ALGEMENE TOELICHTING BIJ MODEL MSB-BV 1. Inleiding 1.1. Met dit model wordt uitvoering gegeven aan de veranderende positie van de medisch specialist vrij beroepsbeoefenaar met de invoering van integrale bekostiging 2015. Als deze uitwerking plaatsvindt door het medisch specialistisch bedrijf (het MSB) in een rechtspersoon zoals een BV onder te brengen, wordt ook wel gesproken over een fiscaal niet transparant model. Deze MSB-BV is het uitvloeisel van de keuze van de betrokken medisch specialisten binnen hun instelling om gelijk gerichtheid vorm te geven en aldus in samenwerking met het ziekenhuis goede zorg te verlenen tegen beheersbare kosten. 1.2. Het voorliggende model betreft een handreiking en is geen richtlijn vanuit de Orde van Medisch Specialisten. Dit geldt zowel voor de vorm als de inhoud van de overeenkomst. Het verdient aanbeveling deze overeenkomst aan te passen naar lokale wensen. 1.3. Na oprichting gaat de MSB-BV een samenwerking aan met het ziekenhuis. In de samenwerkingsovereenkomst wordt geregeld dat de individuele toelatingsovereenkomsten van de Maten met het ziekenhuis vervallen. De Maten wikkelen hun oude maatschap op termijn af. 1.4. De oprichting van de MSB-BV is onlosmakelijk verbonden met de samenwerkingsovereenkomst met het ziekenhuis. Eerst dient de MSB-BV te worden opgericht, dan pas kan de samenwerkingsovereenkomst worden gesloten. Met de oprichting van de MSV-BV dient de samenwerkingsovereenkomst wel in concept klaar te zijn. 2. Voor- en nadelen van een BV (zie tevens de factsheet vorm MSB: maatschap-coöperatie-bv) 2.1. Een van de voordelen van de MSB-BV, is dat de aansprakelijkheid van de aandeelhouders aanzienlijk beperkt wordt. Dit wordt versterkt door in de MSB-BV deel te nemen middels een personal holding. Daarnaast wordt de MSB-BV bij wetsfictie als onderneming aangemerkt: de belastingdienst weegt niet of voldoende ondernemersrisico s zijn aangegaan. 2.2. Afweging ten nadele van de MSB-BV is, dat de inrichting daarvan veel sterker gebonden is aan wettelijke regels dan de maatschap. Verder is de MSB-BV een relatief kostbare constructie: zowel de oprichting brengt veel advieskosten met zich mee, als de instandhouding daarvan, waarbij vooral te denken valt aan accountantskosten. 2.3. Verder heeft de medisch specialist bij de MSB-BV geen fiscale status als IB-ondernemer. Voor de medisch specialist pakt dit fiscaal doorgaans nadelig uit, omdat het salaris dat de personal holding als gebruikelijk loon aan de medisch specialist (DGA) dient uit te keren minimaal 70% zal moeten bedragen van de managementvergoeding die de personal holding van de MSB-BV ontvangt. Hierdoor resteert voor de medische specialist een te lage netto winst in zijn personal holding om te komen tot een positief saldo ten opzichte van fiscale voordelen van het IB ondernemerschap. Deze fiscale voordelen zijn de MKBwinstvrijstelling en de zelfstandigenaftrek. Pagina 1 van 5
3. Inrichting uitgewerkt model 3.1. Het fiscaal niet transparantie model is in vele vormen denkbaar, bijvoorbeeld ook als coöperatie. In deze uitwerking is ervoor gekozen zoveel mogelijk aan te sluiten op een van de archetypen samenwerkingsmodel die besproken zijn met het ministerie van Financiën. Verder sluiten wij dit model aan op het fiscaal transparante model door hierin vergelijkbare keuzes te maken. Daarom is ook in dit model gekozen voor inbreng van de praktijken vanwege het gelijk richten van belangen. 