RECHTSGEVOLGEN VAN STILLE CESSIE EEN WETENSCHAPPELIJKE PROEVE OP HET GEBIED VAN DE RECHTSGELEERDHEID PROEFSCHRIFT TER VERKRIJGING VAN DE GRAAD VAN DOCTOR AAN DE RADBOUD UNIVERSITEIT NIJMEGEN OP GEZAG VAN DE RECTOR MAGNIFICUS, PROF.MR. S.C.J.J. KORTMANN, VOLGENS BESLUIT VAN HET COLLEGE VAN DECANEN IN HET OPENBAAR TE VERDEDIGEN OP DONDERDAG 22 SEPTEMBER 2011 OM 13.00 UUR PRECIES DOOR JAN WILLEM AUGUST BIEMANS GEBOREN OP 2 SEPTEMBER 1974 TE NIJMEGEN KLUWER - DEVENTER - 2011
INHOUDSOPGAVE AFKORTINGEN XXIII HOOFDSTUK 1 INLEIDING 1 1.1 De (her)invoering van de stille cessie 1 1.2 Vereisten voor stille cessie 3 1.3 Probleemstelling en vraagstelling 4 1.4 Doelstelling en methode 5 1.5 Nadere toelichting bij de methode 5 1.6 Bevoegdheden en rechten van de schuldeiser 7 1.7 Nadere afbakening van het onderzoek 8 1.8 Breder kader van het onderzoek 9 1.9 Plan van behandeling 10 HOOFDSTUK 2 HOOFDLIJNEN 11 2.1 Inleiding 2.2 Element I - Overgang van de vordering 2.2.1 Inleiding 2.2.2 Uitgangspunt: eenvormige wettelijke regeling / Uitzonderingen 2.2.3 Rechtsgevolgen 2.2.3.1 Overgang van de vordering 2.2.3.2 Overgang van afhankelijke rechten en nevenrechten 2.2.3.3 Onderliggende rechtsverhouding en verplichtingen 2.2.3.4 Rechtspositie van de schuldenaar 2.2.3.5 Onderlinge rechtsverhouding 2.3 Element II - Uitoefening van andermans vordering 2.3.1 2.3.2 2.3.3 2.3.4 Inleiding Vergelijkbare rechtsfiguren Rechtsgrond van de toegekende bevoegdheden 2.3.3.1 Inleiding 2.3.3.2 Opvatting van de wetgever / Analyse en kritiek 2.3.3.3 Geldend recht 2.3.3.4 Rechtskarakter 2.3.3.5 Vergelijking met 'cessie ter incasso' Omvang van de toegekende bevoegdheden 2.3.4.1 Inleiding 11 11 11 12 14 14 16 18 19 20 21 21 23 26 26 27 34 36 36 40 40 vn
2.3.4.2 Factor I: 'In wiens belang' / Te onderscheiden van: 'in wiens naam' en 'voor wiens rekening' 42 2.3.4.3 Factor II: Een of meer bepaalde goederen of een gehele vermogenspositie 44 2.3.4.4 Toekenning van bevoegdheden (I): 'technische bevoegdheden', "beheersbevoegdheid' en "bestuur' 45 2.3.4.5 Toekenning van bevoegdheden (II): 'gezamenlijk met', 'zelfstandig naast' of 'met uitsluiting van' / 'met toestemming van' 48 2.3.4.6 Toekenning van bevoegdheden: toepassing op de rechtsfiguren waarbij een derde andermans recht uitoefent 51 2.3.4.7 Naar een 'systeem' in de rechtsfiguren 56 2.3.4.8 Toepassing op de stille cessie / Steunargumenten ontleend aan art. 3:62 BW en de parlementaire geschiedenis 58 2.3.4.9 Afbakening van de te vergelijken rechtsfiguren 61 2.3.5 Uitoefening van de toegekende bevoegdheden 'in naam van' / Handelen 'in hoedanigheid' 61 2.4 Element (III) - De tweede zin van art. 3:94 lid 3 BW 66 2.4.1 Inleiding / Betekenis 66 2.4.2 Reikwijdte 68 2.4.3 Vergelijking met art. 668 BW (oud) 69 HOOFDSTUK 3 INNING EN INGEBREKESTELLING 71 3.1 Inleiding 71 3.2 Inningsbevoegdheid 71 3.2.1 Inhoud / Terminologische precisering / Verhouding tot andere bevoegdheden 71 3.2.2 Overgang van de vordering 74 3.2.3 Uitoefening van andermans vordering 75 3.2.3.1 Rechtsgrond van