1 Bedrijfshulpverlening Bron: AI Blad 10 Handige checklists voor ontwerp en beheer van de BHV-organisatie Ontwerpfactoren Reikwijdte BHV-organisatie 1. Hoe breed wil het bedrijf BHV-organisatie opzetten (soort risico's verantwoordelijkheidsgebied)? 2. Kan de BHV-organisatie samen met andere organisaties worden opgezet? 3. Is het zinvol om BHV-taken uit te breiden tot de gehele veiligheidsketen (denk in het bijzonder aan nazorg en herstel)? 4. Is het zinvol BHV op te nemen in bedrijfsnoodorganisatie? Specificaties 5. Welke wetten zijn van toepassing? 6. Welke afspraken zijn in CAO- en/of brancheverband gemaakt? 7. Wat zijn vereisten gebruiksvergunning? 8. Wat zijn eisen verzekeraar? 9. Zijn er normen, richtlijnen en best practices van toepassing? Verankering in organisatie 10. Is de verantwoordelijkheid voor arbo gecentraliseerd? 11. Welk directielid is eindverantwoordelijk? 12. Welke manager (lijn/facilitair) is voor de opbouw en beheer van de BHV-organisatie verantwoordelijk te stellen? 13. Zijn overige managers voor hun werkgebied eveneens verantwoordelijk gesteld voor BHV-taken? Risico's en bijzonderheden bedrijfsprocessen 14. Wat zijn risicovolle bedrijfs-/organisatieprocessen? 15. Wat zijn belangrijkste risico's: 16. In processen? 17. Tijdens uitvoering BHV-taken (oefening en uitruk)? 18. Externe risico's (vervoer gevaarlijke stoffen, gevaarlijke bedrijven e.d.)? 19. Verloop ongevalsproces? 20. Bij verbouw en nieuwbouw? Nodig Aanwezig en functionerend Niet van toepassing Coöperatie Baronije U.A. Pagina 1 van 7 rev.0-2013
Gebouwen, complex en bedrijventerrein 21. Is de organisatie in één gebouw, op een terrein of een bedrijvenpark gehuisvest en is samenwerking nodig? 22. Hoe snel kunnen hulpverleners bedrijf bereiken en hoe lang moet voorpostfunctie in stand blijven? 23. Als er andere bedrijven zijn: waarover kunnen samenwerkingsafspraken worden gemaakt? 24. Leidt de spreiding of complexe lay-out van gebouwen tot bijzondere coördinatiebehoeften? Kwetsbare groepen 25. Hoeveel werknemers telt het bedrijf? 26. Wat is de spreiding van medewerkers over het etmaal en door de week? 27. Met hoeveel bezoekers, gasten, studenten e.d. moet de organisatie rekening houden? 28. Zijn er evenementen waarmee de BHV-organisatie rekening moet houden? 29. Zijn er onder deze groepen kwetsbare of niet zelfredzame personen die bijzondere aandacht in noodsituatie vergen? BHV-organisatie 30. Is BHV te integreren met rampenopvang, noodorganisatie voor bedrijfscalamiteiten? 31. Welke functies zijn nodig? 32. Welke specialismen zijn nodig? 33. Wat is de optimale organisatiestructuur? 34. Welke niveaus van coördinatie zijn nodig (hoofd, gebouwcoördinatie ploegleiding)? 35. Hoe spreid ik BHV-organisatie over complex, grote gebouwen? 36. Welke opschalingmogelijkheden zijn nodig? 37. Welke aanvullende capaciteitcompetenties zijn in noodsituaties nodig? BHV-processen Welke BHV-processen moeten worden georganiseerd?: 38. Ontruiming 39. Levensreddende eerste hulp 40. Eerste Hulp (EHBO) en andere bijzondere vormen van hulpverlening 41. Brandbestrijding 42. Gidsen hulpverleningsdiensten 43. Communicatie binnen BHV-organisatie en met hulpverleners Coöperatie Baronije U.A. Pagina 2 van 7 rev.0-2013
