Verslag bewoners bijeenkomst 25 september, de Erker. Wateroverlast Schiedam West De afgelopen jaren hebben de bewoners van Schiedam West te maken gehad met grondwaterproblemen en hemelwaterafvoer. Deze avond is belegd om samen met de bewoners de problemen te bespreken en vervolgafspraken te maken. Vanuit de zijn aanwezig: Bobby Scheepe, Wijkprocesmanager Dennis Jong, Procesmanager wegen en riolering, Roy Abdoelkarim Beleidsadviseur riolering, Jan Meeuse Technisch Projectleider Johannes van Schosteijn Adviesbureau Nelen & Schuurmans Wytze Schuurmans Adviesbureau Nelen & Schuurmans Lara Simons, Notulist Er waren volgens de presentielijst 20 bewoners aanwezig. Het is niet de eerste keer dat de gemeente met de bewoners praat over wateroverlast. De directe aanleiding van deze bijeenkomst is een hevige regenbui op 2 mei 2012 waarbij hemelwater is binnengekomen bij verschillende woningen in Schiedam West. De avond begint met een presentatie van de gemeente Schiedam en adviesbureau Nelen & Schuurmans. Daarna volgt een gesprek over de mogelijke oorzaken en oplossingen van de wateroverlast. Algehele indruk van de avond: de bewoners ondervinden al vele jaren overlast van grondwater dan wel hemelwater. De bui van 2 mei was de druppel die de emmer deed overlopen. De bewoners vinden dat de gemeente haar wettelijke zorgplicht niet heeft willen en kunnen nakomen. De bewoners wensen een betere en intensievere communicatie met de gemeente Schiedam over het oplossingentraject. Vragen bij aanvang van de presentatie: De heer Groenendaal: Zijn de notulen van de vorige vergadering al vastgesteld? De heer Groenendaal heeft naar aanleiding van de vorige notulen aanpassingen aan de tekst naar Dennis Jong gestuurd. Op deze mail heeft hij geen reactie gekregen. Mevrouw Miranda van Swan valt de heer Groenendaal bij dat ook zij geen vastgestelde notulen meer heeft gezien. Dennis Jong heeft de reactie niet ontvangen. Hij gaat op zoek naar de mail van de heer Groenendaal en zal de conceptnotulen nogmaals per mail aan alle bewoners sturen. Zo kunnen de bewoners er op reageren voordat ze definitief worden vastgesteld. Hetzelfde zal met de notulen van deze avond gebeuren. De heer Dingenouts vraagt om een nadrukkelijke scheiding tussen hemelwater en grondwater tijdens de avond. Deze twee worden makkelijk door elkaar gehaald en dat bemoeilijkt het gesprek. Hier zal rekening mee gehouden worden.
De heer Dingenouts wil ook graag weten welke bewoners allemaal zijn uitgenodigd voor vanavond. Uitgenodigd zijn de bewoners in het gebied dat wordt omgeven door Prins Bernhardlaan, Westerkade, Nieuwe Haven, Westfrankelandsestraat, Aleidastraat, Penninglaan. 1) Presentatie: Tijdens de presentatie komen de volgende onderdelen aan bod: - uitkomsten van de enquête - de bui van 2 mei: analyse en gevolgen - grondwater - maatregelen - vragen en vervolgafspraken De presentatie is bijgevoegd in dit verslag, inclusief het gedeelte van adviesbureau Nelen & Schuurmans. vragen tijdens de presentatie: 1a) Enquête: Hoe is vastgesteld dat sommige buren wel/geen last hebben? 1) in sommige gevallen hebben beide buren de enquête ingevuld 2) met de vraag hebben uw buren wateroverlast kon een inventarisatie gemaakt worden Waar is de enquête verspreid en klopt het dat de Brugmanstraat geen enquête heeft ontvangen? Ja, dit klopt. In eerste instantie hoorde de Brugmanstraat niet bij het gebied dat onderzocht werd. De enquête is bezorgd in het gebied dat wordt omgeven door Prins Bernhardlaan, Westerkade, Nieuwe Haven, Sint Liduinastraat, Aleidastraat, Penninglaan. Hoe kan het dat er geen conclusies getrokken kunnen worden? Er kunnen wel conclusies getrokken worden, er ontstaat alleen geen eenduidig beeld. De problematiek die volgt uit de enquête verschilt per gebied en soms zelfs per woning. Dit komt doordat de bodem in West een niet homogene grondsamenstelling heeft; met andere woorden, de samenstelling van de ondergrond is zeer divers. Hierdoor kan het water in de ondergrond zich per gebied anders gedragen. Er is dan ook op het ene adres sprake van natte kruipruimten terwijl bij de buren dat niet gemeld wordt. 1b) Bui 2 mei: Opmerking: De bui van 2 mei was aanleiding tot gesprek, het probleem dateert van veel langer. Er is al vaker getracht om contact met de gemeente te zoeken maar er werd niet adequaat genoeg op gereageerd. (mevrouw van der Zwan) Bij ons is voornamelijk de overlastsituatie van 2 mei bekend en daarom hebben we nu deze avond georganiseerd. Omdat we het probleem serieus nemen en samen tot een oplossing willen komen. Hoe kan het dat het bij de bui van 3 augustus wel goed ging? (de heer Dingenouts) Er zijn op dit moment geen gegevens beschikbaar over de bui van 3 augustus, een vergelijking kan dus niet gemaakt worden. De gegevens worden wel opgevraagd.
