3D SubsurfaceViewer,



Vergelijkbare documenten
Handleiding. Nederlandse Ondergrond Viewer

Publicatie van het model: DOV en de 3D Subsurface Viewer

3D SUBSURFACEVIEWER VOOR DE NIEUWE 3D-MODELLEN. Katrien De Nil, ALBON

Handleiding SubsurfaceViewer 3D

Handleiding (v2).

Inleiding. - Teksten aanpassen - Afbeeldingen toevoegen en verwijderen - Pagina s toevoegen en verwijderen - Pagina s publiceren

Gebruikershandleiding NAPinfo Datum 11 april 2013 Status Definitief versie 1.3

Inhoudstafel. 1. Pictoselector installeren en updaten. 2. Een nieuw pictoblad maken. 3. Geef het blad een titel. 4. Zoek picto s

Publiceren basisrooster

Aan de slag met AdminView

1 van :43

3. Mijn Vf Aanpassen schermweergave en downloaden gegevens

Invoegen... 8 Invulpunt... 9 Nieuwe bouwsteen maken... 9 Bouwsteen opslaan Wijze van werken in Outlook Informatie...

Handicom. Symbol for Windows. Image Manager. (Versie 4) Handicom, 2011, Nederland

Handleiding NarrowCasting

HANDLEIDING CAMERASYSTEEM. Open eerst een webbrowser naar keuze: bij voorkeur

Demosessie Geologie. Om de geologische data te bekijken in de Verkenner kan je op 3 manieren werken:

HTA Software - Klachten Registratie Manager Gebruikershandleiding

De Leerkrachtassistent bestaat uit twee onderdelen: het Digimenu en de Modellentool. Het programma opent in het Digimenu.

Project Winkelstraten

Foto s verkleinen en Foto s in elkaar over laten lopen

Net2 kaarten bedrukken

Medische Beelden Portaal AZ Sint-Lucas

Handleiding Mijneigenweb.nl

Handleiding Weken met een Chromebook

Symbol for Windows BlissEditor

Bewerk uw eigen Digibordbij boek

INSTALLATIE IN PRINT INSTALLEREN. Aan de slag met Communicate In Print

1. Kennismaken met Impress

196 CEWE *)zie einde les

De belangrijkste onderdelen van het scherm zijn in onderstaande afbeelding aangegeven. Hieronder vindt u de uitleg ervan.

Live Mail Windows. Deel 1 Downloaden en installeren van Windows Live Mail

Handleiding. Voedingsversie Evry Hanzehogeschool Groningen november 2011

Inhoud. PROGRAMMA DOWNLOADEN 3. PROJECTKEUZE Nieuw project / updates 4 Productgroepen 5 Projectkeuze 6

I. Vorming 4-5 (3&10/05/2012)

Web Presence Builder. Inhoud

Menu. Open een document. Zoomen. Het Claro Boeklezer's menubalk bevat een aantal nuttige functies.

1 BUSINESS INTERNET SUPPORT

Badge it. Inhoudsopgave. 1. Installatie... 3

Lijnen/randen en passe-partouts maken met Photoshop.

Beschrijvings SW gebruikers handleiding (V1.1) Voor Apple Macintosh computers Voor Macintosh Computer

Aan de slag. Werken met OnsRooster. (voor medewerkers)

De tekstverwerker. Afb. 1 de tekstverwerker

Handleiding Mijn percelen

Inhoud. 1 Starten 1. 2a Maken van een nieuw document 2. 2b Verder gaan met een opgeslagen document 3. 3 Mogelijkheden 4

Instructieblad. 6.1 PDF-bestand downloaden

Handleiding internet Het maken van pagina s

BODEMVERKENNER DOV. Katrien Oorts, LNE-ALBON

Release notes Swing & 5.0.7

Inwerkboek Fa MOS. Gilde Kleur. Versie voorjaar 2011

INSTALLATIE VAN DE BelD KAARTLEZER

Aan de slag Uren registreren met WorkTimer (voor medewerkers)

Voordat u gebruik kunt maken van ZorgMail in Intramed, zijn een aantal instellingen nodig:

Handleiding voor het presenteren van uw kunstwerken op

Doe het zelf installatiehandleiding

Gebruik van raadpleeg- en downloadservices in GIS desktop software

OndergrondTool. Handleiding

Quick Reference Guide Basiskaart Curaçao

Legal Eagle Agenda handleiding versie 2.8 december 2007

Zorgmail handleiding. Inhoud

OpenVPN Client Installatie

Handleiding voor bloemenboek (open boek)- PP 2007

DOV. Op zoek naar Geologische data van Vlaanderen. Katrien De Nil Vlaams Planbureau voor Omgeving. Aanspreekpunt DOV-Geologie

Werking van de Office Connector, en het oplossen van fouten.