de inningsbevoegdheid 75 3.2.3.2 Rechtshandelingen die geen uitstel kunnen lijden 81 3.2.3.3 Machtiging of toestemming 82 3.2.3.4 Procedures tegen derden 83 3.2.3.5 Faillissement en inningsbevoegdheid van de derde 84 3.2.4 Conclusie 86 3.3 In ontvangst nemen van betalingen 86 3.3.1 Inleiding / Bevoegdheid tot het afgeven van een kwitantie 86 3.3.2 In eigen naam in ontvangst nemen van betalingen 87 3.3.2.1 Bevoegdheid / Soorten prestaties / Geldige titel en rechtsgrond 87 3.3.2.2 Overgang van de vordering 91 3.3.2.3 Uitoefening van andermans vordering 92 vm
3.3.2.4 Conclusie 3.3.3 Plaats van betaling / Uitsluiting van bank- of girorekening 3.3.3.1 Algemeen 3.3.3.2 Overgang van de vordering 3.3.3.3 Uitoefening van andermans vordering 3.3.3.4 Conclusie 3.4 Buiteii rechte nakoming vorderen en in gebreke stellen 3.4.1 3.4.2 3.4.3 Bevoegdheden en verzuim Overgang van de vordering Uitoefening van andermans vordering 3.4.3.1 Toekenning van de bevoegdheid 3.4.3.2 Werking van het verzuim en een ingebrekestelling / Bedingen Conclusie 3.4.4 3.5 In rechte nakoming vorderen 3.5.1 3.5.2 3.5.3 3.5.4 3.5.5 3.5.6 3.5.7 Procesbevoegdheid algemeen / Afbakening Procespartij 3.5.2.1 Materiële en formele procespartij / Procesvertegenwoordiger 3.5.2.2 Overgang van de vordering 3.5.2.3 Uitoefening van andermans vordering 3.5.2.4 Conclusie Uitbrengen van de dagvaarding 3.5.3.1 Ontvankelijkheid 3.5.3.2 Overgang van de vordering 3.5.3.3 Uitoefening van andermans vordering 3.5.3.4 Conclusie Kenbaarheid van de hoedanigheid van de formele procespartij en de identiteit van de materiële procespartij 3.5.4.1 Algemeen 3.5.4.2 Overgang van de vordering 3.5.4.3 Uitoefening van andermans vordering 3.5.4.4 Conclusie Vervanging van de formele procespartij door schorsing van het geding ex art. 225 Rv 3.5.5.1 Algemeen 3.5.5.2 Overgang van de vordering 3.5.5.3 Uitoefening van andermans vordering 3.5.5.4 Conclusie Voeging en tussenkomst 3.5.6.1 Bevoegdheid 3.5.6.2 Overgang van de vordering 3.5.6.3 Uitoefening van andermans vordering 3.5.6.4 Conclusie Instellen van rechtsmiddelen 3.5.7.1 Bevoegdheid 98 98 98 99 102 104 105 105 107 109 109 113 114 115 115 116 116 118 119 125 125 125 126 127 129 129 129 132 134 138 138 138 139 141 143 144 144 145 146 148 148 148 rx
3.5.7.2 Overgang van de vordering 150 3.5.7.3 Uitoefening van andermans vordering 154 3.5.7.4 Conclusie 157 3.5.8 Bevoegde rechter 157 3.5.8.1 Absolute bevoegdheid, subsectorcompetentie, bijzondere rechtshangen en relatieve bevoegdheid / Afwijkende bedingen (prorogatie, sprongcassatie, arbitrage, bindend advies en forumkeuze) en gekozen woonplaats 157 3.5.8.2 Overgang van de vordering 159 3.5.8.3 Uitoefening van andermans vordering 164 3.5.8.4 Conclusie 168 3.5.9 Processuele rechtspositie tijdens het geding 169 3.5.9.1 Processuele rechten en verplichtingen / Afwijkende bedingen / Partijgetuige 169 3.5.9.2 Overgang van de vordering 170 3.5.9.3 Uitoefening van andermans vordering 171 3.5.9.4 Conclusie 174 3.5.10 Eis in reconventie 175 3.5.10.1 Bevoegdheid 175 