Vergoedingen wegens arbeidsongeval FORUM ADVOCATEN BVBA Nassaustraat 37-41 2000 Antwerpen T 03 369 95 65 F 03 369 95 66 E info@forumadvocaten.be W www.forumadvocaten.be 1
Inleiding: arbeidsongevallenverzekering Begrip: Wet 10 april 1971 betreffende arbeidsongevallen De arbeidsongevallenverzekering is een verplichte verzekering die de schade dekt die een werknemer oploopt tijdens een arbeidsongeval Aangifte van het arbeidsongeval binnen de 8 dagen bij de verzekeraar Arbeidsongevallenverzekering van toepassing op (art. 1 6): Alle personen die als WN, WG of daarmee gelijkgestelde volledig of gedeeltelijk onder de RSZ-wet vallen Groepen die uit het toepassingsgebied van de RSZ-wet gesloten zijn maar toch tegen arbeidsongevallen moeten worden verzekerd o Bv. Occasionele arbeid (babysitten), activiteiten in de socio-culturele sector (nevenactiviteiten) Vergoedingen Bij overlijden of arbeidsongeschiktheid Geneeskundige, heelkundige, farmaceutische en verplegingszorgen Berekening vergoeding: uitgedrukt in een percentage van het basisloon (art. 34) o o o Loon waarop WN recht heeft voor het jaar dat het ongeval voorgaat (referteperiode) Elke bedrag of voordeel dat in geld waardeerbaar is en dat (on)rechtstreeks wordt toegekend als gevolg van de arbeidsverhouding (bv. eindejaarspremies) (art. 35) Functie die WN uitoefende in de onderneming op het moment van het ongeval o Minimum en maximumbasisloon: loonplafond (art. 39) Uitsluitingen: Morele schade en schade aan goederen 2
Uitkeringen bij overlijden ten gevolge van een arbeidsongeval Nabestaanden hebben recht op een vergoeding: Begrafeniskosten o Forfaitair bedrag o 30 x het gemiddelde dagloon: het gemiddeld dagloon = basisloon / 365 (art. 10) Kosten voor de overbrenging van het stoffelijk overschot (art. 11) o Zowel in België als in het buitenland Renten aan nabestaanden: nauwe band met de overledene (art. 12) o Jaarlijkse geïndexeerde rente: percentage van het basisloon o Wie? (voorrangsregeling) Echtgenoot en bepaalde wettelijke samenwonende partners: ontvangen rente (geen feitelijk samenwonende) GwH 12 maart 2015: bijzondere categorie van wettelijke samenwonenden met overeenkomst conform art. 1478 BW is geen schending van art. 10 en 11 Gw. Kinderen en geadopteerden: ontvangen rente tot de leeftijd van 18 jaar of zolang zij kinderbijslag genieten (uitzondering: kinderen met een beperking) (art. 13,14 en 19) Ascendenten (ouders, grootouders) en adoptanten: ontvangen renten bij gebrek aan rechthebbende kinderen (art. 15) Kleinkinderen: ontvangen renten bij gebrek aan rechthebbende kinderen (art. 16) Broers en zussen: ontvangen rente indien er geen andere rechthebbende zijn 3
Uitkeringen bij overlijden ten gevolge van een arbeidsongeval Categorie Hoogte rente Rechtstreeks voordeel uit loon Belangrijkste kostwinner Beperkt in de tijd Reductie Andere voorwaarden Echtgenote 30 % omzetting in kapitaal mogelijk Kinderen en geadopteerden x x halve wees 15 % Totaal > 45% basisloon Totaal > 60% basisloon volle wees 20 % Vader/moeder x x geen rechthebbende samen met echtgenoot 15 % kinderen zonder echtgenoot 20 % Overige ascendenten x x geen rechthebbende samen met echtgenoot 10 % kinderen; vader en moeder vooroverleden zonder echtgenoot 15 % Kleinkinderen bij staken (i.p.v. vooroverleden kind) halve wees 15 % volle wees 20 % x x x Totaal > 45% basisloon Totaal > 60% basisloon Kleinkinderen x x x geen rechthebbende halve wees 15 % kinderen volle wees 20 % Gelijkgestelden met kleinkinderen geen rechthebbende kinderen rechthebbende kinderen 15 % 15 % als staak x x x Broers en zusters 15 % x x x geen andere rechthebbenden 4