Handleiding Wlijn Databeheer Internet

Handleiding Albupad - Album Page Designer versie 1600

Na het inloggen met de gegevens die je hebt gekregen, verschijnt het overzichtsscherm zoals hieronder:

Welkom bij BOEKLEZER

INRICHTEN VAN DAXIS CLOUD

Programma downloaden en installeren

Dit is een artikel uit de Peter van Olmen serie: Handleidingen Voor Iedereen AUDACITY HANDLEIDING. Voor audacity versie 1.2.6

Handicom. Symbol for Windows. Image Manager. (Versie 3) Handicom, 2006, Nederland

HANDLEIDING INFOGRAPHIC SOFTWARE Versie 2.3 / jan 2014

Handleiding PDF Handtekening

CMS Instructiegids Copyright Endless webdesign v.o.f

Aan de slag met L2S. versie 8

Handleiding Mijn percelen

Menu Door op de menuknop te klikken kunt u het hoofdmenu sluiten of openen. De menuknop is het icoon met drie streepjes vlak onder elkaar.

PICASA PICASA. FOTOBEWERKING Een handleiding Computertraining voor 50-plussers

Foto's in de service module

199 Kruidvat

Start Word en sluit (of vink uit) zonodig het taakvenster Aan de slag

Installatie en gebruik muziekprogramma NoteWorthy Composer

ADRES 2000 VOOR WINDOWS

Een toekomst voor ieder kind.

Handleiding voor het downloaden en installeren van

Les 2 De basis (deel 1)

Fujifilm Krafter. Foto Luuk Schudde. Basis handleiding

GEBRUIK VAN QNAP-BTB

Help. Snel op weg. Help Inhoud. Informatie uit de kaart kunt u in slechts drie stappen opvragen. Klik hier voor de instructie.

Inhoud van de website invoeren met de ContentPublisher

Handleiding ESS na de upgrade People Inc. versie 3.5.0

10. Voorbeeld berekeningen maken met Excel

Tips en Tricks basis. Microsoft CRM Revisie: versie 1.0

PowerPoint Basis. PowerPoint openen. 1. Klik op Starten 2. Klik op Alle programma s 3. Klik op de map Microsoft Office

Safira CMS Handleiding

Handleiding SubsurfaceViewer 3D

Transcriptie:

Handleiding 3D SubsurfaceViewer, voor visualisatie van het Geologisch 3D lagenmodel van Vlaanderen en het Brussels Hoofdstedelijk Gewest, G3Dv2 Versie 1.0, november 2013 Vlaamse overheid, Departement Leefmilieu, Natuur en Energie Afdeling Land en Bodembescherming, Ondergrond, Natuurlijke Rijkdommen en Databank Ondergrond Vlaanderen, in samenwerking met INSIGHT Geologische softwaresysteme GmbH en VITO, het Vlaams Instituut voor Technologisch Onderzoek

Inhoud Inleiding... 3 Installatie software... 3 Modelbestand... 3 Aan de slag... 4 Project openen... 4 Algemeen menu-items... 5 De vensters... 6 Het 2D kaartvenster... 7 Het boringenvenster... 8 Het profielvenster... 9 Het 3D venster... 10 Breukenvisualisatie... 11 Enkele voorbeelden... 12 Een profiel maken en in 3D bekijken... 12 Een afgedekte geologische kaart maken en in 3D bekijken... 12 Bijlage 1: Modeleenheden gebruikt in de 3D SubsurfaceViewer... 14 Bijlage 2: De svp-file... 15 2

