SCREENING MAMMOGRAFIE Wat is de toegevoegde waarde? Dr. Christel Depestel Borstkliniek Voorkempen 17/11/2010 1
Waar staan we op dit moment met borstkankerscreening in België? Doel van borstkankerscreening Bereiken we met screening het vooropgestelde doel? De keerzijde van de medaille Wat ivm screening onder de leeftijd van 50 jaar? 17/11/2010 2
Waar staan we op dit moment met borstkankerscreening in België? Doel van borstkankerscreening Bereiken we met screening het vooropgestelde doel? De keerzijde van de medaille Wat ivm screening onder de leeftijd van 50 jaar? 17/11/2010 3
De WHO ging er in 2002 vanuit dat screeningmammografie tussen 50 en 69 jaar de borstkankermortaliteit met 25% zou moeten kunnen doen dalen. 17/11/2010 4
Driekwart van de borstkankers na 50 jaar 450 400 350 300 250 200 150 100 50 0 20-24 25-29 30-34 35-39 40-44 45-49 50-54 55-59 60-64 65-69 70-74 75-79 80-84 85+ per 100 000 vrouwen Bron: Vlaams Kankerregistratienetwerk, VLK, 2000
Participatiegraad 2008-2009: (Bron: Vlaams Agentschap Zorg en Gezondheid) 48% 17/11/2010 6
Interessante cijfergegevens In totaal laat 60% van de vrouwen tussen 50 en 69 jaar zich screenen (gratis en diagnostisch samen) Het verwijspercentage voor afwijkende screeningresultaten bedraagt bij een eerste mammografie 6,5% en bij een tweede mammografie 2,9% In 2009 gebeurde 45,5% van de screeningmammografieën digitaal In 2009 vond men bij 4,9/1000 vrouwen borstkanker bij eerste screeningmammografie en bij 4,1/1000 bij volgende mammografieën Doelstelling was dat 90% van de deelnemende vrouwen binnen de drie weken resultaat moest krijgen deze doelstelling wordt heden behaald (53,2% in 2007 naar 92% eerste helft 2010). 17/11/2010 7
Waar staan we op dit moment met borstkankerscreening in België? Doel van borstkankerscreening Bereiken we met screening het vooropgestelde doel? De keerzijde van de medaille Wat ivm screening onder de leeftijd van 50 jaar? 17/11/2010 8
Screenen van een in wezen gezonde bevolking naar een progressieve ziekte is maar verantwoord als vroege(re) diagnose en behandeling uiteindelijk leiden tot een verminderde mortaliteit. 17/11/2010 9
Waar staan we op dit moment met borstkankerscreening in België? Doel van borstkankerscreening Bereiken we met screening het vooropgestelde doel? De keerzijde van de medaille Wat ivm screening onder de leeftijd van 50 jaar? 17/11/2010 10
Titel hofdstuk 01 17/11/2010 - N Engl J Med 363;13 September 23, 2010 11
17/11/2010 - N Engl J Med 363;13 September 23, 2010 12
17/11/2010 - N Engl J Med 363;13 September 23, 2010 13
Waar staan we op dit moment met borstkankerscreening in België? Doel van borstkankerscreening Bereiken we met screening het vooropgestelde doel? De keerzijde van de medaille Wat ivm screening onder de leeftijd van 50 jaar? 17/11/2010 14
= overdiagnose en overbehandeling! Nemen we aan dat screeningmammografie voor 10% bijdraagt in de afname van de mortaliteit wil dit zeggen dat 2500 vrouwen gedurende een periode van 10 jaar moeten worden gescreend om 1 dode aan borstkanker te vermijden. Men neemt aan dat bij de resterende 2499 vrouwen er 5-15 vrouwen nodeloos zullen worden behandeld voor iets waar ze nooit problemen zouden mee hebben gekregen. 17/10/2006 15
Waar staan we op dit moment met borstkankerscreening in België? Doel van borstkankerscreening Bereiken we met screening het vooropgestelde doel? De keerzijde van de medaille Wat ivm screening onder de leeftijd van 50 jaar? 17/11/2010 16
Screening van borstkanker vanaf veertig jaar : mogelijke voordelen wegen niet op tegen mogelijke nadelen Enerzijds is het risico om te overlijden aan borstkanker binnen deze leeftijdsgroep vrij klein (jaarlijks 1600 (0,2%) nieuwe borstkankers waarvan 160 (10%) effectief aan de ziekte zullen overlijden. Anderzijds zal screening in deze leeftijdsgroep ook meer risico s met zich meebrengen. 17/11/2010 rapport KCE 7/2010 17
Mammografie kan een valse geruststelling geven omdat we weten dat we ongeveer 30% van de letsels in deze leeftijdsgroep zullen missen. De densiteit van het klierweefsel zal tevens leiden tot vrij veel vals positieve resultaten met alle gevolgen van dien van bijkomende onderzoeken en ongerustheid. De straling van de mammografie zal enkele extra kankers veroorzaken. 17/11/2010 18
800.000 360.000 ME 16.000 biopsies 160-800 tum., mam. en/of RT 24 levens gered + 40 extra nieuwe gevallen aan borstcarcinoom door straling en 16 overlijdens 17/11/2010 19
Voorzichtige eindbemerking: 17/11/2010 20
* De impact van screeningmammografie op de daling van de mortaliteit is mogelijks beperkt en dan nog enkel bewezen in de leeftijds groep van 50-69 jaar. * De nadelen van screeningmammografie mogen niet worden onderschat en zeker niet buiten de huidige screeninggroep. 17/11/2010 21
Dank voor uw aandacht!