Kenniskringbijeenkomst Projectleiders Mentoring Datum:29 maart 2011 Locatie: Sardes, St. Jacobsstraat 63 Utrecht Verslag: Marianne van Teunenbroek (Sardes),februari 2011 Doel van de kenniskring is het uitwisselen van kennis en ervaring tussen projectleiders van mentoringprojecten en het verhogen van de kwaliteit en professionaliteit van mentoringprojecten. In de bijeenkomst van 29 maart 2011 waren de volgende projecten vertegenwoordigd: &U Meidenproject, Coach4You Alkmaar, Goal!, Pangeea, Hear Me, KunstExpress/&U/Vette Pret/Zonnemaatjes, School s Cool Amsterdam, Stichting Two Get There, Studentmentoren Programma, StHUdiemaat, Take 2 (Zuilen/ondiep, Noord en Zuid), You and Me! Den Helder, Mentorproject Zaltbommel. Het programma was als volgt: 13.00-13.05 uur Welkom, korte kennismaking en verwachtingen 13.05 14.20 uur Presentatie onderzoeksresultaten Baat bij een maatje! door Aly Gruppen, Hogeschool Utrecht. 14.20-14.35 uur Pauze 14.35-15.30 uur Presentatie door Goal Amsterdam, een mentorproject van de gemeente Amsterdam uitgevoerd door Radar; Natalia Blok en Sharifa Dia. 15.30 16.00 uur EHB M! Eerste Hulp Bij Mentoring. 16.00 uur Afsluiting Welkom Het is niet onopgemerkt gebleven dat Aly Gruppen van de Hogeschool Utrecht vandaag de resultaten van het onderzoek Baat bij een maatje presenteert. Het maatjesproject Take 2 is goed vertegenwoordigd tijdens deze Kenniskring. Ook de initiatiefnemers van Take 2 (via de stichting Two Get There dat ook nog andere maatjesprojecten organiseert) zijn aanwezig: Fiene van Loock en Laura Peeters (zie ook onderstaande foto). Omdat we een volle zaal hebben besluiten we alleen een voorstelronde te doen waarbij iedereen een korte toelichting geeft van zijn haar project. Presentatie onderzoeksresultaten Baat bij een maatje! Aly Gruppen van de Hogeschool Utrecht presenteert de resultaten van haar onderzoek. Het volledige rapport is te vinden op www.kennispuntmentoring.nl. Ook hebben we daar de PowerPoint presentatie gezet die Aly gebruikt heeft. Daarom staan in dit verslag alleen de belangrijkste conclusies: De relatie is de belangrijkste drager van het mentortraject. De grootste opbrengsten zijn te vinden op het gebied van emotioneel kapitaal en dat heeft weer invloed op andere kapitalen. Meedoen aan het mentorproject is vooral leuk en heeft daarmee effect op emotioneel, academisch en cultureel kapitaal. De actieve mentorstijl heeft meerdere positieve effecten. Het afscheid heeft een grotere impact dan gedacht, jongeren ervaren gevoelens van verlies en rouw. Dat die pijn er is, is op zich een compliment voor het mentorproject. Mentoren beseffen onvoldoende hoe belangrijk ze zijn in het leven van de mentee. Mentoren doen toezeggingen die ze niet nakomen. Gevoelens rondom afscheid zijn niet bespreekbaar gemaakt. Mentoren beseffen onvoldoende dat afscheid een verlieservaring is. 1
Mentoren moeten waken voor het wekken van valse verwachtingen ( Ik bel je nog of We spreken nog samen af ). Mentoren beseffen niet dat ze de relatie soms zelf voortijdig hebben beëindigd door het contact zonder overleg te verbreken. Mentees zijn in deze leeftijdsfase gevoeliger dan ze laten blijken en zijn gericht op vriendschap. Een onwillige start hoeft geen probleem te zijn, mentees kijken er achteraf positief op terug dat ze enigszins gepusht zijn, het heeft ze uiteindelijk veel opgeleverd. Aly Gruppen presenteert haar onderzoek Baat bij een Maatje Voorafgaand aan de kenniskring had Aly vragen met betrekking tot het onderzoek rondgestuurd die ze graag aan de aanwezige projectleiders wilde stellen. 