Fact sheet Leefbaarheidsindex Periode

Fact sheet Leefbaarheidsindex Periode 2010-2013-1 nummer 4 juni 2013 Deze fact sheet gaat in op de leefbaarheid van buurten in Amsterdam. Ontwikkelingen vanaf 2010 komen aan de orde, met specifieke aandacht voor de verandering tussen 2012 en 2013-1. De leefbaarheid in Amsterdam is tussen 2010 en 2013-1 licht verbeterd. Tussen 2012 en 2013-1 is de leefbaarheid op een vergelijkbaar niveau gebleven. Bewoners in de stadsdelen Nieuw-West en Noord beoordelen in 2013-1 de leefbaarheid het slechtst. Bewoners van Zuid en Zuidoost beoordelen de leefbaarheid juist beter dan gemiddeld. Een openbare ruimte die schoon, heel en veilig is draagt bij aan het verminderen van gevoelens van onveiligheid. Om deze reden is in het Programakkoord Amsterdam 2010-2014 opgenomen dat de leefbaarheid van Amsterdamse buurten gemonitord moet worden met een leefbaarheidsindex. Op verzoek van de directie Openbare Orde en Veiligheid (OOV) van de gemeente Amsterdam heeft O+S deze leefbaarheidsindex ontworpen. De leefbaarheidsindex bestaat uit drie deelindexen, die elk uit acht indicatoren bestaan (zie tabel 1). De indicatoren komen uit de Veiligheidsmonitor Amsterdam- Amstelland, die jaarlijks onder Amsterdammers wordt afgenomen. De leefbaarheidsindex betreft dus de wijze waarop bewoners de leefbaarheid in hun buurt ervaren, oftewel het gaat om een subjectieve index. Het bronjaar van de leefbaarheidsindex is 2010 (oftewel de index is in 2010 op 100 gezet). De scores op de 24 verschillende indicatoren zijn per indicator geïndexeerd door te delen door de gemiddelde waarde in 2010. 1 De indexcijfers worden per buurt gepresenteerd met toevoeging van de kleuren rood, oranje, lichtgroen en donkergroen. Deze kleuren laten zien hoe de leefbaarheid van de buurt zich verhoudt tot de gemiddelde buurt in Amsterdam in 2010. Buurten met een hoge leefbaarheidsindex (relatief weinig leefbaarheid) hebben een rode kleur, buurten met een lage leefbaarheidsindex (relatief veel Tabel 1 Items leefbaarheidsindex Amsterdam per deelindex (gegevens afkomstig uit Veiligheidsmonitor) fysiek overlast sociaal 1. bekladding muren/gebouwen 1. overlast zwervers en daklozen 1. gezellige buurt, saamhorigheid 2. rommel op straat 2. overlast door horecagelegenheden 2. prettige omgang bevolkingsgroepen 3. onderhoud wegen/paden/pleintjes 3. dronken mensen op straat 3. huissleutel toevertrouwen buren 4. onderhoud perk/plantsoen/park 4. drugsoverlast 4. thuis voelen bij mensen in buurt 5. hondenpoep 5. overlast door omwonenden 5. spanning door overlast jongeren 6. beoordeling leefbaarheid 6. overlast door groepen jongeren 6. spanning door (niet) schoonhouden 7. oordeel speelplekken kinderen 7. parkeeroverlast 7. niet positief denken bevolkingsgroepen 8. oordeel voorzieningen jongeren 8. geluidsoverlast door verkeer 8. spanningen buurtgenoten andere cultuur

