Compendium van het Nederlands vermogensrecht

Prof. mr. Jac. Hijma en mr. M.M. Olthof Compendium van het Nederlands vermogensrecht Elfde druk Kluwer a Wolters Ktuwer business Deventer - 2011

INHOUD WOORD VOORAF/V Hoofdstuk 1 1. 2. 3. 4. 4a. 5. 6. 7. 8. 8a. ALGEMENE INLEIDING/1 Inhoud van het Burgerlijk Wetboek/1 Begrip vermogensrecht /1 Systeem van het vermogensrecht/ 2 Algemeen deel, goederenrecht en verbintenissenrecht/2 Internationaliserend vermogensrecht / 3 Nummering van het BW / 4 Zoekstrategie/4 Literatuur/5 Periodieken / 6 Internetbronnen / 6 Algemeen deel / 7 Hoofdstuk 2 9. 10. A. 11. B. 12. 13. 14. 15. C 16. 17. 18. 19. INLEIDING EN BEGRIPSBEPALINGEN / 9 Inhoud Boek 3/9 Inhoud afdelingen 3.1.1, 3.1.1 A en 3.1.1B/10 GOEDEREN/10 Goederen, zaken en vermogensrechten: 3:1, 3:2, 3:6/10 ONDERSCHEIDINGEN VAN ZAKEN /11 Roerende en onroerende zaken: 3:3/11 Bestanddelen: 3:4/11 Gevolgen van het zijn van bestanddeel/12 Geld als zaak/12 ONDERSCHEIDINGEN VAN VERMOGENSRECHTEN /13 Volledige rechten /13 Beperkte rechten: 3:8/13 Zakelijke rechten /14 Afhankelijke rechten: 3:7/14 VII

D. ENIGE BIJZONDERE GOEDEREN /14 20. Vruchten: 3:9/14 21. Registergoederen: 3:10/15 22. Algemeenheid van goederen /15 22a. Goodwill/16 E. OVERIGE BEGRIPSBEPALINGEN /16 23. Goede trouw: 3:11 /16 24. Te goeder trouw, niet te goeder trouw, te kwader trouw/17 25. Redelijkheid en billijkheid: 3:12 /17 26. Misbruik van bevoegdheid: 3:13/18 27. Strijd met regels van publiekrecht: 3:14/18 F. ELEKTRONISCH RECHTSVERKEER /19 27a. Elektronisch vermogensrechtelijk rechtsverkeer/19 Hoofdstuk 3 RECHTSHANDELINGEN / 20 28. Begrip rechtshandeling / 20 29. Begrip 'partij bij de rechtshandeling' / 20 30. Inhoud titel 3.2/20 31. Overeenkomstige toepassing buiten het vermogensrecht: 3:59/21 A. DE TOTSTANDKOMING VAN DE RECHTSHANDELING / 21 32. Totstandkoming gebaseerd op een dubbele grondslag/21 33. Grondslag I (geopenbaarde wil): 3:33 / 22 34. Moment waarop de rechtshandeling tot stand komt: 3:37/22 35. Discrepantie tussen wil en verklaring/23 36. Bewijs van discrepantie bij geestelijke stoornis: 3:34/23 37. Grondslag II (opgewekt vertrouwen): 3:35/24 38. Wijze van bescherming bij 3:35 /25 38a. 'Nadeel' als gezichtspunt bij 3:35 / 25 39. Samenvatting totstandkoming van de rechtshandeling/ 26 40. De rechtshandeling onder tijdsbepaling of voorwaarde: 3:38/26 B. GRONDEN VAN NIETIGHEID (VAN RECHTSWEGE) EN VERNIETIGBAARHEID / 27 41. Rubricering der nietigheden / 27 42. Overzicht der algemene gronden van nietigheid en vernietigbaarheid / 27 Handelingsonbekwaamheid en handelingsonbevoegdheid / 28 43. Handelings(on)bekwaamheid: 3:32/28 44. Reikwijdte der handelingsonbekwaamheid / 29 45. Gevolgenvan handelingsonbekwaamheid/29 VIII

46. Handelingsonbevoegdheid: 3:43/29 Strijd met wet, goede zeden of openbare orde 130 47. Overtreding van een vormvoorschrift: 3:39/30 48. Strijd met wet, goede zeden of openbare orde: 3:40 / 30 49. Verrichten in strijd met de wet: 3:40 leden 2 en 3 / 31 50. Overige gevallen van strijd met een wettelijk voorschrift / 32 51. Inhoud of strekking in strijd met goede zeden en/of openbare orde: 3:40 lid 1 /33 Wilsgebreken 134 52. Begrip wilsgebrek/34 53. Bedreiging ('dwang'): 3:44 lid 2/34 54. Bedrog: 3:44 lid 3/35 55. Misbruik van omstandigheden: 3:44 lid 4 / 35 56. Bescherming van wederpartij of geadresseerde: 3:44 lid 5 / 35 57. Schadevergoeding/36 Benadeling van schuldeisers (Pauliana) / 36 58. Benadeling van schuldeisers: 3:45 e.v./36 58a. Faillissementspauliana / 37 C. GEVOLGEN VAN NIETIGHEID VAN RECHTSWEGE / 37 59. Gevolgen van nietigheid van rechtswege / 37 60. Partiële nietigheid: 3:41 / 38 61. Conversie (omzetting): 3:42 / 38 62. Bekrachtiging (convalescentie): 3:58/39 D. VERNIETIGING EN HAAR GEVOLGEN / 40 63. Wijzen van vernietiging: 3:49 e.v./40 63a. Beperking buitengerechtelijke weg bij registergoederen: 3:50 lid 2/40 64. Einde van de vernietigbaarheid/41 65. Gevolgen van de vernietiging/42 66. Rechter kan aan een vernietiging haar werking ontzeggen: 3:53 lid 2/42 67. Gevolgen van vernietiging met de Pauliana: 3:45/43 E. BESCHERMING VAN DERDEN / 43 68. Bescherming van derden: 3:36/43 69. Belangrijkste verschillen tussen 3:36 en 3:35/44 70. Toepassingsgebied van 3:36/44 Hoofdstuk 4 VERTEGENWOORDIGING / 45 A. VERTEGENWOORDIGING/45 71. Begrip vertegenwoordiging / 45 72. Geen algemene wettelijke regeling/45 73. Belangrijkste gevallen van directe vertegenwoordiging/46 IX

