Coördinator beveiliging. Beveiliging van gebouwen

Transcriptie

1 Coördinator beveiliging Beveiliging van gebouwen 2018/2019

2

3 Inhoud Coördinator beveiliging Beveiliging van gebouwen Inhoud Geschreven door: Rob van der Lans 3

4 Colofon Copyright Niets uit deze uitgave mag worden verveelvoudigd en/of openbaar worden gemaakt door middel van druk, fotokopie, microfilm of op welke andere wijze dan ook zonder voorafgaande schriftelijke toestemming van de uitgever. Samenstellers en uitgever zijn zich volledig bewust van hun taak een zo betrouwbaar mogelijke uitgave te verzorgen. Niettemin kunnen zij geen aansprakelijkheid aanvaarden op onjuistheden die eventueel in deze uitgave voorkomen. De uitgever meent alle rechten van afbeeldingen te bezitten of daar afspraken over te hebben gemaakt. Indien rechthebbenden toch een opmerking hebben, kunnen zij zich tot de uitgever wenden. crebo ISBN Adresgegevens ex:plain Disketteweg 6 Postbus BE Amersfoort Mei

5 Inhoud Inhoud 1. Verschillende veiligheids-organisaties in Nederland Inleiding Politie 12 Taak van de politie 12 Regionale eenheid Overige opsporingsambtenaren Stelsel Bewaken en Beveiligen Burgemeester en hoofdofficier van justitie Lokaal bevoegd gezag Minister van Justitie en Veiligheid Conflict- en crisisbeheersing Nationaal coördinator Terrorismebestrijding en Veiligheid 19 Dreigingsinschatting en/of dreigingsanalyse 20 Decentraal domein 23 Rijksdomein Directie Bewaking, Beveiliging en Burgerluchtvaart (afgekort DB3) 25 Alerteringssysteem Nationaal Crisis Centrum (NCC) 25 Vitale infrastructuur Private veiligheidsorganisaties 26 Soorten beveiligingsorganisaties Brandweer 27 Vrijwillige brandweer 27 Beroepsbrandweer 28 Bedrijfsbrandweer 28 Brandwachten 28 Beheerder brandmeldinstallatie (BBMI) Ambulancedienst Krijgsmacht 31 Explosieven Opruimingsdienst Commando Koninklijke Landmacht (EOCKL) Veiligheidsregio GHOR (Geneeskundige Hulpverleningsorganisatie in de Regio) 33 Taken GHOR in de Regio 33 Rampenbestrijding 34 Opschaling bij een calamiteit 34 Crisisteam Veiligheidsketen 37 Proactie 37 Preventie 37 Preparatie 37 Repressie 38 Nazorg 38 Inhoud 5

6 2. Beveiligen Inleiding 40 Beveiligen 40 Bewaken 40 Dienstverlenen 41 Integriteit 41 Samenwerken 41 Afbreukrisico 42 Hospitality (gastheerschap) 42 Proactief beveiligen 46 Rol van een coördinator bij proactief beveiligen Veiligheid Instructies 51 Soorten instructies 52 Rol van een coördinator bij instructies Security awareness 56 Digital awareness 56 Data lekken Diverse objecten 58 Open object 58 Half besloten object 58 Besloten object Risico s op schadelijke invloeden 61 Externe schadelijke invloeden 61 Interne schadelijke invloeden Risicoanalyse 66 Kenmerken en bijzonderheden Beveiligingsplan 72 Organisatorische maatregelen 73 Bouwkundige maatregelen 73 Elektronische maatregelen 73 Alarmverificatie 74 Onderscheiden typen Alarmverificatie Vormen van beveiligen Inleiding 76 Manbeveiliging 77 Materiële beveiliging 112 Personele beveiliging 127 Animale beveiliging Leidinggeven Inleiding Rechtsvormen Kamers van Koophandel Organisatiestructuur Leiderschap 139 6

