Beslisdocument college van Peel en Maas Zaaknummer: 1894/2014/456911 Documentnummer: 1894/2014/457150 Besluitnummer: 21 7.1 Document openbaar: Ja Onderwerp: Onderhoud van de Standerdmolen St. Anthonius Kessel Advies: 1. De standerdmolen St. Anthonius Kessel conform het geactualiseerde meerjaren onderhoudsplan 2015-2020 te onderhouden. 2. Kennis te nemen van de aanvraag voor een BRIM subsidie voor de jaren 2015 tot en met 2020 (besluit regeling instandhouding monumenten) voor een bedrag van 30.000,00 en bij ontvangst deze subsidie te storten in de voorziening Cultuurobjecten. 3. Voor het urgente onderhoud een eenmalig bedrag van 32.000 in 2014 beschikbaar te stellen en dit te dekken uit de voorziening cultuurobjecten. 4. Akkoord te gaan met de beantwoording aan de CDA inzake de molen. Besluit van het college Peel en Maas: volgens advies aangehouden anders, namelijk: Ondertekening gemeentesecretaris, datum: drs. H. Mensink
Zaaknummer: 1894/2014/456911 Documentnummer: 1894/2014/457150 Besluitnummer: Adviesnota Onderwerp standerdmolen St. Anthonius Kessel Advies 1. De standerdmolen St. Anthonius Kessel conform het geactualiseerde meerjaren onderhoudsplan 2015-2020 te onderhouden. 2. Kennis te nemen van de aanvraag voor een BRIM subsidie voor de jaren 2015 tot en met 2020 (besluit regeling instandhouding monumenten) voor een bedrag van 30.000,00 en bij ontvangst deze subsidie te storten in de voorziening Cultuurobjecten. 3. Voor het urgente onderhoud een eenmalig bedrag van 32.000 in 2014 beschikbaar te stellen en dit te dekken uit de voorziening cultuurobjecten. 4. Akkoord te gaan met de beantwoording aan de CDA inzake de molen. Inleiding In Kessel staat de Standerdmolen St. Anthonius. Dit is een bijzonder monument, aangezien het de laatste standerdmolen van Noord Limburg is. Het kent een rijke historie. De huidige molen van Kessel is gebouwd in 1800 in het Peeldorp Meijel. Aldaar was de molen een opvolger van de in dat jaar omgewaaide standerdmolen die aan de noordkant van het dorp stond. Deze molen bestond er al in de 15e eeuw. De gemeente Kessel werd in 1955 eigenaar van de molen. De laatste restauratie was in 1989 toen de steenbalk en andere constructieonderdelen werden vervangen. De gehele kast is toen nieuw gemaakt Sinds de jaren '70 is de molen en haar leefomgeving sterk achteruitgegaan. Haar omgeving, de zogenaamde molenbiotoop is ontmoedigend en laat weinig ruimte voor vrije windvang waardoor de molen niet veel in staat is goed meel te malen. Dit kost onnodig veel onderhoud en de belevingswaarde en de landschappelijke waarde zijn hierdoor zeer gering. De gemeente Kessel heeft in het verleden wel eens uitgesproken dat zij voornemens zijn om de molen binnen enkele jaren te verplaatsen. Zover is het nog niet gekomen. Het is een wens om de molen te verplaatsen naar een meer geschikte locatie. Aangezien dit een apart proces is van de gemeenschap Kessel en omdat de meeste onderhoudskosten noodzakelijk zijn ongeacht een toekomstige verplaatsing, wordt dit nu uit dit voorstel gehouden. De huidige staat van de molen is niet goed. Om verder verval te voorkomen, behoeft de Standerdmolen St. Anthonius Kessel (rijksmonumentnummer 23644) zeer dringend onderhoud. Dit blijkt uit de diverse gesprekken met de molenaar en met name uit het inspectierapport 2013. De Monumentenwacht Limburg heeft recent een geactualiseerde meerjaren onderhoudsplan opgesteld. Om het eerste onderhoud te kunnen doen wordt voorgesteld om ongeacht de BRIM subsidie een bedrag van 32.000 beschikbaar te stellen. Hiermee kan er een start worden gemaakt met het onderhouden van de molen. Dit voorstel is primair gericht op een bekostigingsplan van het normale onderhoud tot 2020, waarin de BRIM subsidie een onderdeel vormt van het dekkingsplan. Uiterlijk 31 maart moest de aanvraag binnen zijn bij de Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed. Op 3 mei 2014 heeft een raadslid van de CDA een brief gestuurd met een aantal vragen over deze molen. In feite onderschrijft dit raadslid het gevoel van urgentie voor het restaureren van de molen. Voorgesteld wordt om deze conform de antwoordbrief te beantwoorden. Gemeente Peel en Maas 1894/2014/457150 Pagina 2 van 6