Inleiding Deze handleiding beschrijft de werking van de 3D SubsurfaceViewer voor het bekijken van het G3Dv2, het Geologisch 3D Lagenmodel van Vlaanderen en het Brussels Hoofdstedelijk Gewest. Dit model werd opgesteld door het Vlaams Kenniscentrum Ondergrond (VLAKO) binnen VITO, in opdracht van de dienst Natuurlijke Rijkdommen, binnen het Departement Leefmilieu, Natuur en Energie van de Vlaamse overheid. Deze tool moet het mogelijk maken om een beter inzicht in de geologische opbouw van de Vlaamse ondergrond te verkrijgen in 2D en 3D. Het lagenmodel geeft de opbouw van de ondergrond als een opeenstapeling van eenheden, waarbij de meest recente bovenaan liggen, en de oudste helemaal onderaan. De eenheden worden voorgesteld aan de hand van vlakken die de hoogte van de basis weergeven ten opzichte van zeespiegelniveau (mtaw). Verscheidene visualisaties zijn mogelijk: U kan de positie van de geologische eenheden in de ondergrond bekijken in 2D en 3D, zelfgekozen afgedekte geologische kaarten of subcropkaarten maken in 2D of 3D, de boringen visualiseren en willekeurige verticale en horizontale profielen genereren. Het programma is ontwikkeld door INSIGHT Geological Software Systems GmbH, http://www.subsurfaceviewer.com/. De 3D SubsurfaceViewer is een geregistreerd handelsmerk van INSIGHT GmbH. De viewer is gratis te downloaden en eenvoudig te installeren. Voor de installatie zijn geen speciale beheerdersrechten noodzakelijk. Installatie software Op de DOV-pagina http://dov.vlaanderen.be/dovweb/html/themaviewergeologie3d.html kan de software eenmalig gedownload worden. Na installatie wordt er een controle uitgevoerd of er een meer recente versie beschikbaar is. Indien u dit wenst, kan u deze downloaden en opnieuw installeren. Er wordt een versie van het softwarepakket ter beschikking gesteld voor een 32bits- en 64bitsbestuuringssysteem. De vereisten om te kunnen installeren zijn: - Windows XP, Windows Vista, Windows 7, Windows 8 - Open GL (at least.) v. 2.1. - 1 GB memory Een versie die MAC-compatibel is wordt na de eerste release ter beschikking gesteld. Modelbestand Het gedownloade modelbestand omvat alle beschikbare data van het G3Dv2, nodig voor visualisatie in de 3D SubsurfaceViewer. Dit bestand bevat het lagenmodel, het DHM-Vlaanderen raster 100, v1.0, de topografische kaart, de gebruikte boringen en een specifiek modelbestand. Er wordt een svp-bestand ter 3

beschikking gesteld mét en zonder breuken. Het bestand zonder breuken geeft de basis van de eenheden weer, gebaseerd op de oorspronkelijke grids. Bij het bestand mét breuken, worden de basissen in de profielen op de plaats waar een breuktraject kruist doorgesneden en opnieuw verlengd tot aan het breukvlak (zie Breukenvisualisatie). Om de data van het G3Dv2 in de 3D SubsurfaceViewer ter beschikking te stellen, werden er enkele manipulaties uitgevoerd aan de originele data zoals ze voor download beschikbaar zijn op DOV, zoals: Voor het niet-tabulair Quartair werden de rastercellen met dikte 0m weggeknipt, zodat daar de dagzomende eenheden zichtbaar worden, Aan het pakket Cambrium-Ordovicium-Siluur, waarvan binnen het G3Dv2 de top gemodelleerd werd, werd een artificiële dikte toegekend, enkel voor visualisatie in de 3D Viewer om dit pakket als een volume te kunnen voorstellen, De breukenlijnenkaarten worden ingeladen, en bij visualisatie omgerekend naar 3 breukvlakken. De extensie *.svp (SubsurfaceViewer Project) wordt herkend door de viewer. Het bestand is echter een gecomprimeerde file. Door de extensie van het bestand te wijziging in *.zip kan de inhoud in de verkenner van uw computer bekeken worden (Bijlage 2: De svp-file). Aan de slag Project openen Nadat het modelbestand van de DOV-website werd afgehaald, kan u het bestand openen in de Viewer. U kiest in de menuopties Bestand Project openen. Het model voor gans Vlaanderen wordt steeds geladen. Bij het openen krijgt u de keuze of u de data wenst te visualiseren voor: 1. Gans Vlaanderen, 2. voor één of meerdere kaartbladen naar keuze, de omhullende rechthoek wordt dan geladen, 3. of voor een rechthoek, gebaseerd op X en Y coördinaten in het Lambert 1972-systeem. Bij de keuze van een gebied groter dan 60 bij 40 kilometer bij een van de drie bovenstaande opties, wordt de resolutie verminderd voor een optimalere visualisatie. 4

Figuur 1: Opties om een projectgebied te begrenzen Deze functionaliteit is nadien ook beschikbaar onder Bestand Projectgebied begrenzen. Deze functie maakt het mogelijk om in de loop van het gebruik van het programma het projectgebied te herdefiniëren, en de data te bekijken op de meest optimale resolutie in verhouding tot de grootte van het interessegebied. Zolang de groene balk onderaan zichtbaar is, is het model aan het laden. Via Bestand Huidige project verwijderen wordt het project afgesloten en is het mogelijk een nieuw project te laden zonder de viewer af te sluiten. Een aantal standaard instellingen zoals taal, standaard directory, vormgeving en 3D kwaliteit kunnen bij Bestand Programma-instellingen vastgelegd worden. Algemeen menu-items - Bestand o Zie beschrijving bij Project openen. o Daarnaast kan u ook een geopend project sluiten en een ander modelbestand openen. o Onder dit item hebt u ook de mogelijkheid om een profielenbestand (*. Svps) te laden (zie Het profielvenster). - Extra o o o Mogelijkheid om een nieuw vertikaal profiel te maken (zie Het profielvenster) Mogelijkheid om een horizontale doorsnede te maken op een willekeurig gekozen hoogte in mtaw (zie Het 2D kaartvenster). Mogelijkheid om een afgedekte geologische kaart te maken (zie Het 2D kaartvenster). 5

