Het informatieprobleem, groot/klein? Stelling 1 is een klein probleem: Is niet essentieel, want autonoom is juist autonoom, en een volledig autonoom (level 5) voertuig kan dus zonder informatie via Wifi-P of internetconnectie zichzelf sturen. Stelling 2 is een groot probleem: Doet enorm veel ter zake want autonoom sturen (en bv inen uitvoegen) is alleen goed genoeg mogelijk op basis van veel actuele en betrouwbare informatie (V2V,V2I). Stelling 3 zowel stelling 1 als stelling 2 is waar. Het informatieprobleem Zat er al aan te komen. los van autonoom sturen en gasgeven. Versterkt opkomst autonoom vervoer. De gebruikelijke miscommunicatie als het over informatiesystemen gaat. Wat zijn de issues en opportunities? 1
Issue: Auto kan steeds meer informatie leveren De auto smelt (min of meer tegelijk) samen met: netwerken, de smartphone en met robotica. Auto als sensor/inwinpunt met data voor weg beheer en onderhoud. Auto als actuator voor verkeersmanagement De hoeveelheid data is potentieel enorm. De betrouwbaarheid van data is cruciaal. Software ontwikkeling voor auto s is een vak apart? Een domme autopilot met betrouwbare data blijft dom sturen/ rijden (de eerste autopilot moet (beter) rijden als een mens?) Je hebt een ingebouwd leerproces nodig wil je het menselijk brein met software (AI) evenaren. Autopilot gezocht (M/V). Opportunity: Informatie om Ongelukken te voorkomen!! Doorstroming in het wegennet te verbeteren Comfort van de reis te vergroten Sneller van A naar B te komen Duurzamer van A naar B te komen Veiliger van A naar B te komen Toeristisch-er van A naar B te komen Issues: Uitwisselen en betekenis geven vergt standaardisatie Zijn we onbewust op weg naar een digitale infrastructuur? Toekomst beeld 2025? Elke autofabrikant upload zijn besturings software in het wegkantsysteem van de wegbeheerder.. of kan het meer samen? 2
Issue: niet zo technisch van aard Welke info wil ik delen met mijn autofabrikant, welke met de hulpdiensten, welke met de overheid? What s in it for me? Hoe voorkom ik via de netwerkaansluiting toegang tot (de gegevens in) mijn auto door derden/hackers? Welke informatie heb ik nodig van buiten? TMC, files, (advies)snelheden, controles, kaartupdates, wegwerkzaamheden, informatie over verkeer en weer. Gaat de wegbeheerder berichten pushen en meerijden? Welke auto s vertrouw ik. Hoe managen we al die data? Marktwerking is ok, of standaard zetten? Het informatieperspectief Opportunity: Meer zien/weten = Ongelukken voorkomen. TNO in Helmond: Nooit meer botsen op een kruising, pilot betrekt ook fietsers. 3
Opportunity: de auto luistert Advies/Verplichte aanwijzing snelheid, baanvak gesloten etc. Auto als actuator voor verkeersmanagement Gedistribueerde (Verkeers) management systemen Informatie buiten en binnen het voertuig wordt verbonden. Binnen het voertuig: Universele/ standaard bussen en nog specifieke architectuur. Wel meer gedistribueerd: Slave wordt Master in het voertuig. Koelsysteem schakelt de motor van de vrachtwagen aan ook als de bestuurder er niet is. Camera herkent object, classificeert en signaleert, intervenieert Issue: Standaard graag, maar welke? 4
13-10- 14 Opportunity: volg speelveld EU-US-JP JP 5
US Issue: Wie zet de standaards? IT Internationale community en marktwerking. Leveranciers die met gesloten systemen snel een groot marktaandeel willen verwerven, vallen uiteindelijk om. Overheid, worstelt met rollen. (beheerder, handhaver,..) Zet de norm; Regulering en certificering: RDW. Natuurlijk: Rijbewijs voor auto s invoeren? (kid-car) Hoe om te gaan met veroudering en re-certificeren? Aansprakelijkheid bij ongevallen naar fabrikant (software) Zwarte doos, NFI en privacywetgeving. Verzekeraars spelen sleutel rol,.in VS..en hier? 6
Issue: Data veiligheid Opportunity joint Architecture/Frameworks 7
Stellingen tbv discussie over beelden bij een digitale infrastructuur: identiteitservices Gegeven is dat er een digitale infrastructuur rond mobiliteit ontstaat waar autonome en niet autonome voertuigen onderdeel van zijn. De overheid werkt in de fysieke infrastructuur met kentekens op voertuigen ter identificatie. Stelling 1: Voor weg- en netwerkbeheer moet een voertuig herkent kunnen worden. Stelling 2: Een digitaal kenteken is aan te raden voor voertuigen die de digitale infrastructuur gebruiken om gegevens uit te wisselen. 8
Relatie met de infrastructuur Zoek waar potentiele infrastructuur aanpassingen nodig zijn; onderken kansen en bedreigingen. Bespreek onderzoekbehoefte en de stappen om de infrastructuur en de wegbeheerders voor te bereiden op komst van autonome voertuigen. Wegbeheerders verzamelen digitale informatie over de infrastructuur en het wegennet, kans is om die beter (open) te delen met leveranciers van autonome voertuigen en/of kaart/mapping-bedrijven. Wegbeheerder moeten meer eisen (ver)krijgen van makers van autonome voertuigen. Ze kunnen het inwinnen van gegevens dan beter afstemmen op behoefte leveranciers tbv kaart/mapping. 9