3.2. Schematisch ziet het uitgewerkte model er als volgt uit: 3.3. De bijbehorende model (hoofd-) documenten zijn: - Statuten van de MSB-BV: hiermee wordt de rechtspersoon opgericht - Aandeelhoudersovereenkomst: hierin maken de aandeelhouders onderling afspraken - Managementovereenkomst: regelt verhouding tussen de personal holding en de MSB- BV - Samenwerkingsovereenkomst: regelt afspraken tussen MSB-BV en ziekenhuis 4. Toelichting uitgewerkte model 4.1. Het uitgewerkte model gaat uit van een vergelijkbare samenwerking als de eerder gepresenteerde MSB maatschap, ook wel het fiscaal transparante model geheten. Aangezien de BV beperkingen kent vanuit het vennootschapsrecht, zijn noodzakelijkerwijs enige keuzes gemaakt die afwijken van de MSB maatschap. 4.2. Net als in de MSB maatschap, brengen de betrokken medisch specialisten hun bestaande praktijken in de MSB-BV in. Dat wil zeggen: zij richten een personal holding op, die de aandelen houdt in de MSB-BV. Het praktijkaandeel wordt eerst ingebracht in de personal holding en vervolgens in de MSB-BV. 4.3. Verschil met het uitgewerkte transparante model, is dat goodwill wordt voorbehouden. Dit een verrekenmoment bij inbreng te voorkomen. Om dezelfde reden is tevens aan te raden Pagina 2 van 5
om het onder handen werk van de oude maatschappen niet in te brengen en zelf af te wikkelen. 4.4. Zoals blijkt uit toelichting 4.2., gaat het model uit van aandeelhouderschap in de MSB-BV uitsluitend via personal holdings. Dit opdat alle aandeelhouders medisch specialisten als DGA zijn aan te merken. 4.5. Net als in de MSB maatschap, wordt de deelgerechtigdheid in de MSB-BV gebaseerd op gewerkte dagdelen in de MSB-BV. De uitoefening van zeggenschap vindt hierdoor plaats naar rato van aandelen en dus gewerkte dagdelen. Immers, de aandelenverhouding bepaalt de stemgerechtigdheid, via het stemrecht wordt de zeggenschap in de Algemene Vergadering uitgeoefend. 4.6. In het model is ervoor gekozen dat aan- en verkoop van aandelen plaatsvindt via de MSB- BV. Hierdoor hoeven vertrekkers en nieuwkomers niet met elkaar te onderhandelen en houdt de MSB-BV een directe grip op krimp en uitbreiding en met de keuze van nieuwe aandeelhouders. 4.7. Doordat aandelen van de MSB-BV niet stemgerechtigd zijn (zie art. 18 lid 2 van de Statuten) vindt geen wijziging in stemrecht van de blijvende aandeelhouders plaats bij iedere transactie. 4.8. In een BV kan winst gedifferentieerd worden verdeeld, maar dat vereist wel dat er statutair verschillende soorten aandelen met verschillende winstrechten in het leven worden geroepen. Daarmee zou de MSB-BV te complex worden en veel juridisch onderhoud behoeven. In dit model is gekozen voor een andere opzet. De gedifferentieerde beloning vindt plaats via managementvergoedingen. Dit verloopt als volgt. De MSB-BV sluit een samenwerkingsovereenkomst met het ziekenhuis. Daarin wordt overeengekomen dat de MSB-BV medisch specialistische werkzaamheden in het ziekenhuis verricht, en dat de MSB- BV daarvoor een vergoeding ontvangt. De MSB-BV sluit een managementovereenkomst met de Aandeelhouder (personal holding van de medisch specialist). Daarin wordt overeengekomen dat de medisch specialist werkzaamheden verricht in het ziekenhuis ten behoeve van de MSB-BV. De MSB-BV betaalt de Aandeelhouder (personal holding) daarvoor een managementvergoeding. De Aandeelhouder (personal holding) heeft een arbeidsovereenkomst met de medisch specialist (DGA) en betaalt hem een salaris. De managementvergoeding die de MSB-BV aan de Aandeelhouder betaalt kan worden gedifferentieerd, bijvoorbeeld per Organisatorische Eenheid en per fte, conform een gezamenlijk overeengekomen verdeelmodel. De managementvergoeding is geen winstuitkering door de MSB-BV, maar een betaling door de MSB-BV voor verleende diensten. 