Vragen Productontwikkeling 3EM Les 2 Ergonomie & fietshouding Zijn er nog vragen over voorgaande lessen?? Paul Janssen 2 Inleiding Wat verstaan we onder ergonomie? Studie van aanpassingen en optimalisaties van technische hulpmiddelen en de werkomstandigheden van de mens in relatie met de omgeving en rekening houdend met zijn/haar fysische beperkingen en gedragskenmerken Inleiding Hoe pakken we dit als ontwerper aan? - door de ergonomische facetten reeds in een vroeg stadium van de ontwerpfase mee in rekening te brengen van de ontwerper - Ontwerpen van een eindproduct dat een grote mate van tevredenheid en levenskwaliteit nastreeft voor de gebruiker 3 4
Interactie tussen mens <> omgeving <> machine - menselijke zintuigen zijn sensoren - interpreteren van signalen gebeurt door de hersenen - reactie = (intelligente) handeling: meestal spierkracht Interactie tussen mens <> omgeving <> machine Een product moet zo worden ontworpen dat de persoon die er interactie mee heeft slechts één logisch correcte handeling kan uitvoeren. 5 6 Mens-machine model Nota: het begrip machine kan breed worden geïnterpreteerd, denk hierbij aan een auto, boormachine, hefkraan, loopband, verpakkingsmachine, koffiezet, mp3-speler, enz... Menselijke sensoren Menselijke sensoren Zicht = visuele waarneming (storende invloeden: reflecties, ) Gehoor = auditieve waarneming (20 Hz 20000 Hz) Gevoel = waarnemen van prikkels (warm, koud, trillingen, ) 7 8
Menselijke reactie Menselijke reactie nemen van beslissingen Tegenstrijdige signalen vragen om langere reactietijden Te vermijden! => enkelvoudige reactietijd steeds op eenzelfde manier reageren op een signaal = snel Menselijke reactie Menselijke reactie leveren van de nodige spierkracht Sterk afhankelijk van de positie van de persoon (staand, liggend) Richting en tijdsduur van de te leveren kracht bepaalt comfort => Zorgen voor optimale kracht- of momentoverbrenging => Goede en comfortabele vormgeving van bedieningselementen => keuzereactietijd reactie op basis van verschillende signalen = kiezen = trager 9 10 Fietsergonomie Ergonomie van een ligfiets Bij ontwerpen van ligfietsen is een goede krachtoverbrenging zeer belangrijk (= minimum energieverlies) Informatie Waar vinden we nog relevante informatie? - NBN EN 1005 Veiligheid van machines Menselijke fysieke belasting http://www.dinbelg.be/volwassenentotaal.htm http://members.home.nl/vd.kraats/ligfiets/pedal.html 11 12
1 Vul het mens-machine model in voor het uitvoeren van volgende acties: - koffie zetten met een Senseo machine - een mp3tje afspelen op je gsm - fietsen tussen 2 paaltjes 2 Je ontwerpt een picknic tafel. Bepaal de optimale afmetingen voor volwassen mannen/vrouwen. - hoogte zitbank - hoogte tafelblad - afstand zitblad tot zijkant tafelblad - breedte van de bank voor 3 personen Zie: http://www.dinbelg.be/volwassenentotaal.htm 13 14 3 Teken in CAD (inventor) in het sagittale vlak een model van een persoon op een ligfiets. Houd rekening met de afmetingen van een gemiddelde volwassen persoon. Zorg dat de scharnierpunten in de gewrichten kunnen bewegen. 4 Zoek info over de optimale positie van een volwassen persoon op een ligfiets. Volgende website en vermelde links geven zeker uitgebreid nuttige info: http://members.home.nl/vd.kraats/ligfiets/pedal.html Zoek minstens 10 belangrijke aandachtspunten + uitleg/motivatie die ervoor zorgen dat de vormgeving van de ligfiets optimaal wordt aangaande krachtoverbrenging. 15 16
5 Maak een studie (ruwe schets) van een mogelijk model van de ligfiets, rekening houdend met de optimale vormgeving aangaande krachtoverbrenging en ergonomie. Gebruik het eerder gemaakt model van de volwassen persoon. Duid alle belangrijke maten aan waarmee je rekening dient te houden bij de uitwerking van de fiets. 6 Zoek minstens 5 belangrijke aandachtspunten + uitleg/motivatie die ervoor zorgen dat de vormgeving van de stuurinrichting van de ligfiets optimaal wordt uitgevoerd. 7 Waar kies je de positie van het scharnierpunt van de stuurinrichting? Waarom? Bespreek. 17 18