o Nieuw DHM kiezen: de keuze wordt gegeven om het bovenoppervlak voor de geologische eenheden te kiezen. Standaard is het DEM-VLAKO ingesteld, gezien deze laag onderdeel uitmaakt van het model. Ook het DHM Vlaanderen, versie 1, kan gekozen worden. - Venster o Laat je navigeren naar de verschillende vensters van het programma o Hier kan je het 3D-venster ontkoppelen en het scherm vullend maken - Help o Algemene referentieinformatie o Zoeken naar een update van het programma - Eenheid Een keuzeveld dat zowel de visualisatie van de eenheden als de legende beïnvloedt. Kiezen voor Eenheid of Beschrijving geeft de eenheden weer volgens de vooraf ingestelde kleur per eenheid. Kiezen voor Chrono of Description kleurt de eenheden in volgens de geologische tijdperken. De legende wordt automatisch mee aangepast. - Texturen Mogelijkheid om de eenheden in te kleuren op basis van een patroon. Dit is nog niet volledig geïmplementeerd. De vensters Bij het starten van de viewer zijn drie vensters zichtbaar: - Linksboven; het kaartvenster voor het weergeven van de gegevens in 2D. - Rechtsboven; het 3D-venster voor het weergeven van de gegevens in 3D. - Onderin; het profielvenster voor het weergeven van de gegevens in een verticale dwarsdoorsnede. - Verder zijn nog het boringenvenster, de legende en de Java console te openen via het menu. Elk venster bestaat uit twee delen: de objectbrowser en het grafisch scherm. Alle vensters kunnen d.m.v. het verschuiven van de randen of met de driehoekjes vergroot en verkleind worden. Aan veel knoppen zijn tooltips toegevoegd die extra informatie geven wanneer de muis wordt stilgehouden boven een knop of titel. In de objectbrowser is onder Eenheden het lagenmodel te vinden. Onder Maaiveld staan het DHMv1 en DEM-VLAKO maaiveld bestanden. Onder Profielen staan opgeslagen verticale dwarsdoorsneden door het model. Kaarten bevat de boorlocaties, opgesplitst naar gelang de einddiepte van de boringen, en de topografische kaart. Breuken bevat de breuken gemodelleerd in de basis van de eenheden en Overig is leeg. De verschillende objecten kunnen uitgevouwen of ingeklapt worden met de +/- voor het object. Door het vinkje voor een object aan of uit te zetten word dit object wel of niet zichtbaar. Zowel op objectgroepen (bv. Eenheden ) als op individuele objecten (bv. Boringen ) kan met een rechtermuisklik een menu met extra opties worden geopend. Via deze methode kunnen de eigenschappenvensters worden geopend en kan een kaart naar de voorgrond worden gehaald (rechtermuisklik Naar voorgrond halen ). 6

Het 2D kaartvenster Figuur 2: Het 2D kaartvenster Boven aan het kaartvenster zijn een aantal knoppen waarmee het kaartvenster bewerkt kan worden: Het aanpassen van de achtergrond van het kaartvenster. Het kaartvenster opslaan als afbeelding. Het kopiëren van een (topografische) kaart naar het 3D venster. Het 2D kaartbeeld wordt zoals het zichtbaar is, naar het 3D venster verstuurd. Hierbij krijgt u de optie om een hoogte te definiëren voor de 3D weergave van de kaart. Kaartvenster printen. Uit/inzoomen naar volledig beeld. Binnen het kaartvenster inzoomen naar een zelf aan te geven rechthoek. Stapsgewijs uitzoomen. Het kaartblad verschuiven. Vorige weergave. Als de boringenkaart naar de voorgrond is gehaald kan met i op een boring worden geklikt. De boring wordt dan geopend in het boringenvenster. Deze knop is ook nodig voor maken van nieuwe profielen. Het maken van synthetische boring door het lagenmodel. Na het inschakelen van deze knop kan op elke willekeurige locatie in het model worden geklikt, waarop het boringenvenster opent om de synthetische boring weer te geven. De synthetische boring laat zien wat de opeenvolging van de lithostratigrafische eenheden van het lagenmodel op de locatie van de boring is. Kruisdraden aan of uit zetten. Als deze zijn ingeschakeld worden muisbewegingen over het profielvenster in het kaartvenster met de kruisdraden aangegeven. Daarnaast kunnen de eenheden op 2 manieren worden ingekleurd. Bij keuze van eenheid en beschrijving worden de eenheden ingekleurd volgens Vlaamse kleurafspraken per eenheid voor het Neogeen en Paleogeen. Voor de andere worden internationale kleurrichtlijnen gevolgd. 7

