Bevolkingsonderzoek darmkanker

Transcriptie

1 Dokter op Dinsdag Bevolkingsonderzoek darmkanker Dr. Anneke De Schryver, MDL arts 25 maart 2014

2

3

4

5 Het slijmvlies van de dikke darm

6 Het ontstaan van poliepen

7 Poliepen + Goedaardig + Maar: kunnen kwaadaardig worden + het is belangrijk om poliepen vroegtijdig op het spoor te komen en te verwijderen.

8 Hoe kunnen we onderzoeken of er poliepen zijn + Ontlastingstest op bloed + Colonoscopie: kijkonderzoek van de dikke darm + CT scan van de dikke darm

9 Onderzoek van de dikke darm: colonoscopie

10 De colonoscoop

11 Colonoscopie: poliep

12 Poliep verwijderen

13 Poliepectomie

14 Vlakke poliep: sessiele poliep

15 Poliepectomie sessiele poliep

16 Dikke darm kanker

17 Dikke darm kanker - Jaarlijks in NL ongeveer nieuwe gevallen van dikke darmkanker - Jaarlijks overlijden in NL ongeveer 5000 patiënten aan dikke darmkanker

18 klachten + buikpijn + verandering van ontlastingspatroon + loze aandrang + bloed bij de ontlasting + bloedarmoede obv ijzertekort + gewichtsverlies + algeheel onwelbevinden + NIET MEEDOEN AAN BEVOLKINGSONDERZOEK maar naar huisarts gaan!

19 Algemene kenmerken van een bevolkingsonderzoek medisch onderzoek naar een ernstige ziekte dat wordt aangeboden aan mensen die geen klachten hebben systematisch aanbod van de overheid aan een grote omschreven groep mensen Deelname is vrijwillig

20 Bevolkingsonderzoek + Doel: Sterfgevallen door dikke darm kanker voorkomen. + Hoe: door middel van screening poliepen verwijderen voordat ze kwaadaardig kunnen worden

21 Hoe ziet de screening er uit? + Mannen en vrouwen van jaar worden twee jaarlijks gescreend door middel van een Ontlastingstest: + zit er bloed in de ontlasting? + Zelfafnametest + Bij een afwijkende ontlastingstest: colonoscopie

22 Uitnodiging De uitnodiging wordt verstuurd in een paarse envelop. De inhoud bestaat uit een mapje met: Uitnodigingsbrief Informatiefolder Ontlastingstest (ifobt) Gebruiksaanwijzing Zakje voor buisje Antwoordformulier Retourenvelop

23 Ontlastingtest: ifobt Buisje + antistoffen + vloeistof Test: anti-stoffen gericht tegen menselijk bloed In het laboratorium kan zo worden gemeten of er bloed aanwezig is vloeistof die zorgt dat het bloed in de ontlasting minder goed wordt afgebroken

24 Ontlastingtest Draai aan het groene dopje Met het staafje aan het groene dopje prikt u op 4 verschillende plaatsen in uw ontlasting Bewaar het daarna in de koelkast als u hem niet meteen op kunt sturen

25 Uitvoeren en beoordelen test Stuur het buisje en het antwoordformulier op in de retourenvelop De laboratoria analyseren het monster en geven de uitslag door aan de screeningsorganisatie.

26 De uitslag: gunstig Van de 1000 die mee doen hebben 936 een gunstige uitslag (93,6%) U wordt over 2 jaar weer opgeroepen indien <75 jaar

27 Uitslag: er is bloed gevonden Van de 1000 die mee doen wordt bij 64 mensen bloed gevonden (6,4%) U krijgt een afspraak voor vervolgonderzoek aangeboden

28 Uitslag: er is bloed gevonden >> Coloscopie: Bij 5 % darmkanker Bij ca 50 % is poliepen

29 Uitslag: geen volledige zekerheid U kunt onterecht worden gerustgesteld De ontlastingstest biedt geen 100% garantie dat bloed gevonden wordt bij poliepen en darmkanker de ontlastingstest is een momentopname en geen garantie dat er in de toekomst geen bloed in uw ontlasting gevonden zal

30 Bij klachten Huisarts!!!!!! Iedere 2 jaar een oproep

31 De screening in cijfers Doelgroep + Omvang doelgroep + Oproepinterval ontlastingstest + Aantal uitnodigingen /jaar + Verwachte deelname + Aantal ontlastingstests per jaar + Aantal afwijkende ontlastingstests/jr + Colonoscopie volgend op een afwijkende ontlastingstests Mannen en vrouwen jaar + 4,4 miljoen + Elke 2 jaar + 2,2 miljoen + 60% + 1,3 miljoen + 78 duizend + 66 duizend

32 Voorspelde 5 jaars overleving + Huidige 5 jaars overleving dikke darm kanker: 59% + Dikke darmkanker opgespoord na positieve ontlastingstests in bevolkingsonderzoek: 85%

33 Hoeveel sterfgevallen worden voorkomen?

34 Uitvoering + 5 screeningsorganisaties die betrokken zijn bij uitvoering van screening naar borstkanker en baarmoederhals kanker + Selectie en uitnodigen doelgroep voor ontlastingstest + Uivoering screeningstest + Verwijzing naar de ziekenhuizen

35 Invoering: gefaseerd UITNODIGINGSOVERZICHT Het bevolkingsonderzoek darmkanker gaat geleidelijk van start. Wanneer u een uitnodiging ontvangt, hangt af van uw geboortejaar. U kunt dit in onderstaand overzicht opzoeken enz aantal uitnodigingen

36 Conclusies + Dikke darm kanker komt frequent voor + Maar gelukkig is de levensverwachting voor veel patiënten goed. + Poliepen zijn het voorstadium van dikke darm kanker + Door bevolkingsonderzoek eerdere opsporing van poliepen en dikke darm, waardoor de levensverwachting van de patiënten verbetert

37

38