44. Communicatie met belanghebbenden (belangrijke contacten en hun bereikbaarheid, perscontacten) 45. Crisismanagement 46. Wijze van vastleggen en documenteren van BHVprocessen, gegevens e.d. Hulpmiddelen Welke hulpmiddelen zijn voor het goed functioneren nodig?: 47. Beschermings- en herkenbaarheidsmiddelen (helm, hesje, draagband) 48. Alarmering en oproepen (computerprogramma) semafoonoproep, semafoon, GSM) 49. Communicatie (GSM, portofoon, megafoon, omroepinstallatie) 50. Blusmiddelen 51. Eerste Hulp (EHBO) (brancard, EHBO-middelen) 52. Evacuatie (evac-chair) 53. Borden, lint voor afbakening of afzetten gebouw, terrein 54. Informatie(borden) locatie EHBO en andere sleutelpersonen 55. Intranet met toegang en overzicht belangrijke informatie BHV 56. Veiligheids- en gezondheidssignalering 57. Crisismanagementruimte 58. Leslokaal, opslag hulpmiddelen Deskundigheid Is bijzondere deskundigheid nodig t.a.v.: 59. Bijzondere risico's bedrijfsprocessen 60. Bijzondere risico's bij hulpverlening 61. Beheer hulpmiddelen BHV-organisatie 62. Toepassen hulpmiddelen (ademluchtbescherming, beschermingsmiddelen) 63. Bediening (communicatiemiddelen, afsluiters, brandmeldpaneel) Beheer 64. Inventaris en tekeningen locatie brandbeveiligings- en andere middelen 65. Database leden, functie en opleidingsstatus 66. Documentbeheerssysteem 67. Tekeningenbeheer ontruimingsplattegronden Coöperatie Baronije U.A. Pagina 3 van 7 rev.0-2013
Beheersfactoren Algemeen 1 Is de verantwoordelijkheid voor de BHV bij een directielid/hoge beslisbevoegde manager neergelegd? 2 Is een BHV-organisatie aanwezig en systematisch opgezet? Beleid 3 Heeft het bedrijf als onderdeel van het beleid doelen gesteld t.a.v. de bedrijfshulpverlening en o.a. de reikwijdte vastgelegd? 4 Zijn de uitgangspunten van bedrijfshulpverlening als onderdeel van het bedrijfsbeleid benoemd? Risico-inventarisatie 5 Is de risico-inventarisatie en -evaluatie (ri&e) actueel? 6 Is in de ri&e opgenomen een overzicht van de soorten risico's van belang voor: 6.1 De organisatie van de bedrijfshulpverlening? 6.2 De risico's die BHV'ers lopen bij hun werkzaamheden? 7 Zijn uit de ri&e maatgevende scenario's van noodsituaties afgeleid waarmee bij de opbouw en evaluatie van de bedrijfshulpverlening rekening moet houden? 8 Zijn maatgevende factoren geïnventariseerd? 9 Zijn (o.a. wettelijke) eisen t.a.v. de bedrijfshulpverlening bekend? 10 Is er een plan van aanpak voor de opzet / onderhoud of vernieuwing van de bedrijfshulpverlening? Ondersteunende maatregelen 11 Zijn taken, verantwoordelijkheden en bevoegdheden van de bedrijfshulpverleningsorganisatie als geheel en alle bedrijfshulpverleners in het bijzonder schriftelijk vastgelegd? 12 Zijn afspraken gemaakt over de onderlinge samenwerking van de bedrijfshulpverleners uit naburige bedrijven? 13 Hebben alle bedrijfshulpverleners de voor hun functie minimale opleiding gevolgd? 14 Zijn aanvullende opleidingen noodzakelijk, denk aan: 14.1 Eerste Hulp (EHBO); 14.2 Brandbestrijding; Geregeld Schriftelijk vastgelegd Niet van toepassing Coöperatie Baronije U.A. Pagina 4 van 7 rev.0-2013
14.3 Leiding geven: Hoofd bedrijfshulpverlening/ploegleider bedrijfshulpverlening? 15 Weten de werknemers wie de bedrijfshulpverleners zijn en waar ze bereikbaar en hoe te alarmeren zijn? 16 Weten externe instanties wie de bedrijfshulpverleners zijn en wat de specifieke gevaren in het bedrijf zijn? 17 Is er iemand aangewezen die alle documenten voor de bedrijfshulpverlening archiveert en bijhoudt? 18 Zijn er afspraken gemaakt voor het onderhoud van middelen en voorzieningen voor de bedrijfshulpverlening? Preparatie 19 Is er een werkende bedrijfshulpverleningsorganisatie? 20 Zijn medewerkers, gasten en leidinggevenden geïnstrueerd over wat te doen bij.? 21 Zijn afspraken gemaakt met buren, bewoners in eenzelfde gebouw of complex over samenwerking bij de preparatie en de uitruk van de BHV-organisatie? 