Gezond werken met computers
Gezond werken met je computer Iedereen heeft wel eens een stijve nek of schouders, pijnlijke polsen of vermoeide ogen na een dag werken achter te computer. Vaak gaan die klachten vanzelf weer over. Soms niet. Meestal is één van de oorzaken een verkeerde werkhouding op je werkplek. Dergelijke klachten, kun je grotendeels voorkomen door te letten op je zithouding, het juist gebruiken van het meubilair, de opstelling van de apparatuur en door het werk regelmatig af te wisselen door andersoortige werkzaamheden. Klachten worden vaak veroorzaakt door langdurig aan het beeldscherm werken, zonder voldoende afwisseling, gecombineerd met een gedraaide of scheve werkhouding. Verder speelt werkdruk, taakinhoud en hoe je zelf bent een belangrijke rol. De werkgever is verplicht te zorgen voor goede beeldschermapparatuur en meubilair. Daarbij is een goed ingerichte werkplek van belang. Maar goed zitten is je eigen verantwoordelijkheid! De stoel, het bureau en de apparatuur moeten zo op elkaar zijn afgestemd dat je optimaal comfortabel met je computer kunt werken. Besteed verder aandacht aan werktijden, werktaken, persoonlijkheid en werkdruk. Deze folder geeft daarbij belangrijke aanwijzingen. 2
Houding en werkplek opstelling Uitgangspunt is een rechte houding met een rechte rug. Zorg dat de neuzen van je schoenen, je knieën en je neus alle dezelfde richting op wijzen. Een in elkaar gedoken, uitgerekte of gedraaide houding moet worden vermeden. Iedere werkplek moet zoveel mogelijk individueel ingesteld worden. Zit goed op je stoel Breng de stoel op de hoogte die bij je past. Ga voor je stoel staan en zorg dat de zitting ter hoogte van de onderkant van je knieschijf komt; bovenbenen horizontaal wanneer je zit. Er moet nog een vuistruimte over zijn tussen zitting en knieholte. Ga zover mogelijk achter in de stoel zitten en breng de lendesteun op gelijke hoogte met de holling van je rug, zodat deze steun geeft in de lendestreek. De armleggers moeten instelbaar zijn, zorg dat de leggers de ellebogen licht ondersteunen, wanneer de bovenarm en onderarm een hoek maken van 90. In deze positie blijven de schouders ontspannen. Staat het werkblad op de juiste hoogte? Wanneer de werktafel in hoogte instelbaar is moet je bureaublad op gelijke hoogte worden ingesteld als je armleggers. Daarnaast is voldoende ruimte voor de benen en voeten vereist (geen ladenblok, systeemkasten en prullenbak). 3
Zit recht achter het beeldscherm Plaats het beeldscherm en het toetsenbord recht voor je, zodat bij de uitvoering je tenen, knieën en het puntje van je neus dezelfde kant op wijzen. Het hoofd recht boven de romp en je blik iets naar beneden gericht. Deze houding is het beste voor schouder-, nek- en rugspieren. Als je regelmatig gedraaid in je stoel zit of schuin op het document naast je beeldscherm moet kijken, bestaat het risico dat je op den duur last krijgt van verkramping van je spieren. Geef je polsen voor en naast het toetsenbord de ruimte. Gebruik bij intensief werken met documenten een documenthouder die tussen het toetsenbord en het beeldscherm geplaatst kan worden. Plaats je toetsenbord voor je en de muis binnen handbereik Een verantwoorde bediening van muis en toetsenbord houdt je armen en pols soepel. Wie daar goed op let, voorkomt klachten. Er moet voldoende ruimte voor het toetsenbord zijn (± 7 cm) om bij rustmomenten de mogelijkheid te hebben de polsen op het tafelblad te laten rusten. Houd je handen in het verlengde van je onderarmen, met je ellebogen steunend op de armleggers van je stoel. Plaats hierbij het toetsenbord in de laagste stand (pootjes inklappen). Bedien de muis vanuit je onderarm, niet vanuit je pols en vermijd hierbij zijwaartse handbewegingen. Zorg dat de muissnelheid niet te hoog is en geef de muis de ruimte. Om de muis soepel te laten rollen, is het raadzaam om het muismechanisme onder de muis regelmatig schoon te maken. Zorg verder voor een dunne stroeve muismat. 4