Doelstelling De Standerdmolen St. Anthonius te Kessel in aanvaardbare staat van onderhoud te brengen. Relatie (programma)begroting Dit voorstel draagt bij aan de realisatie van de volgende doelstelling en uitvoeringsafspraak uit de (programma)begroting: kunst en cultuur 1. Het zo goed mogelijk behouden en verstreken van het gemeentelijk erfgoed binnen de gemeente Peel en Maas. 2. Het beschermen van cultuurhistorische waarden. Argumenten 1.1. De molen is een rijksmonument, waarvoor de gemeente conform de wet en het eigen beleid de verplichting heeft om deze acceptabel te onderhouden. In oktober 2010 heeft het college van burgemeester en wethouders besloten om een bescheiden monumentenbeleid te willen voeren, waarbij de rijksmonumenten in gemeentelijke eigendom als een goed huisvader worden onderhouden. De raad heeft bij het besluiten over de kadernota 2014 besloten dat voor specifieke projecten/investeringen met betrekking tot het culturele erfgoed vanaf het jaar 2014 de reserves kunnen worden aangewend. Dit voorstel past in dit kader. 1.2. De molen dient met spoed worden onderhouden om erger te voorkomen. Uit een gesprek van 18 maart 2014, dat is gevoerd tussen de molenaars, de monumentenwacht en de gemeente, blijkt op basis van het inspectierapport, het meerjaren onderhoudsplan en op basis van eigen bevindingen, dat het onderhoud aan het schilderwerk, de wieken, de dakbedekking, de ramen en het fixeren van de steenbalk hoogste prioriteit hebben. Door nu een akkoord te geven, kan er gestart worden met het oplossen van de meest urgente problemen. 1.3. De molen is van hoge toegevoegde waarde voor het cultuurhistorie van de gemeente Peel en Maas. De molen is de laatste standerdmolen van Noord Limburg en is derhalve uniek en van toegevoegde waarde. 2.1 De gemeente kan beroep doen van de BRIM (Besluit Regeling Instandhouding Monumenten) subsidie. De Rijksdienst van het Culturele Erfgoed kent een regeling waarbij het Rijk 50% van maximaal 60.000 subsidiabele kosten subsidieert. Dat is dus een bedrag van 30.000,00. Naar verwachting ontvangen we in september bericht over het besluit in deze van de Rijksdienst. 2.2. De termijn van het indienen van de subsidieaanvraag loopt af op 31 maart 2014, waardoor de aanvraag al heeft plaatsgevonden, alvorens er een collegebesluit is genomen. Mocht het college van burgemeester en wethouders geen akkoord geven (op dit deel van) het voorstel, dan wordt de aanvraag ingetrokken. 2.3. Er kan worden begonnen met het aanpakken van de meeste urgente zaken met als doel onherstelbare schade te voorkomen. Met het geactualiseerd plan hebben we de onderhoudswerkzaamheden voor de komende 6 jaren inzichtelijk gemaakt. 2.4. De onderhoudsbehoefte staat los van eventuele plannen om de molen te verplaatsen naar een andere locatie. Met het oog op een duurzame instandhouding, is het nodig dat de molen wordt verplaatst naar een meer geschikte locatie. In het verleden heeft de voormalige gemeente Kessel uitgesproken, dat zij de molen wil verplaatsen, aangezien de huidige molenbiotoop (omgeving) niet gunstig is voor de molen. Dit komt er op neer, dat de molen niet maximaal kan draaien en de molen sneller verslijt. Recent heeft architect Silvrants in een brief gepleit voor de verplaatsing van de molen. Hierop is ambtelijk in overleg met de wethouder gereageerd dat het probleem van de molenbiotoop van de St. Anthonius molen wordt erkend door de gemeente. Om te komen tot een situatie waarin het verplaatsen van de molen mogelijk wordt, is het van belang dat er een gedegen verplaatsingsplan Gemeente Peel en Maas 1894/2014/457150 Pagina 3 van 6
wordt ontwikkeld, dat breed gedragen door alle relevante organisaties van de gemeenschap Kessel. De gemeente kan hierin een ondersteunende rol hebben. 2.5. De kosten die gemaakt moeten worden voor het onderhoud staan grotendeels los van een eventuele verplaatsing. Uit het genoemde gesprek van 18 maart bleek, dat de meeste kosten die zijn opgenomen in het onderhoudsplan noodzakelijk zijn ongeacht een verplaatsing of niet. Alleen de vervanging van de zogenaamde steenbalk is niet nodig wanneer er besloten zou worden voor verplaatsing. In het geval van verplaatsing kan nu volstaan worden met het fixeren van de steenbalk. De gemeente is niet substantieel goedkoper uit wanneer gekozen zou worden voor het verrichten van onderhoud en verplaatsen in een keer. Het is echter onzeker of de molen in de toekomst verplaatst gaat worden. Wanneer dit het geval zou zijn, dan is het redelijk om een bijdrage te vragen aan de Kesselse gemeenschap. Er is een initiatiefgroep nodig om de plaatselijke gemeenschap warm maken, om steun te vragen van bv. de Molenstichting Limburg, om plaatselijk/regionaal sponsorgelden werven, om subsidies aan te vragen, om een (liefst kostendekkend) plan op te stellen voor de toekomstige exploitatie en instandhouding enz. De Stichting de Houthuizer Molen (Lottum) is er op die manier in geslaagd om de complete herbouw van een molen te realiseren en te financieren en om ook de toekomstige instandhouding zeker te stellen: zie http://dehouthuizermolen.nl/ en http://beijk.biz/projecten/windmolens-en-watermolens/houthuizermolen-lottum. 