. Het werkinstrument werd reeds een tiental keer, met succes, uitgevoerd bij organisaties in de regio. Daarnaast hebben een tiental organisaties de gebruiksvriendelijke en weinig tijdrovende Black Box op dvd aangevraagd. 15

16 Communicatie-en assertiviteitstraining - t Kringske Izegem Praktische info Wanneer? 26 november 2009 Wie? 14 deelnemers, regelmatige bezoekers van t Kringske, een Vereniging waar Armen het Woord nemen (Izegem) Waar? Lokalen t Kringske Samenwerkingspartners? t Kringske Izegem Beschrijving 't Kringske is een Izegemse Vereniging waar Armen het Woord Nemen. Wekelijks ontmoeten een 25-tal mensen elkaar om ervaringen uit te wisselen en zo kansen te creëren om mensen uit hun isolement te halen. Op vraag van t Kringske werd een communicatie en assertiviteitsvorming op maat van de deelnemers uitgewerkt. Deze vormingstraining wou de communicatieve competenties van de cursisten versterken om te functioneren in onze huidige maatschappij. Terugblik Niet iedereen was aanvankelijk overtuigd van het nut van de training, maar een sterke nadruk op eigen ervaringen en sterktes vergrootte nadien wel de participatie. Door het maken van oefeningen vanuit de eigen leefsfeer en de actieve inbreng van de cursisten kregen de deelnemers stap voor stap zicht op de manier waarop communicatie verloopt en hoe daar respectvol en flexibel mee kan worden omgaan. Ze trainden zich in actief luisteren, communiceren en assertief gedrag maar ook in het geven en ontvangen van complimenten. Het enthousiasme bij de deelnemers was groot en eveneens de vraag om een vervolg op deze communicatie- en assertiviteitstraining. Het rustig, kordaat en genuanceerd neen zeggen en kritiek geven zonder de ander nodeloos te kwetsen en onbeleefd te zijn, zijn thema s die in de toekomst aan bod kunnen komen.

17 Verwendag - Unie der Zorgelozen Kortrijk Praktische info Wanneer? 26 januari 2008 Wie? 16 vrouwen Waar? Het Huis van de Unie der Zorgelozen Samenwerkingspartners? De Unie der Zorgelozen, een sociaal artistiek gezelschap uit Kortrijk Beschrijving In samenwerking met de Unie der Zorgelozen, een sociale beweging in Kortrijk, werd door vormingplus een verwendag voor zestien kansarme vrouwen op touw gezet. De vorming werd vormgegeven vanuit de interesses en capaciteiten van de deelnemers. Zij worden dagdagelijks met allerlei nieuwe trends van wellness geconfronteerd. Maar wellness en tijd maken voor zichzelf hoort vaak niet thuis in de wereld van kansengroepen. De zorg om te overleven staat centraal. Zestien vrouwen, verbonden aan de Unie, werden een dag lang verwend. s Ochtends, na een halfuurtje relaxatie, werden ze één voor één voor de spiegel geplaatst door een imagoconsulente en uitgenodigd hun sterke kanten in de verf te zetten. Dat deed ook een fotograaf, die de hele dag aanwezig was en de deelnemers voor de camera trachtte te krijgen. Een maaltijd, klaargemaakt door het team van de Unie, bevorderde s middags de groepssfeer. Een herboriste vertelde nadien hoe je met natuurlijke kruiden en keukenproducten een gezichtsmaskertje, een massageolie voor de handen en een kruidenbad voor de voeten kon bereiden. Een procesbegeleider van vormingplus coachte en volgde het hele gebeuren van dichtbij. Het informele leren stond hierbij centraal, om de persoonlijke en sociale competenties van de deelnemers te versterken en hun goesting in vorming aan te wakkeren. Terugblik De zestien deelnemers hebben werkelijk genoten van de verwendag en gingen tevreden en ontspannen naar huis. Aanvankelijk werd de camera geschuwd, maar enkele prettige vormingsmomenten in de loop van de dag veranderde deze instelling. Doorheen de dag versterkten de aangename activiteiten de innerlijke en uiterlijke mens. Vorming kan ook gewoon ontspannend zijn, een compleet nieuwe ervaring voor deze vrouwen. 17

18 Vormingstrajecten Kansenacademie en kooktraject OCMW Toeternietoe Roeselare Praktische info Black Box Wanneer? 17 maart 2009 Wie? 8 deelnemers, OCMW- cliënten in budgetbegeleiding, een publiek van zgn. nieuwe armen, die door ziekte, ontslag, in financiële problemen komen. Waar? OCMW Roeselare Samenwerkingspartners? Sociale dienst OCMW Roeselare Kansenacademie Wanneer? 21 april 2009, mei , 16 & 30 juni 2009 Wie? 4 à 10 deelnemers, OCMW- cliënten in budgetbegeleiding Waar? DC Schiervelde, CC De Spil, CAW Roeselare Samenwerkingspartners? Sociale dienst OCMW Roeselare Vormingstraject Kookreeks Wanneer? 1, 15, 29 oktober + 12 november 2009 Wie? 6 à 8 deelnemers per sessie, OCMW- cliënten in budgetbegeleiding Waar? CVO Roeselare Samenwerkingspartners? Sociale dienst OCMW Roeselare Beschrijving Op vraag van de sociale dienst van het OCMW Roeselare werkte vormingplus een vormingstraject uit op maat van hun cliënteel in budgetbegeleiding. Om de interesses van de doelgroep te weten te komen werd de Black Box ingeschakeld. Op basis van deze resultaten ging de Kansenacademie Toeternietoe van start. Een vast tijdstip, een vaste plaats, een eigen naam voor de academie en de regelmaat van de vormingsessies vergrootten de herkenning. Het ging om aparte vormingsessies waar mensen los op konden inschrijven, hoewel we hen stimuleerden om regelmatig in te schrijven. Allerlei onderwerpen werden, zij het met wisselend succes, aangeboden en waren inhoudelijk zeer uiteenlopend: klussen in huis, ontspanning, koken, bezoek aan De Spil, zeefdruk, Met de Kansenacademie probeerden we de deelnemers niet alleen hun persoonlijke, sociale, culturele en maatschappelijke capaciteiten te versterken, maar hen ook goesting in vorming te laten krijgen. Uit de kansenacademie Toeternietoe bleek vrij snel dat koken het grootste aantal mensen kon bekoren. Daarom startte in oktober 2009 een kookcursus in het stedelijk CVO van Roeselare. De groep kwam 4 keer samen en stelde een menu samen, rekening houdend met een beperkt budget en gezonde ingrediënten. Tijdens het afsluitende publieksmoment konden buitenstaanders komen proeven.

