Benchmarkrapportage 2013 Hartelijk dank voor het deelnemen aan de monitoringronde 2013. Voor u liggen de resultaten voor uw corporatie ten opzichte van de totale groep deelnemende corporaties. Graag vernemen wij uw feedback op zowel deze rapportage als op het proces (het aanleveren van data). Deelnemers aan de benchmark en representativiteit Dit jaar hebben 192 corporaties gegevens aangeleverd. Alleen de data van de corporaties die zowel begin 2013 als begin 2014 data hebben aangeleverd, zijn meegenomen in de berekening van de voortgang van de energiebesparing. Dit betreft 126 corporaties met ongeveer 1,1 miljoen woningen. Het is aannemelijk dat de groep van 126 corporaties representatief is voor de corporatiesector gegeven dat: * de groep evenredig verdeeld lijkt (grootte / regio) * de redenen voor non-respons met name liggen in het: niet kennen van SHAERE; niet werken met Assets Energie of EPAview software voor het beheer van de energielabels; het niet op orde hebben van de labels. Leeswijzer De tabellen en grafieken laten de voortgang zien van de steekproef (126 corporaties met 1,1 mln woningen) in de SHAERE database over heel 2013. De grafieken geven dus alleen de prestaties weer van de groep van 126 corporaties. Wanneer in tabellen absolute waarden worden weergegeven, zijn deze gemeten over de som van de woningen in de steekproef. Percentages in tabellen en figuren kunnen echter wel gezien worden als representatief voor de hele sociale huurwoningen voorraad (circa 2,3 miljoen woningen). Hoe leest u de tabellen en grafieken: U hebt data geleverd begin 2013 en begin 2014 u leest de individuele voorgang en die van SHAERE over heel 2013 U heeft slechts één keer data geleverd individuele stand van uw corporatie (eind 2012 of eind 2013) naast de voortgang van SHAERE over heel 2013 Energiebesparing De weergegeven energiebesparing is berekend volgens de rekenmethodiek voor de energielabels. Het betreft hier dus de theoretische energiebesparing. Beperkingen van benchmark Aan deze benchmark kunnen geen rechten worden ontleend. Ondanks het feit dat deze benchmark met uiterste zorg is samengesteld, is Aedes niet aansprakelijk voor eventuele fouten in gegevens en uitkomsten. De berekeningen en vergelijkingen in deze benchmark hebben enkel betrekking op de gegevens die Aedes ontvangen heeft en in de SHAERE database heeft kunnen inlezen. Dit kan resulteren in afwijkingen in bijvoorbeeld aantallen woningen. LET OP: afwijkingen in tabel voortgang door wisseling van labelbeheersoftware: Heeft u vorig jaar een export uit EPAview aangeleverd en dit jaar een export uit Vabi Assets (of andersom)? Dan zijn er geen labelstappen geteld en is er geen voortgang in energiebesparing bij de verbeterde woningen berekend. De overige cijfers in figuren en tabellen konden wel worden berekend. Namens Aedes vereniging van woningcorporaties, René van Genugten en Bart Jansen Voor algemene vragen over SHAERE kunt u contact opnemen met René van Genugten: r.vangenugten@aedes.nl. Voor inhoudelijke vragen over deze rapportage, kunt u contact opnemen met Bart Jansen; b.jansen@aedes.nl of 06 2505 1785. 26-3-2014 1