Na een kwartier leek het water snel weg te stromen, is daar een verklaring voor? (mevrouw Schenk) Ja, tegen die tijd kon het gemaal de hoeveelheid water weer aan. De bui was echter zo intens dat het even duurde voordat het gemaal effect had. Kunnen de gemalen niet eerder aangezet worden? (de heer Bos) Ja, maar dan nog had het gemaal het niet aangekund omdat het water met een te grote hoeveelheid tegelijkertijd bij het gemaal aankwam. Het gemaal zou ook een lager niveau kunnen aanhouden om water weg te pompen maar dat is onwenselijk omdat er dan stankoverlast en schade aan het milieu ontstaat. Het effect van het bij een lager niveau inschakelen van de pompen is doorgerekend. Het resultaat hiervan geeft een marginaal effect op de wateroverlast Waarom kan het water niet naar het boezemwater worden weggepompt? (de heer Dingenouts) Beide gemalen zijn aan dezelfde verzamelbak aangesloten. Als het ene gemaal het niet meer aankan, springt het andere gemaal bij. Wegpompen naar boezemwater gebeurt dus automatisch wanneer de eerste pomp het niet meer aankan. Daarnaast moet het water de gemalen eerst bereiken voordat ze kunnen gaan pompen. Ter indicatie: het gemaal doet er 10 uur over om het gehele riool leeg te pompen. Het gemaal een kwartier eerder aanzetten bij een bui zet dus niet veel zoden aan de dijk. Wat had de gemeente nog meer kunnen doen om het water weg te krijgen? (de heer Dingenouts) Niet veel. Natuurlijk loost de gemeente liever water op het oppervlaktewater dan dat ze huizen onder laat lopen. Wanneer het riool het niet aankan zijn er niet veel extra mogelijkheden dan de gemalen hun werk laten doen. Het is daarom moeilijk om volledig de gemeentelijke zorgplicht na heeft komen De afmeting van de riolen is gelijk aan de landelijke norm. Deze norm gaat ervan uit dat de riolen berekend moeten zijn om grote buien aan te kunnen. Het risico om eens per twee jaar water op straat wordt hierbij volgens landelijke maatstaven aanvaardbaar geacht. Het is uiteraard niet de bedoeling dat het water van straat dan de woningen binnenstroomt. Waarom hebben wij bewoners deze uitleg niet eerder gehoord? (de heer Dingenouts) En is de opvangkelder van het gemaal niet te klein wanneer deze het water niet aankan? Nee, bij een dergelijk grote bui staan ook alle buizen vol, om dat weg te kunnen laten lopen moet zo n kelder wel heel groot worden. Heeft de gemeente tijdens de bui wel voldaan aan haar wettelijke zorgplicht? De rioolbuizen zijn niet onbeperkt. De maat van de buis is gebaseerd op een bui die eens in de twee jaar kan overstromen waardoor het water op straat kan komen te staan. Hierbij staat ook het rioolstelsel in de woningen vol. Deze maat is een landelijke richtlijn waar de gemeente Schiedam zich aan houdt. Hierdoor voldoen wij aan van onze zorgplicht voor de capaciteit van het riool. Grotere buizen zouden veel extra geld kosten omdat ze meer ruimte onder de grond in nemen. Als de straat blank komt te staan is dat niet erg, maar het stroomt de huizen binnen.(mevrouw Schenk) Dit is uiteraard niet wenselijk.