19 Terugblik Net als in elk ander vormingplusproject met kansengroepen, ging de cursusinhoud en het groeiproces van het individu en de groep hand in hand. Tijdens de kooksessies was de groepssfeer ontspannen en de deelnemers enthousiast. Er werden stappen gezet om met plezier te koken in het bijzijn van de ganse groep. Ondertussen wisselden ze ervaringen uit en kwamen ze in aanraking met verschillende ideeën. Er werd gesproken over kinderen en opvoeden, over racisme (er was een Afrikaanse zwarte vrouw in de groep), over gezondheid, communicatie en de stijl van communiceren. Het publieksmoment tijdens de laatste sessie en het uitreiken van een attest gaf een positieve ondersteuning aan het kunnen van de deelnemers, die nadien afspraken maakten om andere vormingsactiviteiten te volgen. 19

20 Ontdek je eigen stijl! Haal het beste uit jezelf! - OCMW Waregem Praktische info Wanneer? 12, 19, 23 november december 2009 Wie? 8 deelnemers, afhankelijk van de dienstverlening van de sociale dienst van het OCMW Waar? Lokalen CC De Schakel Waregem, kapperschool Sint Theresia Instituut, Kringloopwinkel Waregem Samenwerkingspartners? Sociale dienst OCMW Waregem Beschrijving Op uitnodiging van de sociale dienst van het OCMW Waregem kwamen acht vrouwen samen die gedurende een aantal weken de uitdaging aangingen om hun eigen stijl te ontdekken en te kiezen. Bij deze module Kies je eigen stijl. Haal het beste uit jezelf! was Vormingplus partner en trajectbegeleider. Met een imagoconsulente en een vormingplusmedewerker zochten de deelnemers hoe ze (letterlijk) meer kleur in hun leven kunnen brengen. Dit vormingstraject wou ook de persoonlijke en sociale competenties van deze vrouwen verstevigen. Bij heel wat vrouwen zorgen problemen (van financiële, relationele of psychische aard) vaak voor een verlaagd zelfbeeld, weinig zelfvertrouwen of een verwaarlozing van hun uiterlijk en dit zorgt er ook voor dat ze weinig contact met anderen hebben. Zo komen ze makkelijk in een vicieuze cirkel terecht, waar ze soms moeilijk zelf uit raken. In de eerste twee bijeenkomsten maakten ze kennis met kleur, gezichtsverzorging en gezichtsopmaak. Tijdens de derde bijeenkomst lieten de deelnemers zich verwennen in de kappersschool Sint Theresia Instituut. In de Kringloopwinkel van Waregem kwamen ze nog eens samen ter afronding. Daar leerden ze wat belangrijk is bij de keuze van kledij en waar je zoal kunt opletten in je algemene voorkomen. De reeks werd afgesloten met een fotosessie, daar kwam de voorzitter van het OCMW ook zelf de diploma's uitreiken en sprak hij zijn waardering voor het project uit. Een receptie zorgde voor de spreekwoordelijke kers op de taart. Terugblik Tijdens deze vormingsmomenten was er steeds aandacht voor de eigen beleving van de cursisten. Hoewel sommige deelnemers zichzelf eerst niet durfden bekijken op foto of in de spiegel, deden ze allen mee aan de fotosessie, gesteund door de andere deelnemers om hun aanvankelijke vrees te overwinnen. Iedereen kon zo even in het middelpunt staan en er nog van genieten ook. Wanneer ik er goed uitzie, voel ik me ook beter. En dan kan ik meer dingen aan, was een markante uitspraak van een deelneemster. Bovendien was de vorming ook gewoon prettig. De vrouwen lieten zich met plezier verwennen, waar ze anders nauwelijks of geen tijd voor namen. De onwennigheid en afstand van in het begin maakte geleidelijk aan plaats voor een ontspannen groepssfeer. De deelneemsters vonden steun en respect bij elkaar om ook andere persoonlijke ervaringen uit te wisselen. Al vlug werden afspraken gemaakt om nog meer samen te komen. De uitreiking van hun diploma s werd door de deelnemers beschouwd als een waardering van hun kunnen. Dit is het enige echte diploma dat ik in mijn leven heb behaald, blijkbaar kan ik toch iets. beklemtoonde een deelneemster.

21 Kruiden en stijltraject- t Koeterke Izegem Praktische info Vormingstraject Kruiden Wanneer? 14, 29 april mei juni 2008 Wie? 17 deelnemers, mensen in armoede Waar? De Lochting (biohoeve en sociale werkplaats) Samenwerkingspartners? Inloopcentrum t Koeterke van CAW Izegem, serviceclub Kiwanis Vormingstraject Stijlvol, van binnen en van buiten Wanneer? 18, 25 november december 2008 Wie? 11 deelnemers, mensen in armoede Waar? JOC Izegem Samenwerkingspartners? Inloopcentrum t Koeterke van CAW Izegem, serviceclub Kiwanis Vormingstraject Stijlvol, van binnen en van buiten Wanneer? 22, 29 mei juni 2009 Wie? 5 deelnemers, mensen in armoede Waar? Bibliotheek Izegem Samenwerkingspartners? Inloopcentrum t Koeterke van CAW Izegem, t Kringske (vereniging waar armen het woord nemen), Den Omgang (begeleidingscentrum voor mensen met psychische problemen) Beschrijving Vormingstraject Kruiden Vormingplus ontwikkelde op vraag van het CAW Izegem en Kiwanis een vormingsaanbod voor mensen van het inloopcentrum t Koeterke, een ontmoetingsplaats voor mensen met beperkte financiële middelen die zich om verschillende redenen vereenzaamd voelen. Het startmoment was een gesprek waarbij gepeild werd naar interesses. Daaruit bleek een grote belangstelling te bestaan voor het kweken en gebruiken van kruiden. Drie namiddagen lang leerden bezoekers van 't Koeterke in De Lochting wat er met kruiden in de keuken en het huishouden kan worden aangevangen. De deelnemers leerden koken met kruiden, kruidenproducten en kruidenhapjes bereiden (zalfjes, koekjes, ). Hierin werden ze begeleid door een herboriste en een procesbegeleider van vormingplus. Met zichtbare trots presenteerden ze tijdens het publieksmoment het resultaat van de voorbije weken aan de pers. Naast de specifieke kennisoverdracht stond de aandacht voor het versterken van persoonlijke en sociale competenties van deze mensen centraal. Vormingstrajecten Stijlvol, van binnen en van buiten De deelnemers kwamen drie keer bijeen. Kennismaking met kleur vond eerst plaats, gevolgd door gezichtsverzorging en opmaak in de tweede sessie. In een derde werd gefocust op de algemene presentatie, waaronder ook de keuze van de kledij. Het geheel werd afgesloten met een fotosessie, in aanwezigheid van de pers. 21

Basisschakelmethodiek, een opstap in de armoedebestrijding

Basisschakelmethodiek, een opstap in de armoedebestrijding 1 Basisschakelmethodiek, een opstap in de armoedebestrijding Herman Baert Annelies Droogmans Lieve Polfliet 2 Bij het geheel of gedeeltelijk gebruik van deze power point, dienen de auteursrechten op de

Nadere informatie

Verbetertraject Zeggenschap / Kwaliteit van Bestaan sector Lichamelijke Gehandicaptenzorg

Verbetertraject Zeggenschap / Kwaliteit van Bestaan sector Lichamelijke Gehandicaptenzorg Verbetertraject Zeggenschap / Kwaliteit van Bestaan sector Lichamelijke Gehandicaptenzorg Cursus Mondigheid Dit praktijkvoorbeeld uit het verbetertraject Zeggenschap in de LG sector is door InteraktContour