22 Is bij de inrichting van de bedrijfshulpverlening rekening gehouden met: 22.1 De meest geschikte organisatiestructuur? 22.2 De nodige functies (denk ook aan coördinatie en beheer) die moeten worden vervuld? 22.3 De processen die in gang moeten worden gezet en maatregelen die ter bestrijding van de mogelijke incidenten/calamiteiten worden getroffen? 22.4 Bereikbaarheid en beschikbaarheid van BHV'ers? 22.5 Beschikbaarheid en betrouwbaarheid van middelen (o.a. uitrusting BHV'ers) en voorzieningen? 22.6 Een intern en extern alarmeringsschema? 22.7 Nodige noodvoorzieningen? 22.8 Bereikbaarheid van en inzet door de externe hulporganisaties? 23 Zijn met aannemers, toeleveranciers afspraken gemaakt over invloed van hun werk op de brandveiligheid en bedrijfshulpverlening? 24 Is er een programma voor periodieke, bijvoorbeeld eens per jaar, oefeningen? 25 Is elke oefening geëvalueerd op minimaal de volgende punten: 25.1 Het toepassen van bestaande procedures (zoals het ontruimen en inruimen van het gebouw, EHBO, brandbestrijding)? 25.2 Het begeleiden naar en opvangen van de geëvacueerde medewerkers op de opvangplaats? Coöperatie Baronije U.A. Pagina 5 van 7 rev.0-2013
25.3 De samenwerking tussen bedrijfshulpverleners? 25.4 Alarmeren en samenwerken met externe hulporganisaties? 25.5 Omgaan met communicatiemiddelen? 26 Is de werking van middelen en voorzieningen periodiek getest? 27 Is vastgelegd wie bevel voert over de bedrijfshulpverlening en de bedrijfshulpverlening inwerking stelt? 28 Zijn in de bedrijfsprocedures instructies opgenomen over hoe in noodsituaties te handelen? 29 Is een bedrijfshulpverlenings- of bedrijfsnoodplan opgesteld? 30 Geven de documenten van het bedrijfsnoodplan antwoord op de volgende vragen: 30.1 Hoe en waar moeten noodsituatie worden gemeld? 30.2 Wie is waarvoor verantwoordelijk bij een noodsituatie en wie is de vervangend verantwoordelijke? 30.3 Hoe wordt de mate van urgentie en inzet van de bedrijfshulpverleners bepaald en aangegeven? 30.4 Hoe wordt in- en extern gealarmeerd? 30.5 Wanneer en door wie worden externe hulpdiensten ingeschakeld? 30.6 Wanneer en hoe moet tot ontruiming van de gebouwen worden overgegaan? 30.7 Wanneer moeten buurtbewoners/omliggende bedrijven gealarmeerd worden? 30.8 Waar is de verzamelplaats voor de opvang van geëvacueerden? 30.9 Wie is verantwoordelijk gesteld voor de contacten met de pers? Nazorg en herstel 31 Is er een regeling getroffen voor de opvang van bedrijfshulpverleners die schokkende gebeurtenissen hebben meegemaakt? 32 Heeft het bedrijf afspraken gemaakt over het herstel van bedrijfsprocessen na een ongeval? 33 Vindt na het optreden van de bedrijfshulpverlening een evaluatie plaats? Controle en corrigerende maatregelen 34 Vinden regelmatig inspecties en tests plaats van voor de bedrijfshulpverlening belangrijke voorzieningen zoals vluchtwegen, hulpmiddelen e.d.? 35 Wordt in ongevallenonderzoek aandacht geschonken aan het optreden van de bedrijfshulpverlening? Coöperatie Baronije U.A. Pagina 6 van 7 rev.0-2013
36 Zijn alle belangrijke gegevens (bezetting BHV, gevolgde opleidingen, testen van middelen e.d.) geregistreerd? 37 Vindt jaarlijks een check plaats (bijvoorbeeld d.m.v. audit) op het functioneren van de bedrijfshulpverleningsorganisatie? Beoordeling door de directie 38 Wordt van de geschiktheid voor haar taken en de effectiviteit van de bedrijfshulpverlening periodiek verslag gedaan aan de directie? 39 Beoordeelt de directie jaarlijks het functioneren van de bedrijfshulpverlening en leidt dat tot een verbeterplan? Coöperatie Baronije U.A. Pagina 7 van 7 rev.0-2013