1,7 0,9 0,2 0,1 8,3 7,5 4,5 3,7 3,1 5,3 0,6 2,3 7,0 7,8 2,8 3,1 12,5 10,3 16,3 14,5 16,7 19,8 24,0 25,0 12,7 13,7 32,5 32,1 57,2 54,0 Resultaten SHAERE; Individuele benchmark, versie 1.5 Benchmarkrapportage 2012 1. Kerncijfers Woonservice Ijsselland In onderstaande figuur is de verdeling van de energielabels van uw corporatie uitgezet tegen de energielabels van de steekproef in SHAERE. Energielabels 7 6 5 4 3 2 1 A++ A+ A B C D E F G Figuur 1. Energielabels 2012 versus 2013 Tabel 1.1. Voortgang energiebesparing Voortgang energiebelabels Woonservice Ijsselland 2012 -> 2013 SHAERE 2012 -> 2013 Aantal labelsprongen + 268 99.498 Aantal labelsprongen - 13 26.964 Aantal woningen met labelsprong + Aantal woningen met labelsprong - 190 (9,4 ) 67.017 (6,2 ) 12 (0,6 ) 17.960 (1,7 ) Labelstappen min zijn in veel gevallen het resultaat van wijzigingen in de berekeningsmethodiek van het energielabel. Daarnaast komt het geregeld voor dat woningen in het verleden niet goed zijn opgenomen en er bij mutatie na controle een wijziging van het label plaatsvindt. 26-3-2014 2
Tabel 1.2. Kenmerken Woonservice Ijsselland Datum meting 2013 meting 2 2012 meting 1 Verschil tov eerste Aantal woningen 2.050 2.058-0,4 Totale gebruiksoppervlak [m2] 175.844 174.327 0,9 Gem. gebr.oppervlak per woning [m2] 86 85 1,3 Afgemelde labels 100,0 100,0 0,0 CO2 uitstoot [kg/jaar] 5.095.933 5.275.682-3,4 Gasverbruik [m3/jaar] 2.226.863 2.334.689-4,6 Elektriciteitsverbruik [kwh/jaar] 2.000.207 1.978.686 1,1 Warmteverbruik [GJ/jaar] 0,00 0,00 0,0 Aantal woningen met zonneboilers 0 0 0,0 Aantal woningen met PV-panelen 0 0 0,0 Gemiddelde energie-index 1,43 1,50-4,6 Gemiddelde label C C 0 stap(pen) Bovenstaande tabel geeft de belangrijkste verschillen weer tussen de door u aangeleverde dataset(s). Hoe kleiner de afwijking in woningaantallen voor beide metingen, des te nauwkeuriger zijn de verschillen in energieverbruiken en CO2-uitstoot. Groene labels per bouwperiode Woonservice Ijsselland 2013 600 500 175 400 300 129 108 23 200 362 289 279 2 2 344 100 169 168 0 <1965 1965-1975 1975-1983 1983-1988 1988-1992 >=1992 C of beter D of slechter Figuur 1.2. Verdeling labels per bouwjaargroep 26-3-2014 3
2. Kerncijfers SHAERE Tabel 2.1. Algemene kenmerken SHAERE database SHAERE database omvang Totaal tot nu toe Totaal eind 2013 Totaal eind 2012 Aantal corporaties Totaal eind 2011 254 192 193 148 126 Representatief aantal voor heel 2013 Aantal woningen 1.993.143 1.442.347 1.447.130 1.194.263 1.094.654 Na vier jaren achtereen data opgevraagd te hebben, zijn de energielabelgegevens van bijna 1,9 miljoen woningen opgenomen in de database. Dit zijn de woningen van 254 woningcorporaties, ruim de helft van alle Nederlandse woningcorporaties. In 2014 is door 192 corporaties data aangeleverd van ruim 1,4 miljoen woningen. Van deze 192 corporaties hadden er 126 ook in 2013 hun data aangeleverd. Hierdoor kunnen we de voortgang meten over heel 2013 van ongeveer 1,1 miljoen woningen. Tabel 2.2. Representativiteit naar corporatie grootte SHAERE 2013 SHAERE 2012 BTI corporatie grootte-indeling 2 2 Klasse I: tot 600 woningen 14 15 Klasse II: van 600 woningen tot 1.800 woningen 37 33 Klasse III: van 1.800 woningen tot 4.000 woningen 43 44 Klasse IV: van 4.000 woningen tot 10.000 