1c) Schadeclaims n.a.v. 2 mei Hoe kan het dat ik niks meer van de verzekering heb gehoord? Ze zouden mij terugbellen maar dat is nooit meer gebeurd. (Mevrouw van der Swan) Aan de verzekering wordt gevraagd om opnieuw met de betrokkenen contact op te nemen. De bewoners beschikken over een lijst van buren die ook een schadeclaim hebben ingediend maar nooit meer iets hebben gehoord. Deze lijst zal naar de gemeente gestuurd worden zodat ook met die mensen contact opgenomen kan worden. 1d) Presentatie: Nelen & Schuurmans: Ik heb een souterrain woning wat zijn voor mij de gevolgen als gekozen wordt voor variant 4: het ophogen van de trottoirband? Komt er dan een drempel voor mijn raam? Het water komt bij het souterrain niet alleen via het raam binnen, maar door de gevel. Ik doe er zelf alles aan maar ik wil graag door de gemeente gehoord worden. Water is al op 7 verschillende manieren mijn huis binnengekomen! (mevrouw van der Zwan) De souterrains hebben een aparte situatie. Vanuit de gemeente komt er een apart gesprek met de bewoners van deze woningen. De eigenaar van de woning heeft de verantwoordelijkheid voor het nemen van maatregelen tegen het terugstromen van afvalwater via de huisaansluiting van de riolering naar lozingstoestellen die lager liggen dan straatniveau. Dit kan middels het plaatsen een terugslagklep of een pomp. (Bouwbesluit) De gemeente heeft een zorgplicht om te helpen voorkomen dat water vanaf de straat de huizen binnenloopt. Kan er meer worden verteld over de terugslagklep ik heb hier slechte verhalen over gehoord. Een terugslagklep vergt in sommige gevallen veel onderhoud. Gedetailleerde informatie is tijdens deze avond niet beschikbaar. Naar aanleiding van het waterdieptemodel: In de Brugmanstraat is een dalletje ontstaan, kan uitgezocht worden wat de effecten van een hevige regenbui zijn voor dit gedeelte van de straat? Voor nu zijn we klein begonnen in de straten waar de meeste klachten vandaan kwamen. De andere straten worden meegenomen bij de uitbreiding van het onderzoeksgebied. Een reden voor minder klachten uit andere straten kan vermoeidheid zijn: bewoners hebben al vaak tevergeefs geprobeerd om contact met de gemeente te krijgen en hebben er nu geen puf meer voor het weer te proberen. (Mevrouw van der Swan) We staan als gemeente open voor alle klachten. Wij zullen alle klachten die we binnenkrijgen dus ook afhandelen. Is er een overzichtskaart van alle meetpunten van Schiedam West. (de heer Groenendaal) Ja, deze wordt met de notulen meegestuurd. Is de gemeente zich ervan bewust dat wanneer hemelwater niet via de riolering wordt afgevoerd maar bijvoorbeeld in de tuin in de grond komt het aan het grondwater wordt toegevoegd? (de heer Dingenouts) Ja, dit is prima omdat we dan minder via het rioolstelsel hoeven af te voeren.
