BEVEILIGING Beveiliger Beveiliging van objecten ex:pla n smart educational tools
Mannelijk/vrouwelijk Er bestaat in Nederland een dilemma als het gaat over het gebruik van woorden die als mannelijk en vrouwelijk geïnterpreteerd kunnen worden. We zouden consequent kunnen werken met hij/zij en zijn/haar, maar dat geeft een gedwongenheid die wij stilistisch niet verantwoord vinden. Het werkt storend en afleidend op de leesbaarheid. Daarom is er voor de mannelijke variant gekozen. Copyright Niets uit deze uitgave mag worden verveelvoudigd en/of openbaar worden gemaakt door middel van druk, fotokopie, microfilm of op welke andere wijze dan ook zonder voorafgaande schriftelijke toestemming van de uitgever. No parts of this book may be reproduced in any form by print, photo print, microfilm or any other means without written permission from the Publisher. Samenstellers en uitgever zijn zich volledig bewust van hun taak een zo betrouwbaar mogelijke uitgave te verzorgen. Niettemin kunnen zij geen aansprakelijkheid aanvaarden op onjuistheden die eventueel in deze uitgave voorkomen. De uitgever meent alle rechten van afbeeldingen te bezitten of daar afspraken over te hebben gemaakt. Indien rechthebbenden toch een opmerking hebben, kunnen zij zich tot de uitgever wenden. crebo 25407 Adresgegevens ex:plain Disketteweg 6 Postbus 1230 3800 BE Amersfoort www.explain.nl ex:pla n smart educational tools Juni 2016 ISBN 978-94-92242-01-3 9 789492 242013
Beveiliger Wettelijke kaders Beveiliging van objecten Vragen- en opdrachtenboek Geschreven door: Dirk van den Heuvel, D&I B.V.
Inhoudsopgave Inhoud 1. Verschillende veiligheidsorganisaties in Nederland 13 1.1 1.2 1.3 1.4 1.5 1.6 1.7 1.8 1.9 Inleiding 13 Publieke veiligheidsorganisaties 13 Politie 15 Ambtenaren van politie 15 Taak van de politie 16 Regionale eenheid 17 Landelijke eenheid (KLPD) 19 Overige opsporingsambtenaren 20 Krijgsmacht 21 Koninklijke Landmacht 21 Koninklijke Luchtmacht 22 Koninklijke Marine 22 Koninklijke Marechaussee 22 Brandweer 25 Vrijwillige brandweer 25 Beroepsbrandweer 25 Bedrijfsbrandweer 25 Brandwachten 26 Taak brandweer 26 Rampenbestrijding 27 Rangen 28 Materieel 29 Ambulancedienst 30 Inlichtingen- en veiligheidsdiensten 31 AIVD 31 MIVD 31 NCTV 32 Private veiligheidsorganisaties 33 Soorten beveiligingsorganisaties 33 Particulier beveiligingsbedrijf (categorie ND) 33 Particuliere bedrijfsbeveiligingsdienst (categorie BD) 34 Particuliere alarmcentrale (categorie PAC) 34 Particulier geld- en waardetransport (categorie PGW) 34 Overige particuliere beveiligingsorganisaties (categorie ND) 34 Particulier recherchebureau (categorie POB) 35 Sociale partners in de beveiligingsbranche 36 Arbeidsovereenkomst 36 Collectieve Arbeidsovereenkomst (cao) 36 Sociale partners 37 4
2. Het beroep beveiliger 39 2.1 2.2 2.3 2.4 Inleiding 39 Functies in de beveiliging 39 Mobiel surveillant 39 Objectbeveiliger 40 Brandwacht 40 Parkeerbeheerder 40 Evenementbeveiliger 41 Horecaportier 41 Voetbalsteward 42 Winkelsurveillant 42 Geld- en waardetransporteur 43 Persoonsbeveiliger 43 Hondengeleider 44 Centralist 44 Havenbeveiliger 45 Particulier onderzoeker 45 Buitengewoon opsporingsambtenaar 45 Essentiële beroepshouding van een beveiliger 47 Beleefdheidsvormen 47 Professioneel optreden 47 Representatief 48 Hulpvaardig 48 Hospitality ( gastheerschap) 48 Hospitality in de praktijk 50 Voorbeelden van hospitality 50 Zelfvertrouwen / zelfverzekerdheid 51 Incasseringsvermogen 51 Inlevingsvermogen 51 Voorbeeldfunctie 51 Discrimineren 52 Evenwichtig 52 Flexibel 52 Integriteit 52 Overwicht uitstralen 52 Samen kunnen werken 52 Sociaal vaardig en verantwoordelijk zijn 53 Zelfstandig werken 53 Security awareness 53 Predictive Profiling 53 Terrorisme 56 Terroristisch oogmerk 56 Verschillende typen terroristen 56 Verschillende niveaus van het dreigingsbeeld 57 Beveiligen 58 Bewaken 58 Dienstverlenen 58 Veiligheid 59 5