Nadere informatie

Activiteiten Jaarverslag 2013

Activiteiten Jaarverslag 2013 Activiteiten Jaarverslag 2013 Inhoudsopgave 1 Een bezoek van de wethouder 2 Project Kunst en Cohesie 3 Bewonersdag 4 Bijeenkomst met de wijkbewoners 5 Burendag 6 Culturele thee avonden 7 De tafel van één

Nadere informatie

VRIJETIJDSTRAJECTBEGELEIDING

VRIJETIJDSTRAJECTBEGELEIDING VRIJETIJDSTRAJECTBEGELEIDING MISSIE Binnen het kader van functie 3 (psychosociale rehabilitatie, destigmatisering, sociale inclusie) van het GGZ-netwerk SaRA (samenwerkingsverband voor gemeenschapsgerichte

Nadere informatie

tekst voor voorbereiding forum visie

tekst voor voorbereiding forum visie + Vlaams Netwerk van verenigingen waar armen het woord nemen vzw Aromagebouw / Vooruitgangstraat 323 bus 6 (3 de verdieping) / 1030 Brussel / tel. 02-204 06 50 / fax : 02-204 06 59 info@vlaams-netwerk-armoede.be

Nadere informatie

Laagdrempelige verenigingen: omgaan met mensen uit kansengroepen. Workshop Roeselare stadhuis donderdag 10 september

Laagdrempelige verenigingen: omgaan met mensen uit kansengroepen. Workshop Roeselare stadhuis donderdag 10 september Laagdrempelige verenigingen: omgaan met mensen uit kansengroepen Workshop Roeselare stadhuis donderdag 10 september www.demos.be Tatjana van Driessche Stafmedewerker lokale netwerken en sport Ondersteuning

Nadere informatie

Academiejaar 2013/2014. navorming. Mentor Klinisch Onderwijs. Artesis Plantijn Hogeschool Antwerpen

Academiejaar 2013/2014. navorming. Mentor Klinisch Onderwijs. Artesis Plantijn Hogeschool Antwerpen Academiejaar 2013/2014 navorming Mentor Klinisch Onderwijs Artesis Plantijn Hogeschool Antwerpen Navorming Mentor Klinisch Onderwijs Deze opleiding is een samenwerking van het departement Gezondheid en

Nadere informatie

ECTS-fiche. 1. Identificatie. Graduaat Sociaal-Cultureel Werk. Lestijden 40

ECTS-fiche. 1. Identificatie. Graduaat Sociaal-Cultureel Werk. Lestijden 40 ECTS-fiche 1. Identificatie Opleiding Graduaat Sociaal-Cultureel Werk Module Educatief werk Code Bc3 Lestijden 40 Studiepunten n.v.t. Ingeschatte totale 50 studiebelasting (in uren) 1 Mogelijkheid tot

Nadere informatie

Gewoon meedoen in je eigen wijk! TOOLKIT VOOR WERKERS

Gewoon meedoen in je eigen wijk! TOOLKIT VOOR WERKERS Gewoon meedoen in je eigen wijk! TOOLKIT VOOR WERKERS December 2012 1 Draaiboek Gewoon meedoen in je wijk! Aanleiding van dit draaiboek Gewoon Meedoen in je wijk is een pilotproject dat in 2010 en 2011

Nadere informatie

ECTS-fiche. 1. Identificatie. Graduaat Sociaal-cultureel werk. Lestijden 40

ECTS-fiche. 1. Identificatie. Graduaat Sociaal-cultureel werk. Lestijden 40 ECTS-fiche Opzet van de ECTS-fiche is om een uitgebreid overzicht te krijgen van de invulling en opbouw van de module. Er bestaat slechts één ECTS-fiche voor elke module. 1. Identificatie Opleiding Graduaat

Nadere informatie

Programma Kinderen Maken Muziek

Programma Kinderen Maken Muziek Programma Kinderen Maken Muziek Periode 2015-2017 Inleiding Kinderen Maken Muziek wil een bijdrage leveren aan het versterken van de sociale cohesie door kinderen samen een instrument te leren bespelen.

Nadere informatie

Aandacht, affectie, waardering, respect en ondersteuning.

Aandacht, affectie, waardering, respect en ondersteuning. Het Pedagogisch Klimaat Schooljaar 2007 / 2008 Wat is een pedagogisch klimaat? Als we praten over een pedagogisch klimaat binnen Breedwijs Zuid Berghuizen gaat het over de sfeer die de partners willen

Nadere informatie

Concreet aan de slag: checklist strategisch vto-beleidsplan

Concreet aan de slag: checklist strategisch vto-beleidsplan Concreet aan de slag: checklist strategisch vto-beleidsplan De weg is belangrijker dan de wegwijzer Tussen de wil om het huidige vormingsbeleid meer af te stemmen op de uitdagingen inzake toenemende kwaliteitseisen

Nadere informatie

Toespraak van Vlaams minister Lieten op eindcongres The Missing Link - woensdag 21 september 2011

Toespraak van Vlaams minister Lieten op eindcongres The Missing Link - woensdag 21 september 2011 Toespraak van Vlaams minister Lieten op eindcongres The Missing Link - woensdag 21 september 2011 Geachte heer Commissaris Andor, Geachte mensen van De Link, mensen van de Europese partnerorganisaties,

Nadere informatie

Maatschappelijke uitdagingen voor brede scholen

Maatschappelijke uitdagingen voor brede scholen Maatschappelijke uitdagingen voor brede scholen Inspiratiedag Brede School - 29 april 2014 - BRONKS Programma armoedebestrijding cijfers Armoede in Kortrijk In Kortrijk leven in 2011 11.227 inwoners in

Nadere informatie

ZORGNETWERKEN & PROACTIEF HANDELEN

ZORGNETWERKEN & PROACTIEF HANDELEN 1 ZORGNETWERKEN & PROACTIEF HANDELEN PROACTIEF HANDELEN In strikte zin Financiële onderbescherming (4,2%) In ruimere zin Onderbenutting recht op sociale hulpen dienstverlening van het OCMW In maximale

Nadere informatie

Gezocht én gevonden: vrijwilligers met een hart voor religieus erfgoed Lothar Casteleyn, Coördinator Erfgoedbeleid

Gezocht én gevonden: vrijwilligers met een hart voor religieus erfgoed Lothar Casteleyn, Coördinator Erfgoedbeleid CRKC Gezocht én gevonden: vrijwilligers met een hart voor religieus erfgoed Lothar Casteleyn, Coördinator Erfgoedbeleid Programma 23 april 2015 Kennismaking Erfgoedcel Brugge Vrijwilligerswerking religieus

Nadere informatie

Welzijn Heemstede van de toekomst. Prettiger leven: meer welzijn, minder zorgen

Welzijn Heemstede van de toekomst. Prettiger leven: meer welzijn, minder zorgen Welzijn Heemstede van de toekomst Prettiger leven: meer welzijn, minder zorgen Juni 2015 Deze brochure is een samenvatting van het plan: Welzijn Heemstede van de toekomst Transformatieplan Welzijn Heemstede

