Introductie Shanti heeft heel veel vriendinnetjes in de jungle. Ze heeft ook een vriendinnetje in een land heel ver weg. Het meisje heet Ama. Ama woont in een land dat Ghana heet. Weten jullie waar dat ligt? Je kunt er alleen met het vliegtuig komen. Ghana is veel groter dan Nederland en er wonen heel veel mensen met een donkere huid. Het is er mooi weer, behalve in het regenseizoen als het heel hard regent. De mensen spreken daar Engels dus je kunt gewoon met elkaar praten. Zien jullie de vlag van Ghana? Wat staat er in het midden op de vlag? In Ghana wonen ook heel veel wilde dieren, zoals olifanten. Maar daar is Shanti niet bang voor! Shanti is ook bij Ama thuis geweest. Ama woont in een hut samen met haar familie: ouders, broertjes, zusjes, opa en oma. Kom, gaan jullie samen met Shanti mee naar Ama in Ghana?
Bij ons thuis Shanti gaat op bezoek bij het huis van Ama. Hoe ziet jullie huis eruit? En met hoeveel woon jij daar? Hoe denk je dat Ama in Ghana woont, hoe ziet haar huisje eruit? Wonen er bij jullie ook dieren thuis? Ama heeft een grote familie en ze wonen allemaal bij elkaar: Mijn papa en mama en mijn broertje Kwaku, mijn 3 andere broertjes en zusjes en mijn opa en oma. We wonen allemaal samen bij elkaar. De huisjes die bij elkaar staan noem je een compound. Wij wonen in het noorden van Ghana. Bij ons wonen ook nog allemaal dieren: onder andere kippen en geiten. Shanti was eerst een beetje bang voor de geiten hihi. Shanti vertelt dat er van alles gebeurt op de compound: kinderen spelen, de moeder van Ama doet de was. Dat gaat niet met een wasmachine maar met de hand! Haar oma komt aanlopen met houtskool om het vuur aan te steken dat ze nodig hebben om eten te koken. Af en toe moeten ze een kip wegjagen, want die willen overal rondscharrelen! Zie je hoeveel hutten er staan? Wie slaapt waar denk je?
Chocola Shanti is dol op chocola, als het kan zou ze iedere dag wel chocola willen eten als ontbijt. Wie vindt er chocola ook zo lekker? De papa van Ama is cacaoboer. Weten jullie wat cacao is? Dat is de plant waar je chocola mee maakt. Ama laat Shanti de cacaoplantage zien. Ze gaan naar de plek waar de vader van Ama werkt. De cacaoplantage is een groot veld waar veel bomen staan. Aan iedere boom hangen bonen. Kun je zien hoe groot ze zijn? De vader van Ama plukt samen met andere werkers de bonen. Die worden dan op de grond gelegd om te drogen. Dat gaat snel in het warme weer! Ama maakt een boon open en laat zien hoe deze er van binnen uit ziet. Hiervan kun je chocola maken. Hoe je dat doet, gaan we vandaag leren!
School Hoe lang doe jij er over naar school te gaan? Hoe ga je dan? Met de fiets of met de auto? Ga je alleen? Met hoeveel kinderen zit jij in de klas? Ama woont heel ver weg van haar school ze moet wel een uur lopen voor ze er is. Shanti loopt een keer met haar mee naar school. Vaak loopt Ama samen met haar broertje die naar dezelfde school gaat. Ama moet vanaf haar huis eerst over een smal landweggetje lopen voor ze bij de grote weg is. Dit is een drukke weg, er rijden ook busjes, auto s en fietsers. Er is veel lawaai. Als ze dan iets tegen haar broertje of Shanti zegt kunnen ze het niet eens verstaan! Omdat je zo ver kunt kijken als je daar loopt, droomt Ama wel eens weg. Maar ze moet goed opletten: er is geen apart voetpad langs de weg en voor je het weet rijdt een busje vlak langs je. Dan toeteren ze wel! Onderweg komen Ama en Shanti nog meer kinderen tegen die ook naar school gaan. Ook komt ze langs stalletjes waar vrouwen fruit verkopen soms krijgt ze wat geld van mama om iets lekkers te kopen, zoals bananen of een mango. Soms vindt ze een maiskolf van de akkers langs de weg. Ama en haar broertje gaan altijd lopend naar school. De school bestaat uit een aantal gebouwtjes
met grote lokalen. Bij Ama in de klas zitten wel 50 kinderen. Dat is wel wat meer dan in Nederland denkt Shanti. Er zijn niet genoeg bankjes om op te zitten, daarom zitten de kinderen dicht tegen elkaar aan. Ook moeten ze samen doen met de boeken. Voor in de klas hangt een groot krijtbord. Alle kinderen hebben een schooluniform. Dat moet je iedere dag aan hebben, anders wordt de leraar boos! In de pauze mogen de kinderen naar buiten, al is het daar warm want er is maar één boom om onder te schuilen. Het gras is allemaal verdord. Tijdens de les moeten de kinderen goed opletten. De leraar legt veel uit. Ook moet de klas de leraar nazeggen. Ama gaat bijna altijd naar school, behalve als ze thuis moet helpen om de cacao te oogsten. En in de vakanties natuurlijk!