Uitkeringen wegens arbeidsongeschiktheid ten gevolge van een arbeidsongeval Tijdelijke arbeidsongeschiktheid: het slachtoffer ondervindt voor een bepaalde periode een vermindering van zijn concurrentiële positie Volledige tijdelijke arbeidsongeschiktheid: totaal ongeschikt om het beroep uit te oefenen dat werd uitgeoefend op het moment van het ongeval o Wijze van uitbetaling kan verschillen: Bedienden Arbeiders, dienstboden en bedienden met precaire rechtspositie o Dag van het ongeval Normaal dagloon (art. 27 arbeidsovereenkomstenwet) vermindert met reeds verdiende loon = vergoeding voor loonverlies Terugbetaling door verzekeraar aan WG 5
Uitkeringen wegens arbeidsongeschiktheid ten gevolge van een arbeidsongeval Dag 1-7 Dag 8-30 Na 1 e maand Bediende Arbeiders, dienstboden en bedienden in precaire rechtsposities De WG betaalt als voorschot het gewaarborgd loon aan de bediende (met afhouding bedrijfsvoorheffing en RZS-bijdragen) De verzekeraar betaalt 90% van het gemiddeld dagbedrag van het basisloon aan WG (bedrijfsvoorheffing en RSZ-bijdragen inbegrepen) De WG betaalt als voorschot het gewaarborgd loon aan arbeider (met afhouding bedrijfsvoorheffing en RSZbijdragen) + eventuele dagvergoedingen verzekeraar voor inactiviteitsdagen De verzekeraar betaalt 90% van het gemiddeld dagbedrag aan de WG terug (bedrijfsvoorheffing en RSZ- bijdragen) voor iedere kalenderdag van ongeschiktheid (za- en zondagen en feestdagen) (art. 54) WG betaalt als voorschot het belastbaar bedrag van het normale loon (brutoloon fictief verminderd met RZS-bijdragen, nl. 85,55% of 86,93% van normaal brutoloon (13,07%) met inhouding bedrijfsvoorheffing) De verzekeraar betaalt 90% van het gemiddeld dagbedrag aan de WG terug (met inhouding socialezekerheids-bijdragen) De verzekeraar betaalt rechtstreeks aan WN een dagelijkse vergoeding gelijk aan 90% van het gemiddeld dagbedrag (= basisloon/ 365) De verzekeraar betaalt rechtstreeks aan WN een dagvergoeding gelijk aan 90 % van het gemiddeld dagbedrag (= basisloon/ 365) 6
Uitkeringen wegens arbeidsongeschiktheid ten gevolge van een arbeidsongeval Gedeeltelijk tijdelijke arbeidsongeschikt: beroep hernemen met verminderde capaciteit o Zonder voorstel tot wedertewerkstelling of behandeling (of termijn van aanbod tot wedertewerkstelling is niet verstreken) Dezelfde vergoeding als bij volledige tijdelijke arbeidsongeschiktheid: 90% van het gemiddeld dagbedrag (art. 23) o Voorstel tot wedertewerkstelling of behandeling (art. 23) Aanvaarding van het voorstel: recht op een dagvergoeding gelijk aan het loonverlies (loon voor het ongeval het loon ten gevolge van wedertewerkstelling) Aanvaarding van de behandeling: vergoeding zoals bij volledige tijdelijke arbeidsongeschiktheid Weigering voorstel om geldige reden bv. ziekte: vergoeding zoals bij volledige tijdelijke arbeidsongeschiktheid Weigering voorstel zonder geldige reden: vergoeding overeenkomstig resterende graad van arbeidsongeschiktheid (graad = de arbeidsmogelijkheden WN in het beroep en uitkering berekend op gemiddeld dagbedrag) Stopzetting wedertewerkstelling of behandeling: met of zonder geldige reden (zie supra) Einde: Genezen verklaring zonder blijvende arbeidsongeschiktheid vanwege de verzekeraar (meer dan 7 dagen = met brief ; meer dan 30 dagen = met medisch getuigschrift) Consolidatie van de gevolgen van het ongeval: definitieve arbeidsongeschiktheid 7
Uitkeringen wegens arbeidsongeschiktheid ten gevolge van een arbeidsongeval Blijvende arbeidsongeschikt (art. 24): de letsels evolueren niet meer en zijn niet meer vatbaar voor verbetering Evaluatie: o Leeftijd; vakkundigheid; mogelijkheid tot omscholing o Rekening houdend met geheel van beroepen die getroffene nog in staat is uit te oefenen Volledig blijvende arbeidsongeschiktheid: geen enkele mogelijkheid tot het verkrijgen van inkomsten door arbeid Gedeeltelijke blijvende arbeidsongeschiktheid: beschikt nog over een zeker concurrentievermogen 8
