Surgical Safety Checklist

Surgical Safety Checklist Noodzaak tot mentaliteitsverandering Dr. Casper Sommeling, Luc De Cock, Dimitri Dewaele, Dominique Verheyen

Doel Surgical Checklist Streven van de WGO om de veiligheid van de patiënten in de ziekenhuizen tijdens een ingreep te verhogen Streven van de Belgische Overheid de veiligheid in de ziekenhuizen te verbeteren Vertaling naar lokaal niveau, met mogelijkheid om de lijst aan te passen aan de lokale omstandigheden 21/06/12 2 Icuro, Brussel

Hoe de effectiviteit controleren? Impact op morbiditeit/mortaliteit? Beoordeling van mate van invullen van de checklist? Meetbare verandering in verhouding binnen het operatieteam? Verminderen van aantal problemen ( issues) tijdens de ingreep? Invloed van pre- en postoperatieve zorg? 21/06/12 3 Icuro, Brussel

Impact op morbiditeit/mortaliteit? 21/06/12 4 Icuro, Brussel

Impact op morbiditeit/mortaliteit? 21/06/12 5 Icuro, Brussel

...dit onderzoek toonde een daling van de postoperatieve morbiditeit en mortaliteit met meer dan één derde! Haynes et al. A Surgical Safety Checklist to Reduce Morbidity and Mortality in a Global Population. New England Journal of Medicine 360:491-9. (2009) 15 maart 2012

Impact op morbiditeit/mortaliteit? Bevestiging bevindingen Nederland SURPASS: 1/2 minder mortaliteit, 1/3 minder complicaties in zes ziekenhuizen* Indirect: voorkomen van vermijdbare incidenten, waarvoor arts kan worden aangesproken (vb. SURPASS, Nederland: 1/3 minder claims in zes ziekenhuizen)** * De Vries EN et al.development and validation of the SURgical PAtient Safety System (SURPASS) checklist. Qual Saf Health Care 2009;18:121-126 ** De Vries et al. Prevention of surgical malpractice claims by use of a surgical safety checklist. Ann Surg. 2011 Mar;253(3):624-8. 15 maart 2012

Impact op morbiditeit/mortaliteit? Moeilijker aantoonbaar op lokaal niveau Is wel de uiteindelijke reden voor het invoeren van een Checklist Nadruk moet daarnaast ook liggen op een verbetering van de communicatie tussen de teamleden (veranderingen in de gezagsverhoudingen) Ook belang van pre- en postoperatieve zorg als integrale factor voor invloed op morbiditeit en mortaliteit 15 maart 2012

Surgical Safety Checklist Ons verhaal

Checklist Waregem Eerste versie ingevoerd op 2 mei 2011, bij het openen van het nieuwe OK-complex Op basis van initiatief collega chirurg (lid van Concilium Chirurgicum) Eén extra element op afdeling, voor overbrenging naar OK Geeft patiënt toestemming voor de ingreep? Gekende allergie? Is identificatiebandje correct? Double check bij aankomst op OK Geen Sign-out voorzien 21/06/12 10 Icuro, Brussel

21/06/12 11 Icuro, Brussel

Checklist Waregem Rudimentaire versie Bij introductie van de eerste Checklist werd korte handleiding bijgevoegd Geen speciale bijscholing Geen bewuste opvolging Eerste evaluatie in juni 2011 21/06/12 12 Icuro, Brussel

Eerste analyse (juni 2011) 757 Checklists Bij 3% van de 757 ingrepen geen checklist aanwezig Slechts 25 % van de checklists is correct ingevuld (185/735) Bij 54 % GEEN double-check door de OK coördinator 52% NIET of onvolledig ingevuld " Voor inductie anaesthesie (verpleegkundige en anesthesist) 75% NIET of onvolledig ingevuld "Time Out procedure (verpleegkundige, anesthesist en chirurg)!! 90 % correct ingevuld door de verpleegkundigen op de afdeling 21/06/12 13 Icuro, Brussel

Conclusie eerste analyse Onvoldoende aandacht aan het invullen van de Checklist door: Onvoldoende bekendheid Onvoldoende voorbereiding Onvoldoende aandacht Onvoldoende omkadering Onvoldoende opvolging 21/06/12 14 Icuro, Brussel

Herwerken Checklist Gestart in oktober 2011 Trage en moeizame procedure (samen met hoofd OK, kwaliteitscoördinator en anesthesisten) In eerste instantie werd Checklist verder uitgebreid (Signout procedure) In tweede instantie werd een luik toegevoegd om in te vullen bij het verlaten van de recovery Ondertussen bleken de 19 items van WGO en FOD VVL vereist 21/06/12 15 Icuro, Brussel