74. Middellijke vertegenwoordiging/46 75. Bevoegdheid en verplichting/46 B. VERTEGENWOORDIGING KRACHTENS VOLMACHT / 46 76. Begrip volmacht, volmachtverlening: 3:60/46 76a. Bode geen gevolmachtigde/47 77. Uitoefening van de volmacht: 3:66/47 78. Volmacht en handelingsonbekwaamheid: 3:63/48 79. Einde van de volmacht: 3:72/49 C. HET ONTBREKEN VAN EEN TOEREIKENDE VOLMACHT/49 80. Hoofdregel en uitzonderingen/49 81. Bekrachtiging: 3:69/50 82. Verval van de bevoegdheid tot bekrachtiging / 51 83. Vertrouwen op volmachtverlening: 3:61 lid 2/51 84. Vertrouwen op voortbestaan volmacht: 3:76/52 84a. Gebondenheid van erfgenamen: 3:77/53 85. Aansprakelijkheid van de pseudo-gevolmachtigde: 3:70/53 Hoofdstuk 5 RECHTSVORDERINGEN / 55 86. Begrip rechtsvordering / 55 A. ALGEMENE BEPALINGEN / 55 87. Algemene bepalingen: 3:302-305/55 87a. Collectieve actie: 3:305a-d/56 B. VORDERING TOT NAKOMING, REËLE EXECUTIE / 57 88. De vordering tot nakoming: 3:296 / 57 89. Reële executie/58 90. Reële executie bij verplichtingen tot afgifte / 58 91. Reële executie bij verplichtingen tot een feitelijk doen of nalaten: 3:299/59 92. Reële executie bij verplichtingen tot het verrichten van een rechtshandeling: 3:300/59 93. Botsende rechten op levering: 3:298 / 60 94. Dwangsom en lijfsdwang/61 C. VERJARING VAN RECHTSVORDERINGEN / 61 95. Extinctieve verjaring/61 96. De verjaringstermijn: 3:306-315 / 62 96a. Vervolg; bijzonderheden schadevergoeding: 3:310/62 97. Stuiting en verlenging van de verjaring/64 98. Vervaltermijnen/65

Goederenrecht/67 Hoofdstuk 6 INLEIDING GOEDERENRECHT/ 69 99. Twee hoofdonderdelen/69 A. VERKRIJGING EN VERLIES VAN GOEDEREN / 69 100. Wijzen waarop goederen kunnen worden verkregen: 3:80/69 101. Wettelijke regeling/70 B. GOEDERENRECHTELIJKE VERHOUDINGEN / 71 102. Goederenrechtelijke verhoudingen / 71 103. Goederenrechtelijke rechten - persoonlijke rechten / 71 104. Kenmerken van goederenrechtelijke rechten / 72 105. Gesloten systeem der goederenrechtelijke rechten / 73 106. Vorderingsrechten met goederenrechtelijke karakter-trekken/73 107. Plan van behandeling / 74 Algemene wijzen van verkrijging en verlies van goederen / 75 Hoofdstuk 7 OVERDRACHT VAN GOEDEREN / 75 108. Overdraagbaarheid: 3:83 / 75 A. VEREISTEN VOOR OVERDRACHT / 75 109. Vereisten voor overdracht: 3:84/75 110. Begrip titel/76 111. Causaal stelsel bij overdracht/76 112. Goederenrechtelijk effect ('zakelijke werking') / 77 113. Fiduciaire titel is geen geldige titel / 78 113a. Terughoudende toepassing fiduciaverbod / 79 114. Begrip beschikkingsbevoegdheid / 80 115. Begrip levering; twee componenten / 80 116. De leveringshandeling; overzicht/81 116a. Bepaaldheid: 3:84 lid 2 / 82 116b. Uitleg in het goederenrecht/82 B. LEVERING VAN ONROERENDE ZAKEN / 83 117. Vereisten: 3:89/83 118. De leveringsakte / 83 119. De inschrijving: 3:18-21 / 84 120. Negatief stelsel van openbaarheid / 84 121. Onbetrouwbaarheid van de registers; lijdelijkheid van de bewaarder / 85 122. Mitigatie van het negatieve stelsel / 85 123. Verklaring van waardeloosheid; doorhaling / 85 124. Het kadaster / 86 XI

C. LEVERING VAN ROERENDE ZAKEN / 87 125. Twee situaties / 87 126. Levering door bezitsverschaffing: 3:90 / 87 127. Relativering van de levering per constitutum possessorium / 87 D. LEVERING VAN VORDERINGSRECHTEN / 88 128. Onderverdeling der vorderingsrechten / 88 129. Levering van vorderingsrechten op naam: 3:94 lid 1 / 88 129a. Vervolg; stille cessie: 3:94 lid 3 / 90 130. Levering van vorderingsrechten aan toonder oforder:3:93en94/91 E. LEVERING DOOR ENKELE AKTE / 91 131. De restbepaling van 3:95 / 91 Hoofdstuk 8 BIJZONDERE GEVALLEN VAN OVERDRACHT / 92 A. VOORWAARDELIJKE OVERDRACHT / 92 132. Begrip voorwaardelijke overdracht / 92 133. Opschortende en ontbindende voorwaarde / 92 134. Overdracht van roerende zaken onder opschortende voorwaarde: 3:91 / 93 135. Het eigendomsvoorbehoud: 3:92 / 93 135a. Verlengd eigendomsvoorbehoud / 94 136. Vervreemdingsbevoegdheidsclausules / 94 137. De overdracht onder tijdsbepaling: 3:85 / 95 B. OVERDRACHT VAN TOEKOMSTIGE GOEDEREN / 95 138. Begrip toekomstig goed / 95 139. De levering van toekomstige goederen: 3:97 / 96 140. Levering van toekomstige roerende zaken / 96 141. Levering van toekomstige vorderingen op naam / 97 142. De uiteindelijke overdracht / 98 143. Dubbele levering bij voorbaat: 3:97 lid 2 / 98 143a. Levering bij voorbaat en beslag / 99 144. Afgrenzing / 99 C. VERTEGENWOORDIGING BIJ OVERDRACHT / 100 145. Algemeen / 100 146. Vertegenwoordiging bij de levering van een goed /100 147. Middellijke vertegenwoordiging van de verkrijger van een roerende zaak / 101 148. Middellijke vertegenwoordiging van de vervreemder van een roerende zaak / 101 XII