Figuur 2 Leefbaarheidsindex, 2013-1 2 heel hoog hoog laag heel laag leefbaarheid) een donkergroene kleur. Buurten die meer een middenpositie innemen, krijgen ofwel een oranje kleur toegekend (redelijk weinig leefbaarheid) ofwel een lichtgroene kleur (redelijk veel leefbaarheid). 2 Leefbaarheidsindex 2013-1 De meest actuele gegevens over de leefbaarheid in Amsterdamse buurten komen uit de Amsterdamse Veiligheidsmonitor van de periode mei 2012 t/m april 2013, we noemen deze periode 2013-1. Figuur 2 geeft per buurt de leefbaarheidsindex van 2013-1 weer. Buurten waar de leefbaarheidsindex hoog is (dus de leefbaarheid slecht) bevinden zich vooral in stadsdeel Nieuw- West en Noord. In Zuid en Centrum (uitgezonderd de Wallen) is de leefbaarheidsindex juist laag (dus de leefbaarheid het aangenaamst). Ten opzichte van 2012 heeft stadsdeel Noord in 2013-1 één rode buurt minder: Buikslotermeer heeft in 2013-1 een oranje leefbaarheidsindex van 104 (108 in 2012). Ook stadsdeel Nieuw-West heeft in 2013-1 één rode buurt minder gekregen: Geuzenveld/Spieringhorn heeft in 2013-1 een oranje leefbaarheidsindex van 107 (110 in 2012). Top tien buurten leefbaarheidsindex Tabel 3 laat zien in welke tien Amsterdamse buurten bewoners de leefbaarheid het slechtst Tabel 3 Top tien buurten met de hoogste leefbaarheidsindex, 2013-1 leefbaarheidsindex a fysieke index b overlastindex b sociale index b Burgwallen-Oude Zijde A00 114 116 135 92 Burgwallen-Nieuwe Zijde A01 114 114 127 100 Volewijck N60 113 122 107 109 Nieuwendam-Noord N68 112 123 98 115 Osdorp-Midden F82 111 108 110 115 Slotermeer-Zuidwest F77 111 112 110 110 Van Galenbuurt E41 109 105 114 109 Slotermeer-Noordoost F76 109 109 107 109 Indische Buurt Oost/IJ-eiland M32 (M34) 108 105 110 110 Indische Buurt West M31 108 108 109 107 Cursief = nieuw in de top tien. a standaarddeviatie = 8. b standaarddeviatie = 10.

Tabel 4 Leefbaarheidsindex, fysieke, overlast en sociale index, stadsdelen, 2013-1 leefbaarheidsindex 2013-1 a fysieke index overlastindex sociale index 2013-1 b 2013-1 b 2013-1 b Centrum A 100 99 112 89 West E 100 97 104 100 Nieuw-West F 103 103 99 108 Zuid K 93 91 95 92 Oost M 97 95 98 99 Noord N 103 111 95 102 Zuidoost T 96 98 92 97 Amsterdam 99 99 100 98 3 a standaarddeviatie = 8. b standaarddeviatie = 10. beoordelen, oftewel waar de leefbaarheidsindex het hoogste is. Bewoners van de Burgwallen (stadsdeel Centrum) ervaren in 2013-1 de minste leefbaarheid (index 114). Dit komt vooral door een hoge overlastindex. In de top tien staan verder nog een buurt uit stadsdeel Centrum, drie buurten uit stadsdeel Nieuw-West, twee buurten uit stadsdeel Noord, twee buurten uit stadsdeel Oost en één buurt uit stadsdeel West. Vergeleken met de top tien in 2012 zijn er twee buurten nieuw: Slotermeer-Noordoost (Nieuw- West) en Indische Buurt Oost/IJeiland (Oost). De leefbaarheidsindex in Slotermeer-Noordoost is sinds 2010 toegenomen van 106 naar 109 in 2013-1. Deze buurt scoort vooral slecht op de fysieke en sociale index. In de Indische Buurt Oost/ IJeiland is de leefbaarheidsindex sinds 2010 stabiel gebleven (108). Figuur 5 Fysieke index, 2013-1 Leefbaarheidsindex stadsdelen De bewoners uit de stadsdelen Nieuw-West en Noord beoordelen