Herwerken Checklist Aanpassen lay-out (nu recto-verso) Items voor overdracht van recovery naar verpleegafdeling (o.a. nazicht decubitus) Mogelijkheid problemen apart te noteren Bespreking binnen de chirurgische groep Bespreking met de anesthesisten Goedkeuring Ethische Commissie Uiteindelijk versie klaar op 9/1/2012 Ingevoerd op 16/1/2012 Begeleid door uitvoerige handleiding 21/06/12 16 Icuro, Brussel

!! Correct(Site,!Correct(Procedure,!Correct(Patient!Surgery!!!!!! Identificatie!!!!Patiënt! Standaarden:! Zijn!alle!documenten!beschikbaar?! Anaesthesie!Safety!Check!! Voor!aankomst!van!patiënt!in!OK! Door!verpleegkundige!van!de!afdeling! Telling!compressen! Vochtbalans! spoeling! Bij!het!verlaten!van!de!recovery! Door!recoveryverpleegkundige! Double!Check!door!OK3!Coördinator!bij! aankomst!in!ok!!!!!!! Versie!14/01/12! 21/06/12 17 Icuro, Brussel

!!Voor!inductie!van!de!anaesthesie!(Time3Out)! Door!zaalverantwoordelijke!en!anaesthesist! Voor!incisie!in!de!huid!(Time3Out)! Zaalverantwoordelijke,!anaesthesist!en!chirurg! De!verpleegkundige!bevestigt!mondeling:!!! Anticiperen!op!kritische!punten! Door!chirurg,!anaesthesist,!verpleegkundige!!!!!!!!!!!!! 21/06/12 20 Icuro, Brussel

Strategie Ingevoerd op alle verpleegafdelingen per 16/1/2012 Brief met uitleg én uitvoerige handleiding opgestuurd aan personeel OK en geneesheren, actief op OK Ingevoerd voor alle ingrepen/alle operatiezalen De eerste week aanwezigheid s morgens van de arts op alle operatiezalen voor nadere toelichting Regelmatige opvolging door arts 21/06/12 21 Icuro, Brussel

Opmerkingen bij de introductie Als we deze lijst moeten invullen, moeten we de operatiedag wel verlengen! Wie moet wat invullen? Extra vakken noodzakelijk? Vak voor compressen is niet duidelijk! 21/06/12 22 Icuro, Brussel

Verder beleid Op 15/3 en 22/3/2012 voordracht met uitleg voor afdelingsverpleegkundigen (in vier groepen) Schetsen van de ontwikkeling van de checklist in historisch perspectief Leggen van het verband met patiëntveiligheid en cultuuromslag (no blame cultuur) 21/06/12 23 Icuro, Brussel

Opmerkingen tijdens het gebruik Aanwezigheid van de chirurg bij de installatie Bij het verlaten van de recovery nazicht op drukpunten/decubitus door recoveryverpleegkundige en afdelingsverpleegkundige Is patiënt nuchter 21/06/12 24 Icuro, Brussel

Tussentijdse analyse maart 2012 Periode 1/3/2012-23/3/2012 796 patiënten op operatieafdeling 168 pijnkliniek 122 interne (gastroscopie; colonoscopie; cardioversie) 506 patiënten voor ingreep 13 patiënten zonder naamklever 10 patiënten met oude (beperktere) Checklist Analyse op 483 formulieren 21/06/12 25 Icuro, Brussel

Analyse maart 2012 Voor aankomst van patiënt in OK Door verpleegkundige van de afdeling Geeft patiënt toestemming voor ingreep? JA: oproepen patiënt naar OK NEE: contacteer de chirurg Gekende ALLERGIE? Nee Ja; noteer Identificatiebandje patiënt correct? Ja: patiënt kan naar het OK Nee: in orde brengen. Volledig ingevuld 75,4% Paraaf OK-coördinator 78,9% Double Check door OK- Coördinator bij Paraaf & initialen Verpleegkundige: OK Coördinator: 21/06/12 26 Icuro, Brussel

Analsye maart 2012 Volledig ingevuld (8 items) 49,1% 6-8 items ingevuld 85,7% Risico bij intubatie 53,9% Risico op bloedverlies 50,5% 21/06/12 27 Icuro, Brussel

Analyse maart 2012 Volledig ingevuld 49,5% Volledig ingevuld 36,2% Volledig ingevuld 40,2% Volledig ingevuld 53,4% 21/06/12 28 Icuro, Brussel

