320756 Beslisdocument college van Peel en Maas Document openbaar: Ja Documentnummer: 1894/2012/115068 Besluitnummer: 40 7b Onderwerp: aanbesteden hulp bij het huishouden Advies: 1. Instemmen met het voorliggende bestek Huishoudelijk Werk 2013-2017 2. De Raad voorstellen de basistarieven volgens de Wet Basistarieven Hulp bij het huishouden vast te stellen overeenkomstig bijgevoegd raadsvoorstel 3. Het afdelingshoofd Maatschappelijke Opvang van de gemeente Venlo mandateren tot gunningverlening Besluit van het college Peel en Maas: volgens advies aangehouden anders, namelijk: Ondertekening gemeentesecretaris, datum: drs. H. Mensink
Documentnummer: 1894/2012/115068 Besluitnummer: Adviesnota Onderwerp aanbesteden hulp bij het huishouden Advies 1. Instemmen met het voorliggende bestek Huishoudelijk Werk 2013-2017 2. De Raad voorstellen de basistarieven volgens de Wet Basistarieven Hulp bij het huishouden vast te stellen overeenkomstig bijgevoegd raadsvoorstel 3. Het afdelingshoofd Maatschappelijke Opvang van de gemeente Venlo mandateren tot gunningverlening Inleiding: Op 3 juli 2012 heeft u ingestemd met het bestuurlijk kader voor de aanbesteding van hulp bij het huishouden. Deze aanbesteding wordt door 7 Noord-Limburgse gemeenten (Peel en Maas, Horst aan de Maas, Venlo, Venray, Gennep, Beesel en Bergen) gezamenlijk uitgevoerd. In de afgelopen periode heeft de consultatierond met marktpartijen plaatsgevonden en mede op basis van deze input ligt nu het programma van eisen/bestek ter vaststelling voor. U heeft gekozen voor het Zeeuws model van aanbesteden. Met dit model contracteren de gemeenten alle partijen die de prijs accorderen en voldoen aan de kwaliteitsregels. Sturing op de prijs is van belang, omdat er op het budget hulp bij het huishouden een financiële taakstelling voor 2013 rust. Er worden raamovereenkomsten afgesloten met diverse partijen. De raamovereenkomst betekent dat levering van een product/dienst pas geschiedt op basis van een afgegeven indicatie en keuze van klant voor een partij. Er worden dus geen aantallen uren met partijen vastgelegd. Dit is ook van belang in het kader van de gewenste ontwikkelingen naar meer algemene, collectieve voorzieningen in de komende periode. Wijzigingen ten opzichte van het bestuurlijk kader van 3 juli 2012: 1.1 Schoonmaak/cao Bij uw besluit van 3 juli 2012 is als uitgangspunt gehanteerd het uitzetten van een perceel schoonmaak. Achterliggende gedachten waren: - Door het perceel als schoonmaak te benoemen, kunnen partijen die de CAO schoonmaak hanteren, inschrijven. Dit beoogd een aanzienlijke kostenreductie. - Daar waar in de praktijk gesproken wordt over huishoudelijke zorg, is het in beginsel de bedoeling het schoonmaken van het huis. Daarmee wordt de kern van het product beter benaderd. In de maanden juli/augustus 2012 hebben onderhandelingen over de CAO schoonmaak plaatsgevonden, deze hebben ertoe geleid dat het prijsverschil tussen cao schoonmaak en cao thuiszorg minimaal is, en derhalve geen kostenbesparing oplevert. Daarbij hebben de zorgaanbieders zelf ook de functies voor huishoudelijke hulp inmiddels grotendeels teruggebracht naar het lagere salarisniveau. 1.2 inzet pgb/alfahulp Uit de consultatieronde met marktpartijen is de mogelijkheid van inzet van een pgb (persoonsgebonden budget) voor alfahulp naar voren gekomen. Dit is een construct waarbij de klant bij de indicatiestelling kiest voor een pgb/alfaconstruct en zelf contact legt met aanbieder van zijn keuze. De cliënt ondertekent een zgn. actie van sessie waarmee formeel geregeld wordt dat deze kiest voor juridisch werkgeverschap De aanbieder arrangeert de totstandkoming van het contact tussen alfahulp en cliënt. De noodzakelijke taken die voortvloeien uit dit werkgeverschap worden door de aanbieder van keuze uitgevoerd. Collegevoorstel Gemeente Peel en Maas 1894/2012/115068 Pag. 2 van 7
