Inkomsten uit beleggingen Bob Hendriks April 2014
Waarom is inkomen onderwerp van gesprek? Bron: FD Bron: FD 2
Agenda BlackRock? In welke omgeving zitten we als beleggers? Stabiliteit van uw kapitaal met inkomen Groei van uw kapitaal met inkomen Genereren van inkomen Maar pas op! En obligaties dan? Conclusie 3
BlackRock? Breed palet aan oplossingen Oplossingen die nodig zijn voor een nieuwe beleggingswereld + Wereldwijde inzichten + Ontdekken van risico s Het delen van de beste ideeën om zo kansen te creëren Risicomanagement voor een beter gevoel = Consistente rendementen over een cyclus 1 focus: het leveren van performance Wie is BlackRock? s-werelds grootste vermogensbeheerder, 11.500 werknemers, $4.401 mrd aan beheerd vermogen* 100+ investment teams & 1,000+ risk management professionals, allemaal bezig met het creëren van een betere financiële toekomst voor onze klanten Aanwezig in meer dan 30 landen wereldwijd Vaak het eerste contact voor overheden, banken en beleggers in tijden van crisis Meer dan 40 professionals in Nederland * Per 31 maart 2014 4
Agenda BlackRock? In welke omgeving zitten we als beleggers? Stabiliteit van uw kapitaal met inkomen Groei van uw kapitaal met inkomen Genereren van inkomen Maar pas op! En obligaties dan? Conclusie 5
Voor we van start gaan 1 Welk 2 Haalt 3 Nee? 4 Niet 5 Weet doel wenst u te bereiken na inflatie? u dat doel met sparen? Meer sparen of uw doel aanpassen nog meer sparen of uw doel aanpassen beleggen is een optie wat u koopt 6
De 3 BlackRock scenario s voor 2014 Onevenwichtigheden krijgen overhand Lager voor een langere tijd Groeispurt Tapering valt verkeerd Deflatie Politiek ECB accommodeert China Opbouw vertrouwen leidt tot meer vertrouwen Bedrijven gebruiken cash om te investeren Bron: BlackRock Investment Institute, november 2013. 7
2014 YTD vergeleken met laagste punt 2014 - Performance 8 2014 Performance, total return, in lokale valuta 10% 2014 YTD 2014 Low 6.7% 7.0% 5% 4.4% 3.7% 3.5% 2.6% 3.0% 3.0% 1.8% 2.6% 2.1% 1.2% 1.6% 0.6% 0.0% 0.7% 0% -0.5% -1.6% -1.5% -3.7% -5% -5.8% -7.4% -10% -15% Aandelen Credit Staat Commodities FX Bron: BlackRock Solutions, Datastream, 31 maart 2014. /$ Euro/$ Commodity Index Gold Crude Oil German Bunds US Treasuries UK Gilt EU HY US HY Global Inv Grade EMD $ India Brazil China EM Pacific ex Japan UK Europe ex UK Japan US Developed
Cash lijkt king te zijn Bron: BlackRock Investor Pulse onderzoek.. 9
De uitdaging die inkomen heet Extra salaris De uitdaging die inkomen heet Ik maak me zorgen over het verlies van mijn vermogen Naast inkomen, wil ik ook de waarde van mijn beleggingen laten toenemen Ik heb extra inkomen nodig want het leven wordt niet goedkoper 10
Agenda BlackRock? In welke omgeving zitten we als beleggers? Stabiliteit van uw kapitaal met inkomen Groei van uw kapitaal met inkomen Genereren van inkomen Maar pas op! En obligaties dan? Conclusie 11
Ik moet beleggen: maar de risico s dan? Risico & rendement per volatiliteit quintiel Wereldwijde aandelen over 28 jaar 13% 12% 11% Lager Risico / Hoger Rendement 5 4 # Volatility Quintielen Jaarlijks rendement 10% 9% 3 Markt 2 FTSE World 8% 1 7% Hoogste Risico / Lager Rendement 6% 10% 12% 14% 16% 18% 20% 22% 24% 26% Jaarlijkse volatiliteit Bron: BlackRock, data sinds december 1985 en per eind maart 2014. «Wereldwijde aandelen» zijn vertegenwoordigd door de FTSE World Index. Jaarlijks rendement & volatiliteit van de FTSE World index sinds 1985. De waarde van uw belegging kan fluctueren. In het verleden behaalde resultaten bieden geen garantie voor de toekomst. 12
