Handleiding Op Maat Speler Je kunt op verschillende manieren aan de slag met de Op Maat Speler. Versie 1: je leest niet verder, maar downloadt via www.opmaat-eduware.nl de recentste versie van de Op Maat Speler, ínclusief voorbeeldoefening én beloningssetje. Bij het unzippen komen de drie benodigde bestanden in één map op je eigen pc te staan (de beloning en de leereenheid hoeft je níet te unzippen!). Daarna start je de Op Maat Speler en je ziet wel wat je tegenkomt. Versie 2: je leest hieronder eerst wat achtergrondinformatie, maar krijgt niet te zien welke schermen en knoppen je tegenkomt. Met deze kennis ga je aan de slag. Ook dan los je later wel op wat je op je pad tegenkomt. Zonodig ga je naar versie 3: Versie 3: Je hebt behoefte aan uitgebreide informatie: stap voor stap krijg je te zien wat je tegenkomt. Kies je favoriete versie maar. Versie 2: Achtergrondinformatie Voor wie? Over de aanleiding en historie van Op Maat Eduware kun je meer lezen op www.opmaat-eduware.nl. Op Maat Eduware is vooral (maar niet alléén) geschikt voor cognitief laag functionerende kinderen. Op veel mytyl/tyltylscholen en ZML-scholen wordt Op Maat ingezet. De software gebruikt vooral afbeeldingen en geluidsbestanden. Leesvaardigheid is niet vereist (slechts bij het leesformat, dan is het juist het leerdoel). De software van Op Maat wordt gratis ter beschikking gesteld. De inhoud van de leereenheden is bovendien uitwisselbaar via de website. Formats en leereenheden Alle Op Maat Eduware is op eenzelfde manier opgebouwd: elk programma bevat een format én een vulling. Wat wordt daarmee bedoeld? Formats zijn hier van te voren bedachte, vastgestelde softwarepakketjes waarin leerinhoud wordt aangeboden. Elk van deze formats heeft een eigen karakter. Zo gaat het in het format volgorde vooral om het in volgorde plaatsen van een aantal afbeeldingen. Op dit moment kent Op Maat Eduware een zestal formats: vergelijken, volgorde, rubriceren, combineren, digitaal verhaal, lezen. Digitaal verhaal het best te beschrijven als een PowerPointvoorstelling met op elke dia een afbeelding en een bijbehorend geluid (of verhaal). Digitaal verhaal is expres zo gemaakt dat je er niet per ongeluk uit kunt ontsnappen. Het lezen format lijkt op het vergelijken format, maar is specifiek bedoeld om te vergelijken met tekst, al of niet in combinatie met afbeeldingen en geluid. Werken met de Op Maat speler Pagina 1
Zonder vullingen hebben Op Maat-formats geen waarde, want wát rubriceer je? Wat zet je op volgorde? Waarover gaat je verhaal? Vullingen zijn dus de ínhoud die in een format wordt geladen. Het gaat hier altijd om afbeeldingen en/of geluiden. Dus een foto van een hond én het geluid van een blaffende hond, of een foto van een excursie én het bijbehorende verhaal. Een vulling die hoort bij een specifiek format noemen we in het vervolg een leereenheid. Wat kun je downloaden en uploaden: Via de website www.opmaat-eduware.nl kun je de nieuwste versie van de Op Maat Speler (waarin alle formats zijn opgenomen) én leereenheden downloaden. De gemaakte leereenheden kun je uploaden naar de site, mits je daarvoor toestemming hebt gekregen. On-line afspelen of off-line? De Op Maat Speler is zowel on-line als off-line beschikbaar. Via de downloadknop op de website kun je de Op Maat Speler op je eigen pc plaatsen. Dit is technisch gezien de meeste gewenste manier van afspelen: je bent niet afhankelijk van een internetverbinding, en hebt de meeste controle over de juiste instellingen die bij een bepaalde leerling horen. Ook is een lokale Op Maat speler handig als je zélf Op Maat leereenheden hebt gemaakt, die niet deelbaar zijn met andere gebruikers. Via de website van Op Maat Eduware kun je leereenheden echter ook on-line afspelen. Daardoor is het goed mogelijk inzicht te krijgen in Op Maat Eduware in het algemeen, maar ook in specifieke vullingen. Achter de technische schermen worden drie eenheden gekoppeld: De Op Maat Speler, die alle Op Maat formats kan afspelen. Een leereenheid : de gekozen inhoud (het onderwerp met afbeeldingen en geluiden, wat voor een format is gemaakt) Het profiel: de instellingen die bij een bepaalde leerling (of een groep leerlingen) horen. Deze koppeling krijgt vorm in een snelkoppeling die je bijvoorbeeld op een bureaublad van de leerling kunt plaatsen. Een profiel vaststellen In de Speler is het mogelijk een aantal instellingen vast te stellen. Deze instellingen hangen af van de betreffende leerling, of van de groep leerlingen. De vastgestelde verzameling instellingen noemen we een profiel. Bij het vaststellen van zo n profiel kun je bijvoorbeeld aangeven: of de leerling de pc met de muis of anders bedient, het moeilijkheidsniveau (= het maximum aantal keuzemogelijkheden) op één scherm. Als je deze informatie genoeg vond om te starten met de installatie en het gebruik van de Op Maat Speler kun je dat gerust doen. Als je meer behoefte hebt aan een stapsgewijze instructie lees je de uitgebreide informatie hierna. Werken met de Op Maat speler Pagina 2