1e) Wat is er tot nu toe gedaan? Volgens de Ouderenpartij is er een ongebruikt riool vanaf het ziekenhuis. Klopt dit en kan die als extra afvoerbuis gebruikt worden? (De heer de Beer) Ja, het klopt dat er oude brandblusleiding ligt. Deze buis is echter lek en dus niet meer te gebruiken. Wanneer wordt het riool bij ons in de straat vervangen? (mevrouw Dingenouts) In de straten direct rond het project Oranjeburgh wordt het riool vervangen. Deze werkzaamheden zullen plaatsvinden in 2013. Onderhoud aan de riolering van de St. Lidiuanastraat is gepland in 2023 en de rest van de wijk vanaf ca 2015. Overwogen kan worden, en het overleg van deze avond is daarbij ook een onderdeel om de St. Lidiuanastraat eerder uit te voeren en de planning om te keren. Onze kant van de wijk heeft meer overlast, waarom niet onze kant eerst? (Mevrouw van der Swan) De reden dat deze straten eerst worden aangepakt heeft te maken met het project Oranjeburgh. Hier moet ook de verharding van de omliggende wegen worden aangepakt. Bij dit soort ingrepen wordt voor een integrale aanpak gekozen waarbij alle aspecten, en dus ook het riool, worden meegenomen. De kwaliteit van het riool aan jullie kant is nog goed genoeg. Kunnen wij inzage krijgen in de planning, en hoe keuzes afgewogen worden? Volgend jaar wordt een nieuw rioleringsplan vastgesteld. De laatste hand hieraan wordt nu gelegd. Dit plan komt via de reguliere kanalen van de gemeente voor de bewoners beschikbaar. In Oranjeburgh is een gescheiden rioleringsysteem, in de Liduinastraat niet, hoe kan dan? Bij de Oranjeburg komt een gescheiden stelsel omdat we willen dat het hemelwater van Oranjeburgh binnen het projectgebied wordt afgevoerd. In de Sint Liduinastraat zijn nu geen werkzaamheden gepland aan het riool. Als we in de toekomst dit riool moeten vervangen zullen we onderzoeken of afkoppelen hier wenselijk is. Voor welke straten geldt het plan om het trottoir te verhogen? (mevrouw Bouman) Voor de van Smaleveltstraat en misschien delen de overige straten met wateroverlast zoals in de Sint Liduinastraat en Brugmanstraat. In 2004 is het riool in onze straat (Stadhouderslaan) vervangen. Is er toen ook drainage aangelegd? Nee, het was toen nog geen beleid om drainage toe te voegen. De bewoners die aanpassingen willen doen aan hun grondwaterpeil hoeven niet altijd te wachten op de gemeente met een nieuw riool. Ze kunnen ook samen met hun buren een plan maken. Goed voorbeeld hiervan loopt ook als bewonersinitiatief binnen de Stadhouderslaan (het blok rond nummer 99). De bewoners hebben geen invloed op beslissingen om het riool wel of niet te vervangen en de veranderingen aan het grondwater. Dit voelt vervelend. (mevrouw van der Zwan)
De gemeente is bezig om mensen steeds meer te betrekken bij alle werkzaamheden. We hebben sinds kort een participatieprotocol waarin we de bewoners mee nemen in een project. De bewoners krijgen dus steeds meer de mogelijkheid mee te praten met nieuwe projecten. Laatst werd er in de Liduinastraat aan het riool gewerkt, er werd iets gedaan met de kolken. Waarom was dat? (mevrouw Dingenouts) Er is onderzoek gedaan naar het functioneren van de kolken en naar aanleiding hiervan zijn een aantal kolken aangepast. Er wordt nagetrokken wat er precies is uitgevoerd een aanvraagsteller teruggekoppeld. Ik ben het zat dat er alleen maar allerlei onderzoeken gedaan worden. Ik wil dat er een plan van aanpak komt met verantwoordelijkheden, acties en termijnen. (mevrouw van der Schenk) Daar zijn we druk mee bezig, we hebben al wat oplossingen genoemd in presentatie. Pappen en nathouden moet afgelopen zijn. De communicatie moet veel beter. Niet de verantwoordelijkheden afwentelen maar samen op zoek naar een oplossing. (de heer Dingenouts) We willen een plan van aanpak voor alle wateroverlast gereed hebben in de eerste helft van 2013. In 2008 zaten we ook zo bij elkaar, toen stond ook alles blank. Toen ging het om de centen en niet anders. Dat moet je ook durven zeggen (de heer Thijsman) Het is duidelijk dat de beschikbare financiën een grote rol spelen bij het nemen van beslissingen 1f) Wat kunt u doen? Ik zou graag specifiek voor de souterrains een advies willen wat wij tegen het water kunnen doen. Als we dan samen een aannemer zoeken kunnen we de kosten waarschijnlijk omlaag krijgen. (mevrouw