Op deze wijze kan op een effectieve wijze vorm gegeven worden aan een kostenreductie en wordt bovendien vorm gegeven aan de kantelingsgedachte van de WMO door de eigen verantwoording die de klant heeft als formeel werkgever van de alfahulp. Uit navraag bij de huidige grote zorgaanbieders blijkt ook dat een belangrijk deel van de voormalige alfahulpen terug in dit construct wil. Verschil met de oude alfahulp van voor 2010 is: - Er wordt een pgb verstrekt en klant vraagt dan een alfahulp bij een van de aanbieders, waar het voorheen ging om aanbieden van alfahulp in zorg en natura; - de zorgaanbieder biedt de alfahulp aan, draagt zorg voor het werkgeversdeel (maar cliënt blijft formeel werkgever), en biedt cliënt vervanging bij vakantie/ziekte; - vooraf wordt het bedrag dat de alfahulp per uur ontvangt op een minimum vastgesteld. 1.3 omschrijving van de te leveren producten In de productomschrijving willen we tot uitdrukking brengen dat het gaat om voorzieningen die gericht zijn op het reinigen van de woning en aanvullende werkzaamheden. Waar veelal gesproken wordt over huishoudelijke zorg gaat het feitelijk om het reinigen van de woning. Vandaar dat nu gekozen wordt voor de termen huishoudelijk werk. Overigens wordt zowel in het bestek, als straks in de raamovereenkomsten nadrukkelijk omschreven wat hiervoor geleverd dient te worden. In de komende periode is ook in overweging welke producten voorliggend, dan wel algemeen kunnen worden. In dit licht is het goed de producten te omschrijven als datgene waar het daadwerkelijk om gaat. Te gunnen percelen en prijsstelling: Op basis van de input uit de consultatierondes wordt voorgesteld de volgende percelen met prijzen aan te besteden: 1. Huishoudelijk Werk 1 (poetsen, wassen, strijken, boodschappen e.d.), een uurtarief van 22,75 inclusief; 2. Huishoudelijk Werk 2 (is huishoudelijk werk 1 met aanvullend dagelijkse organisatie van het huishouden, eenvoudige psychosociale begeleiding, opvang en/of verzorging van kinderen e.d.), een uurtarief van 26,00 inclusief; 3. Bemiddelingsfunctie alfahulp (organisatie van de werkgeversrol van de klant bij de alfahulp, zorg voor bemiddeling, vervanging, verzekeren van en doorbetaling loon bij ziekte), een minimumtarief van 4,-, waarbij het minimum uurtarief dat aan de alfahulp wordt betaald op 12,80 wordt gesteld. product Prijs 2012 Berekening prijs 2013 bij ongewijzigd beleid incl. index (geraamd op 2%) Huishoudelijk Werk 1 24,68 25,17 22,75 Huishoudelijk Werk 2 27,44 27,98 26,00 Bemiddelingsfunctie incl. minimumuurloon alfahulp ---- -- 16,80 Nb. de prijzen zijn inclusief, de huidige zorgorganisaties zijn niet BTW plichtig. aanbestedingsprijs 2013 conform bestek De nieuwe uurtarieven komen voort uit de marktconsultatie en zijn zo scherp mogelijk gesteld, maar wel realistisch. Indexering vindt pas plaats vanaf 2014, conform de OVA, waartoe organisaties verplicht zijn. SROI: In het programma van eisen is opgenomen dat opdrachtnemer verplicht is om in het kader van het sociaal beleid ter bevordering van