Hoe ziet dit eruit gedurende een cyclus? Markten blijven volatiel.. Hoge groei signalen Jan 1, 2011 Feb 18, 2011 Lage groei signalen Feb 18, 2011 Jul 21, 2011 Negatieve groei signalen Jul 21, 2011 Okt 04, 2011 Hoge groei signalen Okt 04, 2011 Apr 03, 2012 Lage groei signalen Apr 03, 2012 Mei 31, 2012 Verbetering groei signalen Mei 31, 2012 Dec 31, 2012 Stabiele groei signalen Dec 31, 2012 April 17, 2013 Hoge groei signalen April 17, 2013 Jan 23 2014 Lage groei signalen Jan 23, 2014 Mrt 31, 2014 Cumulatieve Performance Jan 01, 2011 Mrt 31, 2014 50% 40% 40.2% 36.4% 30% 24.6% Rendement in % 20% 10% 0% 2.1% 5.4% 7.7% 0.4% 17.1% 15.8% 16.1% 10.6% 8.3% 8.0% 5.5% 3.3% 2.2% -10% -20% -30% -6.9% -10.4% -12.5% -20.5% Fund Index Fund Index Fund Index Fund Index Fund Index Fund Index Fund Index Fund Index Fund Index Fund Index Bron: Bloomberg & BlackRock. Performance is in USD, netto na kosten, niet -uitkerende share klasse, per eind maart 2014. Index vertegenwoordigd de MSCI AC World index. Fund vertegenwoordigd de BGF Global Equity Income portefeuille. De performance is gebruikt als voorbeeld en kan niet gebruikt worden als voorspelling voor de performance van BlackRock fondsen. De waarde van uw belegging kan fluctueren. In het verleden behaalde resultaten bieden geen garantie voor de toekomst. 13
Agenda BlackRock? In welke omgeving zitten we als beleggers? Stabiliteit van uw kapitaal met inkomen Groei van uw kapitaal met inkomen Genereren van inkomen Maar pas op! En obligaties dan? Conclusie 14
Waarom dividend belangrijk is als onderdeel van rendement Dividend is een zeer belangrijk onderdeel van rendement Dit belang neemt toe bij een langere beleggingshorizon 1 en 5 jaarlijkse opbouw van rendement sinds 1871 100% 90% 80% 70% 60% 50% 40% 30% 20% 10% 0 Dividend rendement Dividend Groei Verandering waardering 1 jaar 5 jaar Bron: GMO. Rendement is tot augustus 2010 en laat de S&P 500 Index zien. De performance van de index in dit voorbeeld is bedoeld om de beleggingsstrategie toe te lichten en is derhalve niet bedoeld als beleggingsadvies of een aanbeveling om te beleggen in de betreffende index. De waarde van uw belegging kan fluctueren. In het verleden behaalde resultaten bieden geen garantie voor de toekomst. 15
Dividend is belangrijk. Voorbeeld: Nestlé 1600 1400 1200 1000 Dividend Yield Dividend Growth Valuation (DY) 1506% Totaal rendement (Waardering + Groei + Div.) 800 600 400 852% Prijs Rendement (Waardering + Groei) 200 0-200 -400-7% Verandering waardering Dec-90 Dec-91 Dec-92 Dec-93 Dec-94 Dec-95 Dec-96 Dec-97 Dec-98 Dec-99 Dec-00 Dec-01 Dec-02 Dec-03 Dec-04 Dec-05 Dec-06 Dec-07 Dec-08 Dec-09 Dec-10 Dec-11 Dec-12 Dec-13 Bron: BlackRock & Bloomberg. Data per eind maart 2014. Data in lokale valuta (CHF). Het gebruikte bedrijf in dit voorbeeld is bedoeld om de beleggingsstrategie toe te lichten en is derhalve niet bedoeld als beleggingsadvies of een aanbeveling om te beleggen in het betreffende bedrijf. 16