Analyse maart 2012 Volledig (6 of 7 items) ingevuld 16,8% Postoperatief blad ingevuld 36,2% Paraaf aanwezig 72,5% 21/06/12 29 Icuro, Brussel

Analyse maart 2012 Geneesmiddelen voor urgentie Nazicht drukpunten/decubitus Rapporteren postoperatief blad Melding problemen Bij het verlaten van de recovery Door recoveryverpleegkundige en afdelingsverpleegkundige Paraaf & initialen recoveryverpleegkundige Volledig ingevuld 72,5% 21/06/12 30 Icuro, Brussel

Conclusies maart 2012 Sign-in wordt goed opgevolgd (75,4% volledig) Time-Out anaesthesie wordt goed opgevolgd (> 6 items ingevuld bij 85,7%) maar, items risico bij intubatie en risico op bloedverlies worden te weinig nagevraagd 21/06/12 31 Icuro, Brussel

Conclusies maart 2012 Luik Time-Out chirurgie kan beter (slechts 21,5% volledig) Vragen over aanwezigen in de zaal, identificatie van patiënt, de ingreep, de plaats van de ingreep en de installatie worden slechts in 49,5% ingevuld De vragen voor de chirurg worden slechts in 36,2% ingevuld De vragen voor de anaesthesist in 40% De vragen voor de verpleegkundigen in 53,2% 21/06/12 32 Icuro, Brussel

Conclusies maart 2012 De Sign-out wordt relatief slecht ingevuld (volledig slechts in 6,2%) De paraaf van de zaalverantwoordelijke is in 81,2% aanwezig Procedure op de recovery verloopt beter: 72,5% ingevuld 21/06/12 33 Icuro, Brussel

Volgende stappen Verder aanpassen van de checklist Feedback aan de anaesthesisten, chirurgen en operatieverpleegkundigen Herevaluatie in juni 2012 Opstellen van enquête 21/06/12 34 Icuro, Brussel

Aanpassing Checkclist Verzoek van anaesthesist om item toe te voegen: Is patiënt nuchter? Mogelijkheid om te kunnen kiezen tussen Ingreep onder lokale anaesthesie of niet Creëeren van hokjes voor ieder item Item Werd bloed besteld? werd weggelaten 21/06/12 35 Icuro, Brussel

Checklist versie mei 2012 Besproken op de Medische Raad Introductie op 16 mei 2012 mét begeleidende brief over analyse van maart 2012 én aangepaste handleiding 21/06/12 36 Icuro, Brussel

Tussentijdse analyse juni 2012 Periode 1/6/2012-15/6/2012 (wordt nog met één week verlengd) 458 patiënten op operatieafdeling 76 pijnkliniek 82 interne (gastroscopie; colonoscopie; cardioversie) 300 patiënten voor ingreep 1 patiënt zonder naamklever 2 patiënten met oude versie Checklist 2 patiënten niet traceerbaar Analyse op 295 formulieren 21/06/12 37 Icuro, Brussel

Analyse juni 2012 Volledig ingevuld 93,56% (75,36%)* Paraaf OK-coördinator 95,6% (78,9%)* *Resultaten maart 2012 21/06/12 38 Icuro, Brussel

Analyse juni 2012 Voor ingrepen, niet onder lokale anaesthesie, volledig ingevuld 177/252=70,2% NB Vooral laatste twee items scoren minder goed; resp. 73,4 en 71,4%) 21/06/12 39 Icuro, Brussel

Analyse juni 2012 Volledig ingevuld 73,9% (49,5%)* Volledig ingevuld 57% (36,2%)* Volledig ingevuld 62,7% (40,2%)* Volledig ingevuld 75,3% (53,4%)* *Resultaten maart 2012 21/06/12 40 Icuro, Brussel

Analyse juni 2012 Volledig ingevuld 31,9% (6,2%)* *Resultaten maart 2012 21/06/12 41 Icuro, Brussel

Analyse juni 2012 Volledig ingevuld 88,8% (72,5%) *Resultaten maart 2012 21/06/12 42 Icuro, Brussel

Analyse juni 2012 Verbetering van percentage gescoorde items (statistisch significant??) Progressieve bewustwording van belang van checklist Oppassen, dat invullen van checklist niet puur administratief is Artsen moeilijker beïnvloedbaar 21/06/12 43 Icuro, Brussel

Nabije toekomst Enquête Electronische versie Integratie in EPD 21/06/12 44 Icuro, Brussel

Dank U voor Uw aandacht! 21/06/12 45 Icuro, Brussel