3.5.10.2 Overgang van de vordering 175 3.5.10.3 Uitoefening van andermans vordering 176 3.5.10.4 Conclusie 178 3.5.11 Uitspraak 178 3.5.11.1 Bindende kracht / Executoriale titel 178 3.5.11.2 Overgang van de vordering 179 3.5.11.3 Uitoefening van andermans vordering 181 3.5.11.4 Conclusie 185 3.5.12 Faillissementsprocedure / Vereffening van een nalatenschap 185 3.5.12.1 Insolventie schuldenaar 185 3.5.12.2 Overgang van de vordering 186 3.5.12.3 Uitoefening van andermans vordering 187 3.5.12.4 Conclusie 190 HOOFDSTUK 4 OPEISBAAR MAKEN EN STUITING VAN VERJARING 191 4.1 Inleiding 191 4.2 Opeisbaar maken van de vordering 191 4.2.1 Bevoegdheden 191 4.2.2 Overgang van de vordering 194 4.2.3 Uitoefening van andermans vordering 195 4.2.4 Conclusie 202 4.3 Keuzebevoegdheid bij een verbintenis tot betaling van een geldsom in buitenlandse valuta en beding van betaling effectief 202 X
4.3.1 Bevoegdheid en beding 202 4.3.2 Overgang van de vordering 203 4.3.3 Uitoefening van andermans vordering 203 4.3.4 Conclusie 205 4.4 Stuiting van de verjaring 205 4.4.1 Bevrijdende verjaring en bevoegdheid tot stuiting 205 4.4.2 Overgang van de vordering 207 4.4.3 Uitoefening van andermans vordering 208 4.4.4 Conclusie 213 HOOFDSTUK 5 VERHAAL EN VOORRANG 215 5.1 Inleiding 215 5.2 Pandrecht en hypotheekrecht 216 5.2.1 Beperkt zekerheidsrecht 216 5.2.2 Overgang van de vordering 219 5.2.2.1 Bestaand pand-of hypotheekrecht 219 5.2.2.2 Partiële overgang 223 5.2.2.3 Bestaande bank-of krediethypotheek 226 5.2.2.4 Afwijking krachtens partijbeding 231 5.2.2.5 Nieuw pand- of hypotheekrecht 242 5.2.3 Uitoefening van andermans vordering 244 5.2.3.1 Bestaand pand-of hypotheekrecht 244 5.2.3.2 Afwijkende opvattingen: bezwaarde en beslagen vorderingen 247 5.2.3.3 Last tot inning /Stille cessie 252 5.2.3.4 Gemeenschappelijk pand- of hypotheekrecht 253 5.2.3.5 Nieuw pand-of hypotheekrecht 255 5.2.4 Conclusie 260 5.3 (Bijzondere) verhaalsrechten en voorrang 261 5.3.1 (Bijzondere) verhaalsrechten, executoriale titel, voorrechten, voorrang en achtergestelde vordering / Bodembeslagrecht en bodemvoorrecht ex art. 21-22IW 261 5.3.2 Overgang van de vordering 263 5.3.2.1 Bestaande verhaalsrechten en voorrang 263 5.3.2.2 Bodembeslagrecht en bodemvoorrecht ex art. 21-22 IW 265 5.3.2.3 Nieuwe verhaalsrechten en voorrang 267 5.3.3 Uitoefening van andermans vordering 268 5.3.3.1 Bestaande verhaalsrechten en voorrang 268 5.3.3.2 Nieuwe verhaalsrechten en voorrang 270 5.3.4 Conclusie 271 5.4 Retentierecht 271 5.4.1 Opschortingsrecht en (bijzonder) verhaalsrecht met voorrang op grond van de wet 271 XI