1. Eerste korte algemene reactie op de samenvatting: wat valt je het meeste op? 2. Conclusies: Welke herken je in jouw project? Welke zijn nieuw? 3. Met welke aanbevelingen kun je iets doen in jouw (soortgelijke) project? Hoe kun je dat doen? Welke zijn moeilijk toepasbaar? 4. Wat zouden jullie als projectleiders, ons als onderzoekers, nog mee willen geven? De vragen zijn in subgroepen besproken. Met betrekking tot het punt dat afscheid nemen een grote impact heeft, wordt door Charlotte Rottier van Take 2 Noord als tip gegeven de koppels elkaar een afscheidsbrief te laten schrijven. Daarnaast wordt er aangeraden om meer gebruik te maken van de ervaringen van oud mentees; zij kunnen aan nieuwe mentoren nog extra duidelijk maken hoe zij in de tijd van hun begeleiding het afscheid hebben ervaren. Probeer oud-deelnemers (die bijvoorbeeld in de zelfde wijk wonen) met elkaar te verbinden. Natalia Blok van het project Goal! geeft aan dat dit afscheid ook (een van de) redenen is dat zij liever niet werkt met mentoren die mentor zijn als stage-invulling. Omdat zij er studiepunten voor krijgen is het afscheid minder zorgvuldig en is er daarnaast een druk om snel te matchen. Karijn Breuning van Stichting Two Get There vindt dat je mentoren niet moet overschatten. Binnen het project Take 2 zijn mentoren zelf ook nog studenten. De laatste groep komt met een vraag aan Aly: wat kun je reëel gezien verwachten van de mentoren? Aly vertelt dat binnen Take 2 de maatjes studenten Social Work zijn. Maar het zijn zeker geen hulpverleners. Het moet allemaal op vrijwillige basis blijven. Fiene van Loock beaamt dit. Het is niet voor niets dat binnen Take 2 de term maatjes gebruikt wordt, in plaats van mentoren. Dit benadrukt het doel van het project beter en het past bij het idee van begeleiding door jonge mentoren. 2
Fiene van Loock en Laura Peeters van Stichting Two Get There Presentatie door Goal Amsterdam Goal! is een mentorproject van de gemeente Amsterdam dat wordt uitgevoerd door adviesbureau Radar. Het project richt zich op jongeren van 12 tot 23 jaar en heeft tot doel het voorkomen van voortijdig schoolverlaten en het terugleiden naar school en/of werk. Het project werkt met ongeveer 30 instellingen samen. Natalia Blok en Sharifa Dia gaven hun visie op de mogelijkheden van mentoring als begeleidingsinstrument in de Loopbaanoriëntatie en Begeleiding. Opzet project De Dienst Maatschappelijk Ontwikkeling van de gemeente Amsterdam bekostigt dit project sinds 2004. Het is ontstaan als een soort koepel van allerlei kleinere mentorprojecten die in de gemeente Amsterdam al actief waren. Inmiddels begeleidt Goal! 600 koppels waarvan 100 via het Oranjefonds gefinancierd worden, de doelgroepen verschillen; over het algemeen zijn de mentees die via het Oranjefonds binnenkomen jongen met wat zwaardere problematiek en zijn er ook andere hulpverleners in beeld, daar houdt Goal! ook rekening mee in het matchen met een mentor. Sinds 2004 heeft Goal! ruim 3800 jongeren gematcht. De focus van de doelgroep ligt nu iets mee op vmbo en mbo-leerlingen. He doel van het project is de brede ontwikkeling van een jongere, niet uitsluitend het voorkomen van schooluitval. Koppels trekken een jaar met elkaar op, soms duurt het contact ook wel langer, maar dat is aan de koppels zelf. Mentoren worden door een mentorbegeleider van Goal ondersteund tijdens het traject (Sharifa is zelf ook mentorbegeleider). De projectstructuur van Goal in ontstaan vanuit het oorspronkelijk doel; Goal! als koepel van bestaande projecten. Zo zijn er diverse uitvoerders actief, bijvoorbeeld