Hoofdstuk 9 DERDENBESCHERMING BIJ VERKRIJGING VAN GOEDEREN/103 149. Algemeen /103 150. Derdenbescherming bij verkrijging van goederen; overzicht /103 A. BESCHERMING TEGEN BESCHIKKINGSONBEVOEGDHEID / 103 151. Vereisten voor bescherming krachtens 3:86 /103 152. Gevolgen van een geslaagd beroep op 3:86 / 104 152a. De uitzonderingsregel van lid 3 (diefstal) /104 153. Latere verkrijgers en 3:86 /105 154. Beperkte rechten en 3:86 / 105 155. Beperking van het beroep op goede-trouwbescherming: 3:87 /106 155a. Uitzonderingen voor cultuurgoederen: 3:86a-86b ca. /106 156. Vereisten voor bescherming krachtens 3:88 /107 157. Gevolgen van een geslaagd beroep op 3:88 /107 158. Bijzonderheden 3:88 /108 158a. Latere verkrijgers en 3:88 /108 158b. Beperkte rechten en 3:88 / 109 B. BESCHERMING TEGEN ONVOLLEDIGHEID EN ONJUISTHEID VAN DE IN DE OPENBARE REGISTERS GEPUBLICEERDE GEGEVENS / 109 159. In de openbare registers inschrijfbare feiten: 3:17 /109 160. Bescherming tegen onvolledigheid: 3:24 /110 161. Bescherming tegen onjuistheid: 3:25 en 26 /110 162. Bescherming na rechtsuitwijzing: 3:27 /111 163. Goede trouw en openbare registers / 111 C. BESCHERMING KRACHTENS HET ALGEMENE ARTIKEL 3:36/112 163a. Bescherming krachtens 3:36 /112 163b. Eigen werkingsterrein 3:36 bij verkrijging van goederen / 113 Hoofdstuk 10 VERKRIJGING EN VERLIES DOOR VERJARING /114 164. Algemeen, vereisten: 3:99 / 114 165. Voortzetting van verjaring bij bezitsopvolging: 3:102/114 166. Verband met extinctieve verjaring: 3:104 en 105 / 115 167. Tenietgaan van beperkte rechten door verjaring: 3:106 /115 XIII

Goederenrechtelijke verhoudingen/116 Hoofdstuk 11 BEZIT EN HOUDERSCHAP /116 168. Inhoud titel 3.5 / 116 A. ALGEMEEN / 116 169. Rechthebbende - bezitter - houder /116 170. Bezit en houderschap: 3:107 en 108 /116 171. Bezit te goeder trouw: 3:118 / 117 172. Wettelijke vermoedens: 3:109 en 119 / 118 B. BEZITSVERKRIJGING EN BEZITSVERLIES / 118 173. Bezitsverkrijging: 3:112-116 /118 174. Bezitsoverdracht bij zaken: 3:115 /119 175. Bezitsverschaffing door de houder van een zaak /119 176. Bezitsverkrijging voor een ander: 3:110 /120 177. Interversie van houderschap: 3:111 / 121 178. Bezitsverlies: 3:117 /121 C. RECHTSGEVOLGEN VAN BEZIT (EN HOUDERSCHAP) / 122 179. Rechtsgevolgen van bezit /122 180. Vergoeding van kosten en schade: 3:120 en 121 /122 181. Vergoeding van kosten en schade; bijzonderheden /123 182. De houder en vruchten, kosten en schade: 3:124 / 123 183. Bezitsacties: 3:125 /123 Hoofdstuk 12 BEWIND /125 184. Afkoppeling titel 3.6 /125 185-195. (Vervallen)/125 Hoofdstuk 13 GEMEENSCHAP /126 196. Begrip gemeenschap: 3:166/126 197. Soorten gemeenschap /127 A. BEVOEGDHEDEN DER DEELGENOTEN / 128 198. Genot, gebruik en beheer van gemeenschapsgoederen: 3:168-172 / 128 199. De beschikkingsbevoegdheid / 129 200. Verhaal op gemeenschapsgoederen /129 B. VERDELING DER GEMEENSCHAP / 131 201. Begrip verdeling: 3:182 /131 201a. Wie kan verdeling vorderen? / 131 202. Vorm van de verdeling: 3:183 /132 202a. Wijze van verdeling: 3:185 /132 203. Nietige en vernietigbare verdelingen: afdeling 3.7.3 /132 XIV

204. Werking der verdeling: 3:186 / 133 205. Invloed van de verdeling op beperkte rechten op aandelen: 3:177 /134 Hoofdstuk 14 EIGENDOM /135 206. Algemeen /135 A. OMVANG VAN DE EIGENDOM / 135 207. Omschrijving van het eigendomsrecht: 5:1 lid 1 /135 208. Voorwerp van eigendom /136 209. Eigendom van de grond: 5:20 /136 210. Horizontale natrekking /137 211. Bevoegdheden van de eigenaar /137 212. Rechtsvorderingen van de eigenaar /137 B. BEPERKINGEN VAN DE EIGENAARSBEVOEGDHEDEN /138 213. Algemeen / 138 214. Beperking door wettelijke voorschriften /138 215. Beperking door regels van ongeschreven privaatrecht /139 216. Hinder: 5:37 /140 217. Misbruik van eigenaarsbevoegdheden: 3:13 /141 218. Onderscheid tussen hinder en misbruik van eigenaarsbevoegdheden /142 C. VERKRIJGING EN VERLIES VAN EIGENDOM / 142 219. Wijzen van eigendomsverkrijging / 142 220. Toeëigening (occupatie): 5:4 /143 221. Vinderschap: 5:5-12 / 143 222. Verplichtingen van de vinder /143 223. Eigendomsverkrijging door de vinder /144 224. Schatvinding: 5:13 / 145 225. Gevolgen van het bijeengeraken van zaken /145 226. Natrekking: 5:3, 5:14 lid 1, 5:20 / 146 227. Samensmelting, zaaksvorming: 5:14 lid 2, 5:16 / 146 228. Oneigenlijke vermenging /147 229. Vruchttrekking: 5:17 /147 230. Verlies van eigendom / 148 D. MANDELIGHEID / 148 231. Begrip mandeligheid /148 232. Ontstaan van mandeligheid: 5:60-62 / 149 E. SPLITSING IN APPARTEMENTSRECHTEN / 149 232a. Appartementsrechten: titel 5.9 / 149 XV

Hoofdstuk 15 BEPERKTE RECHTEN (ALGEMEEN) /150 233. Algemeen /150 A. ONTSTAAN, OVERDRACHT EN TENIETGAAN VAN BEPERKTE RECHTEN / 150 234. Ontstaan van beperkte rechten /150 235. Overdracht van beperkte rechten: 3:98 /152 236. Tenietgaan van beperkte rechten: 3:81 /152 B. BEPERKTE RECHTEN EN DERDENBESCHERMING / 153 237. Drie gevallen /153 238. Conflict volledig recht - beperkt recht /153 239. Conflict beperkt recht - volledig recht /154 240. Conflict beperkt recht - beperkt recht /154 Hoofdstuk 16 (BEPERKTE) GEBRUIKSRECHTEN /156 A. 241. 242. 243. B. 244. 245. C. 246. 247. 248. 249. D. 250. 251. 252. 253. 254. ERFDIENSTBAARHEDEN/ 156 Begrip erfdienstbaarheid: 5:70/156 Inhoud van de last/156 Ontstaan, overdracht en tenietgaan van de erfdienstbaarheid /157 ERFPACHT/157 Begrip erfpacht: 5:85/157 Ontstaan, overdracht en tenietgaan van het erfpachtsrecht /158 OPSTAL/158 Begrip opstalrecht: 5:101/158 Eigendom van de opstallen /159 Ontstaan, overdracht en tenietgaan van het recht van opstal /159 Vervallen/159 VRUCHTGEBRUIK /159 Begrip vruchtgebruik: 3:201/159 Ontstaan, overdracht en tenietgaan van het vruchtgebruik/160 Belangrijkste bevoegdheden van de vruchtgebruiker/160 Verplichtingen van de vruchtgebruiker/161 Recht van gebruik, recht van bewoning: 3:226/161 XVI