Wanneer hoogdividendaandelen kunnen helpen Negatieve groei Jaarlijks rendement: 10/90 6/91, 6/00 1/02, 9/07 6/09 Lage groei Jaarlijks rendement: 1/88 10/90, 6/91 9/93, 2/95 2/96, 8/02 9/07 Hoge groei Jaarlijks rendement: 9/93 2/95, 2/96 6/00,1/02 8/02, 7/09 9/10 12.0% 8.0% 4.0% 0.0% -4.0% -8.0% 12.0% 8.0 % 4.0% 0.0% -4.0% -8.0% 12.0% 8.0% 4.0 % 0.0% -4.0% -8.0% -12.0% Aandelen Hoog dividend aandelen IG Corp. HY Corp. -12.0% Aandelen Hoog dividend aandelen IG Corp. HY Corp. -12.0% Aandelen Hoog dividend aandelen IG Corp. HY Corp. Wereldwijde groei is nog steeds laag Bron: BlackRock, Bloomberg & Barclays. De performance van de indices in dit voorbeeld is bedoeld om de beleggingsstrategie toe te lichten en is derhalve niet bedoeld om de performance van BlackRock fondsen te voorspellen dan wel te laten zien. De waarde van uw belegging kan fluctueren. In het verleden behaalde resultaten bieden geen garantie voor de toekomst.. Jaarlijks rendement is gebaseerd op wereldwijde aandelen. 17
Agenda BlackRock? In welke omgeving zitten we als beleggers? Stabiliteit van uw kapitaal met inkomen Groei van uw kapitaal met inkomen Genereren van inkomen Maar pas op! En obligaties dan? Conclusie 18
Waar is er nog inkomen te halen? 18 16 14 12 10 % 8 6 4 2 0 1962 1966 1970 1974 1978 1982 1986 1990 1994 1998 2002 2006 2010 US Govt 10 year yield Bron: Bloomberg, per 18 december 2013. 19
Het vinden van inkomen vergt activiteit Traditionele obligaties Traditionele aandelen Non-traditionele assets 10.0 9.0 9.0 9.8 8.0 7.0 6.6 6.6 6.0 5.5 6.3 5.4 5.0 4.0 3.9 4.0 4.2 4.5 5.4 4.0 4.9 5.1 3.0 2.4 2.8 3.5 2.0 1.0 0.0 0.2 2.5 1.0 2.5 1.8 2.5 2.3 2.0 2007 2014 Bron: BlackRock / Datastream, 31 december 2013. Cash: EU EONIA-Offered Rate. Germany Treasury: Barclays EuroAgg Treasury Germ. Italy Treasury: Barclays EuroAgg Treasury Ital. Corporate Bonds: Barclays Global Agg Corporate. Global Equities: MSCI World, High Dividend Equities: MSCI World High Div Yield. EM Equities: MSCI EM. EMD: JPM GBI-EM Broad Div Composite. HY: Barclays Global High Yield. Alle indices in $. 20
Inkomen varieert gedurende de tijd 5% 2010 2013 4% 3% 2% 1% 0% BGF European Equity Income MSCI Europe MSCI World Index Investment Grade Bonds * 5 YR German Bunds Euro Libor Cash Rate 12 Maandelijkse voortschrijdende uitkering aan beleggers in het BGF European Equity Income Fund tot maart 2014 (blauw) en december 2010 (groen). Indices laten het 12 maandelijkse voortschrijdende dividendrendement zien per maart 2014 (blauw) en december 2010 (groen). * Investment Grade Bonds laten het rendement zien van de Barclays Pan-Euro Investment Grade Aggregate Index per maart 2014 (blauw) en december 2010 (groen). 6 M EUR Libor rate en Bund rendement per maart 2014 (blauw) en december 2010 (groen). De waarde van uw belegging kan fluctueren. In het verleden behaalde resultaten bieden geen garantie voor de toekomst. Bron: Bloomberg, FactSet, Barclays. 21
Europese obligaties vs. aandelen: risico/rendement 25% Verbeterende risico/rendement verhoudingen 20% 15% Price Return (CAGR) 10% 5% EU Investment Grade Corporate Bond index Bund Gilt BGF European Equity Income Fund MSCI Europe Verslechterende risico/rendement verhoudingen 0% -5% -10% 0% 2% 4% 6% 8% 10% 12% 14% 16% 18% Risk (annualised St Dev of daily log returns) 1 jaar risico/rendement 3 jaar risico/rendement Bron: BlackRock RQA, 31 januari 2014. 22
Agenda BlackRock? In welke omgeving zitten we als beleggers? Stabiliteit van uw kapitaal met inkomen Groei van uw kapitaal met inkomen Genereren van inkomen Maar pas op! En obligaties dan? Conclusie 23