7 Inhoud Manieren van leidinggeven 141 Coaching 143 Groepsgericht leidinggeven 143 Werkoverleg 144 Evaluatiegesprek 148 Functioneringsgesprek 148 Beoordelingsgesprek 152 Slecht-nieuwsgesprek 155 Sollicitatiegesprekken 156 Het arbeidsvoorwaardengesprek 159 Conflicthanteringsgesprek Rapporteren Inleiding Het doel van rapporteren Taken van een coördinator bij rapporteren Algemene eisen aan een rapport Soorten schriftelijke rapporten Bronvermelding 176 Inhoud 7

8 8

9 Verschillende veiligheidsorganisaties in NederlandH1

10 H1 Verschillende veiligheidsorganisaties in Nederland Leerdoelen: ĵ ĵ Kan m.b.t. crisisbeheersing de verschillende begrippen toelichten (zoals Stelsel Bewaken en beveiligen) en de taken van betrokken instanties Begrippen uit de circulaire Bewaken en Beveiligen kunnen benoemen De rol en taak van een crisis(management)-team kunnen beschrijven De vitale infrastructuur in Nederland kunnen beschrijven De opschaling bij een calamiteit kunnen beschrijven ĵ ĵ De samenwerking tussen de diverse overheidsinstanties en particuliere beveiligingsorganisaties kunnen beschrijven incl. verantwoordelijkheden 1.1 Inleiding Uit onderzoek is gebleken dat het gevoel van onveiligheid bij burgers toeneemt. De criminaliteit neemt toe en wordt gewelddadiger en professioneler. Aanvankelijk werd er gepleit voor meer blauw op straat, meer politieagenten, zwaardere straffen en meer beveiliging. Deze situatie is de afgelopen decennia in toenemende mate gerealiseerd. Tevens werd een aantal politiewerkzaamheden in toenemende mate uitgevoerd door particuliere beveiligingsdiensten. Vandaag de dag blijkt dat de veiligheidszorg een verantwoordelijkheid is van iedereen en niet alleen van de overheid. De overheid kan niet meer zonder de hulp van beveiligingsorganisaties en burgers. De veiligheidszorg is onder te verdelen in twee gebieden: De veiligheidszorg in het publieke domein. Dit noemt men de publieke veiligheidszorg. Met het publieke domein worden bedoeld openbare wegen, openbare gelegenheden en overheidsgebouwen. Deze veiligheidszorg wordt daar voornamelijk geleverd door de overheid. Voorbeelden hiervan zijn politie, buitengewone opsporingsambtenaren (BOA s), leger, brandweer, ambulancedienst en inlichtingen- en veiligheidsdiensten. De veiligheidszorg in het private domein. Dit noemt men de private veiligheidszorg. Met het private domein worden bedoeld woningen van particulieren, bedrijven en bedrijfsterreinen. Deze veiligheidszorg wordt daar voornamelijk geleverd door particuliere beveiligingsorganisaties. Zoals eerder genoemd worden veel taken in het publieke domein steeds vaker overgenomen door particuliere beveiligingsorganisaties. Deze werkzaamheden bestaan voornamelijk uit het preventief aanwezig zijn en het signaleren en melden van onregelmatigheden. Denk hierbij aan een bedrijvengebied waar de politie in samenwerking met een particuliere beveiligingsorganisatie zorgt voor de beveiliging van dat gebied door surveillance. 10

11 Verschillende veiligheidsorganisaties in Nederland Een aantal voorbeelden waarbij particuliere beveiligingsorganisaties werkzaam zijn in het publieke domein zijn: beveiligers als gevangenisbewaarder of arrestantenverzorger; beveiligers als receptionisten bij politiebureaus; beveiligers als toezichthouders in bepaalde wijken of winkelcentra; beveiligers als begeleiders van demonstraties; beveiligers als controleur binnen het openbaar vervoer; beveiligers als bewakers van militaire terreinen; beveiligers als surveillanten in bedrijfsgebieden onder toezicht van de politie; particulier onderzoekers die onderzoeken verrichten voor bedrijven of personen. Publieke veiligheidsorganisaties De publieke veiligheidsorganisaties in Nederland zijn politie, BOA s, brandweer, GGD en defensie. In het kader van deze opleiding zullen de afzonderlijke taken en functies worden beschreven. De Veiligheidszorg in het publieke domein noemt men publieke veiligheidszorg. De veiligheidszorg in het private domein noemt men private veiligheidszorg. Wanneer de publieke veiligheidszorg en private veiligheidszorg samenwerken, wordt dat integrale veiligheidszorg genoemd. Samenvatting De veiligheidszorg in het publieke domein wordt publieke veiligheidszorg genoemd. De veiligheidszorg in het private domein wordt private veiligheidszorg genoemd. H1 Wanneer beiden samenwerken noemen wij dat integrale veiligheidszorg. 11