Hoofdstuk 17 (BEPERKTE) ZEKERHEIDSRECHTEN EN VERHAAL /163 255. Inhoud titels 3.9 en 3.10 /163 A. PAND EN HYPOTHEEK; ALGEMENE BEPALINGEN /163 256. Kenmerken pand en hypotheek/163 257. Substitutie ('zaaksvervanging'): 3:229/164 B. PANDRECHT/165 258. Terminologie/165 Vestiging van het pandrecht/165 259. Algemene vestigingsvereisten /165 260. Vestigingshandeling bij pand op roerende zaken: 3:236 en 237/165 261. Vestigingshandeling bij pand op vorderingen op naam: 3:236 en 239/166 262. Vestigingshandeling bij pand op andersoortige goederen/167 263. Pandrecht op toekomstige goederen /167 Derdenbescherming 1168 264. Pand en derdenbescherming/168 265. Bescherming vuistpand: 3:238/168 266. Bescherming openbaar pand: 3:88 jo. 3:239 lid 4 /169 Bevoegdheden en verplichtingen van de pandhouder/169 267. Bevoegdheden van de pandhouder/169 268. Vorm van verhaal /170 269. Omvang van de executiebevoegdheid /171 270. Verdeling van de opbrengst/172 271. Verplichtingen van de pandhouder/172 Tenietgaan van het pandrecht/173 272. Wijzen van tenietgaan /173 C. RECHT VAN HYPOTHEEK /173 273. Terminologie/173 Vestiging van het recht van hypotheek j 173 274. Vestigingsvereisten: 3:260 /173 275. Inhoud van de hypotheekakte /174 276. Huurbeding: 3:264/174 276a. Inroeping van het huurbeding/175 277. Rangorde van hypotheken /176 Bevoegdheden van de hypotheekhouder/176 278. Bevoegdheden van de hypotheekhouder/176 279. Vorm van verhaal /176 280. Omvang van de executiebevoegdheid /177 281. Verdeling van de opbrengst /178 282. Zuivering: 3:273/178 Tenietgaan van het recht van hypotheek/179 283. Wijzen van tenietgaan /179 XVII

D. VERHAALSRECHT OP GOEDEREN /179 284. Algemeen /179 285. Executie en parate executie /179 286. Omvang van de executiebevoegdheid /180 287. Executie door een beslaglegger; afwikkeling/180 288. De tot de opbrengst gerechtigde personen/181 289. Rangorde bij verdeling der opbrengst/181 290. Voorrechten (privileges): afdelingen 3.10.2 en 3.10.3 /182 291. Voorrechten - beperkte zekerheidsrechten /183 292. Faillissement/183 293. Rechtsgevolgen van het faillissement/184 293a. Surséance van betaling; schuldsanering natuurlijke personen /184 E. RETENTIERECHT/185 294. Begrip retentierecht: 3:290/185 295. Inroeping van het retentierecht: 3:291 /185 296. Voorrang bij verhaal: 3:292 /187 297. Einde van het retentierecht /187 Verbintenissenrecht /189 Hoofdstuk 18 INLEIDING VERBINTENISSENRECHT /191 298. Inhoud Boek 6/191 299. Begrip verbintenis /192 300. Redelijkheid en billijkheid: 6:2 /193 301. Rechtsverwerking /194 De verbintenis in het algemeen /196 Hoofdstuk 19 ENIGE BIJZONDERE VERBINTENISSEN /196 A. NATUURLIJKE VERBINTENIS /196 302. Begrip natuurlijke verbintenis: 6:3 /196 303. Rechtsgevolgen natuurlijke verbintenis: 6:4/197 304. Omzetting natuurlijke verbintenis: 6:5 /198 B. VOORWAARDELIJKE VERBINTENIS /198 305. Begrip voorwaardelijke verbintenis: 6:21 /198 306. Rechtsgevolgen opschortende voorwaarde /198 307. Rechtsgevolgen ontbindende voorwaarde /199 C. PLURALITEIT/200 308. Begrip pluraliteit/200 309. Pluraliteit van schuldenaren: 6:6 / 200 310. Rechtsgevolgen pluraliteit van schuldenaren / 200 Inhoud XVIII

311. Pluraliteit van schuldeisers: 6:15/201 312. Rechtsgevolgen pluraliteit van schuldeisers / 202 313. Pluraliteit van prestaties / 202 314. Alternatieve verbintenis: afdeling 6.1.4/203 Hoofdstuk 20 ONTSTAAN, OVERGANG EN TENIETGAAN VAN VERBINTENISSEN/ 204 A. HET ONTSTAAN VAN VERBINTENISSEN / 204 315. Het ontstaan van verbintenissen: 6:1/204 B. OVERGANG VAN VORDERINGEN EN SCHULDEN / 205 316. Algemeen/205 317. Gevolgen van de overgang van een vordering: afdeling 6.2.1/205 318. Verweermiddelenregel: 6:145 e.v./206 C. BIJZONDERE WIJZEN VAN OVERGANG VAN VORDERINGEN EN SCHULDEN/206 319. Subrogatie: afdeling 6.2.2 / 206 320. Gevolgen van subrogatie/207 321. Schuldoverneming: 6:155-158/208 322. Gevolgen van schuldoverneming/208 323. Contractsoverneming: 6:159/208 324. Gevolgen van contractsoverneming / 209 D. TENIETGAAN VAN VERBINTENISSEN / 209 325. Algemeen/209 326. Verrekening (compensatie): afdeling 6.1.12 / 209 327. Vereisten voor verrekeningsbevoegdheid: 6:127 / 210 328. Uitzonderingen/210 329. Afstand van een vorderingsrecht: 6:160 / 211 330. Vermenging van vordering en schuld: 6:161 / 211 Hoofdstuk 21 RECHTEN VAN DE SCHULDEISER/ 212 331. Rechten van de schuldeiser/ 212 332. Overzicht rechten schuldeiser/213 333. Rechtsverlies: 6:88-90/214 333a. Klachtplicht: 6:89 (en 7:23) / 214 Hoofdstuk 22 NAKOMING VAN VERBINTENISSEN / 216 334. Begrip nakoming/216 A. DRAMATIS PERSONAE / 216 335. Standaardsituatie en uitzonderingen / 216 336. Door wie kan bevrijdend worden betaald? / 216 XIX