van der Zwan) We stellen voor een aparte afspraak te maken met de 4 bewoners van de souterrainwoningen met wateroverlast. Deze afspraak is puur gericht om samen met de bewoners mee te denken en te adviseren naar een oplossing. De bewoners hebben hier zelf een grote verantwoording in. Staat er in de waterparagraaf dat de gemeente verplicht is waterkleppen te leveren? (de heer Dingenouts) Nee, het bouwbesluit zegt dat het de verantwoordelijkheid is van de eigenaar. Kan er bij nieuwe werkzaamheden gekeken worden naar andere afwateringsmogelijkheden? Ja, zeker. Dit gebeurt nu ook al in de gebiedsintegrale aanpak. Is het verlagen van de stoepen in de Liduinastraat ook een optie in plaats van het verhogen van de stoepen? (mevrouw van der Swan) Voor de Sint Liduinastraat wordt nog onderzocht welke maatregelen het beste effect hebben. Bij de souterrainwoningen is het verhogen van de trottoirs waarschijnlijk ook niet de oplossing omdat het water via de gevel en rioolhuisaansluiting naar binnen komt en
niet via de voordeur. Hiervoor dient in eerste instantie de eigenaar zelf maatregelen te nemen. Maar hier kunnen we het in het aparte overleg verder over hebben. Is het ophogen van de kruipruimte ook een oplossing voor het water uit het riool? (mevrouw Bouman) Nee, dat werkt niet. Dat werkt alleen tegen grondwater. In de herfst slibben de putten vaak dicht met takjes en bladeren. Kunnen de putten vaker schoongemaakt worden? Wanneer u ziet dat de putten verstopt zitten kunt u bellen naar de gemeente. De kolken worden snel gereinigd. De opmerking wordt ook neergelegd bij de wijktoezichthouder. In de brief die ik in juni van de gemeente kreeg stond dat het plan van aanpak voor de grondwaterproblematiek in concept gereed zou zijn. Is het nu echt gereed? Ik heb het nog niet gezien. (de heer van Diepen) Het moet nog worden aangevuld met concrete maatregelen en gespecificeerd worden naar gebied. In eerste instantie probeerde we een plan van aanpak voor de hele wijk te maken, maar doordat de problematiek zo verschillend is moet het plan steeds gedetailleerder uitgewerkt worden. Het wordt steeds meer maatwerk en dat kost tijd. Is het algemene plan van aanpak dan wel al in te zien? (de heer van Diepen) Het gedeelte over grondwater wel, het plan van aanpak voor hemelwater is wat we nu besproken hebben. Een overkoepelend plan is nu bijna niet meer te maken door de grote verschillen binnen de wijk. Is meer groen in de wijk ook iets dat meegenomen wordt? Meer groen betekent immers meer afwateringsmogelijkheden. Bewustwording hiervoor kan belangrijk zijn voor buurtbewoners (mevrouw van der Swan) Dit zijn onderdelen die nu worden onderzocht maar pas meegenomen worden met de toekomstige reconstructie van de straten. Wanneer is het plan van aanpak beschikbaar? (de heer van Diepen) Het is de bedoeling om het plan van aanpak tijdens de volgende bewonersavond te presenteren deze zal ingepland worden halverwege januari 2013. Kan het ophogen van drempels en trottoirs ervoor zorgen dat het waterprobleem zich verplaatst? (de heer van Heul) Voordat er tot actie wordt overgegaan wordt dit doorgerekend met het model van Nelen en Schuurmans. Wanneer zouden de trottoirs opgehoogd kunnen worden? Voorjaar 2013 moet lukken. De oplossingen kunnen op vrij korte termijn gepresenteerd worden.
Samenvatting: - de problemen met water dateren van lang voor de bui van 2 mei; - de capaciteit van het riool is groot genoeg; - de gemalen functioneren naar behoren maar kunnen zware buien niet aan. Lara Simons Afspraken: - de notulen van vorige en deze vergadering worden digitaal verstuurd naar de aanwezigen om de bewoners de mogelijkheid te geven om opmerkingen te maken; - de bewoners sturen een lijst naar de gemeente met bewoners die een schadeclaim hebben ingediend en met wie geen contact meer is opgenomen; - met de bewoners van de souterrainwoningen wordt een aparte afspraak gemaakt om ze te adviseren wat ze kunnen doen tegen wateroverlast; - met de notulen wordt ook een overzicht meegestuurd van alle punten in de wijk waar het grondwaterpeil wordt gemeten; - in januari komt er een nieuwe bijeenkomst waarin de stand van zaken wordt toegelicht; - het verschil tussen de bui op 2 mei en de bui op 3 augustus wordt uitgezocht en ter informatie aan de bewoners verzonden.