Nadere informatie

Samenwerking. Betrokkenheid

Samenwerking. Betrokkenheid De Missie Het Spectrum is een openbare school met een onderwijsaanbod van hoge kwaliteit. We bieden het kind betekenisvol onderwijs in een veilige omgeving. In een samenwerking tussen kind, ouders en school

Nadere informatie

1. Iedereen is welkom in de opvang DE KINDEROPVANG HEEFT EEN BELANGRIJKE SOCIALE TAAK

1. Iedereen is welkom in de opvang DE KINDEROPVANG HEEFT EEN BELANGRIJKE SOCIALE TAAK 1. Iedereen is welkom in de opvang DE KINDEROPVANG HEEFT EEN BELANGRIJKE SOCIALE TAAK Kinderen krijgen in de opvang volop kansen om zich te ontwikkelen. Ouders kunnen intussen werk zoeken of gaan werken,

Nadere informatie

Liever assertiever op het werk

Liever assertiever op het werk Waarom een assertiviteitstraining? Voor veel mensen is het niet gemakkelijk om in een werkomgeving bijvoorbeeld voor de eigen mening uit te komen, neen te zeggen, om te gaan met de boosheid van een collega

Nadere informatie

De handen in elkaar, samen werken aan een Brede School

De handen in elkaar, samen werken aan een Brede School De handen in elkaar, samen werken aan een Brede School Brede School Te downloaden op www.vlaanderen.be/bredeschool Doel BS Brede ontwikkeling van kinderen en jongeren Doel BS Brede ontwikkeling van kinderen

Nadere informatie

Hoge Raad voor Vrijwilligers over het EYAA 2012 (European Year of Active Ageing 2012)

Hoge Raad voor Vrijwilligers over het EYAA 2012 (European Year of Active Ageing 2012) Hoge Raad voor Vrijwilligers over het EYAA 2012 (European Year of Active Ageing 2012) De Hoge Raad voor Vrijwilligers (HRV) kijkt relatief tevreden terug op 2011, het Europees Jaar voor het Vrijwilligerswerk.

Nadere informatie

Welkom bij de Vrijwilligersacademie Amsterdam!

Welkom bij de Vrijwilligersacademie Amsterdam! Pagina 1 van 5 Welkom bij de Vrijwilligersacademie Amsterdam! Informatiebrief voor directie en management van (potentiële) afnemers van diensten van de Vrijwilligersacademie Amsterdam. Wij willen u allereerst

Nadere informatie

STA STERK TRAINING 1. sta sterk training. www.kinderpraktijklandsmeer.nl info@kinderpraktijklandsmeer.nl

STA STERK TRAINING 1. sta sterk training. www.kinderpraktijklandsmeer.nl info@kinderpraktijklandsmeer.nl STA STERK TRAINING 1 sta sterk training www.kinderpraktijklandsmeer.nl info@kinderpraktijklandsmeer.nl 2 KINDERPRAKTIJK LANDSMEER STA STERK TRAINING 3 De sta sterk training achtergrond sta sterk Training

Nadere informatie

In dit verslag blikken wij als Stichting Open Arms terug op het jaar 2012 en kijken wij vooruit naar het jaar 2013.

In dit verslag blikken wij als Stichting Open Arms terug op het jaar 2012 en kijken wij vooruit naar het jaar 2013. In dit verslag blikken wij als Stichting Open Arms terug op het jaar 2012 en kijken wij vooruit naar het jaar 2013. Het jaar 2012 stond in het teken van het wisselen van de wacht. Grethe Kruizinga vond

Nadere informatie

Onderwijs en OCMW: pleidooi voor meer samenwerking! Lege brooddozen op school symposium 14 oktober 2014

Onderwijs en OCMW: pleidooi voor meer samenwerking! Lege brooddozen op school symposium 14 oktober 2014 Onderwijs en OCMW: pleidooi voor meer samenwerking! Lege brooddozen op school symposium 14 oktober 2014 Programma armoedebestrijding cijfers Armoede in Kortrijk In Kortrijk leven in 2011 11.227 inwoners

Nadere informatie

Cursus VRIENDEN MAKEN.KUN JE LEREN

Cursus VRIENDEN MAKEN.KUN JE LEREN Cursus VRIENDEN MAKEN.KUN JE LEREN PRAKTISCHE INFORMATIE Wat voor cursus? Het is een cursus voor mensen die, om wat voor reden dan ook, geen stevige vriendenkring (meer) hebben en die actief willen onderzoeken

Nadere informatie

Profielschets. Ondernemende school

Profielschets. Ondernemende school Profielschets Ondernemende school Scholen met Succes Postbus 3386 2001 DJ Haarlem www.scholenmetsucces.nl info@scholenmetsucces.nl tel: 023 534 11 58 fax: 023 534 59 00 1 Scholen met Succes Een school

Nadere informatie

De lat hoog voor iedereen! Referentiekader voor een Brede School

De lat hoog voor iedereen! Referentiekader voor een Brede School De lat hoog voor iedereen! Referentiekader voor een Brede School Opdracht Steunpunt Gok Ontwikkelen visietekst Opvolgen proefprojecten Formuleren beleidsaanbevelingen Brede School? Verkenning van enkele

Nadere informatie

Vrouwencentrum. 20 jaar vrouwencentrum

Vrouwencentrum. 20 jaar vrouwencentrum Vrouwencentrum 20 jaar vrouwencentrum Opstart 1991vanuit sociale dienst alleenstaande, gescheiden vrouwen beperkt budget, soms schulden Vragen over opvoeding van hun kinderen, hoederecht, onderhoudsgeld,

Nadere informatie

Medewerker Ontmoetingshuis De Moazoart vzw

Medewerker Ontmoetingshuis De Moazoart vzw Medewerker Ontmoetingshuis De Moazoart vzw Vacature Maart 2015 De Moazoart biedt een onderkomen aan organisaties die werken met maatschappelijk kwetsbare groepen en creeërt ruimte voor ontmoeting, vorming,

Nadere informatie

Nawoord. Armoede vandaag

Nawoord. Armoede vandaag Nawoord Via hun levensverhaal laten Emilie en Nico ons binnenkijken in de leefwereld van mensen in armoede. Het is een beklijvend getuigenis over hun dagelijkse strijd om te overleven, ook over hun verlangen

Nadere informatie

BIJLAGE. Bijlage nr. 1. Fiches. Titel initiatief: Caleidoscoop. Initiatiefnemer: GC De Vaartkapoen. Projectomschrijving

BIJLAGE. Bijlage nr. 1. Fiches. Titel initiatief: Caleidoscoop. Initiatiefnemer: GC De Vaartkapoen. Projectomschrijving BIJLAGE Bijlage nr. 1 Fiches Titel initiatief: Caleidoscoop Initiatiefnemer: GC De Vaartkapoen Caleidoscoop is een zelforganisatie die is ingebed in het gemeenschapscentrum. Een 8-tal vrouwelijke, allochtone