337. 338. 339. B. 340. C. 341. 342. 343. 344. 344a. D. 345. 346. Aan wie kan bevrijdend worden betaald?/217 Bescherming krachtens 6:34/218 Betaling door een derde aan een derde: 6:35/219 DE VERBINTENIS TOT AFLEVERING VAN ZAKEN / 219 De verbintenis tot aflevering van zaken / 219 DE VERBINTENIS TOT BETALING VAN EEN GELDSOM / 220 Karakter verbintenis tot betaling van een geldsom / 220 Nominaliteitsbeginsel, gangbaargeld: 6:111 en 112/220 Bevoegdheid tot girale betaling: 6:114/220 De plaats van betaling: 6:115-118/221 Buitenlands geld: 6:121-126/221 OVERIGE NAKOMINGSBEPALINGEN/222 Het tijdstip van nakoming: 6:38-40/222 Verdere inhoud van afdeling 6.1.6/222 Hoofdstuk 23 OPSCHORTING VAN DE NAKOMING / 224 347. Begrip opschortingsrecht/224 348. Wettelijke regeling der opschortingsrechten / 224 349. Vereisten voor opschortingsbevoegdheid: 6:52 / 224 350. Uitzonderingen: 6:54/226 351. Gevolgen van bevoegde opschorting/226 352. Einde van het opschortingsrecht / 227 Hoofdstuk 24 SCHULDEISERSVERZUIM / 228 353. Inhoud afdeling 6.1.8 / 228 354. Ontstaan van schuldeisersverzuim: 6:58 en 59/228 355. Gevolgen: rechtsverlies bij crediteur/229 356. Bevrijding van de verbintenis: 6:60/230 357. Overige bevoegdheden van de debiteur/230 358. Einde van het schuldeisersverzuim / 231 359. Tijdens schuldeisersverzuim intredende onmogelijkheid / 231 360. Toerekenbaarheid der onmogelijkheid: 6:64/232 361. Schuldeisersverzuim bij aanbod door een derde: 6:73/232 362. Crediteursovermacht / 233 Hoofdstuk 25 363. 364. 365. 365a. RECHT OP SCHADEVERGOEDING WEGENS TEKORTKOMING IN DE NAKOMING/234 Algemeen / 234 Soorten schadevergoeding / 234 Vereisten voor schadevergoeding: 6:74/234 Positief belang/235 XX

A. TEKORTKOMING IN DE NAKOMING / 235 366. Begrip tekortkoming / 235 367. Uitzonderingen op het opeisbaarheidsvereiste: 6:80/237 B. TOEREKENBAARHEID DER TEKORTKOMING / 237 368. Toerekenbaarheid; niet-toerekenbaarheid / 237 369. Schuld van de debiteur / 238 370. Risico van de debiteur / 238 371. Aansprakelijkheid voor hulppersonen: 6:76 / 239 372. Aansprakelijkheid voor gebruikte zaken: 6:77 / 240 373. Gevolgen van overmacht / 241 374. 'Risico ter zake van de prestatie' / 242 C. BLIJVENDE ONMOGELIJKHEID VAN NAKOMING / 242 375. Inleiding/242 376. Begrip blijvende onmogelijkheid / 243 377. Gevallen van blijvende onmogelijkheid/243 D. VERZUIM/244 378. Het begrip verzuim: 6:81 / 244 379. Ingebrekestelling: 6:82 / 245 380. Verzuim zonder ingebrekestelling: 6:83 / 246 381. Gevolgen van verzuim / 247 382. Risico-omslag bij verzuim: 6:84/247 383. Vergoeding van vertragingsschade: 6:85 / 248 384. Omzetting in vervangende schadevergoeding: 6:87/249 385. Einde van het verzuim / 249 E. BOETEBEDING/ 250 386. Boetebeding: 6:91-94/250 387. Inroeping van het boetebeding: 6:92 en 93 / 250 388. Matiging en aanvulling van de bedongen boete: 6:94/250 Hoofdstuk 26 SCHADEVERGOEDING / 252 389. Algemeen/252 390. Inhoud afdeling 6.1.10 / 252 A. SCHADE EN WIJZE VAN VERGOEDING / 253 391. Het begrip schade; vermogensschade/253 391a. Immateriële schade; smartengeld / 253 391 b. Affectieschade; shockschade / 254 392. De begroting der schade: 6:97,104 en 105 / 255 392a. Abstracte schadeberekening/256 393. Letselschade: 6:107 en 107a/257 394. Overlijdensschade: 6:108 / 258 395. De vorm der schadevergoeding: 6:103/259 XXI

B. CAUSAAL VERBAND/260 396. Twee stadia/260 396a. Bewijslast condicio sine qua non / 260 396b. Meerdere oorzaken / 261 396c. Alternatieve causaliteit: 6:99/261 396d. Alternatieve causaliteit dader/slachtoffer; proportionele aansprakelijkheid / 262 397. Relevante factoren bij bepaling causaal verband: 6:98/263 C. VOORDEELSVERREKENING/264 398. Voordeelsverrekening: 6:100/264 D. EIGEN SCHULD EN MEDESCHULD / 265 399. 'Eigen schuld': 6:101 / 265 400. Verminderingsmaatstaf bij eigen schuld / 266 400a. Eigen schuld in het verkeer/267 401. 'Medeschuld': 6:102 lid 1 /268 402. Medeschuld plus eigen schuld: 6:102 lid 2/269 E. RECHTERLIJKE MATIGING/270 403. Rechterlijke matiging: 6:109 / 270 404. Voor matiging relevante omstandigheden / 270 F. LIMITERING BIJ A.M.V.B. / 270 405. Limitering bij a.m.v.b.: 6:110/270 Belangrijke bronnen van verbintenissen / 271 Hoofdstuk 27 ONRECHTMATIGE DAAD / 271 406. Inhoud titel 6.3 / 271 Inhoud A. AANSPRAKELIJKHEID VOOR EIGEN GEDRAGINGEN / 271 407. Vereisten voor aansprakelijkheid: 6:162 en 163 / 271 Onrechtmatige daad/212 408. Onrechtmatige daad: 6:162 lid 2 / 272 409. Relatie met wanprestatie / 273 410. Rechtvaardigingsgronden / 274 Toerekenbaarheid j 214 411. Toerekenbaarheid aan de dader: 6:162 lid 3/274 412. Aansprakelijkheid van kinderen: 6:164/275 413. Aansprakelijkheid van personen met een gebrek: 6:165/275 414. Schulduitsluitingsgronden / 276 Schade en causaal verband j 276 415. Schade en causaal verband / 276 Relativiteit/ 276 416. Het relativiteitsbeginsel: 6:163 / 276 XXII