arbeidsdeelname van personen met een achterstand tot de arbeidsmarkt, minimaal 7% mensen in dienst te nemen met een achterstand tot de arbeidsmarkt, indien nieuwe medewerkers worden aangesteld. Hierbij gaat het om uitkeringsgerechtigden WWB, uitkeringsgerechtigden UWV en personen werkzaam in de vorm van gesubsidieerde arbeid. Tevens wordt opdrachtnemer verplicht mogelijkheden te bieden voor maatschappelijke stages en werkervaringstrajecten. Naast de SROI bepaling wordt opdrachtnemers ook verplicht einde 2013 10% van de huidige geleverde uren HHW 1, en einde 2014 20% van de geleverde uren HHW2, uit te voeren in de alfaconstructie (ombouw van zorg in natura naar alfahulp). Collegevoorstel Gemeente Peel en Maas 1894/2012/115068 Pag. 3 van 7
Wet basistarieven Hulp bij het Huishouden: Vanaf augustus 2012 moeten gemeenten die voornemens zijn een aanbesteding aan te kondigen (=het moment van publicatie van de aanbesteding op de aanbestedingskalender), rekening houden met deze wet. Deze wet bepaald dat de raad de basistarieven moet vaststellen voor de verschillende vormen van huishoudelijke verzorging, zijnde minimumtarieven. Doel van deze wet is te voorkomen dat er onderbetaling van de medewerkers plaats vindt. Bijgevoegd is het voorstel aan de raad ter vaststelling van de basistarieven. Overigens is door het consulteren van partijen ingezet op een reële prijsstelling en een vaste prijs, en wordt daarmee aan de intentie van de Wet voldaan. Doelstelling Het beoogde resultaat zijn raamovereenkomsten met diverse partijen die burgers compenseren in hun beperking voor wat betreft hulp bij het huishouden 1 en 2. Tevens dient daarmee een bezuinigingstaakstelling, hulp bij het huishouden 2013 e.v. gerealiseerd te worden. Relatie (programma)begroting Dit voorstel draagt bij aan de realisatie van de volgende doelstelling en uitvoeringsafspraak uit de (programma)begroting: Programma 2.2 Individuele voorzieningen en hoofddoelstelling 1: Inwoners kunnen zo lang mogelijk (zelfstandig) in hun eigen omgeving blijven leven en/of deelnemen aan het maatschappelijk verkeer via de inzet van individuele welzijns- en zorgvoorzieningen. Programma 3.3 Wonen, Welzijn en zorg hoofddoelstelling 2: Senioren en mensen met een beperking kunnen zo lang mogelijk deelnemen aan het maatschappelijke leven en 3. Burgers leven zo lang mogelijk in een zelfstandige thuissituatie. Argumenten 1.1 Binnen het bestek bestaat de mogelijkheid de Kanteling verder vorm te geven In het nieuwe contract, dat voortvloeit uit de aanbesteding, moet ruimte zijn om de Kanteling verder vorm te geven. Dit betekent o.a. dat er zoveel mogelijk inhoud wordt gegeven aan de eigen verantwoordelijkheid, eigen kracht en zelfredzaamheid van burgers. Middels een onderscheid in 3 percelen kan beter maatwerk geleverd worden (poetswerk leveren waar dit voldoende is, andere vormen van hulp bij het huishouden waar dit noodzakelijk is). Daarnaast wordt klanten door inzet van pgb/alfahulp meer aangesproken op de eigen verantwoordelijkheid, terwijl zij ondersteund worden bij de noodzakelijke taken die voortvloeien uit het werkgeverschap. Aangezien er raamovereenkomsten worden afgesloten (en er dus geen volumeafspraken worden gemaakt), bestaat de mogelijkheid om tijdens de nieuwe contractperiode algemene, collectieve voorzieningen te ontwikkelen. Er is namelijk geen afname verplichting. 