5.4.2 Overgang van de vordering 272 5.4.2.1 Bestaand retentierecht 272 5.4.2.2 Nieuw retentierecht 277 5.4.3 Uitoefening van andermans vordering 277 5.4.3.1 Bestaand retentierecht 277 5.4.3.2 Nieuw retentierecht 278 5.4.4 Conclusie 279 5.5 Eigendomsvoorbehoud en fiduciaire zekerheidseigendom 279 5.5.1 Eigendomsrecht onder ontbindende voorwaarde 279 5.5.2 Overgang van de vordering 281 5.5.2.1 Bestaand eigendomsvoorbehoud 281 5.5.2.2 Nieuw eigendomsvoorbehoud 284 5.5.3 Uitoefening van andermans vordering 284 5.5.3.1 Bestaand eigendomsvoorbehoud 284 5.5.3.2 Nieuw eigendomsvoorbehoud 285 5.5.4 Conclusie 286 5.6 Hoofdelijke aansprakelijkheid 286 5.6.1 Twee of meer vorderingen 286 5.6.2 Overgang van de vordering 287 5.6.2.1 Bestaande hoofdelijkheid 287 5.6.2.2 Nieuwe hoofdelijkheid 290 5.6.3 Uitoefening van andermans vordering 291 5.6.3.1 Bestaande hoofdelijkheid 291 5.6.3.2 Nieuwe hoofdelijkheid 293 5.6.4 Conclusie 295 5.7 Borgtocht 296 5.7.1 Overeenkomst en vordering 296 5.7.2 Overgang van de vordering 297 5.7.2.1 Bestaande borgtocht 297 5.7.2.2 Bank-of kredietborgtocht 300 5.7.2.3 Nieuwe borgtocht 301 5.7.3 Uitoefening van andermans vordering 301 5.7.3.1 Bestaande borgtocht 301 5.7.3.2 Nieuwe borgtocht 302 5.7.4 Conclusie 303 5.8 403-verklaring 303 5.8.1 Verklaring en vordering 303 5.8.2 Overgang van de vordering 305 5.8.2.1 Bestaande 403-vordering 305 5.8.2.2 Nieuwe 403-vordering 307 5.8.3 Uitoefening van andermans vordering 308 5.8.3.1 Bestaande 403-vordering 308 5.8.3.2 Nieuwe 403-vordering 309 5.8.4 Conclusie 310 5.9 Bankgarantie 310 5.9.1 (Niet ingeroepen) bankgarantie en vordering 310 xn
5.9.2 Overgang van de vordering 313 5.9.2.1 Bestaande vordering 313 5.9.2.2 Bestaande (niet ingeroepen) bankgarantie 314 5.9.2.3 Nieuwe bankgarantie 316 5.9.3 Uitoefening van andermans vordering 316 5.9.3.1 Bestaande vordering 316 5.9.3.2 Bestaande (niet ingeroepen) bankgarantie 317 5.9.3.3 Nieuwe bankgarantie 318 5.9.4 Conclusie 318 5.10 Financiëlezekerheidsovereenkomst (fzo) 319 5.10.1 Pandrecht en zekerheidsoverdracht 319 5.10.2 Overgang van de vordering 319 5.10.3 Uitoefening van andermans vordering 320 5.10.4 Conclusie 320 HOOFDSTUK 6 WETTELIJKE SCHADEVERGOEDING, BOETE, DWANGSOM EN RENTE (SCHULDENAAR) 321 6.1 6.2 6.3 6.4 6.5 Inleiding Vervangende schadevergoeding 6.2.1 Schadevergoeding en bevoegdheid tot omzetting 6.2.2 Overgang van de vordering 6.2.2.1 Vervangende schadevergoeding 6.2.2.2 Beperking aan de hoogte van de schadevergoeding: art. 3:94 üd 3 BW 6.2.2.3 Bevoegdheid tot omzetting 6.2.3 Uitoefening van andermans vordering 6.2.3.1 Vervangende schadevergoedingsvordering: zaaksvervanging 6.2.3.2 Bevoegdheid tot omzetting 6.2.4 Conclusie Vertragingsschade 6.3.1 Wettelijke rente en andere vertragingsschade 6.3.2 Overgang van de vordering 6.3.3 Uitoefening van andermans vordering 6.3.4 Conclusie Gevolgschade 6.4.1 Gevolgschade 6.4.2 Overgang van de vordering 6.4.3 Uitoefening van andermans vordering 6.4.4 Conclusie Schadevergoeding uit hoofde van onrechtmatige daad 6.5.1 Onrechtmatige daad 6.5.2 Overgang van de vordering 321 322 322 322 322 324 325 326 326 328 330 331 331 332 334 337 338 338 339 340 342 342 342 343 Xffl