woningen 30 31 Klasse V: 10.000 of meer woningen De verschuiving in de verdeling over de grootte klassen heeft te maken met de aantallen gelabelde woningen. Indien afgelopen jaar meer woningen zijn gelabeld en deze nu ook zijn aangeleverd, kan het zijn dat een corporatie in een andere klasse wordt ingedeeld. Dit komt doordat SHAERE de grootte alleen berekent op basis van het aantal energielabels in de database. Tabel 2.3. Kenmerken SHAERE Datum meting 2013 meting 2012 meting Verschil tov eerste Aantal woningen 1.094.654 1.104.968-0,9 Afgemelde labels 85,7 82,3 3,4 Aantal woningen met zonneboilers 19.797 19.286 2,7 Aantal woningen met PV-panelen 8.185 5.468 49,7 Gemiddelde energie-index 1,69 1,73-2,1 Gemiddelde label D D 0 stap(pen) Bovenstaande tabel geeft de belangrijkste kenmerken weer van de dataset die gebruikt is voor de steekproef. Omdat de woningaantallen in de twee metingen niet gelijk zijn, geeft dit een kleine onnauwkeurigheid in de rest van de kenmerken. Ondanks het feit dat de dataset van 2012 iets meer woningen bevat, is bijvoorbeeld de totale CO2-uitstoot toch een paar procent verlaagd. 26-3-2014 4
3. Samenvatting voortgang over 2013 Tabel 3. Samenvatting voortgang Woonservice SHAERE Ijsselland 2013 2012 Verschil () 2013 2012 Verschil () Aantal woningen 2.050 2.058-0,4 1.094.654 1.104.968-0,9 Gem. 86 85 1,3 80 80 0,2 gebruiksoppervlak per woning [m2] Gem. energie-index 1.43 1.50-4,6 1.69 1.73-2,1 Isolatiegraad 74,0 72,2 1,7 68,4 67,0 1,4 Gasverbruik per 1.086 1.134-4,3 1.187 1.217-2,5 woning [m3/jaar] Elektriciteisverbruik 976 961 1,5 1.008 1.007 0,0 per woning [kwh/jaar] Warmteverbruik per 0,00 0,00 0,0 32 32-1,9 woning [GJ/jaar] CO2-uitstoot per 2.486 2.564-3,0 2.732 2.784-1,9 woning [kg/jaar] woningen label C en 79,7 72,6 7,1 53,5 50,4 3,1 beter woningen label D en 20,3 27,4-7,1 46,5 49,6-3,1 slechter efficiente opwekkers 92,4 89,7 2,7 70,7 68,4 2,3 niet-efficiente opwekkers 7,6 10,3-2,7 22,5 25,2-2,7 externe warmte (niet bekend of eff) 0,0 0,0 0,0 6,8 6,4 0,4 In bovenstaande tabel zijn de kenmerken zoals in voorgaande tabellen van de corporatie en SHAERE naast elkaar gezet. De waarden zijn berekende gemiddelden per woning. 26-3-2014 5
4. Bijlagen met diverse figuren Leeswijzer figuren: 4.1. De kolommen laten zien in welke mate de bouwdelen in de woningen zijn geïsoleerd. Voor glasisolatie is uitgegaan dat een woning voldoet indien minder dan 30 van het totale glasoppervlak van de woning nog bestaat uit enkelglas. Voor de overige constructies geldt dat deze minimaal een Rc waarde van 1,3 hebben. Deze waarde komt overeen met 4-5 cm steenwol isolatie. Kierdichting betreft met name de tochtstrippen bij ramen en deuren. Voor de berekening hiervan wordt gekeken naar de invoer voor het energielabel: wel of geen kierdichting. Het totaal geeft een opsomming van alle isolatie maatregelen. 4.2. Deze figuur laat het percentage woningen zien, gesorteerd naar de voornaamste glassoort. De afname in enkelglas kan toegeschreven worden aan de toename in HR++ glas. Zo zal bij vervanging van enkelglas meestal HR++ glas zijn toegepast. 