1.2 Er dient een taakstelling op hbh gerealiseerd te worden In de begroting 2012 is een taakstellende bezuiniging opgenomen ( 200.000 in 2013 en 300.000 vanaf 2014) vanwege verwachte prijsvoordelen op de aanbestedingen hulpmiddelen en hbh. Alhoewel een groot deel van de bezuiniging al wordt gerealiseerd op de aanbesteding van hulpmiddelen is er nog wel een prijsvoordeel op hbh nodig. Het is dus noodzakelijk bij de nieuwe aanbesteding lagere uurtarieven vast te stellen. 1.3 De grote huidige aanbieders van hbh zullen weer meedoen met de nieuwe aanbesteding De lokale uitgangspunten WWZ (en dus ook de Wmo en Hbh) van Peel en Maas zijn gericht op vernieuwingen (innovatie) die ertoe bijdragen dat mensen zolang mogelijk in hun eigen vertrouwde omgeving kunnen blijven leven en de regie over hun eigen leven kunnen voeren. Samenwerking met de lokale partners (burgers, belangenvertegenwoordigers, informele zorg een WWZ-aanbieders) is cruciaal om te komen tot de vernieuwing en wordt als leidraad gehanteerd. Collegevoorstel Gemeente Peel en Maas 1894/2012/115068 Pag. 4 van 7
Het opnieuw contracteren van de grote maatschappelijke partners (de Zorggroep en Proteion) is daarom van belang in de samenwerking in netwerkstructuren om te komen tot vernieuwing in het sociale domein. Zowel de Zorggroep als Proteion zijn betrokken geweest bij de marktconsultatie. Deze marktconsultatie heeft uiteindelijk geleid tot de te gunnen percelen en prijsstelling. 2.1 Het is een verplichting van de raad basistarieven vast te stellen voor de verschillende vormen van huishoudelijke hulp Op grond van het initiatiefwetsvoorstel Leijten over basistarieven in de hulp bij het huishouden moeten gemeenten basistarieven voor verschillende vormen van hbh vaststellen op basis van reële kostprijzen. Vanaf augustus 2012 moeten gemeenten hiermee rekening houden met deze wet. Dit geldt alleen voor nieuwe aanbestedingen. De tekst van de wet bepaalt dat de gemeenteraden van de gemeenten de basistarieven moeten vaststellen. 3.1 Er is een strakke planning Het nieuwe contract gaat in op 1-1-2013. De planning om een en ander voor die tijd geregeld te krijgen is strak, maar moet haalbaar zijn. Om zo snel en efficiënt mogelijk te kunnen werken wordt voorgesteld mandaat te verlenen aan het afdelingshoofd Maatschappelijke opvang van de gemeente Venlo om de gunning te tekenen. De raamovereenkomsten die met de zorgaanbieders worden afgesloten worden door elke gemeente afzonderlijk getekend. Financiën Op het budget Hulp bij het Huishouden rust een financiële taakstelling voor 2013 en verder. Voor zowel de aanbesteding op Hulpmiddelen als op HbH is een gezamenlijke taakstelling opgenomen van 200.000 in 2013 en 300.000 vanaf 2014. V.w.b. de hulpmiddelen wordt in 2013 al een voordeel van 70.000 gerealiseerd. Het structurele prijsvoordeel op de WMO hulpmiddelen bedraagt ca. 200.000. De nog resterende taakstelling zal dus moeten worden gerealiseerd op de aanbesteding HbH. Het verwachte prijsvoordeel van ca. 10% is verwerkt in de conceptbegroting 2013. In de concept begroting 2013 is dit als volgt verwerkt: 2013 2014 Budget HbH 4.300.000 4.350.000 Prijsvoordeel HbH -400.000-435.000 Met de nieuwe lagere tariefstellingen wordt invulling gegeven aan de taakstelling op het budget Hulp bij het Huishouden, zoals die nu is opgenomen in de begroting 2013. De invoering van het construct pgb/alfahulp gaat financieel soelaas bieden, echter naar verwachting vanwege de ombuiging die dit het vraagt, zijn pas medio 2013 eerste voorzichtige verdiensten te zien. Bij