6.5.2.1 Overgang van de vordering, maar geen overgang van de positie van gelaedeerde 343 6.5.2.2 Onrechtmatig handelen jegens de nieuwe en/of oude schuldeiser 344 6.5.2.3 Schadevergoedingsvordering is geen nevemecht 348 6.5.3 Uitoefening van andermans vordering 349 6.5.4 Conclusie 351 6.6 Vaststellingskosten, buitengerechtelijke kosten en proceskosten 351 6.6.1 Door de schuldeiser gemaakte kosten 351 6.6.2 Overgang van de vordering 354 6.6.3 Uitoefening van andermans vordering 358 6.6.4 Conclusie 361 6.7 Beperking en uitsluiting van aansprakelijkheid 362 6.7.1 Beding 362 6.7.2 Overgang van de vordering 362 6.7.3 Uitoefening van andermans vordering 363 6.7.4 Conclusie 364 6.8 Burgerlijke vruchten 364 6.8.1 Beding en vordering 364 6.8.2 Overgang van de vordering 365 6.8.2.1 Art. 6:142 lid 2 BW 365 6.8.2.2 Afwijkende regelingen: art. 6:153 BW, art. 7:47 jo 7:14 BW en art. 3:121 BW 367 6.8.2.3 Afwijkend partijbeding? 369 6.8.2.4 Alternatieven: vruchtgebruik, derdenbeding en levering bij voorbaat ten gunste van de oude schuldeiser 370 6.8.2.5 Vruchtgebruik, derdenbeding en levering bij voorbaat ten gunste van een derde / Faillissement 371 6.8.2.6 Vruchtgebruik, derdenbeding en levering bij voorbaat bij stille cessie 374 6.8.3 Uitoefening van andermans vordering 375 6.8.4 Conclusie 378 6.9 Boete 378 6.9.1 Beding en vordering 378 6.9.2 Overgang van de vordering 379 6.9.3 Uitoefening van andermans vordering 381 6.9.4 Conclusie 382 6.10 Dwangsom 383 6.10.1 Veroordeling en vordering 383 6.10.2 Overgang van de vordering 383 6.10.3 Uitoefening van andermans vordering 385 6.10.4 Conclusie 386 XTV
HOOFDSTUK 7 AANGAAN VAN OVEREENKOMSTEN EN BESCHIKKEN (DERDEN) Inhoudsopgave 389 7.1 7.2 7.3 7.4 7.5 7.6 7.7 Inleiding Het aangaan van overeenkomsten en beschikken algemeen 7.2.1 Afbakening / Verband 7.2.2 Enkele uitgangspunten bij het aangaan van overeenkomsten met derden en het verrichten van beschikkingshandelingen jegens derden Koop, schenking en overdracht 7.3.1 Algemeen 7.3.2 Overgang van de vordering 7.3.2.1 Bestaande overeenkomst en overdracht 7.3.2.2 Nieuwe overeenkomst en overdracht 7.3.3 Uitoefening van andermans vordering 7.3.3.1 Bestaande overeenkomst en overdracht 7.3.3.2 Nieuwe overeenkomst en overdracht 7.3.4 Conclusie (Overeenkomst tot) het vestigen van een beperkt recht 7.4.1 Algemeen 7.4.2 Overgang van de vordering 7.4.3 Uitoefening van andermans vordering 7.4.4 Conclusie Huur van een vordering? Lastgeving en volmachtverlening 7.6.1 Algemeen 7.6.2 Overgang van de vordering 7.6.3 Uitoefening van andermans vordering 7.6.4 Conclusie Verzekering 7.7.1 Algemeen 7.7.2 Overgang van de vordering 7.7.3 Uitoefening van andermans vordering 7.7.4 Conclusie 389 389 389 392 396 396 397 397 399 400 400 401 412 413 413 414 415 418 419 420 420 421 423 425 426 426 426 430 431 HOOFDSTUK 8 AANTASTING EN BESCHERMING VAN DE VORDERING 433 8.1 8.2 Inleiding Beschikkineshandelineen jegens de schuldenaar 433 434 8.2.1 Afstand van recht / Schikking / Doorhaling op de rol / Schuldwijziging / Inbetalinggeving / Bekrachtiging van een betaling aan een inningsonbevoegde / Uitstel van betaling / Betaling in gedeelten / Schuldovememing 434 8.2.2 Overgang van de vordering 439 XV