4.9. De managementvergoeding volgens dit model komt als volgt tot stand. De Algemene Vergadering stelt verdeelafspraken vast, op basis waarvan omzet en kosten worden toegerekend aan de verschillende organisatorische eenheden. Jaarlijks wordt door het bestuur per organisatorische eenheid een resultaat begroot. Op basis van het begrote resultaat wordt per Organisatorische Eenheid en per fte het voorschot op de managementvergoeding bepaald. Op basis van de jaarrekening wordt achteraf de definitieve managementvergoeding vastgesteld volgens dezelfde systematiek. Pagina 3 van 5
5. Geen individuele overeenkomst ziekenhuis 5.1 Gebleken is dat er behoefte bestaat vanuit diverse ziekenhuizen aan meer instrumenten tot aansturing van medisch specialisten vrij beroepsbeoefenaren om zo effectiever eindverantwoordelijkheid van zorg te kunnen leveren. Deze behoefte wordt mede ingegeven door de concept Wet kwaliteit, klachten en geschillen zorg (Wkkgz). 5.2 Artikel 4 lid 1b van de Wkkgz bepaalt: Indien de zorgaanbieder een instelling is, doet hij slechts zorg verlenen door zorgverleners of opdrachtnemers met wie hij, tenzij sprake is van een privaatrechtelijke of publiekrechtelijke dienstbetrekking, een schriftelijke overeenkomst heeft gesloten die waarborgt dat zij zich bij hun werkzaamheden laten leiden door de op de zorgaanbieder rustende wettelijke verplichtingen en de regels die de zorgaanbieder heeft vastgesteld omtrent de zorgverlening. 5.3 Aan dit schriftelijkheidsvereiste is in het model tegemoet gekomen middels artikel 1.10 van de model samenwerkingsovereenkomst fiscaal niet transparant. Met artikel 6.1 en 6.5 van de aandeelhoudersovereenkomst worden de aandeelhouders gebonden aan de in de samenwerkingsovereenkomst gemaakte afspraken. 5.4 Wij adviseren vooralsnog geen individuele overeenkomst aan te gaan met het ziekenhuis, omdat wij geen zekerheid hebben over de fiscale beoordeling ervan. 6. Reglement praktijkwaardering 6.1. Zoals wordt aangegeven in artikel 4.3 van de Aandeelhoudersovereenkomst, bepaalt het Reglement praktijkwaardering de wijze waarop de waardering van in te brengen activa en passiva plaatsvindt, zowel bij oprichting van de MSB-BV als bij latere toe- of uittreding door Aandeelhouders. Een reglement is noodzakelijk omdat de aandelen- en goodwilltransacties verlopen via de MSB-BV. Hierdoor hebben de aandeelhouders grip op de bepaling van de prijs daarvan. 6.2. De prijs van de aandelen wordt bepaald door de balanspositie van de MSB-BV op het moment van de aandelenoverdracht. Het Reglement praktijkwaardering bepaalt de wijze waarop de ingebrachte activa (bezittingen) en passiva (schulden) worden gewaardeerd, voor het geval dat een toetreder deze inbrengt. In te brengen activa kunnen zijn: inventaris en liquiditeiten. Inventaris kan worden ingebracht op basis van de restwaarde op de balans van de inbrengende maatschap. Inbreng van liquiditeiten vindt plaats op basis van een liquiditeitsbegroting naar rato van aandeelhouderschap en liquiditeitsbehoefte van de MSB-BV. De inbreng per aandeelhouder zal gelijk moeten zijn. Met bepaling van liquiditeitsinbreng kan rekening worden gehouden met de inbreng van inventaris. 