www.besafe.be Mechelen PrOS-project
Mechelen PrOS-project FOD Binnenlandse Zaken Algemene Directie Veiligheid en Preventie Directie Lokale Integrale Veiligheid 2014
Mechelen PrOS-project I. Projectbeschrijving 4 A. Context 4 B. Werking 4 C. Doelstellingen 5 D. Doelgroep 5 II. Middelen 6 III. Evaluatie 7 IV. Overdraagbaarheid 9 V. Meer info? 10 A. Contactpersoon 10 B. Ondersteuningsmateriaal 10
Mechelen - PrOS-project Mechelen PrOS-project I. Projectbeschrijving A. Context Voorafgaand aan het project was er in Mechelen een vraag naar time-out projecten door onder meer een problematiek van agressie en allochtone jongeren. Hoewel de stad Mechelen een relatief kleine scholengemeenschap heeft, werd men toch geconfronteerd met relatief sterke problematieken. Stand for something or you will B. Werking fall for anything. (Rosa Parks) PrOS (Problemen Op School) is een samenwerkingsproject tussen de Stad Mechelen en het Centrum voor Geestelijke Gezondheidszorg (CGG) De Pont, in nauwe associatie met alle Mechelse scholen, CLB s en onderwijsondersteunende diensten. De samenwerkingsovereenkomst ging in op 1 augustus 2004. Ondertussen is het project aanzienlijk uitgebreid en zijn er verschillende subsidiërende partners betrokken. Het PrOS-project staat voor Problemen Op School en is een verzameling van zowel individuele als groepsmodules waarbij men zich zowel richt tot de 10-12-jarigen, de 12-18-jarigen als de 19+. Daarin zijn ook korte en lange time-out projecten en Hergoprojecten inbegrepen. Via individuele begeleiding, groepswerking, Korte Time-Out, Hergo, Lange Time-Out en gezinsbegeleiding wordt de problematische schoolloopbaan van jongeren geremedieerd. Er zijn drie belangrijke invalshoeken eigen aan hun werking. Vooreerst zien ze de 4
problemen die zich stellen op school als een verontrustend signaal voor de cognitieve, emotionele en sociale ontwikkeling van de jongere. Een jongere leert op school immers niet enkel taal en wetenschap, maar evengoed leert hij/zij zich verhouden tot leeftijdsgenoten en leerkrachten. Ze trachten dus steeds achter het verontrustende gedrag te kijken. Ten tweede werken ze erg netwerkgericht: ze hebben oog voor de jongere in zijn context. Daartoe zullen ze steeds de jongere uitnodigen samen met zijn/haar ouders, de verantwoordelijken van de school, het CLB en eventueel extern betrokken hulpverleners. Het uitwisselen van visie en standpunten, helpt om het probleemgedrag te begrijpen. Ten laatste werken ze herstelgericht: ze trachten op een verbindende manier tussen te komen in conflicten en zoeken naar herstel tussen alle partijen. Scholen zijn in toenemende mate enthousiast over deze manier van werken als een constructief en positief alternatief voor een meer bestraffend beleid. Mechelen - PrOS-project C. Doelstellingen De voornaamste doelstellingen van het PrOS-project zijn: Het deblokkeren van een problematische schoolloopbaan bij jongeren (10-18 jaar), Het stimuleren van samenwerking tussen de scholen, de CLB s, de ouders en de betrokken jongeren. D. Doelgroep Het PrOS-project voorziet in meerdere begeleidingsmodules die zich richten tot kinderen vanaf 10 jaar tot jongeren ouder dan 19 jaar, maar die nog steeds school lopen in Mechelen. 5
Mechelen - PrOS-project II. Middelen Partners: CGG De Pont (inhoudelijke uitwerking), De Mechelse basis- en secundaire scholen en het Tweedekansonderwijs (partner), Stad Mechelen (financiële ondersteuning), Vlaams Departement Onderwijs (financiële ondersteuning), CLB (aanmelden van jongeren). Kost: Niet bekend. 6