Nadere informatie

VISIE PEDAGOGISCH PROJECT

VISIE PEDAGOGISCH PROJECT VISIE PEDAGOGISCH PROJECT van daltonschool De Kleine Icarus Algemene visie De opdracht van daltonschool De Kleine Icarus bevat naast het onderwijskundig eveneens een maatschappelijk aspect Wij brengen

Nadere informatie

PROACTIEF EN GEZINSONDERSTEUNEND WERKEN MET KANSARME GEZINNEN MET JONGE KINDEREN

PROACTIEF EN GEZINSONDERSTEUNEND WERKEN MET KANSARME GEZINNEN MET JONGE KINDEREN PROACTIEF EN GEZINSONDERSTEUNEND WERKEN MET KANSARME GEZINNEN MET JONGE KINDEREN POPERINGE 11.933 HA (IN TOP 5 W-VL) - 19.894 INW KANSARME BUURTEN Kansarmoedeatlas Provincie West-Vlaanderen (Steunpunt

Nadere informatie

standpunt noodhulp 18 augustus 2009

standpunt noodhulp 18 augustus 2009 Vlaams Netwerk van verenigingen waar armen het woord nemen vzw Aromagebouw / Vooruitgangstraat 323 bus 6 (3 de verdieping) / 1030 Brussel / tel. 02-204 06 50 / fax : 02-204 06 59 info@vlaams-netwerk-armoede.be

Nadere informatie

POWERTY in de praktijk Emancipatorische Werking

POWERTY in de praktijk Emancipatorische Werking POWERTY in de praktijk Emancipatorische Werking Missie OCMW Gent De sociale dienstverlening verzekeren zodat alle inwoners van Gent een menswaardig leven kunnen leiden. We hebben hierbij prioritaire aandacht

Nadere informatie

Regenboogtrainer worden middenbouw

Regenboogtrainer worden middenbouw Regenboogtrainer worden middenbouw Een driedaagse training voor leraren over sociale opvoeding van kinderen Inhoud In deze cursus leren leerkrachten de diverse materialen te gebruiken waarmee kinderen

Nadere informatie

Vormingsaanbod voor universiteiten en hogescholen 2014/2015

Vormingsaanbod voor universiteiten en hogescholen 2014/2015 Vormingsaanbod voor universiteiten en hogescholen 2014/2015 Inhoud 3 Vooraf 5 Een andere kijk op spijbelen 6 Over de diepere betekenis van kinderspel 7 Kinderen hebben zo hun kijk op quality time 8 Plan

Nadere informatie

Hand-out Maatschappelijke Stage in de sport

Hand-out Maatschappelijke Stage in de sport Hand-out Maatschappelijke Stage in de sport Inleiding Jongeren hebben de toekomst. Met de Maatschappelijke Stage (MaS) wordt een hoop jonge energie aan het vrijwilligerscollectief toegevoegd. In Zwolle

Nadere informatie

Pedagogisch beleid Flexkidz

Pedagogisch beleid Flexkidz Pedagogisch beleid Flexkidz Voor u ligt het verkorte pedagogisch beleidsplan van Flexkidz. Hier beschrijven we in het kort de pedagogische visie en uitgangspunten. In dit pedagogisch beleidsplan beschrijven

Nadere informatie

Gelijke onderwijskansen Leerlingen- en ouderparticipatie

Gelijke onderwijskansen Leerlingen- en ouderparticipatie Gelijke onderwijskansen Leerlingen- en ouderparticipatie Studiedagen GOK derde cyclus oktober/november 2008 1. Leerlingen- en ouderparticipatie is 2. Waarom? 3. Hoe? 4. Instrument voor analyse beginsituatie

Nadere informatie

Huis Sofia 22 november 2011

Huis Sofia 22 november 2011 Huis Sofia 22 november 2011 Overzicht presentatie Antwerpen in cijfers OCMW Antwerpen in cijfers Studenten in Antwerpen Strategische visie en doelstelling Visie en uitgangspunten Wie woont er? Wat betekent

Nadere informatie

Wij gaan met plezier naar school.

Wij gaan met plezier naar school. www.schoolbranst.be Wij gaan met plezier naar school. 3...onze visie Onze school is een landelijk gelegen dorpsschool, een groene school, waar we leven in verbondenheid met de natuur en met elkaar en handelen

Nadere informatie

VRIJWILLIGER BIJ DE SENIORENDIENST Voor elke senior wat wils

VRIJWILLIGER BIJ DE SENIORENDIENST Voor elke senior wat wils VRIJWILLIGER BIJ DE SENIORENDIENST Voor elke senior wat wils www.bilzen.be AMBASSADEURS Senioren die zich op de één of andere manier verdienstelijk willen maken in de maatschappij, moeten hiervoor alle

Nadere informatie

Deel 1: Pedagogisch project Vrije Basisschool Lenteland

Deel 1: Pedagogisch project Vrije Basisschool Lenteland 1 ONZE SCHOOL en de SCHOLENGROEP ARKORUM Het katholiek basisonderwijs brengt al vele jaren een aanbod van kwalitatief onderwijs en opvoeding aan kleuters en leerlingen in de regio Roeselare- Ardooie. In

Nadere informatie

BASISCOMPETENTIES VOOR FACILITATOREN

BASISCOMPETENTIES VOOR FACILITATOREN BASISCOMPETENTIES VOOR FACILITATOREN ACHTERGROND De International Association of Facilitators (IAF) is een internationale organisatie met als doel om de kunst en de praktijk van het professioneel faciliteren

Nadere informatie

Spannend: Participatieprocessen in de Bijzondere Jeugdzorg.

Spannend: Participatieprocessen in de Bijzondere Jeugdzorg. Vzw Ondersteuningsstructuur Bijzondere Jeugdzorg info@osbj.be - www.osbj.be Spannend: Participatieprocessen in de Bijzondere Jeugdzorg. Deel 2: aandachtspunten voor organisaties Naar aanleiding van het

Nadere informatie

Informatie Vrijwilligerswerk

Informatie Vrijwilligerswerk Informatie Vrijwilligerswerk 1 Stichting Vrije Tijd en Vorming Midden-Holland Bloemendaalsweg 68 2804 AB Gouda Telefoon 0182 527 566 Fax 0182 532 942 Internet www.vtvmiddenholland.nl E-mail info@vtvmiddenholland.nl

Nadere informatie

Verslag themanamiddag Een museum toegankelijk maken

Verslag themanamiddag Een museum toegankelijk maken Verslag themanamiddag Een museum toegankelijk maken Plaats: Koninklijk Museum voor Schone Kunsten Antwerpen Datum: 21 maart 2013 Om de twee maanden organiseert het Fonds Vrijetijdsparticipatie een themanamiddag

Nadere informatie

Assertiviteitstest: kom jij op voor jezelf?