12 1.2 Politie Er is een landelijk politiekorps, er zijn 10 regionale eenheden en een aantal landelijke eenheden. Voorbeelden hiervan zijn de politieacademie en de dienst ondersteuning (voormalige KLPD). De tien regionale eenheden zijn: 1. Noord Nederland; 2. Oost Nederland; 3. Midden Nederland; 4. Noord Holland; 5. Amsterdam; 6. Den Haag; 7. Rotterdam; 8. Zeeland en West Brabant; 9. Oost Brabant; 10. Limburg. Taak van de politie De taak van de politie wordt beschreven in artikel 3 van de politiewet. Artikel 3 Politiewet De politie heeft tot taak in ondergeschiktheid aan het bevoegd gezag en in overeenstemming met de geldende rechtsregels te zorgen voor de daadwerkelijke handhaving van de rechtsorde en het verlenen van hulp aan hen die dit behoeven. Uit artikel 3 blijkt dat de politie in zijn algemeenheid twee taken heeft, te weten: Daadwerkelijke handhaving van de rechtsorde. Dit kan worden onderverdeeld in: handhaven openbare orde; opsporen strafbare feiten. Hulpverlenen aan hen die dat behoeven. Bij het handhaven van de openbare orde en het hulpverlenen ligt de verantwoordelijkheid bij de burgemeester van de betreffende gemeente. Dit omdat de gemeenteraad het hoofd is van de gemeente en de burgemeester daaraan verantwoording schuldig is. Bij de strafrechtelijke handhaving van de rechtsorde en het opsporen van strafbare feiten ligt de verantwoording bij de Officier van justitie (OvJ). 12

13 Verschillende veiligheidsorganisaties in Nederland De OvJ kan bij het opsporen van strafbare feiten door de politie aanwijzingen geven over hoe de politie haar taak moet uitvoeren. De OvJ is bij strafrechtelijke onderzoeken leider van het opsporingsonderzoek. Tevens fungeert hij als openbare aanklager bij de terechtzitting. Regionale eenheid Er is één korpschef van de nationale politie. Hij is de hoogste functionaris bij de Nederlandse politie. Hij legt direct verantwoording af aan de minister van Justitie en Veiligheid. Aan het hoofd van elke regionale eenheid staat een politiechef. Hij is eindverantwoordelijk voor de regionale eenheid waar hij of zij politiechef van is. Samen met de burgemeester en de hoofdofficier van justitie bepaalt de politiechef het beleid van de regio. Samenvatting Hoogste functionaris bij de politie: korpschef van de nationale politie. Hoofd van de regionale eenheid: politiechef. H1 13