8.2.3 Uitoefening van andermans vordering 441 8.2.3.1 Beschikkingshandelingen, soms (ook) beheershandelingen 441 8.2.3.2 Uitoefening van de bevoegdheden door een derde in eigen naam 445 8.2.3.3 Bevoegdheid van de rechthebbende 446 8.2.3.4 Afwijkende opvattingen ten aanzien van schuldoverneming en afstand van recht 449 8.2.3.5 Last tot inning / Stille cessie 451 8.2.4 Conclusie 453 8.3 Niets doen aan de kant van de schuldeiser 454 8.3.1 Geen nakoming vorderen / Niet (verder) in rechte nakoming vorderen / Geen betaling in ontvangst nemen 454 8.3.2 Overgang van de vordering 457 8.3.3 Uitoefening van andermans vordering 458 8.3.4 Conclusie 463 8.4 Bescherming tegen aantasting door de schuldenaar en/of derden 464 8.4.1 Aantasting en bescherming 464 8.4.1.1 Inbreuk op een vordering 464 8.4.1.2 Wanprestatie veroorzaakt door een derde 465 8.4.1.3 Vermogensbenadeling 466 8.4.1.4 Ontbinding, omzetting, kapitaalvermindering, fusie, splitsing 468 8.4.1.5 Beëindiging van de overblijvende aansprakelijkheid uit een 403-verklaring 469 8.4.2 Overgang van de vordering 470 8.4.3 Uitoefening van andermans vordering 473 8.4.4 Conclusie 479 HOOFDSTUK 9 ONDERLIGGENDE RECHTSVERHOUDING, OPSCHORTING EN VERREKENING 481 9.1 Inleiding 481 9.2 Beëindiging: ontbinding, opzegging en vernietiging 482 9.2.1 Bevoegdheid 482 9.2.2 Overgang van de vordering 485 9.2.2.1 Geen nevenrechten 485 9.2.2.2 Ontbinding voor de oude schuldeiser 486 9.2.2.3 Opzegging en vernietiging door de oude schuldeiser 489 9.2.2.4 Vergelijkbare gevallen 490 9.2.2.5 Uitzonderingen 491 9.2.2.6 Stille cessie 492 9.2.3 Uitoefening van andermans vordering 493 9.2.4 Conclusie 498 9.3 Contractswijziging en contractsoverneming 498 XVI
9.3.1 Bevoegdheid 9.3.2 Overgang van de vordering 9.3.3 Uitoefening van andermans vordering 9.4 9.3.4 Conclusie Opschorting 9.4.1 Bevoegdheid 9.4.2 Overgang van de vordering 9.4.3 Uitoefening van andermans vordering 9.5 9.4.4 Conclusie Verrekening 9.5.1 Bevoegdheid 9.5.2 Overgang van de vordering 9.5.3 Uitoefening van andermans vordering 9.5.4 Conclusie 9.6 Keuzebevoegdheid ex art. 6:88 lid 1 BW 9.6.1 Bevoegdheid 9.6.2 Overgang van de vordering 9.6.3 Uitoefening van andermans vordering 9.6.4 Conclusie 498 499 501 504 504 504 505 509 510 510 510 511 513 517 517 517 518 519 521 HOOFDSTUK 10 RECHTSPOSITIE VAN DE SCHULDENAAR 523 10.1 Inleiding 523 10.2 Rechtspositie algemeen 523 10.2.1 Bevoegdheden en verweermiddelen 523 10.2.2 Overgang van de vordering 528 10.2.3 Uitoefening van andermans vordering 531 10.2.4 Art. 3:94 lid 3 tweede zin BW 532 10.2.5 Conclusie 534 10.2.6 Plan van behandeling 535 10.3 Bestaande verweermiddelen 535 10.3.1 Verweermiddelen 535 10.3.2 Overgang van de vordering 538 10.3.2.1 Betekenis van art. 6:145 BW 538 10.3.2.2 Voorbeelden 539 10.3.2.3 Verlies van verweermiddelen en bevoegdheden 544 10.3.3 Uitoefening van andermans vordering 547 10.3.4 Art. 3:94 lid 3 tweede zin BW 550 10.3.5 Conclusie 551 10.4 Bevoegdheden (I) - Ten aanzien van de vordering 552 10.4.1 Bevrijdende betaling, opschorting ex art. 6:48 BW, schuldwijziging, schuldoverneming en afstand 552 10.4.2 Overgang van de vordering 553 10.4.3 Uitoefening van andermans vordering 556 10.4.3.1 Jegens de bevoegde persoon 556 XVH