Assertiviteitstest: kom jij op voor jezelf? 1 Assertiviteitstest: kom jij op voor jezelf? Zet een kruisje bij het antwoord dat voor jou passend is - eerder juist indien je meestal op die manier handelt - eerder onjuist indien je slechts zelden op

Nadere informatie

Participatie van mensen in armoede Hoe heten we ze welkom in ons museum? Brussel, 23 juni 2010 Armoede

Participatie van mensen in armoede Hoe heten we ze welkom in ons museum? Brussel, 23 juni 2010 Armoede Participatie van mensen in armoede Hoe heten we ze welkom in ons museum? Brussel, 23 juni 2010 Armoede? Armoede is een netwerk van sociale uitsluitingen dat zich uitstrekt over meerdere gebieden van het

Nadere informatie

Intake bij atlas trefdag NT2

Intake bij atlas trefdag NT2 Intake bij atlas trefdag NT2 Nieuwe organisatie Atlas Bij Atlas, integratie& inburgering Antwerpen kan je terecht voor: inburgeringstrajecten en informatie over Nederlands leren en oefenen ondersteuning

Nadere informatie

Programma Tienerclub. Tienerclub Blok 1 & 5: Adventure 4 Kids Op avontuur met jezelf

Programma Tienerclub. Tienerclub Blok 1 & 5: Adventure 4 Kids Op avontuur met jezelf Programma Tienerclub. Tienerclub Blok 1 & 5: Adventure 4 Kids Op avontuur met jezelf Vijf woensdagmiddagen kunnen jongens en meiden tussen de 10 en 14 jaar op avontuur naar zichzelf. Het kind leert zichzelf

Nadere informatie

ALGEMEEN FIT IN JE HOOFD

ALGEMEEN FIT IN JE HOOFD Inleiding Als gemeente tracht u structureel zorg te dragen voor de psychische gezondheid van uw inwoners. Op lokaal niveau kan er immers een grote waaier van activiteiten gebeuren die preventief zijn op

Nadere informatie

opdrachtsverklaring centrum voor volwassen personen met handicap MOZAÏEK

opdrachtsverklaring centrum voor volwassen personen met handicap MOZAÏEK opdrachtsverklaring centrum voor volwassen personen met handicap MOZAÏEK Bij het begin van de jaren 70 zoeken enkele ouders een dagcentrum voor hun volwassen gehandicapt kind. Voordien was het bijna evident

Nadere informatie

De maatschappelijke stage als onderdeel van burgerschapsvorming

De maatschappelijke stage als onderdeel van burgerschapsvorming De maatschappelijke stage als onderdeel van burgerschapsvorming Jeroen Bron en Minke Bruning, 27 november 2014 27-11-2014 SLO projectgroep burgerschap; Jeroen Bron CPS Onderwijsontwikkeling en advies;

Nadere informatie

Subsidiereglement OCMW Gent Projectoproep Projecten en/of Activiteiten in de strijd tegen armoede

Subsidiereglement OCMW Gent Projectoproep Projecten en/of Activiteiten in de strijd tegen armoede Subsidiereglement OCMW Gent Projectoproep Projecten en/of Activiteiten in de strijd tegen armoede Artikel 1 Middelen aan derden doelstelling OCMW Gent heeft de regierol in de strijd tegen armoede in Gent.

Nadere informatie

Pedagogisch Project van het Stedelijk Onderwijs

Pedagogisch Project van het Stedelijk Onderwijs Pedagogisch Project van het Stedelijk Onderwijs (1) Het Stedelijk Onderwijs is de dynamische ontmoetingsplaats van alle leernetwerken ingericht door de Stad Antwerpen. (2) Het Stedelijk Onderwijs voldoet

Nadere informatie

SOCIALE EN BURGERSCHAPSCOMPETENTIE

SOCIALE EN BURGERSCHAPSCOMPETENTIE Vlaams Verbond van het Katholiek Secundair Onderwijs Guimardstraat 1, 1040 Brussel SOCIALE EN BURGERSCHAPSCOMPETENTIE Algemene vorming op het einde van de derde graad secundair onderwijs Voor de sociale

Nadere informatie

WIVO vzw ondersteunt overheden om het beste uit hun mensen te halen. Nele Hermie T 050 40 31 81 M 0495 54 74 40 E nele.hermie@wivo.

WIVO vzw ondersteunt overheden om het beste uit hun mensen te halen. Nele Hermie T 050 40 31 81 M 0495 54 74 40 E nele.hermie@wivo. WIVO vzw ondersteunt overheden om het beste uit hun mensen te halen Nele Hermie T 050 40 31 81 M 0495 54 74 40 E nele.hermie@wivo.be 1 Wat wij geloven Wij geloven dat de échte kracht van organisaties verscholen

Nadere informatie

VACATURE Educatief medewerker (m/v) Persoonlijke ontwikkelingstrajecten vzw LEJO 100% Voor een op te starten P.O.T.

VACATURE Educatief medewerker (m/v) Persoonlijke ontwikkelingstrajecten vzw LEJO 100% Voor een op te starten P.O.T. VACATURE Educatief medewerker (m/v) Persoonlijke ontwikkelingstrajecten vzw LEJO 100% Voor een op te starten P.O.T. antenne in Boom In diensttreding: 1 september 2010 Contactadres: vzw LEJO Borgerhoutsestraat

Nadere informatie

Gedifferentieerde leertrajecten

Gedifferentieerde leertrajecten Studiedag: Het volwassenenonderwijs en levenslang leren: een krachtige synergie VERSLAG WORKSHOP PCA / 4 februari 2015 Gedifferentieerde leertrajecten Dit verslag is een beknopte weergave van de gevoerde

Nadere informatie

Methodiekbeschrijving Januari 2008. Laat Zien Wat Je Kunt

Methodiekbeschrijving Januari 2008. Laat Zien Wat Je Kunt Methodiekbeschrijving Januari 2008 Laat Zien Wat Je Kunt Deel 1: Methodiekbeschrijving Het is bij de juiste methodiekvaststelling bepalend uit welke personen de doelgroep bestaat. De methodiek is vooral

Nadere informatie

Weerbaarheidstraining voor iedereen. Weerbaar met Accres. Accres.nl/weerbaarheid

Weerbaarheidstraining voor iedereen. Weerbaar met Accres. Accres.nl/weerbaarheid Weerbaarheidstraining voor iedereen Weerbaar met Accres Accres.nl/weerbaarheid Stevig in je schoenen leren staan Weerbaarheidstraining voor iedereen! Overtuigend nee durven zeggen Weerbaar zijn betekent:

Nadere informatie

Waarom zijn we hier. Hoe kan je als bezorgde en gedreven ouders, positief coachen zonder zelf onder de stress te lijden?

Waarom zijn we hier. Hoe kan je als bezorgde en gedreven ouders, positief coachen zonder zelf onder de stress te lijden? Waarom zijn we hier Hoe kan je als bezorgde en gedreven ouders, positief coachen zonder zelf onder de stress te lijden? Waar gaat het over Coachen Uitlokken en ondersteunen van leren* * Verschillende leerdomeinen:

Nadere informatie

Kwaliteit van leven Een hulpmiddel bij de voorbereiding van een zorgplan

Kwaliteit van leven Een hulpmiddel bij de voorbereiding van een zorgplan Kwaliteit van leven Een hulpmiddel bij de voorbereiding van een zorgplan De zorg en begeleiding van mensen met een verstandelijke beperking moet erop gericht zijn dat de persoon een optimale kwaliteit

Nadere informatie

SpeakingNow Vlot en overtuigend spreken. De paprika van het spreken. Als je de aandacht wilt... Als je de aandacht wilt houden!