Mogelijke rechtsvorderingen / 277 417. Wat kan de benadeelde vorderen? / 277 418. Afwijzing verbodsactie op grond van zwaarwegende maatschappelijke belangen: 6:168/278 B. BIJZONDERE GEVALLEN/278 419. Gedragingen in groepsverband: 6:166/278 420-421 Vervallen/279 422. Aansprakelijkheid van rechtspersonen voor eigen gedragingen/279 422a. Onrechtmatige overheidsdaad / 280 422b. Aansprakelijkheid werkgever jegens werknemer: 7:658/281 C. KWALITATIEVE AANSPRAKELIJKHEID (ALGEMEEN) / 282 423. Inhoud afdeling 6.3.2 / 282 424. Risico-aansprakelijkheid / 283 424a. Relatie met afdeling 6.3.1 / 283 D. AANSPRAKELIJKHEID VOOR PERSONEN / 284 425. Aansprakelijkheid voor kinderen: 6:169/284 426. Ondergeschikten, niet-ondergeschikten, vertegenwoordigers / 285 427. Aansprakelijkheid voor ondergeschikten: 6:170/ 285 428. Aansprakelijkheid voor niet-ondergeschikten: 6:171/286 429. Aansprakelijkheid voor vertegenwoordigers: 6:172 / 286 E. AANSPRAKELIJKHEID VOOR ZAKEN / 287 430. De aansprakelijke persoon / 287 431. De schadesoort/287 432. Risico-aansprakelijkheid met tenzij-formule / 288 433. Aansprakelijkheid voor gebrekkige roerende zaken: 6:173 / 289 433a. 6:173 en produktenaansprakelijkheid; kanalisatie / 289 433b. Aansprakelijkheid voor motorrijtuigen / 290 434. Vervallen/291 435. Aansprakelijkheid voor opstallen: 6:174 / 291 435a. Aansprakelijkheid voor gevaarlijke stoffen: 6:175-178 / 292 435b. Vervolg; vereisten en uitzonderingen/293 435c. Aansprakelijkheid voor stortplaats of boorgat: 6:176-178 / 294 436. Aansprakelijkheid voor dieren: 6:179 / 294 F. PRODUKTENAANSPRAKELIJKHEID/295 436a. Produktenaansprakelijkheid: afdeling 6.3.3 / 295 436b. Risico-aansprakelijkheid; grenzen/295 436c. Schade aan personen of zaken / 296 436d. Samenloop/296 XXIII

G. ONEERLIJKE HANDELSPRAKTIJKEN; MISLEIDENDE EN VERGELIJKENDE RECLAME/297 436e. Oneerlijke handelspraktijken: afdeling 6.3.3A / 297 436f. Misleidende en vergelijkende reclame: afdeling 6.3.4/298 H. ELEKTRONISCH RECHTSVERKEER / 298 436g. Aansprakelijkheid bij elektronisch rechtsverkeer: afdeling 6.3.4A/298 1. TIJDELIJKE REGELING VERHAALSRECHTEN / 299 436h. Tijdelijke regeling verhaalsrechten: afdeling 6.3.5 / 299 Inhoud Hoofdstuk 28 ZAAKWAARNEMING, ONVERSCHULDIGDE BETALING, ONGERECHTVAARDIGDE VERRIJKING / 301 A. ZAAKWAARNEMING/301 437. Vereisten: 6:198/301 438. Rechtsgevolgen van zaakwaarneming: 6:199-202/302 439. Vertegenwoordigingsbevoegdheid: 6:201/302 B. ONVERSCHULDIGDE BETALING / 303 440. Begrip onverschuldigde betaling/303 441. Gevallen van onverschuldigde betaling / 303 442. De vordering uit onverschuldigde betaling/304 443. Ongedaanmaking en waardevergoeding: 6:203 en 210/304 444. Ongedaanmaking (in eigenlijke zin) / 305 445. Niet-nakoming van de ongedaanmakingsverbintenis: 6:204 en 205/305 446. Waardevergoeding: 6:210 lid 2/306 447. Vruchten, kosten en schade: 6:206-208 / 306 448. Ontvanger handelingsonbekwaam: 6:209/307 449. De 'pot-ketel-bepaling' van 6:211 /307 C. ONGERECHTVAARDIGDE VERRIJKING / 308 450. Algemeen, vereisten: 6:212 / 308 451. Omvang van de schadevergoedingsverbintenis / 308 451a. Toepassingsmogelijkheden/309 Hoofdstuk 29 DE OBLIGATOIRE OVEREENKOMST / 310 452. Inhoud titel 6.5/310 453. Begrip overeenkomst / 310 454. Overeenkomstige toepassing: 6:216/310 455. De meerpartijenovereenkomst: 6:213 lid 2/311 456. Beginselen van contractenrecht/311 456a. De hoedanigheden van partijen / 312 456b. De consument als contractspartij / 313 xxrv

456c. De overheid als contractspartij / 314 457. Groeperingen van overeenkomsten / 314 458. Bijzondere overeenkomsten; overzicht/315 459. Gefaseerde invoering Boek 7 / 316 460. Regelend en dwingend recht in Boeken 7-7A/317 461. Toepasselijkheid Boeken 3 en 6/317 462. Gemengde overeenkomst: 6:215/318 463. Standaardregelingen: 6:214/ 318 Hoofdstuk 30 HET TOT STAND KOMEN VAN OVEREENKOMSTEN / 319 464. Inhoud afdeling 6.5.2 / 319 A. AANBOD EN AANVAARDING / 319 465. Aanbod en aanvaarding: 6:217 lid 1/319 466. Rechtskarakter van het aanbod / 320 467. Verval van het aanbod / 320 468. Het onherroepelijke aanbod: 6:219 /321 469. Vrijblijvend aanbod en uitloving: 6:219 lid 2, 6:220 / 321 470. De aanvaarding/322 471. De van het aanbod afwijkende aanvaarding: 6:225 / 322 B. DE PRECONTRACTUELE FASE / 323 471 a. De precontractuele fase / 323 C. GELDIGHEID, NIETIGHEID EN VERNIETIGBAARHEID VAN OVEREENKOMSTEN/324 472. Algemeen/ 324 473. Vorm van een voorovereenkomst: 6:226 / 324 474. Bepaalbaarheid der verbintenissen: 6:227 / 325 474a. Elektronisch contracteren: 6:227a-c/325 475. Dwaling: 6:228/325 476. Geval a: wederpartij gaf inlichting/326 477. Geval b: wederpartij schond spreekplicht/326 478. Geval c: wederzijdse dwaling/327 479. Dwaling ten aanzien van toekomstige omstandigheden / 327 480. Dwaling voor rekening van de dwalende: 6:228 lid 2 / 328 481. Rechtsgevolgen van dwaling/329 482. De voortbouwende overeenkomst: 6:229/329 D. INFORMATIE OVER DIENSTVERRICHTERS EN HUN DIENSTEN/329 482a. Informatie over dienstverrichters en hun diensten: 6:230a-f/329 XXV