Hoogste inkomen is niet hetzelfde als het hoogste rendement Russell 1000 Sharpe ratio per Dividendrendement Deciel 1976 tot 2014 1.00 Sharpe Ratio 0.90 0.80 0.70 0.60 Beste, voor risico gecorrigeerde rendementen Hoogste rendements deciel geeft NIET de hoogste risico/ rendements verhouding 0.50 0.40 10 Geen (no yield) rendement 9 8 7 6 5 4 3 2 1 (Highest) Hoogste Dividendrendement decielen Bron: BlackRock, data per eind maart 2014. Russell 1000 is maandelijks geherbalanceerd op basis van dividendrendement deciel. De waarde van uw belegging kan fluctueren. In het verleden behaalde resultaten bieden geen garantie voor de toekomst. Gelijk gewogen decielen. 24
Gemiddeld dividendrendement is gemiddeld 12.0% Europese aandelen (ex. Emerging) FCF rendement per sector (2014 schattingen) 10.0% 8.0% 6.0% 4.0% 2.0% 0.0% Bron: BofA Merrill Lynch Global Research schattingen. 25
Er bestaan behoorlijke verschillen per sector 2013 Dividend verschillen per sector, Europese aandelen 14% 2013 Dividend groei per sector, Europese aandelen 25% 12% 20% 10% 15% 8% 10% 5% 6% 0% 4% -5% 2% -10% 0% -15% Bron: Credit Suisse, op basis van MSCI Industry Groups. 26
Agenda BlackRock? In welke omgeving zitten we als beleggers? Stabiliteit van uw kapitaal met inkomen Groei van uw kapitaal met inkomen Genereren van inkomen Maar pas op! En obligaties dan? Conclusie 27
Duurder Korea India Taiwan China 28 Markten: waarderingen uitdagend voor obligaties Waarderingen van beleggingscategorieën t.o.v. hun historie: 1 = duurst, 0 = minst duur 1.0 Today As at March 2013 0.9 0.8 0.7 0.6 0.5 0.4 0.3 0.2 0.1 0.0 Mexico Brazil Emerging Singapore Australia Hong Kong Canada Japan Spain Italy France Germany UK US Developed EM Debt UK non-gilts Euro credit US Credit US High yield US 10y Real US 10 year JGB 10 year UK 10 year German 10 yr German 20 yr Credits Aandelen Staatsobligaties Bron: BlackRock, per eind maart 2014. Alle data sinds 1995.
Obligaties minder risicovol? 1% stijging van de rente ~9,5% verlies van kapitaal Een kleine verandering van de rente kan zorgen voor een groot verlies als er in obligaties belegd wordt met een grote rentegevoeligheid Bron: UK 10-Year Gilt modified duration: 9.5%. Bron: BlackRock / Bloomberg, data per 16 januari 2014. 29
Agenda BlackRock? In welke omgeving zitten we als beleggers? Stabiliteit van uw kapitaal met inkomen Groei van uw kapitaal met inkomen Genereren van inkomen Maar pas op! En obligaties dan? Conclusie 30
Conclusies De beleggingsomgeving vandaag de dag is uitdagend en het vinden van rendement is niet eenvoudig Hoogdividendaandelen kunnen dalingen in een aandelenportefeuille dempen Dividend is een belangrijk onderdeel in de opbouw van rendement Hoog dividendrendement is niet hetzelfde als een hoog rendement Per sector kunnen dividenden en de groei van deze dividenden verschillen Inkomen uit obligaties is niet per definitie: een veilig inkomen Het vinden van inkomen tegen een acceptabel risico vergt een actieve houding 31
Conclusies Vragen die u zichzelf kunt stellen: Hoe actief is de manager van mijn fondsen? Hoe flexibel kan mijn fondsmanager zijn bij het managen van mijn obligaties? Voor alles geldt: weet u wat uw doel na inflatie is? Als beleggen de oplossing is: weet u wat u koopt? 32