10.4.3.2 Uitzonderingen / Bevrijdende betaling 559 10.4.4 Art. 3:94 lid 3 tweede zin BW 564 10.4.4.1 Rechtshandelingen jegens de stille cedent 564 10.4.4.2 Gefailleerde stille cedent 567 10.4.4.3 Rechtshandelingen jegens de stille cessionaris 567 10.4.4.4 Rondom mededeling 570 10.4.5 Conclusie 571 10.5 Bevoegdheden (II) - Ten aanzien van de vordering en een tegenvordering 572 10.5.1 Verrekening, opschorting, eis in reconventie, eigenbeslag 572 10.5.2 Overgang van de vordering 572 10.5.2.1 Inleiding 572 10.5.2.2 Verrekening 572 10.5.2.3 Opschorting 575 10.5.2.4 Eis in reconventie 577 10.5.2.5 Eigenbeslag 582 10.5.3 Uitoefening van andermans vordering 582 10.5.3.1 Inleiding 582 10.5.3.2 Verrekening 582 10.5.3.3 Opschorting 586 10.5.3.4 Eis in reconventie 586 10.5.3.5 Eigenbeslag 588 10.5.4 Art. 3:94 lid 3 tweede zin BW / Last tot inning 588 10.5.4.1 Inleiding 588 10.5.4.2 Verrekening 589 10.5.4.3 Opschorting 590 10.5.4.4 Eis in reconventie 590 10.5.4.5 Eigenbeslag 591 10.5.5 Conclusie 595 10.6 Bevoegdheden (III) - Ten aanzien van de aan de vordering onderliggende rechtsverhouding uit overeenkomst 595 10.6.1 Ontbinding, opzegging, vernietiging, contractswijziging, contractsoverneming 595 10.6.2 Overgang van de vordering 596 10.6.3 Uitoefening van andermans vordering 600 10.6.4 Art. 3:94 Üd 3 tweede zin BW 601 10.6.5 Conclusie 603 10.7 Verweermiddelen en bevoegdheden vanwege de overgang of de toekenning van de inningsbevoegdheid aan een derde 603 10.7.1 Verweermiddelen en bevoegdheden 603 10.7.2 Overgang van de vordering 604 10.7.3 Uitoefening van andermans vordering 607 10.7.4 Art. 3:94 lid 3 tweede zin BW 610 10.7.5 Conclusie 612 10.8 Tegenvorderingen van de schuldenaar 612 10.8.1 Algemeen 612 xvm
10.8.2 Overgang van de vordering 614 10.8.2.1 Tegenprestatie of schadevergoedingsvordering 614 10.8.2.2 Verplichtingen uit hoofde van het schuldeiserschap of de nevenrechten 615 10.8.2.3 Proceskostenveroordeling 617 10.8.2.4 Ongedaanmakingsverbintenissen en verbintenissen uit onverschuldigde betaling 618 10.8.3 Uitoefening van andermans vordering 619 10.8.3.1 Tegenprestatie of schadevergoedingsvordering 619 10.8.3.2 Verplichtingen uit hoofde van het schuldeiserschap of de nevenrechten 620 10.8.3.3 Proceskostenveroordeling 623 10.8.3.4 Ongedaanmakingsverbintenissen en verbintenissen uit onverschuldigde betaling 625 10.8.4 Conclusie 629 HOOFDSTUK 11 BEVOEGDHEDEN EN VERPLICHTINGEN EN DE ONDERLINGE RECHTSVERHOUDING 631 11.1 Inleiding 631 11.2 Onderlinge rechtsverhouding algemeen 631 11.2.1 Bevoegdheden en verplichtingen 631 11.2.2 Overgang van de vordering 633 11.2.3 Uitoefening van andermans vordering 634 11.2.4 Stille cessie 634 11.3 Verplichtingen (I) - Machtsverschafnng en publiciteit 635 11.3.1 Verplichtingen 635 11.3.2 Overgang van de vordering 638 11.3.2.1 Overdracht en aflevering ten titel van koop (art. 7:9 BW) / Moment van risico-overgang (art. 7:10 BW) 638 11.3.2.2 Conformiteit (art. 7:17 BW) / Vrij van