E. ALGEMENE VOORWAARDEN / 330 483. Begripsbepalingen: 6:231 / 330 484. Gebondenheid aan algemene voorwaarden: 6:232/331 485. Twee vernietigingsgronden: 6:233/331 485a. Vervolg; de informatieplicht: 6:234/332 485b. Vernietigbaarheid; bijzonderheden /333 486. Onredelijk bezwarend: concrete en abstracte toetsing/334 487. De zwarte en de grijze lijst: 6:236 en 237/335 487a. Onheldere bedingen / 335 488. Bestrijding van onredelijk bezwarende bedingen / 335 489. Rechtszekerheid / 336 489a. Richtlijn 1993/13/EEG/336 Hoofdstuk 31 RECHTSGEVOLGEN VAN OVEREENKOMSTEN / 338 490. Inhoud afdeling 6.5.4 / 338 A. RECHTSGEVOLGEN TUSSEN PARTIJEN / 338 491. Rechtsgevolgen van de overeenkomst tussen partijen: 6:248 lid 1/338 492. Uitleg van de overeenkomst/339 492a. Rangorde van de bronnen / 340 493. Redelijkheid en billijkheid: 6:248 / 340 493a. Opzegging (duur)overeenkomst/341 B. RECHTSGEVOLGEN TEN OPZICHTE VAN DERDEN / 342 494. De overeenkomst en derden / 342 495. Overgang van kwalitatieve rechten: 6:251 /342 496. Blokkering van de overgang van een kwalitatief recht / 343 497. Overgang van kwalitatieve verplichtingen: 6:252/343 498. Relatie met erfdienstbaarheden / 345 499. Kettingbeding/345 500. Derdenbeding: 6:253-256/346 501. Voorbeelden van derdenbedingen / 346 502. Aanvaarding van het derdenbeding: 6:253 / 347 503. Rechtsgevolgen van de aanvaarding/347 504. Herroeping van het derdenbeding; vervanging van de derde / 347 505. Blokkering van de 'paardensprong': 6:257/348 506. Derdenwerking van aansprakelijkheidsbedingen / 348 C. WIJZIGING EN ONTBINDING DOOR DE RECHTER/349 507. Onvoorziene omstandigheden ('imprévision'): 6:258/349 508. Dwingend recht/350 509. Relatie met andere leerstukken / 350 510. Voortdurende verplichtingen: 6:259/351 511. De rechterlijke uitspraak / 352 Inhoud XXVI

Hoofdstuk 32 WEDERKERIGE OVEREENKOMSTEN / 353 512. Begrip wederkerige overeenkomst; inhoud afdeling 6.5.5/353 513. Toepasselijkheid afdeling 6.5.5 / 353 A. DE EXCEPTIONES / 354 514. Algemeen / 354 515. De exceptio non adimpleti contractus: 6:262/355 516. De onzekerheidsexceptie: 6:263 / 355 516a. Tekortkoming moet opschorting rechtvaardigen / 356 517. Tegenover elkaar staande verbintenissen / 357 518. De exceptiones en de algemene opschortingsbevoegdheid / 357 B. VEREISTEN VOOR ONTBINDING / 358 519. Vereisten voor ontbinding: 6:265 / 358 520. Schuldeisersverzuim sluit ontbinding uit: 6:266/359 521. 'Risico ter zake van de tegenprestatie' / 359 522. Wijzen van ontbinding: 6:267/360 523. Gehele en gedeeltelijke ontbinding: 6:265 en 270/360 C. GEVOLGEN DER ONTBINDING / 361 524. Gevolgen van (gehele) ontbinding: 6:269 en 271 / 361 525. Gevolgen van gedeeltelijke ontbinding/362 526. Ongedaanmaking en waardevergoeding: 6:271 en 272/363 527. Ongedaanmakingsverbintenissen: 6:271, 273 en 274/363 528. Waardevergoedingsverbintenissen: 6:272/364 529. Vruchten, kosten en schade: 6:275 / 364 530. Ontvanger handelingsonbekwaam: 6:276/364 531. Ontbinding en schadevergoeding: 6:277 / 365 532. Bijbetaling bij wijziging in waardeverhouding: 6:278 / 365 533. Andersoortige stoten tot ongedaanmaking: 6:278 lid 2 / 366 D. DE MEERPARTIJENOVEREENKOMST / 366 534. De meerpartijenovereenkomst: 6:279/366 Hoofdstuk 33 BIJZONDERE OVEREENKOMSTEN (I); KOOP EN RUIL / 368 535. Algemeen / 368 536. Inhoud titel 7.1/368 537. Begripsomschrijvingen: 7:1 en 7:49/369 538. Consumentenkoop: 7:5/369 539. Gevolgen van het zijn van consumentenkoop: 7:6/369 539a. Richtlijn 1999/44/EG/370 539b. Handelsgaranties bij consumentenkoop: 7:6a / 370 540. Toegezonden zaken: 7:7/370 A. 541. RECHTEN VAN DE KOPER/371 Verplichtingen van de verkoper / 371 XXVII

541a. Vervolg; (non)conformiteit/371 541b. Vervolg; vermoeden bij consumentenkoop/372 542. Rechten van de koper/372 543. Recht van de koper op nakoming/373 544. Risico-overgang bij koop: 7:10/374 545. Recht van de koper op ontbinding / 374 545a. Vervolg; bijzonderheden consumentenkoop / 375 546. Schadevergoeding bij ontbinding: 7:36-38/376 547. Rechtsverlies bij de koper: 7:23 / 376 548. Speciale schadevergoedingsregeling bij consumentenkoop: 7:24/377 548a. Vervolg; verhaal op voorschakel: 7:25/377 B. RECHTEN VAN DE VERKOPER / 378 549. Verplichtingen van de koper/378 550. Rechten van de verkoper / 379 551. Recht van reclame: afdeling 7.1.8 / 379 552. Gevolgen van de inroeping van het reclamerecht: 7:39 / 380 553. Reclamerecht en derden: 7:42 / 380 C. BIJZONDERE KOOPTYPEN / 381 553a. Bijzondere kooptypen/381 553b. Koop van onroerende zaken: 7:2-3/381 553c. Koop op afstand: 7:46a-46j / 382 553d. Koop op afbetaling; huurkoop/383 554. Internationale handelskoop; Weens Koopverdrag (CISG) / 383 Hoofdstuk 34 BIJZONDERE OVEREENKOMSTEN (II); GOEDEREN (VERVOLG)/384 555. Overzicht/384 A. VERBRUIKLEEN/384 556. Algemeen; begripsomschrijving/384 557. Vervangbare goederen; geldleen/385 558. Verbintenissen verbruiklener/385 559. Verbintenissen uitlener/386 B. FINANCIËLEZEKERHEIDSOVEREENKOMSTEN / 386 559a. Financiëlezekerheidsovereenkomsten / 386 C CONSUMENTENKREDIETOVEREENKOMSTEN / 387 559b. Consumentenkredietovereenkomsten / 387 D. SCHENKING/387 560. Algemeen / 387 561. Begripsomschrijving / 387 XXVIII