Rechts klikken op maaiveldlagen, eenheden, kaarten, profielen en breuken maakt het mogelijk om onder andere: - objecteigenschappen aan te passen voor de verschillende vensters (contouren, transparantie etc), - objecten naar de voorgrond te halen, - objecten te verwijderen, - objecten naar het 3D-venster gestuurd worden, - enzovoort. Specifiek voor de eenheden kan ook door Rechts klikken Metadata de informatie over de eenheid en de manier waarop ze gemodelleerd werd, verkregen worden door te klikken op. Deze metadata worden zijn conform de Europese INSPIRE-richtlijn en het Vlaamse GDI-Decreet en worden door DOV beheerd met Geonetwork. Via Extra Horizontale Doorsnede maken kan een willekeurige horizontale doorsnede gemaakt worden op een willekeurige gekozen hoogte in mtaw. Het resultaat wordt getoond in het 2D-venter onder Kaarten, met de standaardtitel Hor. Doorsnede X, waarbij X de door u gekozen hoogte is. Figuur 3: Voorbeeld van een horizontale doorsnede op -200mTAW Via Extra Bereken de top van een afgedekte geologische kaart kan u de hoogte van een zelfgekozen geologische kaart maken. Deze komt beschikbaar onder Maaiveld. Het boringenvenster Dit venster kan worden gestart via Venster Boringenvenster. In dit venster worden de boor- en modelkolommen weergegeven. Boven de kolom wordt de booridentificatie van de boring of 8

synthetische boring met mtaw hoogte getoond. Standaard wordt naast de kolom de lithostratigrafische eenheid weergegeven. Door met de rechtermuis op een boring te klikken kan het boring eigenschappenvenster worden geopend. Hier kan de lay-out worden aangepast. Door in onderstaand scherm de diameter voor 2D en 3D groter te maken, worden de boringen beter zichtbaar. Door toon laagdiepten aan te vinken krijgt u in het boringvenster de einddiepte in mtaw. Texturen zijn nog in opbouw, en niet voor alle eenheden beschikbaar. Momenteel kan de lithostratigrafische interpretatie van de gebruikte boringen voor het G3Dv2 nog niet geconsulteerd worden in het programma. Dit wordt in de toekomst toegevoegd. Bij de data-download op DOV zijn de lithostratigrafische basissen wel beschikbaar o.v.v. een shape-file per eenheid en per boring. Het profielvenster Voor Vlaanderen worden standaard 6 profielen voorzien: 4 NS-profielen en 2 WE profielen. Het is ook mogelijk om eigen profielen te definiëren. Een profiel kan op basis van elke start- en eindcoördinaat worden gemaakt door in het hoofdvenster te klikken op: Extra Verticale doorsnede maken. Nadat een naam is gekozen klikt u in het kaartvenster eerst op en dan op de begin locatie van het profiel. Deze locatie voegt u toe aan het profiel door in het profielvenster op ( Coördinaat toevoegen ) te klikken. De viewer reageert met het opkomen van een schermpje waarin de gekozen coördinaat wordt weergegeven. Het coördinatenpaar zou hierin nog aangepast kunnen worden. Klik daarna op OK. Het profiel wordt zichtbaar zodra een 2e punt wordt toegevoegd. Er kunnen zoveel punten worden toegevoegd met zoveel knikpunten als gewenst. Profiellijnen kunnen alleen in het kaartvenster worden gedefinieerd. Zowel echte als synthetische boringen kunnen tijdens het maken van een profiel worden toegevoegd aan een profiel. Voor bestaande boringen moet vooraf de kaart met boringen naar de voorgrond worden gehaald ( Kaarten Boringen rechtermuisklik Naar voorgrond halen ). Met i wordt vervolgens op de 9