lasten en beperkingen (art. 7:15 BW) 641 11.3.2.3 Machtsverschaffing en publiciteit (art. 6:143,7:9 en 3:187 BW) 646 11.3.3 Uitoefening van andermans vordering 651 11.3.4 Conclusie 659 11.4 Verplichtingen (II) - Fiduciaire verplichtingen 660 11.4.1 Algemeen / Zorgverplichting ten aanzien van een vordering 660 11.4.2 Overgang van de vordering 664 11.4.2.1 Zorgverplichtingen 664 11.4.2.2 Afdracht van het ontvangene 667 11.4.3 Uitoefening van andermans vordering 667 11.4.3.1 Inleiding 667 11.4.3.2 Zorgverplichtingen 668 XIX
11.4.3.3 Boedelbeschrijving 673 11.4.3.4 Stellen van zekerheid 675 11.4.3.5 Rekening en verantwoording 676 11.4.3.6 Geen tegenstrijdig belang 679 11.4.3.7 Afgescheiden houden van het geïnde 680 11.4.3.8 Afdracht van het geïnde 684 11.4.4 Conclusie 687 11.5 Verplichtingen (III) - Tegenprestatie en kosten 688 11.5.1 Tegenprestatie / Kosten 688 11.5.2 Overgang van de vordering 689 11.5.3 Uitoefening van andermans vordering 690 11.5.4 Conclusie 693 11.6 Bevoegdheden 693 11.6.1 Rechtsgevolgen van niet-nakoming 693 11.6.2 Overgang van de vordering 694 11.6.2.1 Nakoming 694 11.6.2.2 Schadevergoeding 696 11.6.2.3 Opschorting en ontbinding 697 11.6.3 Uitoefening van andermans vordering 699 11.6.3.1 Nakoming 699 11.6.3.2 Schadevergoeding 699 11.6.3.3 Opschorting en beëindiging 702 11.6.4 Conclusie 709 HOOFDSTUK 12 CONTOUREN VAN DE STILLE CESSIE 711 12.1 Inleiding 711 12.2 Overgang van bestaande rechten 712 12.2.1 Inleiding 712 12.2.2 Overgang van vorderingen: wat gaat over en wat blijft achter? 712 12.2.3 De overgang van de verschillende rechten en bevoegdheden nader bezien 717 12.2.3.1 Inleiding 717 12.2.3.2 De grens tussen vordering en nevenrecht / Soorten nevenrechten 717 12.2.3.3 De grens tussen nevenrecht en kwalitatief recht 721 12.2.3.4 De grens tussen nevenrechten en kwalitatieve rechten en zelfstandige vermogensrechten 723 12.3 Verkrijging van nieuwe rechten 725 12.3.1 Inleiding 725 12.3.2 Vorderingen die naast of in plaats van de hoofdvordering ontstaan 725 12.3.3 Nieuwe nevenrechten 728 12.3.4 Eigendomsrechten en (andere) vermogensrechten door de inning van de hoofdvordering 734 XX
12A Uitoefening van andermans vordering 736 12.4.1 Inleiding 736 12.4.2 De inhoud van een drietal bevoegdheden met betrekking tot vorderingen 736 12.4.2.1 Inningsbevoegdheid 736 12.4.2.2 Beschikkingsbevoegdheid 738 12.4.2.3 Beheersbevoegdheid 739 12.4.2.4 Betekenis van het arrest Rabobank/Stormpolder 741 12.4.3 (Een systeem in) de toegekende bevoegdheden bij de verschillende rechtsvormen 742 12.4.4. Gevolgtrekkingen voor de stille cessie: aan de stille cedent toegekende bevoegdheden 746 12.5 Inhoud van de onderlinge rechtsverhouding 748 12.6 De rechtspositie van de schuldenaar: de tweede zin van art. 3:94 lid 3 BW 750 12.6.1 Betekenis van de bepaling 750 12.6.2 Rechtshandelingen waarin mededeling besloten kan liggen 752 12.7 Afsluiting 754 SUMMARY 755 LITERATUURLIJST 769 WETSARTIKELENREGISTER 819 RECHTSPRAAKREGISTER 837 TREFWOORDENREGISTER 849 DANKWOORD 869 CURRICULUM VTTAE XXI