562. 563. 564. 565. 566. 567. E. 567a. F. 568. 569. 569a. 570. 571. 571a. 572. 572a. 573. 574. 575. 576. 577. 578. 579. 580. 581. 582. 583. 584. 585. G. 586. 587. 588. 589. 590. H. 591. 592. 593. Bijzonderheden totstandkoming / 388 Misbruik van omstandigheden / 388 Bijzondere vernietigingsgronden / 389 Enkele schenkingsbedingen / 389 Aansprakelijkheid schenker/390 Begrip gift; overeenkomstige toepassing/390 TIMESHARING CA/391 Timesharing ca. / 391 HUUR/391 Algemeen / 391 Begripsomschrijving / 392 Duurovereenkomst / 392 Totstandkoming/393 Verbintenissen verhuurder: 7:203-211/393 Begrip gebrek/393 Verhelpen van gebreken / 394 Verdere rechten huurder/394 Verbintenissen huurder: 7:212-225/394 Gebruiken als goed huurder/395 Teruggave bij einde huur/396 Aansprakelijkheid huurder/396 'Koop breekt geen huur': 7:226-227 / 396 Einde van de huur/397 Woonruimte: 7:232-282/397 Woonruimte; huurprijzen ca. / 398 Woonruimte; medehuur en huurvoortzetting / 399 Woonruimte; opzegging / 399 Bedrijfsruimte: 7:290-310/400 Bedrijfsruimte; bijzonderheden / 400 Noch woonruimte noch bedrijfsruimte: 7:230A/401 PACHT/401 Algemeen; begripsomschrijving/401 Totstandkoming en duur; pachtoverneming / 401 Verbintenissen verpachter/402 Verbintenissen pachter/402 Geliberaliseerde pacht/403 BRUIKLEEN/403 Algemeen; begripsomschrijving / 403 Verbintenissen bruiklener / 403 Verbintenissen uitlener / 404 XXIX

Hoofdstuk 35 BIJZONDERE OVEREENKOMSTEN (III); WERKZAAMHEDEN / 405 594. Overzicht/405 A. 595. 596. 597. 598. 599. 600. 601. 602. 603. 604. 605. 606. 607. 608. 609. 610. OPDRACHT/405 Algemeen; begripsomschrijving/405 Verbintenissen opdrachtnemer / 406 Verbintenissen opdrachtgever/406 Opzegging / 406 Lastgeving/ 407 Lastgeving; algemeen/407 Analogische toepassing/407 Tegenstrijdige belangen/407 Handelen in eigen naam; directe acties/408 Privatieve last/409 Bemiddeling en agentuur/409 Bemiddelingsovereenkomst / 409 Agentuurovereenkomst / 410 Geneeskundige behandeling / 410 Overeenkomst inzake geneeskundige behandeling algemeen / 410 Toestemming patiënt/411 Verbintenissen hulpverlener/411 Verbintenis opdrachtgever/411 Aansprakelijkheid ziekenhuis/412 B. REISOVEREENKOMST/412 611. Algemeen; begripsomschrijving/412 612. Verbintenissen reisorganisator/412 613. Verbintenis wederpartij / 413 614. Opzegging en wijziging / 413 C. BETALINGSTRANSACTIE/414 614a. Betalingstransactie / 414 D. BEWAARNEMING/415 615. Algemeen; begripsomschrijving/415 616. Verbintenissen bewaarnemer/415 617. Verbintenissen bewaargever/415 618. Derdenwerking/416 619. Hotelhouder/416 E. AANNEMING VAN WERK / 416 620. Algemeen; begripsomschrijving/416 621. Verbintenissen aannemer/417 622. Verbintenis opdrachtgever/417 XXX

623. 624. 625. 626. F. 627. Hoofdstuk 36 628. A. 629. 630. 631. 632. B. 633. 634. 635. 636. 637. 638. 638a. C. 639. Oplevering en risico/417 Bijzonderheden bij niet-nakoming/418 Opzegging ca./419 Aanneming bouw consumentenwoning/419 OVERIGE OVEREENKOMSTEN/419 Overige bijzondere overeenkomsten met betrekking tot werkzaamheden / 419 BIJZONDERE OVEREENKOMSTEN (IV); OVERIGE TYPEN/421 Overzicht/421 BORGTOCHT/421 Algemeen; begripsomschrijving / 421 Verband met verbintenis hoofdschuldenaar/421 Particuliere borgtocht/422 Borg jegens derden-betrokkenen / 423 VASTSTELLINGSOVEREENKOMST / 423 Algemeen; begripsomschrijving / 423 Dwaling / 424 De vaststelling/424 Dispositief stelsel/425 Strijd met dwingend recht/426 Beslissing door één partij of door derde/426 Massaschadeovereenkomsten / 426 RESTERENDE OVEREENKOMSTEN / 427 Resterende bijzondere overeenkomsten / 427 Overgangsrecht / 429 Hoofdstuk 37 OVERGANGSRECHT/431 640. Algemeen/ 431 641. Keuzescala/431 642. Beginselen Overgangswet Boeken 3-8/432 643. Systematiek Overgangswet/432 644. Rechtshandelingen / 433 645. Verkrijging en verlies van goederen / 434 646. Derdenbescherming bij verkrijging van goederen / 434 647. Fiduciaire eigendom, eigendomsvoorbehoud / 435 648. Gevolgen tekortkoming / 435 649. Onrechtmatige daad / 435 XXXI

650. Onverschuldigde betaling en ongerechtvaardigde verrijking / 436 651. Algemene voorwaarden / 436 652. Koop en ruil/436 Registers/439 WETSARTIKELENREGISTER / 441 RECHTSPRAAKREGISTER / 452 TREFWOORDENREGISTER / 462 XXXII