SpeakingNow Vlot en overtuigend spreken. De paprika van het spreken. Als je de aandacht wilt... Als je de aandacht wilt houden! De paprika van het spreken SpeakingNow Vlot en overtuigend spreken Als je de aandacht wilt... Als je de aandacht wilt houden! De fundamentals voor iedereen die wil leren spreken in het openbaar SpeakingNow

Nadere informatie

FAALANGST DE BAAS! TRAINING 1. faalangst. de baas! training. www.kinderpraktijklandsmeer.nl info@kinderpraktijklandsmeer.nl

FAALANGST DE BAAS! TRAINING 1. faalangst. de baas! training. www.kinderpraktijklandsmeer.nl info@kinderpraktijklandsmeer.nl FAALANGST DE BAAS! TRAINING 1 faalangst de baas! training www.kinderpraktijklandsmeer.nl info@kinderpraktijklandsmeer.nl 2 KINDERPRAKTIJK LANDSMEER FAALANGST DE BAAS! TRAINING 3 faalangst de Baas! training

Nadere informatie

SpeakingNow Vlot en overtuigend spreken. De paprika van het spreken. Als je de aandacht wilt... Als je de aandacht wilt houden!

SpeakingNow Vlot en overtuigend spreken. De paprika van het spreken. Als je de aandacht wilt... Als je de aandacht wilt houden! De paprika van het spreken SpeakingNow Vlot en overtuigend spreken Als je de aandacht wilt... Als je de aandacht wilt houden! De fundamentals voor iedereen die wil leren spreken in het openbaar SpeakingNow

Nadere informatie

WORKSHOPS EN TRAININGEN NAJAAR 2013. Georganiseerd door STUVO-KAHO Technologiecampus in samenwerking met STUVO-LUCA

WORKSHOPS EN TRAININGEN NAJAAR 2013. Georganiseerd door STUVO-KAHO Technologiecampus in samenwerking met STUVO-LUCA WORKSHOPS EN TRAININGEN NAJAAR 2013 Georganiseerd door STUVO-KAHO Technologiecampus in samenwerking met STUVO-LUCA Uitstelgedrag te lijf: doe het nu! * Blijf je taken voor je uitschuiven? * Begin je pas

Nadere informatie

Beeldend werken: De lijn van het zijn.

Beeldend werken: De lijn van het zijn. Beeldend werken: De lijn van het zijn. Open atelier, een ontmoeting op ervaringsniveau. In het werken met vellen papier of delen er van, met nabijheid of afstand, met figuur en achtergrond, met punten

Nadere informatie

Stageboekje HOOFDanimator in het jeugdwerk

Stageboekje HOOFDanimator in het jeugdwerk Stageboekje HOOFDanimator in het jeugdwerk Jeugd Rode Kruis vzw Motstraat 40 2800 Mechelen www.jeugdrodekruis.be jeugdrodekruis@rodekruis.be 1 INHOUDSTAFEL Praktische gegevens 3 Stage info 4 Voor de start

Nadere informatie

LEZINGEN EN WORKSHOPS OPVOEDEN

LEZINGEN EN WORKSHOPS OPVOEDEN LEZINGEN EN WORKSHOPS OPVOEDEN GGD Kennemerland geeft diverse bijeenkomsten voor ouders. Over opvoeding, gezondheid en gedrag bij kinderen. Deze bijeenkomsten kunnen als school, peuterspeelzaal of kinderdagverblijf

Nadere informatie

De Onthaalouderacademie: onthaalouders sterker maken

De Onthaalouderacademie: onthaalouders sterker maken 1 De Onthaalouderacademie Wat is de Onthaalouderacademie? De Onthaalouderacademie: onthaalouders sterker maken De sector van de kinderopvang is in beweging. Er worden heel wat initiatieven genomen om de

Nadere informatie

Preventief werken rond schulden

Preventief werken rond schulden Preventief werken rond schulden Studiedag Vlaams Centrum Schuldbemiddeling Drongen, 24 november 2011 Totaalproject schuldpreventie OCMW Zottegem Jeanine Bellens Coördinator Lokaal Sociaal Beleid Karen

Nadere informatie

DE VLAAMSE REGERING, Gelet op het decreet van 20 januari 2012 houdende een vernieuwd jeugd- en kinderrechtenbeleid;

DE VLAAMSE REGERING, Gelet op het decreet van 20 januari 2012 houdende een vernieuwd jeugd- en kinderrechtenbeleid; Besluit van de Vlaamse Regering betreffende de kadervormingstrajecten, vermeld in artikel 17/1 van het decreet van 20 januari 2012 houdende een vernieuwd jeugd- en kinderrechtenbeleid DE VLAAMSE REGERING,

Nadere informatie

ECTS-fiche. 1. Identificatie. Specifieke Lerarenopleiding_SLO

ECTS-fiche. 1. Identificatie. Specifieke Lerarenopleiding_SLO ECTS-fiche Opzet van de ECTS-fiche is om een uitgebreid overzicht te krijgen van de invulling en opbouw van de module. Er bestaat slechts één ECTS-fiche voor elke module. 1. Identificatie Opleiding Specifieke

Nadere informatie

participatie donderdag 7 maart - leuven vrijwilligerswerk netwerk participatie 4de conferentie van het www.netwerkparticipatie.be

participatie donderdag 7 maart - leuven vrijwilligerswerk netwerk participatie 4de conferentie van het www.netwerkparticipatie.be participatie 4de conferentie van het netwerk participatie donderdag 7 maart - leuven vrijwilligerswerk Vrijwilligers: We zijn met zo n 1.200.000 in Vlaanderen, onze samenleving draait erop. In sport, jeugdwerk,

Nadere informatie

WORKSHOP DE SMAAK VAN AFRIKA : proeven van de Oost-Afrikaanse keuken

WORKSHOP DE SMAAK VAN AFRIKA : proeven van de Oost-Afrikaanse keuken WORKSHOP DE SMAAK VAN AFRIKA : proeven van de Oost-Afrikaanse keuken NAAM ORGANISATIE : AFRIKA AT HOME vzw TITEL WORKSHOP: DE SMAAK VAN AFRIKA : proeven van de Oost- Afrikaanse keuken DOELGROEP : Kleuter

Nadere informatie

DECREET. betreffende het algemeen welzijnswerk

DECREET. betreffende het algemeen welzijnswerk VLAAMS PARLEMENT DECREET betreffende het algemeen welzijnswerk HOOFDSTUK I Algemene bepalingen Artikel 1 Dit decreet regelt een gemeenschapsaangelegenheid. Artikel 2 In dit decreet wordt verstaan onder

Nadere informatie

Bouwstenen & Oefeningen Werkmap Draagkracht

Bouwstenen & Oefeningen Werkmap Draagkracht Bouwstenen & Oefeningen Werkmap Draagkracht Kennismakingsmodules kandidaten gezinsopvang Gesuperviseerde Beroepspraktijk werkenden gezinsopvang, Bink-opleiding in CVO s Parallellen en verschillen KMM,