Disclaimer Fondsspecifieke risico s Het BGF European Equity Income Fund belegt voor een groot deel in effecten die genoteerd zijn in een vreemde valuta; schommelingen van de betreffende valutakoersen zullen invloed hebben op de waarde van de belegging. Beleggers in dit fonds dienen zich er rekenschap van te geven dat vermogensgroei geen prioriteit heeft, dat waarden kunnen schommelen en dat het inkomstenniveau van tijd tot tijd kan variëren en niet wordt gegarandeerd. Disclaimer Deze informatie is niet bedoeld als voorspelling, onderzoek of beleggingsadvies en vormt ook geen aanbeveling, aanbieding of uitnodiging om effecten te kopen of verkopen, of om enige beleggingsstrategie te volgen. BlackRock heeft niet overwogen of een belegging past bij uw eigen behoeften en risicotolerantie. Om te verzekeren dat u begrijpt of een financieel product geschikt is voor u, moet u de Essentiële Beleggersinformatie lezen. Iedere beslissing om te beleggen dient uitsluitend gebaseerd te zijn op de informatie in het prospectus, de Essentiële Beleggersinformatie, het meest recente jaarverslag en de door een accountant goedgekeurde jaarrekening en het eventueel daarna uitgegeven, niet door de accountant goedgekeurde halfjaarverslag en de bijbehorende halfjaarrekening. Beleggers dienen kennis te nemen van de fondsspecifieke risico s zoals beschreven in het prospectus en in de Essentiële Beleggersinformatie. We raden u ten sterkste aan professioneel beleggingsadvies in te winnen voordat u belegt. Beleggen gaat altijd gepaard met een zekere mate van risico. De waarde van uw belegging kan fluctueren. In het verleden behaalde resultaten bieden geen garantie voor de toekomst. Uw oorspronkelijke inleg is niet gegarandeerd. BlackRock biedt beleggingen aan in diverse icbe's als bedoeld in artikel 1:1 Wet op het financieel toezicht, welke zijn opgenomen in het register dat wordt gehouden door de Autoriteit Financiële Markten als EER-icbe met een Europees paspoort. BGF (BlackRock Global Funds), BSF (BlackRock Strategic Funds), BGIF (BlackRock Global Index Funds) en BUF (BlackRock UCITS Funds) zijn icbe s, als bedoeld in artikel 1:1 Wet op het financieel toezicht (Wft) die ingeschreven staan in het register als bedoeld in artikel 1:107 Wft. Voor nadere informatie over BGF, BSF, BGIF, BUF en hun subfondsen wordt verder verwezen naar de essentiële beleggersinformatie. Het prospectus van BGF, BSF, BGIF, BUF en hun subfondsen kunt u verkrijgen via www.blackrock.nl. De fondsen zijn niet geregistreerd voor verkoop aan het publiek in alle jurisdicties. BGF, BSF, BGIF en BUF zijn uitsluitend verkrijgbaar voor beleggers die geen staatsburger van de VS en ook geen ingezetene van de VS zijn. BGF, BSF, BGIF en BUF worden niet te koop aangeboden of verkocht in de VS of territoriums of gebieden die daartoe behoren. Uitgegeven door BlackRock Investment Management (UK) Limited, in het Verenigd Koninkrijk geautoriseerd en gereguleerd door de Financial Conduct Authority, geregistreerd onder nummer 2020394 en gevestigd op het adres: 12 Throgmorton Avenue, Londen EC2N 2DL. Telefoon: +44 (0)20 7743 3000. Voor uw bescherming worden telefoongesprekken doorgaans opgenomen. BlackRock is een handelsnaam van BlackRock Investment Management (UK) Limited. 2013 BlackRock, Inc. Alle rechten voorbehouden. BLACKROCK, BLACKROCK SOLUTIONS, ALADDIN, ishares, LIFEPATH, SO WHAT DO I DO WITH MY MONEY (MAAR WAT KAN IK HET BESTE DOEN MET MIJN GELD?), INVESTING FOR A NEW WORLD en BUILT FOR THESE TIMES zijn geregistreerde en ongeregistreerde handelsnamen (trademarks) van BlackRock, Inc. en haar dochterondernemingen in de Verenigde Staten en daarbuiten. Alle andere handelsnamen (trademarks) zijn van de respectievelijke eigenaren. 33