Smakelijk eten Als Ama uit school komt, helpt ze haar moeder met eten koken. Doe jij dat ook wel eens? Vind je dat leuk? De familie van Ama heeft een tuintje waar ze zelf groenten verbouwen, zoals peper, aardappel, ui en tomaten. Om te kunnen koken heb je ook water nodig. Er is geen stromend water in huis, daarvoor moeten ze naar een centrale plaats in het dorp lopen. Samen lopen Ama en Shanti naar de waterput om het water voor vandaag te halen. Bij het huis hebben ze grote plastic bakken staan, waar ze het water in op kunnen slaan. Dan hoeven ze niet zo vaak op en neer te lopen, en hebben ze ook water als er even geen water in het dorp is. De moeder van Ama kookt op vuur. Ama heeft onderweg naar huis houtskool gekocht. Hoe ziet dat er ook alweer uit? Shanti denkt aan de vuurtjes die ze in de jungle wel eens maakt, dan wordt het hout ook houtskool en is helemaal zwart.
Vandaag maken Ama en haar mama kenkey klaar, dat is gemaakt van maïsmeel. De saus erbij is erg pittig, daar zitten pepers in! Als er genoeg geld is, eten ze ook vlees. Het eten klaar maken is nog niet zo makkelijk, want om lekkere kenkey te hebben moet je heel goed en lang roeren! Voor s avonds is er nog lekker fruit Ama houdt van de banaantjes, maar er is ook ananas, sinaasappel en mango.
Boodschappen doen Ama gaat vaak met haar mama boodschappen doen. Ga jij ook wel eens met je papa of mama boodschappen doen? Wat kopen jullie dan? Ga je dan naar de supermarkt en hoe ga je daar naartoe? Als Ama met haar moeder gaat, gaan ze naar een grotere plaats in de buurt. Ze gaan dan met de trotro, een kleine busje. Het busje zit vol met mensen op de terugweg ook met allemaal spullen die de mensen gekocht hebben, zoals kippen en geiten. Onderweg naar de markt zien ze allemaal dieren, zoals zebra s, een zwerfhond, kippen, magere koeien. Shanti kijkt haar ogen uit, wat veel mensen in gekleurde kleding en wat veel dieren! Ama vertelt haar dat andere dieren op andere plekken wonen, bijvoorbeeld in een natuurgebied of wildpark, zoals giraffen, apen, olifanten. Daar is Ama niet bang voor. Op de markt is van alles te koop er is een hoek voor het vlees, voor groente, fruit, spullen voor in de keuken, kleurige stoffen die als rok worden gedragen. Het is er erg druk en de verkopers roepen naar de klanten. Mevrouw, mevrouw, speciale prijs! De moeder van Ama is sterk en doet de spullen in een grote mand die ze op haar hoofd draagt. Ama heeft een klein mandje op haar hoofd. Ook Shanti mag helpen wat dingen te dragen.
Feest Op zondag doet Ama haar mooiste kleren aan om naar de kerk te gaan. De kerk is niet ver lopen. Aan het eind van de dienst zit de kerk bomvol, maar in het begin nog niet zo omdat veel mensen later komen. De meeste mannen zitten aan één kant in de ruimte, de vrouwen met de kinderen aan de andere. Er wordt veel gezongen en gedanst. Dat kan Ama heel goed. Shanti kijkt goed hoe Ama beweegt en probeert het precies na te doen. De kleding van de vrouwen is felgekleurd en gemaakt van mooie stoffen. De bloes is in hetzelfde patroon en dezelfde kleur als de lange rok. De mannen hebben een pak aan. Ook de broertjes van Ama hebben een zwarte broek en een witte blouse aan. Door al dat zingen en dansen kan de dienst wel 3 uur duren. Dat is soms wel erg lang, maar omdat je niet stil hoeft te zitten maar zingt en danst, gaat het toch snel voorbij. Ama komt in de kerk veel bekenden tegen, zoals familie en andere mensen uit het dorp.
Die geeft ze allemaal een hand. Zelfs haar oude oma is er, die niet zo goed meer kan lopen. Shanti wordt aan iedereen voorgesteld. Na de kerkdienst gaat Shanti met Ama mee naar huis: ze spelen nog wat buiten. Op zondag is het fijn om lekker de hele dag bij je familie te kunnen zijn! De vakantie is al weer bijna voorbij en morgen gaat Shanti weer naar huis. Wat heeft ze veel geleerd! En wat zal ze Ghana en Ama missen!