3.1. Het doel past binnen het budget en de doelstellingen van het budget voorziening cultuurobjecten. De voorziening onderhoud cultuurobjecten is bestemd voor (groot) onderhoud aan diverse cultuurobjecten die we in gemeentelijk eigendom hebben. Zie verder de financiële paragraaf. 4.1. Er wordt inhoudelijk ingegaan op de vragen van de CDA. Kanttekeningen 1.1. Dit voorstel loopt vooruit op het nog te ontwikkelen beleid op het gebied van cultureel erfgoed. 2.1 Mocht de gemeente geen BRIM subsidie ontvangen, dan zal er gezocht moeten worden naar een aanvullende dekking in de kosten. In 2012 is een BRIM aanvraag voor het onderhoud van deze molen afgewezen vanwege ontoereikend budget. In 2013 is er geen aanvraag ingediend in afwachting op een nieuw inspectierapport, zoals deze eind 2013 is opgesteld. Wanneer er geen BRIM subsidie wordt verkregen, zou gekeken moeten worden naar andere dekkingsmiddelen. 2.2. Het voorstel gaat financieel gezien nog niet in op de jaren na 2020 terwijl de kosten voor onderhoud structureel zijn. Dit is momenteel nog niet duidelijk in verband met de discussie over een mogelijke verplaatsing. In 2014 zal er naar verwachting een beleid op het gebied van cultureel erfgoed worden ontwikkeld waarin dit aan de orde zal komen. De nieuwe raad krijgt een rol bij het maken van keuzes op het gebied van cultureel erfgoed. Als we de molen willen behouden voor de toekomst en willen verplaatsen dan zal dat een expliciete keuze zijn. De kadernota is het eerste geschikte moment om de raad te vragen om akkoord te gaan met het plan om de molen van Kessel structureel te onderhouden. Financiële consequenties De totale kosten van groot onderhoud worden geraamd op 61.425,39 + indexering. De inzet van dit voorstel is gericht op een bekostiging vanuit de BRIM subsidie 30.000 en op een bekostiging van 31.425,39. Zie kanttekening 2.2. Momenteel is er een vrij besteedbaar budget binnen de voorziening cultuurobjecten van beschikbaar van 48.785,70. Gemeente Peel en Maas 1894/2014/457150 Pagina 4 van 6
Juridische consequenties n.v.t. Communicatie Er zal een berichtje worden geplaatst in de lokale huis aan huisbladen. In het geval dat de gemeente de BRIM subsidie krijgt zal er naderhand nog een persbericht worden opgesteld. Uitvoering Formulering besluit t.b.v. openbare besluitenlijst Het college van burgemeester en wethouders heeft een subsidie van 30.000 aangevraagd bij de Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed voor het onderhoud van de Anthonius molen te Kessel. Daarnaast wil het college een bedrag van 32.000 beschikbaar stellen uit de voorziening cultuurobjecten ten behoeve van het onderhoud van deze molen. In afwachting op duidelijkheid over een eventuele verplaatsing van de molen wordt nog niet voorzien in de structurele behoefte aan onderhoud. Gemeente Peel en Maas 1894/2014/457150 Pagina 5 van 6
Zaaknummer: 1894/2014/437145 Documentnummer: 1894/2014/445974 Besluitnummer: Collegevoorstel ROUTINGBLAD Van team: Maatschappelijke Ontwikkeling Portefeuillehouder: Roland van Kessel Opgesteld door: Jacqueline Stienen Datum: 24 maart 2014 Wijziging: 14-mei-2014 14:22 Paraaf Teammanager: Als Bijlage bijgevoegd: Documentnummer: 1894/2013/ (van iedere bijlage het documentnummer vermelden) Bijlage a. St. Anthonius onderhoudsplan Bijlage b. brief van CDA raadslid, Roel Boots. Bijlage c. antwoordbrief aan CDA/gemeenteraad. Meezenden Ter inzage leggen Overleg gepleegd met: MonumentenWacht Limburg Hoofdmolenaar Marc Crins Collega s Maarten van Lent, Henk van Loon, Wim Wijns. Advies ingewonnen bij Advies en Control: Hans Lijssen Overleg gehad met communicatieconsulent? Resultaat: urgentie voor restauratie molen is gewenst. Resultaat:akkoord Ja. Is de Wet KPB van toepassing? (zie toelichting/formulier WKPB op intranet) Voorstel naar OR/GO: Redactionele samenvatting (in overleg met PHO/teammanager): Na vaststelling doorgeleiden naar de gemeenteraad: Nee Niet van toepassing Nee Nee Gemeente Peel en Maas 1894/2014/457150 Pagina 6 van 6