Nadere informatie

Onthaalbureau Inburgering Limburg vzw. Presentatie voor ERSV (18/12/2012) AI in het Onthaalbureau

Onthaalbureau Inburgering Limburg vzw. Presentatie voor ERSV (18/12/2012) AI in het Onthaalbureau Onthaalbureau Inburgering Limburg vzw Presentatie voor ERSV (18/12/2012) AI in het Onthaalbureau Inhoud 1. Wat doet Onthaalbureau Inburgering Limburg? 2. VuurWerkt als methode voor perspectiefbepaling

Nadere informatie

Opvoedingsondersteuning via zelforganisaties van etnischculturele

Opvoedingsondersteuning via zelforganisaties van etnischculturele Opvoedingsondersteuning via zelforganisaties van etnischculturele minderheden Isabel Van Maele en Macarena Gomez (Internationaal Comité vzw) Annelies Wouters (ANB) 1 Programma Voorstellingsrondje van de

Nadere informatie

Sociaal Huis Herenthout. Herenthuis

Sociaal Huis Herenthout. Herenthuis Sociaal Huis Herenthout Herenthuis Context en voorgeschiedenis Herenthout telt 8717 inwoners en is gelegen in de Antwerpse Kempen Eind 2005 werd het stappenplan LSB opgemaakt Omgevingsanalyse, inventaris

Nadere informatie

Federaal Plan Armoedebestrijding. Reactie van BAPN vzw. Belgisch Platform tegen Armoede en Sociale Uitsluiting EU2020 30/11/2012

Federaal Plan Armoedebestrijding. Reactie van BAPN vzw. Belgisch Platform tegen Armoede en Sociale Uitsluiting EU2020 30/11/2012 Belgisch Platform tegen Armoede en Sociale Uitsluiting EU2020 30/11/2012 Federaal Plan Armoedebestrijding Reactie van BAPN vzw BAPN vzw Belgisch Netwerk Armoedebestrijding Vooruitgangstraat 333/6 1030

Nadere informatie

GEZOND WERKEN INDIGO BRABANT. Training en ondersteuning in mentaal fit werken

GEZOND WERKEN INDIGO BRABANT. Training en ondersteuning in mentaal fit werken GEZOND WERKEN INDIGO BRABANT Training en ondersteuning in mentaal fit werken 2 Gezond Werken Gezonde werknemers gaan met plezier naar het werk. Ze zijn geestelijk fit en blijven fit. Gezonde werkdruk biedt

Nadere informatie

Module Samen met jongeren nadenken over werken en leren voor Sociale Wijkteams

Module Samen met jongeren nadenken over werken en leren voor Sociale Wijkteams Module Samen met jongeren nadenken over werken en leren voor Sociale Wijkteams Tijd: 2 ½ uur Sociale Wijkteam leden Een collectieve leerbijeenkomst staat in het teken van participatie van jongeren die

Nadere informatie

Fit in joen ooft voor kansarmen. Een project van de Logo s West-Vlaanderen

Fit in joen ooft voor kansarmen. Een project van de Logo s West-Vlaanderen Fit in joen ooft voor kansarmen Een project van de Logo s West-Vlaanderen Vzw Logo Vzw Lokaal Gezondheidsoverleg Doelstelling: de gezondheidsdoelstellingen van de Vlaamse Overheid realiseren Thema s: tabak,

Nadere informatie

ASSERTIVITEIT. beter communiceren vanuit jezelf

ASSERTIVITEIT. beter communiceren vanuit jezelf ASSERTIVITEIT beter communiceren vanuit jezelf Een training van COMMUNICERENENZO Mensen zijn belangrijk. Resultaten ook Mensen zijn belangrijk en waardevol. Resultaten worden behaald dankzij mensen. Zij

Nadere informatie

PIAAC daagt het Plan Geletterdheid uit! Workshop Studiedag PIAAC 20 maart 2014

PIAAC daagt het Plan Geletterdheid uit! Workshop Studiedag PIAAC 20 maart 2014 PIAAC daagt het Plan Geletterdheid uit! Workshop Studiedag PIAAC 20 maart 2014 Welkom Wie zijn de experten te gast? Wie zijn wij? Wat gaan we doen in deze workshop? 1. Presentatie: verwezenlijkingen en

Nadere informatie

Suggesties en tips voor gebruik in gesprek met OUDERS

Suggesties en tips voor gebruik in gesprek met OUDERS De film Childcare Stories als discussiemateriaal Suggesties en tips voor gebruik in gesprek met OUDERS Enkele voorbeelden: - Oudergroepen van een inloopteam - Oudergroepen waarin ouders vanuit een zelfde

Nadere informatie

Het zou het beste zijn als maatschappelijke steunsystemen georganiseerd werden door de gemeente.

Het zou het beste zijn als maatschappelijke steunsystemen georganiseerd werden door de gemeente. 1. Het zou het beste zijn als maatschappelijke steunsystemen georganiseerd werden door de gemeente. 2. De overheid moet niet achter de voordeur van mensen willen treden. Dat is privégebied en de eigen

Nadere informatie

MEE DOEN /26012012 Pagina 1

MEE DOEN /26012012 Pagina 1 MEE DOEN Buytenwegh Inleiding De gemeente Zoetermeer streeft er naar om op het niveau van de wijken, in samenspraak met maatschappelijke organisaties en inwoners, een op maat gesneden aanpak voor de betreffende

Nadere informatie

Inhoud. Steunpunt Diversiteit en Leren 17/03/2010. Brede School in Vlaanderen en Brussel

Inhoud. Steunpunt Diversiteit en Leren 17/03/2010. Brede School in Vlaanderen en Brussel Inhoud Vooraf: Steunpunt Diversiteit en Leren 1. Wat is een Brede School? 2. Welke impact ervaren de proefprojecten? 3. Brede school in de toekomst 4. Standpunt VVJ Brede School in Vlaanderen en Brussel

Nadere informatie

Een boog van solidariteit: vrijwilligerswerk

Een boog van solidariteit: vrijwilligerswerk Een boog van solidariteit: vrijwilligerswerk Inleiding De tekst die voor jou ligt, verduidelijkt onze visie bij het organiseren van vrijwilligerswerk in het buitenland. We sturen je niet zo maar naar het

Nadere informatie

Young People Coaching Experience

Young People Coaching Experience Hét loopbaanprogramma voor Young Professionals Young People Coaching Experience In 5 stappen naar je ideale baan! Ga jij met tegenzin naar je werk? Heb je er genoeg van om werk te doen dat niet bij je

Nadere informatie

Armoede & Veerkracht: Hoe vinden mensen met weinig geld hun weg?

Armoede & Veerkracht: Hoe vinden mensen met weinig geld hun weg? Armoede & Veerkracht: Hoe vinden mensen met weinig geld hun weg? Ruim 10% van de Nederlandse bevolking leeft in armoede. Ongeveer 7% van de kinderen in de provincie Groningen groeit op in een gezin dat

Nadere informatie