III. Evaluatie Het PrOS-project wordt ondersteund door de KU Leuven via onder meer de inzet van studenten voor evaluaties op basis van vragenlijsten bij de betrokkenen. Ouders en jongeren blijken een hogere mate van tevredenheid te kennen dan de scholen omtrent het project. In de toekomst zal de focus eerder gelegd worden op follow-up onderzoek via een meting op langere termijn. Mechelen - PrOS-project Positieve punten / meerwaarde: De jaarlijkse wetenschappelijke evaluatie van het project in samenwerking met de Katholieke Universiteit Leuven vormt een grote meerwaarde voor de werking van het project. (zie ook jaarverslag PrOS 2011-2012) Het laat onder meer toe om de hulpverlening op basis van de praktijkervaringen af te stemmen en daarbij rekening te houden met wetenschappelijke reflecties. Het richt zich tot alle scholen en CLB s en is daarmee grensoverschrijdend. Het project is meer dan alleen vorming, intense begeleiding, samenwerking en overleg. Doordat de betrokken partners een overeenkomst ondertekenen waardoor overleg tussen de verschillende diensten mogelijk is, vormen er zich op vlak van het beroepsgeheim geen problemen. PrOS omvat onder meer een stuurgroep die 3 tot 4 keer per jaar samenkomt om te bepalen hoe het project moet verlopen. Dit laat toe om het project geregeld bij te sturen waar nodig. Het biedt meerdere verschillende modules aan en er kan vaak eenvoudig overgestapt worden van de ene module naar de andere. Het biedt een alternatief aan scholen om te vermijden dat leerlingen van school gestuurd worden. Het beperkt zich niet tot de jongere, maar ook de omgeving van de jongere wordt betrokken. 7
Mechelen - PrOS-project Aanbevelingen: De impact op de klas van het PrOS-project lijkt eerder beperkt te blijven, omdat men zich vooral richt op de jongeren met een probleem. Het kan interessant zijn om in de toekomst na te denken over een manier waarop de klas ook betrokken kan worden bij het project. De financiering van het project in Mechelen is zeer versnipperd. Eventueel kan er bekeken worden of er in de toekomst op reguliere basis een budget kan voorzien worden voor dit project. Volgens het jaarverslag is de vraag momenteel soms groter dan het aanbod. Er kan over nagedacht worden om het aanbod in de toekomst uit te breiden. Gezien het voor jongeren onder de 15 jaar juridisch gezien niet toegelaten is om een stage of werk uit te voeren in het kader van deeltijds werk, kan er in de toekomst gereflecteerd worden over alternatieven voor deze dagopvang binnen het project carrousel. 8
IV. Overdraagbaarheid Het project is iets dat langzaam gegroeid is en dat niet zomaar kan overgezet worden naar om het even welke stad of gemeente. Aandachtspunten: Het PrOS-project werkt met een stuurgroep die meerdere malen per jaar samenkomt. Voor een grote stad is het wellicht niet altijd even evident om zo n overleg in ieder zijn agenda in te plannen. Het hulpverleningsaanbod in de gemeenten of stad dient voldoende uitgebreid te zijn en ook de verschillende modules dienen beschikbaar te zijn. Het werken met een vast startmoment voor bepaalde modules kan er toe leiden dat men niet altijd tijdig op de nodige hulp kan rekenen wanneer een bepaalde sessie al vol is. Beroepsgeheim blijkt een delicaat probleem te zijn. Daarom krijgen de partners is Mechelen een formulier dat ze moeten ondertekenen. Via dit formulier bewaren ze hun beroepsgeheim, maar is het niettemin mogelijk om met de partners onderling op een zeer open manier te communiceren over de jongere. Het project vergt een substantiële inbreng van middelen voor de goede werking. Mechelen - PrOS-project 9
Mechelen - PrOS-project V. Meer info? A. Contactpersoon Tom van WATERSCHOOT, Coördinator CGG De Pont Hanswijkstraat 48, 2800 Mechelen Tel.: 015 42 08 32 / 0485 43 34 64 E-mail: tom.vanwaterschoot@cggdepont.be B. Ondersteuningsmateriaal Jaarverslag PrOS 2011-2012 (zie bijlage), Begeleidingsmodules PrOS: een overzicht van de mogelijke diensten per leeftijd (zie bijlage), Strip voor jongeren om de werking van het project te verduidelijken. Powerpoint-presentatie 24/05/2013 Evaluatievragenlijst PrOS voor jongeren en voor school, CLB en PrOS. Sleutelwoorden Begeleiding, jongeren, hulpverlening, samenwerking, stuurgroep, Het is verboden om de inhoud van dit project te kopiëren, een uittreksel ervan te maken, te verspreiden of te wijzigen, zonder de schriftelijke goedkeuring van de projectverantwoordelijke, behalve als het gaat om gebruik voor strikt private doeleinden. 10
Voor meer informatie: www.besafe.be Algemene Directie Veiligheid en Preventie Waterloolaan 76 T 02 557 33 99 vps@ibz.fgov.be 1000 Brussel F 02 557 33 67 www.besafe.be V.U.: Philip Willekens, Directeur-generaal, Waterloolaan 76-1000 Brussel - 2014