4.3. Externe warmte betreft meestal stadswarmte maar kan ook industriële restwarmte zijn. Omdat dit bij de opname voor het label vaak niet goed te achterhalen is, wordt voor dit type warmtelevering een forfaitair rendement berekend. Het is daarom niet mogelijk aan te geven of de opwekking van de warmte efficiënt gebeurt. Tevens wordt de efficiëntie van de warmte opwekking alleen in het energielabel opgenomen indien dit in de woning (of woongebouw) zelf gebeurt. Niet efficiënte opwekkers zijn: VR gasketels en ouder, lokale gaskachels en lokale elektrische kachels. 4.4. Idem als bij warmte opwekking (4.3.) 4.5. Mechanische afvoer betekent in de meeste gevallen een centrale afzuigunit die middels een 3 standenregelaar door de bewoner te bedienen is. Doordat deze ventilatie soort meer stroom verbruikt en continu in bedrijf is, is het toepassen ervan ongunstig voor het energielabel. Slimme oplossingen als vraag-gestuurde ventilatie hebben een positief effect op het energielabel maar zijn wel duurder en niet altijd toepasbaar. Met mechanische balans ventilatie wordt de ventilatie met warmte terugwinning (WTW) bedoeld. 4.6. Opvallend is dat betrekkelijk nieuwe woningen (van na 1992) niet voor 100 energielabel C of beter hebben. Hoe de grafiek lezen: van de woningen (van de corporatie vs de SHAERE steekproef) uit de bouwperiode 1965-1975 heeft een C label of beter. 26-3-2014 6
1,4 1,3 1,7 1,7 3,3 3,1 0,2 0,2 14,7 15,7 19,7 21,4 16,4 13,5 18,4 16,2 57,0 57,8 67,1 69,1 42,8 39,1 45,2 43,5 74,5 73,2 95,4 93,5 90,9 89,9 87,0 85,9 83,1 82,4 73,8 73,6 75,0 74,6 74,7 73,3 69,9 64,8 74,0 72,2 68,4 67,0 99,0 98,7 Resultaten SHAERE; Individuele benchmark, versie 1.5 Isolatie van bouwdelen 12 10 8 6 4 2 Gevelisolatie Glasisolatie Paneelisolatie Dakisolatie Vloerisolatie Kierdichting TOTAAL Figuur 4.1. Isolatie van bouwdelen en gemiddelde totale isolatie van de woning (kolom Totaal) Verdeling woningen naar glastype 8 7 6 5 4 3 2 1 Enkel glas Dubbel glas HR glas HR+ glas HR++ glas Triple HR glas Figuur 4.2. Meest voorkomend glastype in de woning. (Enkelglas als dit meer is dan 30) 26-3-2014 7
5,5 4,8 11,5 17,0 30,2 33,4 64,3 61,8 88,5 83,0 7,6 10,3 6,8 6,4 22,5 25,2 70,7 68,4 92,4 89,7 Resultaten SHAERE; Individuele benchmark, versie 1.5 Warmte-opwekkers 10 9 8 7 6 5 4 3 2 1 Efficiente opwekker Niet-efficiente opwekker Externe warmtelevering Figuur 4.3. Efficiënte warmte opwekkers zijn: HR100, HR104, HR107, Warmtepomp, gebouwgebonden WKK Warm tapwaterbereiding 10 9 8 7 6 5 4 3 2 1 Efficiente opwekker Niet-efficiente opwekker Externe warmtelevering Figuur 4.4. Efficiente warmt tapwater bereiding: combitap HR, combivat HR, warmtepompboiler 26-3-2014 8
28,7 25,4 32,2 28,8 51,2 53,6 50,4 67,4 6 69,1 72,1 67,7 77,7 76,6 98,8 98,8 98,8 98,8 90,2 89,2 93,7 93,1 95,3 93,8 Natuurlijk Vraaggestuurd Decentrale mechanische ventilatie Vraaggest. dec. mech. vent. icm vraaggestuurde ventilatie 1,0 1,0 1,1 0,9 4,1 2,4 3,3 3,0 0,1 0,1 0,1 0,1 49,8 50,3 42,9 44,6 45,1 46,3 52,4 51,4 Resultaten SHAERE; Individuele benchmark, versie 1.5 Ventilatiesystemen 6 5 4 3 2 1 Figuur 4.5. Ventilatietypen Groene labels per bouwperiode 12 10 8 6 4 2 <1965 1965-1975 1975-1983 1983-1988 1988-1992 >=1992 Figuur 4.6. Verhouding groene labels per bouwperiode; Groen staat voor label C of beter 26-3-2014 9