14 1.3 Overige opsporingsambtenaren De politie is volgens de wet een algemeen opsporingsambtenaar. Dat wil zeggen dat hij bevoegd is om alle strafbare feiten op te sporen. Naast de algemene opsporingsambtenaar is er ook nog de buitengewone opsporingsambtenaar (BOA). De BOA is bevoegd om alleen die feiten op te sporen, waarvoor hij is aangesteld door middel van een akte van beëdiging. Voorbeelden hiervan zijn o.a. de boswachter, de parkeercontroleur, de douane en de Inspectie Leefomgeving en Transport. Steeds vaker zien we dergelijke BOA s in het publieke domein optreden op een bepaald gebied. Om als BOA te kunnen worden aangesteld dient men het BOA diploma te hebben behaald. Door de toenemende privatisering van voormalige overheidsdiensten zien we steeds vaker dat de BOA s niet meer in dienst zijn van de overheid. Denk hierbij aan de controleurs van het openbaar vervoer, de jachtopzichter of controleur visvergunning. De BOA is te herkennen aan het BOA embleem. Het herkenningsteken van BOA s is een zilverkleurig insigne dat een hand uitbeeldt die een staf/scepter omvat met daarachter een schild. Het insigne is verplicht voor alle BOA s die in uniform of bedrijfskleding zichtbaar werkzaam zijn in het publieke domein, met uitzondering van BOA s bij douane, politie en de Koninklijke Marechaussee en enkele groepen die ontheffing van de draagplicht hebben, bijvoorbeeld omdat zij bij een opsporingsonderzoek juist niet als opsporingsambtenaar herkend mogen worden. Het insigne dient om het voor de burger duidelijk te maken dat iemand bijzondere bevoegdheden heeft, zoals identiteitscontrole, boetes uitschrijven en aanhouden van verdachten. Door middel van dit insigne kunnen BOA s worden onderscheiden van bijvoorbeeld politiemensen die algemeen opsporingsambtenaar zijn en van particuliere beveiligers. Samenvatting Een algemeen opsporingsambtenaar is bevoegd om alle strafbare feiten op te sporen. Een buitengewone opsporingsambtenaar (BOA) is bevoegd om alleen die feiten op te sporen, waarvoor hij is aangesteld door middel van een akte van beëdiging. 14

15 Verschillende veiligheidsorganisaties in Nederland 1.4 Stelsel Bewaken en Beveiligen Met de invoering van het nieuwe stelsel Bewaken en Beveiligen is een stelsel ontwikkeld dat zich richt op het voorkomen van (terroristische) aanslagen op personen, objecten en diensten. Het uitgangspunt van het Stelsel Bewaken en Beveiligen is dat burgers en bedrijven zelf verantwoordelijk zijn voor hun veiligheid. De overheid neemt pas beveiligingsmaatregelen als een burger op eigen kracht of met hulp van de organisatie waar hij werkzaam is geen weerstand kan bieden aan de aantasting van zijn veiligheid en als de dreiging en het risico daartoe aanleiding geven. Bij dreigingen die de normale beveiligingsnormen van een bedrijf te boven gaan, komt de overheid ook in beeld. De decentrale overheid (lagere overheden) is primair verantwoordelijk voor het uitvoeren van maatregelen ter beveiliging en bewaking van personen en objecten, tenzij sprake is van een rijksverantwoordelijkheid. De gewenste bewaking en beveiliging van een persoon of object is gebaseerd op dreigingsgerelateerde informatie die afkomstig is uit lopend onderzoek door opsporings- en inlichtingen- en veiligheidsdiensten. Ook potentiële dreigingen worden geïnventariseerd en geanalyseerd. De AIVD is in het stelsel belast met het vervaardigen van zogenaamde risicoanalyses. In het stelsel is alles erop gericht de informatie die op decentraal niveau beschikbaar is, samen te laten komen op één centraal punt op rijksniveau. Onder de werking van het stelsel leveren de betrokken diensten (AIVD, MIVD) alle voor het stelsel relevante informatie aan bij de Coördinator Bewaking en Beveiliging (CBB) en de onder hem vallende Directie Bewaking, Beveiliging en Burgerluchtvaart (afgekort DB3).Hierdoor wordt zeker gesteld dat alle relevante dreigingsinformatie wordt verzameld. H1 Het is voor de Nederlandse overheid onmogelijk om iedereen te beschermen tegen alle mogelijke vormen van dreiging. Bewaken en beveiligen is daarom allereerst een eigen verantwoordelijkheid van personen en organisaties. Zo moet iedereen bijvoorbeeld zelf zorgen voor goede sloten en, indien nodig, een inbraakalarm. In tweede instantie mag men rekenen op de werkgever. Deze is verantwoordelijk voor het nemen van de juiste beveiligingsmaatregelen om te voorkomen dat de veiligheid van personen of objecten in gevaar komt. De werkgever kan bijvoorbeeld een particulier beveiligingsbedrijf inhuren. Is de dreiging echter zo groot dat personen of organisaties er op eigen kracht geen weerstand aan kunnen bieden, dan kan men een beroep doen op de overheid. 15