Inhoudsopgave 2.5 Preventie 60 Preventief denken 60 Preventief handelen 61 Repressie 61 Repressief handelen (optreden) 61 3. Risicoanalyse en beveiligingsplan 63 3.1 3.2 3.3 3.4 3.5 3.6 Risicoanalyse 63 Soort object 64 Open object 64 Half besloten object 64 Besloten object 64 Gesloten object 65 Ligging object 66 Hoogte object 66 Leeftijd object 66 Vaste werkzaamheden 66 Incidentele werkzaamheden en omstandigheden 67 Vervangen van goederen en informatie 67 Gevoeligheid voor spionage, terrorisme of diefstal 67 Politieke situatie 67 Schadecategorieën in het object 68 Categorie I: Vitaal Belang 68 Categorie II: Zeer groot belang 68 Categorie III: Van belang 68 Beveiligingsplan 69 Externe en interne gevaren 70 Natuurlijke factoren 70 Technische factoren 70 Menselijke factoren 71 4. Vormen van beveiligen 75 6 4.1 4.2 4.3 4.4 Inleiding 75 Manbeveiliging 75 Surveillance 76 Optreden op de openbare weg 78 Alarmopvolging 78 Openings- en sluitronde 78 Objectsurveillance 79 Instructies 80 Soorten instructies 81 Soorten ronden 82 Andere vormen van surveillance 84 Permanente of voortdurende surveillance 84 Gerichte surveillance 84 Verkorte surveillance 84
4.4 4.5 4.6 4.7 4.8 4.9 4.10 Doelsurveillance 84 Werkwijze bij bijzondere omstandigheden 85 Controle bij in en uitgangen 85 Toegangscontrole bij objecten 87 Eigen werknemers 87 Legitimatiebewijs 87 Keycard 88 Codes 88 Smartcard 88 Biometrie 88 Passeerbewijs 89 Werknemers van derden 89 Identiteitsbewijs 89 Bezoekers 90 Registratie van bezoekers 90 Bezoekersvoorwaarden 91 Onaangekondigd bezoek 91 Onbevoegden 91 Innemen van goederen 92 Vertrek van bezoekers 92 Deelnemers aan excursies en groepen bezoekers 92 Controle op in en uitgaande goederen 92 Controle invoer van goederen 93 Controle op uitvoer goederen 94 Controle op vervoer gevaarlijke stoffen 94 Visitatie 95 Uitvoering visitatie 95 Privaatrechtelijk fouillering 96 Handscanners 97 Detectiepoorten 97 Verloren/gevonden voorwerpen 97 Afgifte 98 Eigendom 98 Bezitter 98 Houder 98 Verkeersregeling 99 Controle op voertuigen 100 Toezicht op personeel 100 Toezicht op eigen personeel 101 Toezicht op personeel in dienst van derden 101 Toezicht op schoonmaakpersoneel 101 Toezicht op personeel bij afwijkende werktijden 102 Materiële beveiliging 102 Bouwkundige hulpmiddelen 102 Technische hulpmiddelen 103 Administratieve hulpmiddelen 104 Communicatieve hulpmiddelen 105 Duplex verbindingsmiddelen 106 Simplex verbindingsmiddelen 106 7
Inhoudsopgave 4.11 4.12 4.13 Verbindingsprocedure 107 Informatiebeveiliging 108 Informatiedragers 109 Social media 110 Schending van geheim 110 Aanpak informatiebeveiliging 112 Mogelijke maatregelen 112 Personele beveiliging 114 Animale beveiliging 114 5. Optreden bij onregelmatigheden 117 5.1 5.2 5.3 5.4 Inleiding 117 Optreden bij onraad 117 Optreden bij overtredingen van bedrijfsvoorschriften 118 Optreden bij overtreding van wetten 118 Wet Mulder 119 Optreden bij ongevallen 121 Optreden bij brand 123 Optreden bij bomdreiging / bommelding 123 Signalement 126 Rapportage 126 Eisen waaraan een rapport dient te voldoen 128 Communicatie 129 6. Agressie 133 6.1 Inleiding 133 Arbocatalogus 133 Verschillende functiegroepen 134 Verschillende soorten gedrag 134 Hinderlijk of lastig gedrag 134 Het toepassen van geweld 134 Wat is geweld? 