OVERDIAGNOSE IN HET BVO BORSTKANKER. Dr. Eliane Kellen

Transcriptie

1 OVERDIAGNOSE IN HET BVO BORSTKANKER Dr. Eliane Kellen

2 Wat is een bevolkingsonderzoek? Wat is overdiagnose? Hoe kwantificeren? Vlaamse situatie

3 Wat is een bevolkingsonderzoek? Wat is overdiagnose? Hoe kwantificeren? Vlaamse situatie

4 VLAAMS BEVOLKINGSONDERZOEK BORSTKANKER Sinds 2001 Vrouwen jaar Twee- jaarlijks gratis mammografie: beoordeeld door twee radiologen onafhankelijk van elkaar Jaarlijks worden +/- 400,000 uitnodigingen verstuurd 200,000 screeningen/jaar

5 BEVOLKINGSONDERZOEK NAAR KANKER < Doelgroep selectie: ASYMPTOMATISCH < < < Screeningsinstrument als zeef Personen met alarmsignaal en dus verder onderzoek nodig voor diagnose worden tegengehouden in de zeef personen zonder alarmsignaal en geen bijkomend onderzoek nodig vallen door de zeef herhaling belangrijk

6 BEVOLKINGSONDERZOEK BORSTKANKER

7

8 Gezonde personen worden kankerpatiënten!

9

10 Wat is een bevolkingsonderzoek? Wat is overdiagnose? Hoe kwantificeren? Vlaamse situatie

11 From: Quantifying Overdiagnosis in Cancer Screening: A Systematic Review to Evaluate the Methodology J Natl Cancer Inst. 2017;109(10). doi: /jnci/djx060 J Natl Cancer Inst The Author Published by Oxford University Press. All rights reserved. For Permissions, please e- mail: [email protected] article is published and distributed under the terms of the Oxford University Press, Standard Journals Publication Model (

12 From: Overdiagnosis in Cancer J Natl Cancer Inst. 2010;102(9): doi: /jnci/djq099 J Natl Cancer Inst Published by Oxford University Press 2010.

13 From: Overdiagnosis in Cancer J Natl Cancer Inst. 2010;102(9): doi: /jnci/djq099 J Natl Cancer Inst Published by Oxford University Press SCREENINGSGEDECTEERDE KANKER

14 From: Overdiagnosis in Cancer J Natl Cancer Inst. 2010;102(9): doi: /jnci/djq099 J Natl Cancer Inst Published by Oxford University Press INTERVALKANKER

15 OVERDIAGNOSE From: Overdiagnosis in Cancer J Natl Cancer Inst. 2010;102(9): doi: /jnci/djq099 J Natl Cancer Inst Published by Oxford University Press Histologisch bevestigde tumor, ontdekt door screening, die anders niet ontdekt zou zijn gedurende het leven.

16

17 Wat is een bevolkingsonderzoek? Wat is overdiagnose? Hoe kwantificeren? Vlaamse situatie

18 SCHATTING VAN OVERDIAGNOSE Vergelijken van aantal kankers: Vrouwen gescreend voor 20 jaar excess aan kankers = overdiagnosis Vrouwen niet gescreend Maar beide populaties moeten volledig vergelijkbaar zijn: - Leeftijd - Blootstelling aan risicofactoren voor borstkanker - Beschikbaarheid aan behandeling

19 A B C D Malmö I ages years 11 7% (82/698) 10 5% (82/780) 18 7% (82/438) 29 1% (82/282) Canada I 14 1% (82/581) Canada II 10 7% (67/626) 12 4% (82/663) 9 7% (67/693) 22 7% (82/361) 16 0% (67/420) 29 4% (82/279) 19 8% (67/338) Numbers of excess cancers are expressed as a percentage of different denominators. A=excess cancers as a proportion of cancers diagnosed over whole follow-up period in unscreened women. B=excess cancers as a proportion of cancers diagnosed over whole follow-up period in women invited for screening. C=excess cancers as a proportion of cancers diagnosed during screening period in women invited for screening. D=excess cancers as a proportion of cancers detected by screening in women invited for screening.

20 A B C D Malmö I ages years 11 7% (82/698) Canada I 14 1% (82/581) Canada II 10 7% (67/626) 10 5% (82/780) 12 4% (82/663) 9 7% (67/693) 18 7% (82/438) 22 7% (82/361) 16 0% (67/420) 29 1% (82/282) 29 4% (82/279) 19 8% (67/338) Numbers of excess cancers are expressed as a percentage of different denominators. A=excess cancers as a proportion of cancers diagnosed over whole follow-up period in unscreened women. B=excess cancers as a proportion of cancers diagnosed over whole follow-up period in women invited for screening. C=excess cancers as a proportion of cancers diagnosed during screening period in women invited for screening. D=excess cancers as a proportion of cancers detected by screening in women invited for screening.

21 A B C D Malmö I ages years 11 7% (82/698) Canada I 14 1% (82/581) Canada II 10 7% (67/626) 10 5% (82/780) 12 4% (82/663) 9 7% (67/693) 18 7% (82/438) 22 7% (82/361) 16 0% (67/420) 29 1% (82/282) 29 4% (82/279) 19 8% (67/338) Numbers of excess cancers are expressed as a percentage of different denominators. A=excess cancers as a proportion of cancers diagnosed over whole follow-up period in unscreened women. B=excess cancers as a proportion of cancers diagnosed over whole follow-up period in women invited for screening. C=excess cancers as a proportion of cancers diagnosed during screening period in women invited for screening. D=excess cancers as a proportion of cancers detected by screening in women invited for screening.

22 Wat is een bevolkingsonderzoek? Wat is overdiagnose? Hoe kwantificeren? Vlaamse situatie

23

24

25 BESLUIT Overdiagnose is een gegeven op populatie niveau. Meer waarschijnlijk bij: Zeer traag groeiende tumoren niet progressief Oude, zieke personen Moeilijk te schatten Let op de noemer

26 Bedankt voor de aandacht!