Functioneringsgesprekken Algemene gesprekstechnieken Dirk Vandecruys Behoud het psychologisch evenwicht Werk met het verhaal van de betrokkene en bouw hierop verder Verdedig niet, leg niet constant uit ( Kom( maar eens op mijn knie, ik zal het je eens uitleggen-sfeer sfeer ) Forceer niet dwingend Stel geen suggestieve vragen of vragen in de hoop een bepaald antwoord te krijgen 1
Wees voldoende appreciërend rend De ander moet geloven dat je het goed met hem voor hebt Om open te staan voor feedback, is er een zekere relatie nodig Enkel negatieve of enkel positieve feedback verliest op de duur z n z n waarde (het is toch altijd goed of het is toch altijd slecht) Wees eerlijk Luister actief Luister met heel je lichaam Herhaal wat de ander zegt (geef aandacht en ruimte) Begrijp wat de ander zegt (stel verduidelijkingsvragen) ) en toon dit (herhaal in eigen woorden) Houd rekening met wat de ander zegt (doe er iets mee) Laat stiltes er zijn, vul ze niet te snel zelf in Reik niet te snel oplossingen aan, bedenk ze samen 2
Stel de juiste vragen Stel open vragen (WWWH( WWWH) ) (de ander voelt zich ernstig genomen, geeft nieuwe informatie) Stel geen suggestieve of sturende vragen Durf door te vragen (bv. soms is de herhaling van het laatste woord voldoende, of: wat bedoel je precies?) Volg de feedbackregels Geen oude koeien, direct, niet laten aanslepen Op de bal, niet op de man Rechtstreeks, face to face, niet via via Wees concreet, niet vaag of veralgemenend Gebruik IK -boodschappen (ik denk, voel, merk, weet, interpreteer, fantaseer ) ) en geef het effect van het gedrag van de ander weer Geef feedback op gedragsniveau Maak je punt, wees duidelijk, draai niet rond de pot Kies geschikte plaats en tijdstip 3
Durf ingrepen doen op procesniveau Communicatie = inhoud (wat er gezegd wordt) + relatie (hoe) Bv. Ik merk dat het gesprek hier vastloopt Bv. We zijn in een welles-nietes spelletje beland Durf ook kritiek geven Wat? Zeg wat voor u het probleem is geef de ernst ervan aan maak van uw probleem ook het probleem van de ander Waarom? Kijk naar de redenen voor het gedrag zoek samen naar mogelijke oorzaken Oplossingen? Vraag naar mogelijke oplossingen doe zelf suggesties zorg ervoor dat het probleem zich later niet kan herhalen Wederzijdse afspraken? Zeg waartoe u zich engageert en vraag de ander waartoe hij zich engageert; spreek duidelijk af Opvolging? Spreek af hoe de opvolging gebeurt 4
Durf emoties een plaats geven Benoem weerstanden als je ze denkt te zien, vraag of de kern van de boodschap begrepen is Begin niet onmiddellijk te troosten, gerust te stellen of te verzachten Maak het gezegde acceptabel: beperkte, beschrijvende en bruikbare informatie Diep uit wat er aan de hand is. Geef tijd en geduld. Gebruik geen dooddoeners (Het zal vanzelf wel over gaan ) Omgaan met zwijgers Laat de betrokkene zich goed voorbereiden Zorg voor een goede gesprekssfeer Maak de ontremmingsronde lang genoeg Stel open vragen Tracht vanuit kleine antwoorden door te vragen Herhaal de laatste woorden Leg de lat niet te hoog van in het begin de diepgang in het gesprek kan nog groeien Geef positieve feedback over de graad van openheid (als je dit werkelijk vindt) Tracht eventueel het stil zijn te benoemen 5
Omgaan met veelpraters Noem hen bij de naam ter onderbreking Stel niet te veel open vragen, eerder gesloten vragen Benoem voldoende snel het proces: Ik merk dat je steeds uitwijdt. Zeg welk effect dit op je heeft (ik word ongeduldig, kan niet meer goed luisteren, verlies aandacht ). Kijk of de ander het erkent en zoek samen naar oplossingen. Bewaak deze oplossingen tijdens het gesprek. Breng de betrokkene terug bij het onderwerp door dingen te parkeren naar een ander tijdstip of een andere bespreking Bedenk Gedacht is nog niet gezegd Gezegd is nog niet gehoord Gehoord is nog niet begrepen Begrepen is nog niet ingestemd Ingestemd is nog niet toegepast 6