Uitkeringen wegens arbeidsongeschiktheid ten gevolge van een arbeidsongeval Consolidatie: feitelijke vaststelling dat gevolgen letsel zijn gestabiliseerd en waarbij de letsels een blijvende weerslag hebben op het economisch potentieel van WN; verdere medische tussenkomst heeft geen invloed op de werkcapaciteit o Overeenkomst tussen verzekeraar en WN Gedetailleerde beschrijving letsel(datum, evolutie,..) Bekrachtiging door Fonds voor Arbeidsongevallen (art. 65) o Arbeidsrechtbank: uitspraak consolidatiedatum en percentage arbeidsongeschiktheid o Jaarlijkse vergoeding: basisloon vermenigvuldigd met percentage blijvende arbeidsongeschiktheid o Bijkomende vergoeding voor hulp van derden (graad van noodzakelijkheid van hulp) 9
Uitkeringen wegens arbeidsongeschiktheid ten gevolge van een arbeidsongeval Herziening (art. 24 en 45bis-quater) o Aanvraag gericht aan verzekeraar o Vervaltermijn: binnen de termijn van 3 jaar na bekrachtiging vergoedingsovereenkomst of vonnis of bij tijdelijke arbeidsongeschiktheid van ten hoogste 7 dagen met genezenverklaring zonder blijvende ongeschiktheid: na afloop jaarlijkse vergoeding omgezet in lijfrente (art. 72) Recht op bijslag voor verergering of overlijden Arbh. Luik 8 mei 2015: vordering wegens verergering na herzieningstermijn nieuwe graad van arbeidsongeschiktheid bedraagt ten minste 10% bv. door een medisch verslag (art. 25) Bijslagen (art. 27bis quater) : o Bv. Herwaarderingsbijslag of aanvullende bijslag 10
Cumulatieregels in geval van een arbeidsongeval Algemene regel: onbeperkt cumuleren van alle vergoedingen verleend krachtens alle takken van sociale zekerheid of privé-verzekeringen Uitzondering: vergoedingen op basis van gemeen recht (burgerlijke aansprakelijkheid) Verboden cumul voor dekking van dezelfde (materiële) schade Aanvulling voor schade die niet gedekt wordt door de arbeidsongevallenwet (art. 1382 BW): o.m. o Morele schade o Materiële schade aan goederen o Niet-vergoede materiële schade (bv. Loonderving boven maximum) o Extraprofessionele schade (hulp in huishouden of vrijetijdsactiviteiten) Immuniteit van de WG en collega s (art. 46): o WG Opzettelijk handelen Schade aan goederen Op weg naar of van het werk Verkeersongeval Bij het zwaarwichtig overtreden van wettelijke en reglementaire bepalingen i.v.m. welzijn op het werk en na een schriftelijke aanmaning door ambtenaren van het toezicht op het Welzijn 11
Cumulatieregels in geval van een arbeidsongeval o GwH 21 mei 2015: De aansprakelijkheid van de WG bij een arbeidsongeval Het lot van het slachtoffer kan niet afhankelijk worden gemaakt van een beslissing of vergetelheid van ambtenaren van het Toezicht op Welzijn. Duidelijk standpunt ten opzichte van een restrictieve interpretatie van de bepaling o Collega s Opzettelijk handelen Op weg naar of van het werk Verkeersongeval Vergoeding voor zwakke weggebruikers (art. 48bis) o Art. 29bis WAM Automatisch recht op volledige schadeloosstelling (behalve bij onverschoonbare fout) t.a.v. de verzekeraar van het motorvoertuig of het Gemeenschappelijk Waarborgfonds Materiële schade of morele schade Geen stoffelijke schade bv. fiets: art. 1382 BW o Bij arbeidswegongeval: Arbeidsongevallenverzekeraar betaalt prioritair de arbeidsongevallenvergoedingen en verhaalt nadien zijn tussenkomst op de verzekeraar van het motorvoertuig (art. 48ter) Getroffene kan zich rechtstreeks ook richten tot de verzekeraar van motorvoertuigen ter vergoeding van de schade die niet wordt gedekt door de Arbeidsongevallenwet 12
Meer weten? GwH 21 mei 2015, nr. 62/2015, AR. 5866. GwH 12 maart 2015, nr. 33/2015, AR. 5883. Arbh. Luik 8 mei 2015, AR. nr. 2014/AL/482. F. VERBRUGGE, Gids voor sociale reglementering, Kluwer, 2014, 57-59. 13
Contact Forum Advocaten: Altijd bereikbaar. FORUM ADVOCATEN BVBA Nassaustraat 37-41 2000 Antwerpen T 03 369 95 65 F 03 369 95 66 E info@forumadvocaten.be W www.forumadvocaten.be FORUM ADVOCATEN 03/369.95.65 info@forumadvocaten.be www.forumadvocaten.be 14