de raming is uitgegaan van het huidige klantenbestand. Dit is echter een onzekere factor, omdat er sprake is van compensatieplicht, het college moet een burger compenseren in zijn hulpvraag. Uitgaande van de vergrijzing, hebben we te maken met een toenemende vraag naar hulp bij het huishouden. Het mag daarmee duidelijk zijn dat met alleen verlaging van de prijs van het product, we er niet zijn. Meerdere maatregelen zijn nodig om het volume van huishoudelijke hulp te beperken. U ontvangt daartoe later dit jaar een voornemen tot aanpassing van de normering hulp bij het huishouden en voornemen tot het daarop aansluitend uitvoeren van een herindicatie van de klanten. Naast deze vooral financieel gerichte overwegingen, speelt een nog belangrijker intentie die ook financiële gevolgen heeft, alhoewel deze niet het uitgangspunt zijn. In samenspraak en samenwerking met burgers en organisaties worden er processen in gang gezet om wissels om te zetten, op het terrein van zorg, hulp en ondersteuning. Gestimuleerd wordt dat burgers sociale verbanden opbouwen en onderhouden waarbinnen mensen elkaar kunnen helpen en ondersteunen. Denken en doen van gemeente en van instellingen moeten dergelijke nieuwe vitale Collegevoorstel Gemeente Peel en Maas 1894/2012/115068 Pag. 5 van 7
gemeenschapsstructuren van onderop ondersteunen en stimuleren. De verwachting is dat daarmee nieuwe vormen van omzien naar elkaar ontstaan die zorg en hulp dicht bij mensen houdt en tevens goedkoper maakt. Juridische consequenties Er wordt een nieuwe overeenkomst aangegaan m.b.t. hulp bij het huishouden. Communicatie Met de communicatieconsulent is het volgende overeengekomen: Naar de burgers zal gecommuniceerd worden nadat de gunning heeft plaatsgevonden. Op dit moment kan de burger geen duidelijkheid gegeven worden. Te zijner tijd zal dit samen met de afdeling communicatie worden opgepakt. Wel is er overleg geweest met het Regionaal Zorgvragers Overleg (RZO). Zij zijn betrokken bij het opstellen van het bestek. Uitvoering Alle regiogemeenten zijn nu aan zet om te besluiten over het bestek. Vervolgens vindt de publicatie begin oktober 2012 plaats, met als uitzicht dat in december de nieuwe contracten getekend worden. Formulering besluit t.b.v. openbare besluitenlijst Met ingang van 1 januari 2013 worden er nieuwe overeenkomsten afgesloten met aanbieders die burgers compenseren in hun beperking voor wat betreft hulp bij het huishouden. Collegevoorstel Gemeente Peel en Maas 1894/2012/115068 Pag. 6 van 7
Documentnummer: 1894/2012/115068 Besluitnummer: Collegevoorstel ROUTINGBLAD Van team: Werk, Zorg en Inkomen Portefeuillehouder: Janssen Opgesteld door: Karin Voermans-Corstjens Datum: Wijziging: 25-09-2012 14:54 Paraaf Teammanager: Als Bijlage bijgevoegd: Documentnummer: Bestek: 1894/2012/116683 Raadsvoorstel: 1894/2012/116050 Raadsbesluit: 1894/2012/116104 (van iedere bijlage het documentnummer vermelden) Overleg gepleegd met: Intern: Raf, Maike, Frank vd Vondervoort Extern: RZO Advies ingewonnen bij Advies en Control: Overleg gehad met communicatieconsulent? Meezenden Ter inzage leggen Resultaat: Resultaat: Ja Is de Wet KPB van toepassing? (zie toelichting/formulier WKPB op intranet) NEE Voorstel naar: nvt Redactionele samenvatting (in overleg met PHO/teammanager): Na vaststelling doorgeleiden naar de gemeenteraad: Raadsvoorstel basistarieven Ja (zie bijlage) JA Collegevoorstel Gemeente Peel en Maas 1894/2012/115068 Pag. 7 van 7