Medische Publieksacademie

Transcriptie

1 Medische Publiekacademie Medisch Centrum Leeuwarden Leeuwarder Courant Dinsdag 20 januari 2015 Welkom! #mclmpa 1

2 Programma 19:30 Welkom door moderator Hans Willems, redacteur gezondheidszorg Leeuwarder Courant 19:35 Wat is darmkanker? Sietske Corporaal, Maag- Darm- Leverarts (MDL-arts) Het endoscopisch vervolg: Klaas van der Linden, MDL-arts Pauze Behandeling darmkanker: Prof Dr Jean Pierre Pierie, Maag- Darm-Lever- en Oncologisch chirurg Vragen en forumdiscussie 21:30 Einde Wat is darmkanker? Sietske Corporaal, MDL-arts 2

3 Wat is darmkanker? Kwaadaardige tumor van de darm Dikke darm en endeldarm Colorectaal carcinoom Darmkanker: niet zeldzaam Kwaadaardige ziekte nr 2 bij vrouwen Nr 3 bij mannen Diagnose: bijna per jaar Overlijden: 5000 per jaar 1 op de 20 Nederlanders 3

4 Dhr de Vries 59 jaar Bloed bij de ontlasting Zou het darmkanker kunnen zijn? 4

5 Dhr de Vries Bezoekt zijn huisarts Zou het darmkanker kunnen zijn? Hoe ontstaat darmkanker? Wat zijn de klachten? 5

6 Hoe ontstaat darmkanker? Darmkanker ontstaat vrijwel altijd vanuit een darmpoliep Een poliep ontstaat vanuit het normale darmslijmvlies Ontstaan van darmkanker 6

7 Poliepen Normale dikke darm Verheven poliep Gesteelde poliep Multipele colon poliepen 7

8 Poliepen Darmkanker De meeste poliepen blijven goedaardig Kleine groep: rustig onrustig kwaadaardige cellen in darmwand via bloed- en lymfevaten verspreiden uitzaaiingen Duurt circa 10 jaar Verschillende stadia 8

9 Wat zijn de klachten? Blijvende verandering van ontlastingspatroon Bloed- en/of slijmverlies Onverklaard gewichtsverlies Aanhoudende ongemakken, zoals pijn, krampen en een opgeblazen gevoel Loze aandrang, of het gevoel alsof de darm niet volledig wordt geleegd na de stoelgang. Constante vermoeidheid Andere oorzaken van bloedverlies (Inwendige) aambeien Darmontsteking Bloeding uit divertikel Bloedverlies t.g.v. poliep 9

10 Dhr de Vries Zou het darmkanker kunnen zijn? De huisarts verwijst hem naar de maag-, darm- en leverarts 10

11 Bij de MDL-arts Bij de MDL-arts 11

12 Conclusie MDL-arts Darmkanker is één van de mogelijkheden Darmonderzoek om dit verder te onderzoeken Wat kun je doen om darmkanker te voorkomen? Risicofactoren Beschermende factoren Screening van risicogroepen Bevolkingsonderzoek 12

13 PREVENTIE (1) Risicofactoren: Roken Overmatig alcoholgebruik Overgewicht Weinig bewegen Voorbewerkt en rood vlees PREVENTIE (2) Beschermende factoren Regelmatig bewegen Dagelijks fruit en groente Vezels, Calcium, Vitamine D Aspirine / Ascal 13

14 PREVENTIE (3) Controle darmonderzoek: Erfelijke aanleg Darmkanker gehad Poliepcontrole Chronische darmontsteking SCREENING 2014: start bevolkingsonderzoek www. Bevolkingsonderzoekdarmkanker.nl 14

15 Wat is het doel? Vroegtijdig opsporen van (voorlopers van) darmkanker Verwachting: op termijn 2400 sterfgevallen t.g.v. darmkanker minder per jaar Om wie gaat het? Mannen en vrouwen van jr Uiteindelijk ca. 4 miljoen NL-ers Gefaseerde start: Uitnodiging per geboortejaar Plan was 2013: 65- en 75-jarigen 2014: 1938 ook nog 15

16 Hoe gaat het? Elke twee jaar ontlastingstest Faeces occult bloed/ ifobt Test afwijkend, dan coloscopie 16

17 Uitkomst scopie Verwachtte % CRC 8,2% Advanced adenoma 43,4% Non-advanced adenoma Ca 25% Eerste resultaten NL Deelname percentage 68% (vs 60%) + ifobt 12% (vs 5,6%) 17

18 Uitkomsten BVO Eerste resultaten MCL* 12-2 t/m patiënten gezien voor intake 209 darmonderzoek * analyse Audrey Westendorp, verpleegkundig specialist 18

19 NL vs MCL NL MCL % CRC 7,3% 14,1% % poliepen 61,4% 77,0% % advanced adenomen 33,5% 40,7% Dhr de Vries Darmonderzoek = coloscopie 19

20 Het endoscopisch vervolg Klaas van der Linde, MDL-arts Het endoscopische vervolg Klaas van der Linde, MDL-arts MC Leeuwarden 20

21 Endoscopiecentrum REND 21

22 Coloscopie Coloscopie Colon = dikke darm Scopie = waarnemen 22

23 Coloscoop Coloscopie 23

24 Coloscopie Sedatie(spreekuur) 24

25 Voorbereiding Coloscopie 25

26 Normale dikke darm Poliepen 26

27 Poliepen Poliepen 27

28 Poliepen Poliepectomie 28

29 Poliepectomie Darmkanker 29

30 Dhr. de Vries Tumor in de dikke darm Biopten genomen Voorlopige uitslag Aanvullend onderzoek o Locatie van de tumor? o Uitzaaiingen? CT-scan 30

31 MDO MDO = multidisciplinair overleg Uitslagen op een rij Behandelvoorstel Volgens richtlijnen Dhr. de Vries Biopten: darmkanker CT-scan: geen uitzaaiingen Voorstel MDO: operatief verwijderen van de tumor Uitslaggesprek 31

32 Verwijzing chirurg Oncologisch Centrum 32