(synthetische) boring geklikt en door in het profielvenster op geplaatst. te klikken wordt de boring in het profiel Een actief profiel is zichtbaar als rode lijn in het kaartvenster, hier kunnen nieuwe punten aan worden toegevoegd. Een zwarte (inactieve) profiellijn kan worden geactiveerd door in het profielvenster een vinkje voor dit profiel te zetten. Met verwijderd worden. kan het de laatst gekozen boring of coördinaat uit het profiel Om boringen op het profielentraject zichtbaar te maken in het profiel, klikt u met de rechtermuis in het profielvenster op eigenschappen. Vink hier Boringen in 2D venster weergeven aan. Profielen kunnen worden opgeslagen met de knop Profielvenster opslaan als afbeelding. Hoe lager de gekozen pixelschaal, hoe groter de afbeelding. De coördinaten van het profiel kunnen ook bewaard worden. Kies daarvoor Bestand Profielen opslaan als. In een latere sessie kunnen bewaarde profielen worden geopend via Bestand Profielen laden. Deze functie kan makkelijk gebruikt worden om tussen gebruikers van het programma te communiceren over een beeld of profiel uit de Viewer. Individuele profielen (of de hele groep) kunnen worden toegevoegd aan het 3D venster via een rechterklik in de objectbrowser Koppelen aan 3D-venster. Met het profiel eigenschappenvenster kan de weergave van het profiel aangepast worden. Extra knoppen waarmee het profielvenster bewerkt kan worden: Het geselecteerde profiel wordt in lengterichting tot de maximale breedte uitvergroot. Verticale overdrijving: Er kan gekozen worden uit de gegeven waarden of er kan een waarde ingevoerd worden. Bij weinig variatie in de hoogtes van de vlakken of bij kleine laag, kan het verhogen van de verticale hoogteoverdrijving bijdragen aan het inzicht in het verticale verloop van de eenheden. Het 3D venster achtergrondkleur instellen beeld opslaan op uw computer beeld afdrukken terugzoomen naar beginpositie bovenaanzicht zijaanzicht aanzicht in een bepaalde richting 10

roteren in wijzerzin of tegenwijzerzin model en-of procesinformatie hoogteoverdrijving instellen maakt een anaglyf stereogram, met een 3D brilletje kan men het beeld in 3D bekijken maakt het 3D beeld schermvullend Het 3D model kan ook gemanipuleerd worden met het toetsenbord en de muis: - indrukken van de linker muisknop en slepen roteert het beeld, - zoomen kan aan de hand van rechter muisknop, of Ctrl + linker muisknop, of Alt + rechter muisknop, - pannen kan door linker- + rechter muisknop of shift + linker muisknop. Door rechts op de kaarten uit maaiveld, eenheden etc. te klikken, kunnen verschillende visualisatieeigenschappen gekozen worden. Breukenvisualisatie Om de breuken te visualiseren werd vertrokken van de originele databestanden van het G3Dv2, namelijk de breukenlijnenkaarten. Deze werden geconverteerd naar lijnenkaarten die voor elke breuk aangeven welke de top en basis formatie is die door deze breuk beïnvloedt wordt. Van deze lijnenkaarten worden 3D-breukvlakken (TIN s) berekend bij visualisatie. Dit is slechts een voorstelling. Deze breukvlakken kunnen in realiteit ook uit bijvoorbeeld vele kleine breuktrajecten bestaan. De breuken worden zoals bij de modellering verondersteld als: - 70 hellend van de jongste eenheid tot de top van de krijtsedimenten, - subverticaal van de top krijtsedimenten tot de oudste eenheden. De breuktrajecten door de basissen van de Neogene en Paleogene eenheden in de Roerdalslenk werden ingetekend, evenals de eenheden zelf, op basis van seismische profielen. Deze breuktrajecten kunnen nu niet gevisualiseerd worden in de 3D Viewer, wegens technisch te gecompliceerd in het voorliggend pakket. Voor de weergave van de breuken in de profielen worden TIN s gemaakt die de basissen van de eenheden doorsnijden. De basissen worden, waar doorgesneden, opnieuw verlengd tot tegen het breukvlak. In de meeste gevallen levert deze berekening een goed resultaat. Op sommige plaatsen levert dit echter een beeld op waar de eenheden sterk hellen kort tegen de breuk. Dit is een artefact van de berekening dat we in de toekomst trachten weg te werken. 11

Enkele voorbeelden Een profiel maken en in 3D bekijken 1. Extra verticale doorsnede maken, geef het profiel een willekeurige naam 2. Activeer de knop en klik op een willekeurig beginpunt in het 2D venster voor het profiel 3. Klik in het profielvenster op. Het punt wordt toegevoegd, maar nu ze je nog niets in het profielvenster 4. Herhaal stap 2 en 3 voor het eindpunt. U kan dit meermaals herhalen. U ziet nu in het profielvenster dat het profiel aangevuld wordt 5. Rechterklik in de profielenopsomming op de naam van je profiel, en kies Koppel aan 3D. 6. Het profiel komt nu terecht in het 3D venster, waar het kan gecombineerd worden met andere objecten. Het staat automatisch aan. Een afgedekte geologische kaart maken en in 3D bekijken 1. Klik op Extra Bereken de top van een afgedekte geologische kaart 2. Kies de eenheid die de te visualiseren structuur afdekt, zo maak een subcropkaart 3. Deze kaart wordt toegevoegd bij Maaiveld 4. Maak nu een 2D beeld door alle eenheden tot en met deze eenheid af te vinken, zodat je een afgedekte geologische 2D kaart krijgt. 5. Klik op 6. Je kan zelf een naam kiezen voor deze laag. Als referentiehoogte neem je het net berekende vlak in het 2D venster. 7. De kaart wordt nu toegevoegd bij kaarten. U hebt een afgedekte geologische kaart met werkelijke hoogte. Figuur 4: voorbeeld van een afgedekte geologische kaart voor het Krijt in 2D en 3D 12