de leefbaarheid in de buurt gemiddeld slechter dan de bewoners uit de andere stadsdelen in Amsterdam (tabel 4). In Nieuw-West is er vooral sprake van een hoge fysieke index (met name in Slotermeer-Zuidwest, Geuzenveld/Spieringhorn en Overtoomse Veld) en een hoge sociale index. Noord heeft vooral te maken met een hoge fysieke index. Stadsdeel Centrum heeft een gemiddelde leefbaarheidsindex, maar de overlastindex is daar wel hoog. De stadsdelen Zuid en Zuidoost scoren het beste: bewoners in deze stadsdelen beoordelen de leefbaarheid beter dan gemiddeld. In Zuid scoren alleen de Pijp en de Schinkelbuurt minder goed op de overlastindex. In Zuidoost is er geen enkele buurt die heel hoog scoort op een van de deelindexen (alle buurten zijn groen of oranje). Figuren 5, 6 en 7 geven grafisch deze verschillen tussen de stadsdelen weer. heel hoog hoog laag heel laag

Figuur 6 Overlastindex, 2013-1 4 heel hoog hoog laag heel laag Figuur 7 Sociale index, 2013-1 heel hoog hoog laag heel laag Ten opzichte van 2012 heeft stadsdeel Noord er in 2013-1 twee rode buurten bijgekregen op de fysieke index (Oostzanerwerf/Kadoelen, van 108 naar 110 en Tuindorp Nieuwendam/Buiksloot, van 108 naar 114). Stadsdeel Nieuw-West heeft op de fysieke index één rode buurt meer (Overtoomse Veld, van 110 naar 111) en één rode buurt minder (Slotermeer-Noordoost, van 111 naar 109). Op de overlastindex heeft stadsdeel Centrum in 2013-1 een rode buurt minder in vergelijking met 2012 (Weteringschans, van 112 naar 107) en stadsdeel Nieuw-West een rode buurt meer (Osdorp-Midden, van 108 naar 110). Stadsdeel Oost heeft er een rode buurt bijgekregen (Indische buurt Oost/IJeiland (van 109 naar 110) en een rode buurt minder (Indische buurt West, van 110 naar 109).

Bij de sociale index heeft stadsdeel West in 2013-1 één rode buurt minder ten opzichte van 2012 (Van Galenbuurt, van 110 naar 109). Stadsdeel Nieuw-West heeft er op de sociale index in 2013-1 één rode buurt bijgekregen (Slotermeer-Zuidwest, van 109 naar 110) en twee rode buurten minder (De Punt, van 112 naar 109 en Slotervaart, van 110 naar 107). Tot slot heeft stadsdeel Oost er een rode buurt bijgekregen op de sociale index (Indische buurt Oost/IJeiland, van 106 naar 110) en stadsdeel Noord heeft één rode buurt minder (Buikslotermeer, van 111 naar 109). In tabel 8 staan de leefbaarheidsindex en de drie deelindices van alle Amsterdamse buurten weergegeven voor 2013-1. 5 Tabel 8 Leefbaarheidsindex, fysieke, overlast en sociale index, 2013-1 leefbaarheidsindex a fysieke index b overlastindex b sociale index b A00 Burgwallen-Oude Zijde 114 116 135 92 A01 Burgwallen-Nieuwe Zijde 114 114 127 100 A02 Grachtengordel-West 95 94 107 84 A03 Grachtengordel-Zuid 100 100 114 88 A04 Nieuwmarkt/Lastage 99 98 114 84 A05 Haarlemmerbuurt 97 102 100 89 A06 Jordaan 98 99 109 87 A07 Weteringschans 93 85 107 86 A08 Weesperbuurt/Plantage 94 91 104 87 A09 Oostelijke eilanden/kadijken 96 92 100 97 E13/E12 (B10/B11) Spaarndammer- en Zeeheldenbuurt 100 100 100 100 E14 Staatsliedenbuurt 95 92 101 93 E16/E15 