Versie 3: Uitgebreide informatie / knoppencursus In dit deel van de handleiding word je stap voor stap meegenomen bij het éérste gebruik van de Op Maat Speler. In de línkerkolom zie je schermen en knoppen, in de rechterkolom de handelingen. Wat je ziet Uitleg Registreer je als je dat nog niet gedaan hebt, want pas daarna kun je de software downloaden. Klik op de downloadknop en klik op uitvoeren Het downloadprogramma maakt automatisch een map Op Maat Eduware aan in de mijn documenten map van de computer, maar via bladeren kun je zelf aangeven waar de speleren vullingenmap moet komen te staan. Je hebt nu de speler, een beloning en een vulling in de map staan. Een snelkoppeling komt op het bureaublad te staan. Als je voor de eerste keer de Speler wilt starten zie je misschien bijgaand scherm. Als je deze handleiding vertrouwt voer je de software uit. Let op: in het scherm zie je een aanvink-hokje waarmee je herhaling van dit scherm kunt voorkomen. Klik op Uitvoeren Je hebt nog geen profielinstellingen gemaakt. Kies daarom voor Nieuw profiel Werken met de Op Maat speler Pagina 3
Je geeft het profiel een naam. Dat kan de naam van een specifiek kind zijn (in deze handleiding Peter ), maar ook een groepsnaam. Voordat je een naam kiest is het raadzaam te weten wat je hier allemaal instelt.op het tabblad bediening stel je o.a. in hoe de leerling de pc bedient: met de muis, of met 1 of 2 scanknoppen. Op het tabblad moeilijkheidsniveau stel je o.a. in hoeveel keuzemogelijkheden de leerling maximaal in één scherm terugziet. Het leerniveau bepaalt hier een te kiezen aantal. Op het tabblad format instellingen kun je pér format (of per onderdelen van een format) nog een aantal instellingen bepalen. Werken met de Op Maat speler Pagina 4
Op het tabblad beloningen kun je eventueel een andere beloningsset kiezen dan de standaard. (aangepast aan een type gebruiker, of aan een specifieke leereenheid, zoals carnavalsbeloningen bij een carnavalsvulling.) Nu kiezen we voor beloningen.zip. Als je de instellingen van een profiel hebt gekozen zie je onderaan het scherm de twee mogelijkheden: Snelkoppeling maken en Klaar.Bij beide keuzes wordt er in de map met alle bestanden een bestandje Peter geplaatst, waarin de profielinstellingen van Peter worden bewaard. Als je kiest voor Snelkoppeling maken plaatst de Speler een snelkoppeling op het bureaublad van degene voor wie dit profiel is aangemaakt. Via deze snelkoppeling kun je dus later de Op Maat Speler met dít profiel starten. Je zult dan nog wel een leereenheid moeten kiezen. Je kunt nu een tweede profiel aanmaken, of via de selectie van een eerder gemaakt profiel hierin wijzigingen aanbrengen. Werken met de Op Maat speler Pagina 5
Zowel bij het klikken op de snelkoppeling van het profiel op het bureaublad, als ook bij het klikken op de knop klaar (als je een bepaald profiel hebt geselecteerd) kom je terecht bij een volgend scherm. Kies een oefening.kies één van de beschikbare leereenheden uit de lijst. Als er veel oefeningen in het profiel staan en je zoekt naar een bepaalde leereenheid of bepaald format, is het handig om de zoekbox te gebruiken. Als je klikt op Ok start de Op Maat Speler direct mét het profiel en mét de gekozen oefening. Als je een bepaalde oefening hebt gekozen en je klikt op Snelkoppeling maken wordt opnieuw een snelkoppeling op het bureaublad geplaatst. Anders dan bij de eerste snelkoppeling is nu ook de gekozen leerinhoud erin opgenomen. Daarna kun je met hetzelfde profiel nog een ándere oefening selecteren en ook daarvan een snelkoppeling maken. Werken met de Op Maat speler Pagina 6
Het startscherm van de oefeningen is grotendeels opgebouwd zoals dit voorbeeld van rubriceren en heeft een opbouw in moeilijkheid van 1 tot 4. Bij bekijken en oefenen worden de begrippen geoefend en bij sorteren en kwis worden de begrippen getoetst in een spelvorm. Je kunt het programma tussentijds afsluiten met [Alt] + [F4] of terug gaan naar een vorig scherm met [Esc]. Nog wat tips over het zoeken en vinden van specifieke leereenheden:rechtsboven op de website is een zoekveld te gebruiken: vul hier een zoekterm in. Daaronder kun je uit het lijstje met formats een selectie maken die je leidt naar leereenheden van het betreffende format.dááronder zie je trefwoorden die aangebracht zijn bij de leereenheden. Ook deze trefwoorden brengen je naar specifieke leereenheden. Eventuele vullingen die je later apart downloadt, plaats je in dezelfde map als de Speler, dus in de map Op Maat Eduware. Tot zover deze handleiding. Natuurlijk vragen we je om bij opmerkingen of vragen een bericht achter te laten op de website. Dit programma mag gekopieerd en gedeeld worden onder de voorwaarden van Creative Commons. http://creativecommons.org/licenses/by/3.0/nl/ Januari 2009 Versie 2.0 Werken met de Op Maat speler Pagina 7