Een juiste werkhouding achter je beeldscherm Zorg voor een goede uitgangspositie en wissel regelmatig van houding. Het lichaam, met name de rug en de armen, moeten voldoende steun krijgen om ontspannen te kunnen werken. Het veranderen van werkhouding en gedrag moet iedereen zelf doen. Neem de signalen van je lijf serieus. Het is verstandig niet te dicht bij het beeldscherm te zitten. De ogen worden het minst belast bij de volgende afstand: 17 inch schermen: afstand tussen 60-70 cm. 19 en 21 inch schermen: afstand tussen 60-80 cm. Behalve de afstand tot de ogen is ook de hoogte van het beeldscherm van belang. Voor een ontspannen houding is het het beste wanneer de bovenste regel van het scherm zich op ooghoogte bevindt. Wanneer je tijdens het typen veel van concepten leest, gebruik dan een documenthouder die tussen het toetsenbord en beeldscherm kan worden geplaatst. Licht en contrast Kleuren, kleurcontrast en helderheid van de kleuren zijn in te stellen. Het beste is een lichte achtergrond met donkere tekens. Voorkom verder vermoeide ogen door het beeldscherm in een matig verlichte omgeving te plaatsen (circa 300-400 lux). Het beeldscherm staat bij voorkeur 2 à 3 meter vanaf de gevel en haaks op het raam. Als de monitor uitstaat, is er geen spiegeling van lichtbronnen (verlichting en/of buitenlicht) zichtbaar op het scherm. Te grote helderheidverschillen tussen beeldscherm en omgeving moeten worden vermeden. 5
Zit goed aan de laptop Voor het gebruik van de laptop gelden in principe dezelfde regels als voor een PC. Toch zijn er nadelen aan het werken met een laptop. Het is moeilijker een goede werkhouding aan te nemen. Het is verstandiger een laptop alleen te gebruiken wanneer je niet over een gewone pc kunt beschikken. Hulpmiddelen zoals een los toetsenbord en een muis kunnen de werkhouding verbeteren. Belangrijk hierbij is de laptop op een standaard te plaatsen. Een andere oplossing is een dockingstation. Veilig en gezond op je werkplek Je bent zelf verantwoordelijk voor veilig en gezond gebruik van je werkplek. Je zit goed als je benen voldoende ruimte hebben onder je bureau, zonder verstrikt te raken in kabels en bedrading. Voorkom val- en struikelgevaar door loshangende kabels, snoeren en draden weg te werken, zo mogelijk in kabelgoten. Werk aan een opgeruimd bureau, zodat het bureaublad regelmatig kan worden schoongemaakt. Bij veelvuldig gebruik van printers en kopieerapparatuur wordt aangeraden deze buiten de werkruimte te plaatsen om geluidsoverlast en ozon uitstoot op de werkplek te beperken. Wissel werkzaamheden regelmatig af Het is niet goed om zonder onderbrekingen aan de PC te werken. Ongemerkt lijdt dit tot een verkrampte houding. Het blijft van belang dat je er zelf op let het werk op gezette tijden af te wisselen met andersoortige activiteiten, zodat het beeldschermwerk wordt beperkt tot maximaal 5 6
à 6 uur per dag. Het is een goede gewoonte het zitten eens per half uur te onderbreken door even te staan, te lopen of een paar oefeningen te doen. Informatie Als je na het lezen van deze brochure nog vragen hebt, kun je contact opnemen met: Naam: Anita Mosterd Telefoonnummer: 013 466 3411 B.g.g.: 013 466 2814 E-mail: A.I.Mosterd@uvt.nl Negeer pijnklachten en / of stijfheid in de rug, schouder en nek NIET. Ook oogklachten moeten serieus worden genomen. Neem contact op met de bedrijfarts of bovenstaande adviseur. 7