Centrale Markt/Frederik Hendrikbuurt 97 98 98 96 E17 Da Costabuurt 96 90 105 92 E18 Kinkerbuurt 102 106 104 96 E19 Van Lennepbuurt 99 98 103 97 E20/E22 Helmers/Vondelbuurt 93 87 106 86 E21 Overtoomse Sluis 88 82 94 89 E37 (E36) Landlust/Sloterdijk 105 102 107 107 E38 Erasmuspark 100 94 100 107 E39 De Kolenkit 107 104 102 114 E40abc De Krommert1 101 93 104 105 E40def De Krommert2 108 107 111 106 E41 Van Galenbuurt 109 105 114 109 E42 Hoofdweg e.o. 104 100 105 107 E43 Westindische Buurt 101 99 105 99 F76 Slotermeer-Noordoost 109 109 107 109 F77 Slotermeer-Zuidwest 111 112 110 110 F78 (F75) Geuzenveld/Spieringhorn 107 113 97 112 F79 Eendracht 96 90 91 106 F81 Osdorp-Oost 104 100 103 109 F82 Osdorp-Midden 111 108 110 115 F83 De Punt 106 105 105 109 F84/F80 Middelv. Akerpolder/Lutke-/Ookmeer 96 98 89 101 F85 Slotervaart 101 105 92 107 F86 Overtoomse Veld 107 111 96 114 F87 Westlandgracht 106 101 100 115 F88 Sloter-/Riekerpolder 88 86 88 92 K24 Oude Pijp 107 108 120 93 K25 Nieuwe Pijp 106 106 111 101 K26 Diamantbuurt 103 106 101 102 K44 Hoofddorppleinbuurt 96 92 104 93 K45 Schinkelbuurt 102 105 110 90

Tabel 8 Leefbaarheidsindex, fysieke, overlast en sociale index, 2013-1 (slot) 6 fysieke index leefbaarheidsindex overlastindex sociale index K46 Willemspark 88 94 90 80 K47/K50 Museumkwartier/Duivelseiland 88 87 92 85 K48 Stadionbuurt 88 85 87 91 K49 Apollobuurt 82 82 81 82 K52 Scheldebuurt 88 86 91 86 K53 IJselbuurt 91 90 90 95 K54 Rijnbuurt 94 86 101 97 K90/K59 Buitenveldert-West/Station Z./WTC 85 81 83 92 K91 Buitenveldert-Oost 80 71 76 93 M27 Weesperzijde 100 101 105 94 M28 Oosterparkbuurt 99 96 104 98 M29 Dapperbuurt 107 102 115 105 M30 Transvaalbuurt 105 103 109 103 M31 Indische Buurt West 108 108 109 107 M32 (M34) Indische Buurt Oost/IJeiland 108 105 110 110 M33 Oostelijk Havengebied 90 86 87 96 M35 (IJburg) IJburg 89 86 83 97 M55 Frankendael 89 86 84 96 M56 Middenmeer 80 76 81 83 M57/M58 Omval/Betondorp 95 96 90 100 N60 Volewijck 113 122 107 109 N61 IJplein/Vogelbuurt 107 114 100 108 N62/N63 Tuinnieuw/Buik 101 114 93 97 N65 Tuindorp Oostzaan 97 108 85 98 N66/N67 Oostzanerwerf/Kadoelen 101 110 93 99 N68 Nieuwendam-Noord 112 123 98 115 N69 Buikslotermeer 104 111 93 109 N70 (N71) Banne/Buiksloterham 105 110 97 107 N73/N72/N64 Waterland/Nieuwendamham/dijken 84 91 85 77 T93 Bijlmer Centrum (D,F,H) 102 95 104 106 T94 Bijlmer Oost (E,G,K) 101 99 102 103 T95 Nellestein 89 93 84 90 T96 (T92) Holendrecht/Reigersbos/Amstel III/ Bullewijk 96 97 92 99 T97 Gein 98 104 92 99 T98 Driemond 88 99 80 85 Ontwikkeling tussen 2012 en 2013-1 De leefbaarheidsindex van Amsterdam is tussen 2012 en 2013-1 stabiel gebleven. Ook in alle afzonderlijke stadsdelen hebben er tussen 2012 en 2013-1 vrijwel geen ontwikkelingen plaatsgevonden. Tabel 9 Leefbaarheidsindex a stadsdelen, 2010-2013-1 2010 2011 2012 2013-1 Centrum A 100 100 101 100 West E 101 99 100 100 Nieuw-West F 104 106 103 103 Zuid K 93 93 92 93 Oost M 100 98 97 97 Noord N 104 103 102 103 Zuidoost T 100 97 95 96 Amsterdam 100 99 99 99 a standaarddeviatie = 8.