135 Soorten agressie 135 Getuige van agressie 135 Primaire traumatisering 135 Secundaire traumatisering 135 Herkennen van de voortekenen van agressief gedrag 136 Oorzaken van agressief gedrag 136 Groepsgedrag 136 Gebruik alcohol 136 Gebruik drugs 137 Psychische problemen 137 Sociale achtergronden 137 Culturele achtergronden 137 Gesprekstechniek bij ongewenst gedrag of agressief gedrag 138 8
6.1 6.2 6.3 Tegenwerkend gedrag 138 A-gedrag 138 B-gedrag 138 C-gedrag 139 Goede voorbereiding 140 Controle van de communicatiemiddelen 140 Kennen van de huisregels of afspraken 140 Afspraken met collega s onderling 140 Melden van incidenten bij leidinggevende 141 Werkoverleg 142 Het stappenplan 142 Actie 1: Constateren en aanspreken 142 Actie 2: Waarschuwen 142 Actie 3: Een gele kaart 142 Actie 4: een rode kaart 142 Draaiboek bij ongewenst gedrag 143 Grenzen aan lichaamstaal en gesprekstechniek 143 Draaiboek bij ongewenst gedrag 143 7. Brand 145 7.1 7.2 7.3 Inleiding 145 Het verbrandingsproces 145 De branddriehoek 145 De brandvierhoek 146 De brandvijfhoek 146 Brandbare stoffen 146 Aggregatietoestand 147 Brandbare vaste stoffen 147 Brandbare vloeistoffen 147 Brandbare gassen 147 Zuurstof 148 Ontbrandingstemperatuur 148 Zelfontbrandingstemperatuur 148 Verbrandingsproducten 148 Volledige verbranding 149 Onvolledige verbranding 149 Ontwikkeling van een brand 149 Fase 1 149 Fase 2 149 Fase 3 149 Fase 4 150 Fase 5 150 Uitbreiding van een brand 151 Vlamoverslag 151 Branddoorslag 151 Brandoverslag 151 De factoren die branduitbreiding mogelijk maken 151 9
Inhoudsopgave 7.3 Straling 151 Stroming 151 Geleiding 151 Brandoorzaken 152 Brandklassen 152 Blusprincipes 154 Blusstoffen 155 Soorten blusstoffen 155 Natte blusstoffen 155 Droge blusstoffen 155 Gasvormige blusstoffen 155 Kleine blusmiddelen 156 Gebruik kleine blusmiddelen 157 Schema kleine blusmiddelen 158 Brandslanghaspel 158 CO² blusser 159 Sproeischuim 160 Poeder 160 Vetblusser 161 Blusdeken en branddeken 162 Zand 162 8. Brandpreventie en -repressie 165 8.1 8.2 8.3 8.4 Brandpreventie 165 Bouwkundige brandpreventie 165 Brandvertragende middelen 165 Compartimentering 165 Branddeur en brandwerende deuren 166 Vluchtwegen 166 Rook- en warmteafvoersysteem (RWA) 167 Technische brandpreventie 167 Vonkvrije materialen 167 Noodverlichting 167 Omroepinstallatie en slow whoop 167 Handbrandmelder rood 167 Handbrandmelder groen 168 Handbrandmelder geel en wit 168 Rookmelders 169 Temperatuurmelders 169 Stralingsmelders 169 Koolmonoxidemelders 169 Automatische brandblusinstallaties 171 De sprinklerinstallatie 171 De watergordijninstallatie 172 De blusgasinstallatie 172 De blusschuiminstallatie 172 De bluspoederinstallatie 172 10
8.5 8.6 8.7 8.8 8.9 8.10 8.11 Brandmeldinstallaties 173 Handelen bij brandmelding 174 Handelen bij storingen 174 Organisatorische brandpreventie 174 Brandrepressie 175 Alarmeren 176 Ontruimen 177 Redden 178 Blussen van kleine branden 178 Brand beperken 179 Opvang brandweer 179 Bluswatervoorzieningen 180 Brandkranen 180 Open water 182 Blusvijver 182 Bluswaterriool 182 Geboorde putten 182 Afzetten van de plaats rond de brand 182 Rapporteren 182 Evalueren 183 Onderzoek na brand 183 Stichting Salvage 183 Bronvermelding 184 11