13

Bijlage 1: Modeleenheden gebruikt in de 3D SubsurfaceViewer Afkorting Code Beschrijving Metadata DEM VLAKO Q Q_We Q_Ma Q_Me NE_Li_Ml_Pd_Kz NE_Kd_Kl NE_Di NE_Bc_Bb PA_Vo PA_Eg PA_Bm PA_Bi PA_Bo PA_Zz_Sh PA_Ma PA_Ld PA_Br PA_Aa PA_Ge PA_Tt PA_Ko PA_Ti PA_Hn PA_Hs 00 http://www.dov.vlaanderen.be/geonetwork?uuid=2a706c56-5e54-4753-b4f1- DEM_VlAKO f23749bc72f0 01 http://www.dov.vlaanderen.be/geonetwork?uuid=7e08ecff-334d-4750-b16a- Quartair 5bfedd5b21d1 0101 Fm van http://www.dov.vlaanderen.be/geonetwork?uuid=19fa3c4a-b95f-499b-8a4da35429dec2f5 Weelde 0102 Fm van http://www.dov.vlaanderen.be/geonetwork?uuid=17302bc3-48d0-4e68-989ffb69c47f7de3 Malle 0103 Fm van http://www.dov.vlaanderen.be/geonetwork?uuid=4c04f4e4-e566-4e17-992d- Merksplas 802e7bef07bc 0201 Fm van Lillo, Mol, Poederlee en http://www.dov.vlaanderen.be/geonetwork?uuid=24f45656-44a3-4e77-ababebd7470bb303 Kiezeloöliet 0202 Fm van Kattendijk http://www.dov.vlaanderen.be/geonetwork?uuid=f86abe9a-0703-4ec2-afbdd4dee1af100d en Kasterlee 0203 Fm van http://www.dov.vlaanderen.be/geonetwork?uuid=f7d7a0ab-c6b4-4483-8253- Diest 407aa953e495 0204 Fm van Berchem en http://www.dov.vlaanderen.be/geonetwork?uuid=d389592c-e11b-4690-85a8- Bolderberg 962afb8f4822 0301 Fm van http://www.dov.vlaanderen.be/geonetwork?uuid=58a1b361-29bf-4936-b4f3- Voort efaf13de3fab 0302 Fm van http://www.dov.vlaanderen.be/geonetwork?uuid=76c07b38-8689-4c5a-b2ef- Eigenbilzen 71bbc14c9d6b 0303 Fm van http://www.dov.vlaanderen.be/geonetwork?uuid=3dadbed6-7670-4994-92d2- Boom 28a0cab17e39 0304 Fm van http://www.dov.vlaanderen.be/geonetwork?uuid=71dbb2fc-85d8-482b-9e98- Bilzen 608f4a7acc03 0305 Fm van http://www.dov.vlaanderen.be/geonetwork?uuid=2711cc1e-647d-41ed-889a- Borgloon 2e1d36aba446 0306 Fm van Zelzate en Sint- Huibrechts- http://www.dov.vlaanderen.be/geonetwork?uuid=e7e03efe-a56e-406e-abfb- Hern 83765ab7cb85 0307 Fm van http://www.dov.vlaanderen.be/geonetwork?uuid=f99353d7-bb34-45cc-8304- Maldegem ddf5873b5e0e 0308 http://www.dov.vlaanderen.be/geonetwork?uuid=9de9cd81-f191-4343-b385- Fm van Lede 6a3d84771504 0309 Fm avn http://www.dov.vlaanderen.be/geonetwork?uuid=d68f89be-aee5-4654-ab0d- Brussel 0896566b25d6 0310 Fm van http://www.dov.vlaanderen.be/geonetwork?uuid=45397a90-91af-425e-aef6- Aalter a4df56b64746 0311 Fm van http://www.dov.vlaanderen.be/geonetwork?uuid=a16fb4fe-e959-487a-950c- Gentbrugge 5dea44160bf9 0312 http://www.dov.vlaanderen.be/geonetwork?uuid=a122e123-b4ed-4076-b7ab- Fm van Tielt 0bbc1ff887e5 0313 Fm van http://www.dov.vlaanderen.be/geonetwork?uuid=f0921a65-35ca-4c17-ac80- Kortrijk 219eae7a969f 0314 Fm van http://www.dov.vlaanderen.be/geonetwork?uuid=4a49c507-003d-496e-a795- Tienen 38460a029e86 0315 Fm van http://www.dov.vlaanderen.be/geonetwork?uuid=8cb7bbe2-3e43-4519-8b65- Hannut 5fc1e4fe692a 0316 Fm van http://www.dov.vlaanderen.be/geonetwork?uuid=33fc724d-7072-49da-a480-14