Tabel 10 Top tien buurten met de sterkste toename van de leefbaarheidsindex tussen 2012-2013-1 2010 2011 2012 2013-1 T97 Gein 103 98 94 98 E18 Kinkerbuurt 102 96 98 102 E43 Westindische Buurt 100 95 98 101 K24 Oude Pijp 104 106 104 107 E38 Erasmuspark 109 97 98 100 E42 Hoofdweg e.o. 106 108 102 104 K52 Scheldebuurt 88 87 86 88 T98 Driemond 92 82 86 88 M28 Oosterparkbuurt 107 106 97 99 E14 Staatsliedenbuurt 95 96 93 95 7 Tabel 10 geeft de tien buurten weer waar de leefbaarheidsindex tussen 2012 en 2013-1 het meest is toegenomen, oftewel waar de leefbaarheid het meest is verslechterd. In deze top tien staan vijf buurten uit stadsdeel West, twee buurten uit stadsdeel Zuidoost, twee buurten uit stadsdeel Zuid en één buurt uit stadsdeel Oost. De leefbaarheidsindex is met vier punten het sterkst toegenomen in Gein (Zuidoost) en de Kinkerbuurt (West). De bewoners in Gein (Zuidoost) beoordelen de leefbaarheid alsnog iets beter dan gemiddeld het geval is. Bewoners van de Kinkerbuurt (West) en de Westindische buurt (West) vonden de leefbaarheid vorig jaar iets beter dan gemiddeld en in 2013-1 ervaren zij de leefbaarheid iets slechter dan gemiddeld. Tabel 11 laat per buurt de leefbaarheidsindex zien voor 2010, 2011, 2012 en 2013-1. Tabel 11 Leefbaarheidsindex a, 2010-2013-1 2010 2011 2012 2013-1 A00 Burgwallen-Oude Zijde 108 115 115 114 A01 Burgwallen-Nieuwe Zijde 112 118 117 114 A02 Grachtengordel-West 95 96 96 95 A03 Grachtengordel-Zuid 104 100 101 100 A04 Nieuwmarkt/Lastage 105 99 100 99 A05 Haarlemmerbuurt 93 92 95 97 A06 Jordaan 96 99 98 98 A07 Weteringschans 96 94 95 93 A08 Weesperbuurt/Plantage 95 90 93 94 A09 Oost. eilanden/kadijken 95 95 97 96 E12/13 (10/11) Spaarndammer- en Zeeheldenbuurt 104 100 100 100 E14 Staatsliedenbuurt 95 96 93 95 E16/E15 Centrale Markt/Frederik Hendrikbuurt 99 93 97 97 E17 Da Costabuurt 99 98 96 96 E18 Kinkerbuurt 102 96 98 102 E19 Van Lennepbuurt 98 98 98 99 E20/E22 Helmers/Vondelbuurt 92 93 95 93 E21 Overtoomse Sluis 90 91 88 88 E37 (E36) Landlust/Sloterdijk 108 102 105 105 E38 Erasmuspark 109 97 98 100 E39 De Kolenkit 97 108 107 107 E40abc De Krommert1 104 101 105 101 E40def De Krommert2 106 108 108 108 E41 Van Galenbuurt 109 107 111 109 E42 Hoofdweg e.o. 106 108 102 104 E43 Westindische Buurt 100 95 98 101 F76 Slotermeer-Noordoost 106 111 108 109 F77 Slotermeer-Zuidwest 105 108 109 111

Tabel 11 Leefbaarheidsindex, 2010-2013-1 (slot) 8 2010 2011 2012 2013-1 F78 (F75) Geuzenveld/Spieringhorn 114 111 110 107 F79 Eendracht 94 97 99 96 F81 Osdorp-Oost 105 107 102 104 F82 Osdorp-Midden 104 108 110 111 F83 De Punt 110 107 107 106 F84/F80 Middelveldsche Akerpolder/Lutke-/Ookmeer 95 98 94 96 F85 Slotervaart 102 102 103 101 F86 Overtoomse Veld 110 108 107 107 F87 Westlandgracht 104 113 105 106 F88 Sloter-/Riekerpolder 93 97 87 88 K24 Oude Pijp 104 106 104 107 K25 Nieuwe Pijp 107 102 104 106 K26 Diamantbuurt 101 102 103 103 K44 Hoofddorppleinbuurt 94 99 97 96 K45 Schinkelbuurt 100 97 101 102 K46 Willemspark 87 91 86 88 K47/K50 Museumkwartier/Duivelseiland 90 89 88 88 K48 Stadionbuurt 92 89 89 88 K49 Apollobuurt 83 87 83 82 K52 Scheldebuurt 88 87 86 88 K53 IJselbuurt 93 95 91 91 K54 Rijnbuurt 90 92 94 94 K90/K59 Buitenveldert-West/Station Zuid/WTC 87 84 85 85 K91 Buitenveldert-Oost 84 84 80 80 M27 Weesperzijde 