6.3. Aangezien de goodwill wordt voorbehouden in de personal holdings, en niet wordt ingebracht op de aandelen in de MSB-BV, hoeft de goodwill niet te worden gewaardeerd in het kader van aandelentransacties. Wij adviseren echter, dat de verrekening van goodwill plaatsvindt via de MSB-BV opdat de aandeelhouders grip hebben op bepaling van de hoogte daarvan. Wij adviseren dan ook in het Reglement Praktijkwaardering een hoofdstuk goodwill op te nemen. Dat hoofdstuk voorziet erin dat toetreders (en aandeelhouders die een hogere fte factor krijgen) - naast de prijs voor de aandelen - een goodwillsom aan de MSB-BV betalen, en dat uittreders (en Pagina 4 van 5
aandeelhouders die een lagere fte factor krijgen) - naast de prijs voor de aandelen - tevens een goodwillsom ontvangen van de MSB-BV. 6.4. De voorwaarden waaronder dergelijke goodwillbetalingen plaatsvinden, dienen uiteraard zorgvuldig te worden geformuleerd. Daarbij dient onder meer rekening te worden gehouden met het risico dat er in één keer een groot aantal goodwillsommen moet worden uitbetaald. Voor dat geval dient de goodwillregeling een beschermingsclausule te bevatten op grond waarvan de goodwillbetalingen kunnen worden aangepast of opgeschorst, zodat de MSB-BV niet in moeilijkheden komt. 6.5. Goodwill kan of ineens worden verrekend of op basis van een in- en uitverdienregeling. Zie voor in- en uitverdienen de gelijknamige factsheet op www.integralebekostiging2015.nl. Bij goodwillverrekening ineens zal ofwel een rekenmethode moeten worden opgenomen, ofwel de instantie moeten worden vermeld, die de waarde telkens bepaalt. Als een rekenmethode wordt opgenomen, kan het bestuur de goodwill telkens op basis daarvan bepalen. Als geen rekenmethode wordt opgenomen, kan de bepalende instantie niet het bestuur zijn of een ander orgaan vanuit de MSB-BV. Dit kan bijvoorbeeld via bindend advies door de OMS plaatsvinden. 6.6. Het is mogelijk voor geschillen bij praktijkwaardering: - ofwel niets in dit reglement nader te bepalen waardoor de geschillenregeling in de aandeelhoudersovereenkomst van toepassing is; - ofwel bij geschillen over goodwill de OMS bindend advies uit te laten brengen en bij geschillen over de intrinsieke waarde deze eveneens bij bindend advies te laten vaststellen bijvoorbeeld door een externe registeraccountant. 7. Fiscale toets Wij adviseren de gekozen ondernemingsstructuur voor te leggen aan de eigen fiscaal adviseur of aan de belastingdienst, vanwege de volgende vragen. 1. Is de gekozen inbreng zonder onder handen werk en goodwill te kwalificeren als materiële onderneming, waardoor gebruik te maken is van de bedrijfsfusiefaciliteit van artikel 14 Wet Vpb (geruisloze inbreng van holding naar MSB-BV)? 2. Kan de winst vrijwel volledig worden uitgekeerd als managementvergoeding zoals is bepaald in artikel 5 lid 3 van de aandeelhoudersovereenkomst? 3. Valt de managementvergoeding gegeven de onderhavige dienstverlening onder de medische vrijstelling voor de omzetbelasting? 4. Kan worden geconcludeerd dat geen sprake is van een dienstverband tussen medisch specialist en ziekenhuis, dan wel MSB-BV? In dat kader kan het raadzaam zijn dat alle aandeelhouders een VAR-dga aanvragen. 8. Vrijwaring De Orde van Medisch Specialisten heeft de grootst mogelijke zorg besteed aan de samenstelling van het model met de toelichting. Desondanks accepteert de Orde van Medisch Specialisten geen aansprakelijkheid voor eventuele onjuistheden in het model en deze toelichting, voor schade, overlast of ongemak noch voor andersoortige gevolgen die voortvloeien uit of samenhangen met het gebruik van deze toelichting. Pagina 5 van 5