PA_Op PA_Ho KR_Ma_Ku KR_GuBe_Do2 KR_NeSt_GuZe_Do1 KR_NeWa_Va KR_Ak KR_Ms_Es_Vg_Be JU_TR_PE CA_We CA_Na CA_Di DE SI_OR_CA Heers 0317 Fm van Opglabbeek 0318 Fm van Houthem 0401 Fm Maastricht en Kunrade 0402 Fm Gulpen, Ld Beutenaken Fm Dorne2 0403 Fm Nevele, Ld Stekene Fm Gulpen, Ld Zeven Wegen Fm Dorne1 0404 Fm Nevele, Ld Wachtebeke Fm Vaals 0405 Fm Aachen 0406 Fm Maisières Fm Esplechin Fm Vert Galand Fm Bernissart 050607 Jura, Trias en Perm 0801 Westfaliaan 0802 Namuriaan 0803 Dinantiaan 09 Devoon 101112 Siluur, Ordovicium en Cambrium f55c9dea123d http://www.dov.vlaanderen.be/geonetwork?uuid=fab49c4b-c3af-4126-adcb- 97133866bdaf http://www.dov.vlaanderen.be/geonetwork?uuid=68f0731f-7ae3-48f0-9f81-595cb3bfd73f http://www.dov.vlaanderen.be/geonetwork?uuid=470242b9-e1f3-4dd3-a152- c7a5cf51efa5 http://www.dov.vlaanderen.be/geonetwork?uuid=e2ed0f04-0615-4486-87cd- 22388b9367ca http://www.dov.vlaanderen.be/geonetwork?uuid=540062c9-b75a-446d-89dafd0245d870e8 http://www.dov.vlaanderen.be/geonetwork?uuid=db78da7b-a87f-43c0-8c0eeebd394b1372 http://www.dov.vlaanderen.be/geonetwork?uuid=b6410a5a-2ac3-4ed0-aee4- c6d16578555d http://www.dov.vlaanderen.be/geonetwork?uuid=7e35b1cf-0f8f-4819-95b1-4acbbc4076d6 http://www.dov.vlaanderen.be/geonetwork?uuid=f7cbf378-7479-4152-a726- eeded9b35b53 http://www.dov.vlaanderen.be/geonetwork?uuid=af6cd0aa-1bb5-425c-b055- f7cfb956d623 http://www.dov.vlaanderen.be/geonetwork?uuid=1e611d3c-4600-45ef-8926- d8df7e4931f1 http://www.dov.vlaanderen.be/geonetwork?uuid=750ff10a-75e5-42c2-8033- 5487936fe8c5 http://www.dov.vlaanderen.be/geonetwork?uuid=dc53323a-7e5a-412a-9c10-95050fdbf693 https://www.dov.vlaanderen.be/geonetwork/srv/nl/main.home?uuid=365e754f-a294-4317-81d2-f4a3c5209e90 Bijlage 2: De svp-file Het modelbestand voor visualisatie van het G3Dv2 bevat volgende onderdelen: Type bestand *.asc *.blg beschrijving ArcAscii-grids van de lagen nodig voor gebruik in de viewer. Deze grids kunnen GIS-pakketten worden ingelezen en geanalyseerd. *_b.asc: basis van de geologische eenheden 00DEM.asc: topografie DEM VLAKO DHM100.asc.GSI3DEncrypt: Versleuteld bestand van het DHM Vlaanderen, versie 1 Boorbeschrijvingen met de kolommen; ID en Depth. Dit zijn de gebruikte boringen met de einddiepte van de boring 15

Dit bestand kan in Kladblok of Excel geopend worden. *.gleg *.gvs osm_vlaanderen.jpg.gsi3dencrypt *shp en *.dbf *.jpg, *.gif TheModel.esv Legende: Bevat code, de beschrijving en de RGB codes van de eenheden Dit bestand kan in Kladblok of Excel geopend worden. Laagbeschrijving: Geeft een overzicht van de in het kaartblad aanwezige eenheden van het lagenmodel en de volgorde van boven naar beneden. De velden name, id, eenheid, beschrijving, chrono en description worden gebruikt. Dit bestand kan in Kladblok of Excel geopend worden. Vergrendelde topografische kaart gebaseerd op Open Street Map Breukenkaarten Afbeeldingen die gebruikt kunnen worden om de structuur van eenheden voor te stellen. Versleuteld bestand, nodig om het model in de viewer te openen. Dit bestand kan niet ergens anders voor worden gebruikt. 16