102 103 101 100 M28 Oosterparkbuurt 107 106 97 99 M29 Dapperbuurt 112 108 109 107 M30 Transvaalbuurt 114 108 105 105 M31 Indische Buurt West 105 104 110 108 M32 (M34) Indische Buurt Oost/IJeiland 108 107 106 108 M33 Oostelijk Havengebied 90 87 89 90 M35 (IJburg) IJburg 94 92 89 89 M55 Frankendael 91 88 91 89 M56 Middenmeer 86 81 79 80 M57/M58 Omval/Betondorp 95 94 95 95 N60 Volewijck 118 114 113 113 N61 IJplein/Vogelbuurt 105 109 106 107 N62/N63 Tuinnieuw/Buik 102 96 100 101 N65 Tuindorp Oostzaan 99 102 96 97 N66/N67 Oostzanerwerf/Kadoelen 101 100 100 101 N68 Nieuwendam-Noord 111 107 110 112 N69 Buikslotermeer 107 108 108 104 N70 (N71) Banne/Buiksloterham 107 103 106 105 N73/N72/N64 Waterland/Nieuwendamham/dijken 85 90 84 84 T93 Bijlmer Centrum (D,F,H) 108 108 103 102 T94 Bijlmer Oost (E,G,K) 101 98 102 101 T95 Nellestein 92 93 89 89 T96 (T92) Holendrecht/Reigersbos/Amstel III/ Bullewijk 106 103 98 96 T97 Gein 103 98 94 98 T98 Driemond 92 82 86 88 Amsterdam 100 99 99 99 a standaarddeviatie = 8.

Noten 1 Om zoveel mogelijk variantie in de indexen te krijgen en ook recht te doen aan de variantie in antwoorden, is er voor gekozen geen dummies van de antwoorden te maken, maar om gemiddelde scores te nemen van de gegeven antwoorden. Nadere analyse wijst uit dat de variantie tussen buurten hierdoor inderdaad verbetert. Omdat verschillende indicatoren en dimensies andere antwoordmogelijkheden hebben (bijvoorbeeld een rapportcijfer versus een frequentieaanduiding) en een andere mate van variantie, worden de z-scores (gestandaardiseerde waarden) van de 24 indicatoren gebruikt om de verschillende deelindexen en de uiteindelijke leefbaarheidsindex te berekenen. Eerst wordt geïndexeerd (gedeeld door het gemiddelde), vervolgens gestandaardiseerd (delen door standaarddeviatie en vermenigvuldigen met een gelijke standaarddeviatie van 10). 2 Toekenning van kleuren vindt plaats op basis van de standaarddeviatie. De kleur oranje wordt toegekend indien de indexscore hoger is dan 100, maar de afwijking van het gemiddelde binnen één standaarddeviatie valt. De kleur rood wordt toegekend bij afwijkingen van meer dan één standaarddeviatie. Bij de kleuren licht- en donkergroen geldt hetzelfde principe, maar in dat geval is de indexscore lager dan 100. Een zelfde indexcijfer krijgt soms een andere kleur. Dit heeft te maken met afronding. Een buurt met een score van bijvoorbeeld 99,7 (afgerond 100) valt onder de 100, dus krijgt de kleur groen, een buurt met een score van 100,4 (afgerond 100) valt boven de 100, dus krijgt de kleur oranje. 3 Hiermee wordt buurtcombinatie bedoeld. Amsterdam bestaat uit 97 buurtcombinaties, waarvan sommige zijn samengevoegd voor de berekening van de indexen. In deze fact sheet zal voor de duidelijkheid worden gesproken over buurt. 9 Colofon Directie Openbare Orde en Veiligheid Amstel 1 1011 PN Amsterdam Telefoon 020 552 9111 info@bestuursdienst.amsterdam.nl y.nagel@amsterdam.nl www.bestuursdienst.amsterdam.nl Oudezijds Voorburgwal 300 1012 GL Amsterdam Telefoon 020 251 0333 algemeen@os.amsterdam.nl j.broekhuizen@os.amsterdam.nl www.os.amsterdam.nl Opdrachtgever Bestuursdienst Directie Openbare Orde en Veiligheid en Dienst Maatschappelijke Ontwikkeling Auteurs Anne Huijzer, drs. Jolijn Broekhuizen, drs. Josca Boers