HVO-Querido. De decentrale projectleiders leveren de profielen van de mentees aan. Vervolgens wordt er door Goal! een match gemaakt van een mentee met een mentor. Mentoren De mentoren worden weer door Goal! geworven, dit gaat over het algemeen erg makkelijk. Het zijn in ieder gaval Amsterdammers, of mensen die dicht bij Amsterdam wonen of er werken. Er is in de opstartfase veel aan PR gedaan, maar door mond tot mond reclame van mentoren onderling gaat de werving van mentoren nu als vanzelf. Mentoren worden wel altijd goed gescreend. Ze krijgen ook een tweedaagse cursus aangeboden, deze is verplicht om als mentor aan de slag te kunnen gaan bij Goal!. De trainer maakt tijdens die twee dagen van alle mentoren in de dop een profiel dat door de projectorganisatie van Goal! gebruikt wordt om de match met een jongere te kunnen maken. Tijdens de training wordt ook bepaald of de mentor iemand is die Goal! jongen kan begeleiden of ook de jongeren die via het Oranjefonds aangeboden worden. Niet alle mentoren zijn geschikt voor het omgaan met de zwaardere soort problematiek van de jongeren die via het Oranjefonds binnenkomen. Mentoren zijn van allerlei achtergrond en leeftijden. Er wordt wel een minimaal leeftijdsverschil van 5 jaar gehanteerd. Meestal zijn de mentoren hbo+ opgeleid, maar dit is geen eis. Mentoren 3
ontvangen een vergoeding van 30,- voor hun Verklaring Omtrent Gedrag (VOG) en 75,- om als koppel wat leuks te gaan doen. Goal! matcht het hele jaar door, dat is ook de reden dat ze niet meer met studenten werken die studiepunten krijgen voor het mentoraat. Omdat zij met schooljaren te maken hebben, waarbinnen de stage afgerond moet worden legt dit vaak druk op een snelle match wat de kwaliteit niet ten goede komt. Ook binnen Goal! merken ze dat mentoren soms té doelgericht zijn. Het is dan goed mogelijk dat ze te snel gaan voor de mentee. Het is lastig te ambitieuze mentoren af te remmen. Natalia Blok en Sharifa Dia van Radar De tijdsinvestering die Goal! aanhoudt voor een mentorbegeleider is rond de 5 uur per week bij 15 mentoraten. Een mentorbegeleider ontvangt 500,- per mentoraat. Verder gebruikte Goal een Access systeem om alle gegevens van de mentoren en mentees in bij te houden, dit is dan doorzoekbaar op trefwoorden. Dit gebruiken ze om mentoren en mentees te koppelen en voor de verantwoording richting de gemeente Amsterdam. Natalia bekijkt of dit systeem beschikbaar gesteld kan worden aan de andere projectleiders (op verzoek van Jolanda van Duin van het project You And Me, Den Helder). EHB M! Eerste Hulp Bij Mentoring Door het volle programma is er geen tijd meer voor Eerste Hulp Bij Mentoring. Hier plannen we op de volgende Kenniskring van 30 mei ruimte voor in. Afsluiting We sluiten af en danken de aanwezigen voor de komst en de enthousiaste inbreng. De volgende kenniskring bijeenkomst vindt plaats op dinsdag 30 mei 2011 van 13.00 tot 16.30 uur, bij Sardes, St. Jacobsstraat 63 te Utrecht. Aanmelding is alleen mogelijk via de site. Thema: We hebben de VO Raad uitgenodigd om toe te lichten op welke manier het instrument mentoring aantrekkelijk wordt voor scholen door het in het licht van LoopbaanOriëntatie en Begeleiding (LOB )te plaatsen. Aansluitend discussie. En de Stichting Two Get There (diverse maatjesprojecten) levert een bijdrage over het gebruik van en de omgang met Social Media binnen mentoringprojecten. Achteraf ruimte voor het uitwisselen van ervaringen met gebruik van sociale media binnen de eigen projecten. Graag allemaal tot 30 mei 2011! Aanmelden kan via www.kennispuntmentoring.nl 4
5