VAN CONTACT NAAR CONTRACT

Transcriptie

1 VAN CONTACT NAAR CONTRACT De bijzondere positie van gemeenten in het contractenrecht Prof. mi. A.A. van Rossum VNC uitgeverij Postbus 30435,2500 GK Den Haag Telefax: (070) Internet:

2 INHOUDSOPGAVE VOORWOORD U LUST VAN AFKORTINGEN 13 1 DE TOTSTANDKOMING VAN OVEREENKOMSTEN Inleiding Contractenrecht Inleiding Contractsvrijheid Verbindende kracht Consensualisme De totstandkoming van een rechtshandeling De totstandkoming van een overeenkomst Aanbod en aanvaarding Vrijblijvend aanbod (vrijblijvende offerte) Moment waarop de overeenkomst tot stand komt Overeenkomsten langs elektronische weg gesloten Wilsgebreken Inleiding Dwaling Vereisten Van Hensbergen/gemeente 's-gravenhage (HR 7 december 1979, NJ 1980,290) Misbruik van omstandigheden Vernietiging 28 2 OVEREENKOMSTEN MET BIJZONDERE PUBIIEKRECHTELIJKE ASPECTEN Inleiding Convenant Bevoegdhedenovereenkomst (de overeenkomst over de wijze waarop een bestuursorgaan gebruik zal maken van een publiekrechteiijke bevoegdheid) Inleiding 32

3 2.3.2 Wie is partij bij een bevoegdhedenovereenkomst? Exploitatie-overeenkomst Inleiding Gevolgen van een met de exploitatie-verordening strijdige exploitatie-overeenkomst Van Lieshout/Uden (HR16 februari 1996, NJ1996,608) Art. 6:210 BW Planschadevergoedingsovereenkomst Nunspeet/Mulder (HR 2 mei 2003, JB 2003,122) Overeenkomst van geldlening en garanties Inleiding Reikwijdte wet FIDO Doelstellingen en uitgangspunten wet FIDO Publieke taak: art. 2 lid Regeling uitzettingen en derivaten decentrale overheden; art. 2 lid 2 wet FIDO Besluit leningvoorwaarden decentrale overheden; art. 2 lid 3 wet FIDO Lening of garantie in strijd met art. 2 wet FIDO (ver)nietig(baar)? EG-recht en staatssteun Inleiding Voorwaarden art. 87 EG-verdrag Aanmelden bij de EC; sanctie bij schending hiervan 49 DE GEMEENTE: EEN BIJZONDERE CONTRACTSPARTIJ Inleiding Rechtspersoonlijkheid Gemeente als contractspartij Publiekrechteiijke versus privaatrechtelijke rechtspersonen Vertegenwoordiging van de gemeente Doorkruisingsleer Bespreking doorkruisingsleer Nietigheid overeenkomst Grenzen aan de gemeentelijke contractsvrijheid Inleiding 58

4 3.42 Algemene beginselen van behoorlijk bestuur Grondrechten Inleiding Gelijkheidsbeginsel: keuzevrijheid gemeente voor contractspartner? Beleidsregels en bestendige bestuurspraktijk Aanbestedingsregels Algemeen Uitnodiging tot het doen van een aanbod Aanbod Alcatel (HvJ EG 28 oktober 1999, zaak C 88/98, lur. 1999, p. I-7671) Europese aanbestedingsrichtlijnen Aanbestedingsprocedures Aanbesteding onder de Europese drempel Publiek-Private Samenwerking (PPS) en aanbestedingsrecht: Middelburg (Hof 's-gravenhage 31 januari 2001, BR 2001 nr. 121) en Scala (HvJ EG 12 juli 2001, zaak C-399/98, lur. 2001, en NJ 2002,11) De positie van de gemeente in het mededingingsrecht Inleiding Korte bespreking artikelen 1,6 en 24 Mededingingswet Wet openbaarheid bestuur (Wob) Verplichte informatieverstrekking Uitzonderingen Beperkingen Verhouding Wob en Gemeentewet Besprekingsverslagen, notulen enz DE INTERNE ORGANISATIE BII HET AANGAAN VAN OVEREENKOMSTEN Inleiding De bevoegdheid om tot het aangaan van overeenkomsten te beslissen College Art. 160 lid 1 sub e Gemeentewet Betekenis 'besluit college' 83

5 4.2.2 Gemeenteraad Burgemeester Vertegenwoordiging bij contracten met gemeenten Volmacht Schakelbepaling van art. 10:12 Awb Relevante bepalingen over volmacht en mandaat Volmacht aan een derde Onbevoegde vertegenwoordiging:wanneer wordt de gemeente gebonden? Opgewekte schijn Bekrachtiging Aansprakelijkheid van de ambtenaar zelf 95 DE ONDERHANDELINGSFASE (PRECONTRACTUELE FASE) Inleiding Voorbehoud van instemming college Toezeggingen Inleiding Onbevoegd gedane toezegging: schijn van bevoegdheid Grondslag gebondenheid gemeente Afgebroken onderhandelingen Inleiding Rechtspraak Vastlegging punten van overeenstemming Schriftelijk vastleggen van afspraken Voorovereenkomst Nut van besprekingsverslagen Duidelijke taal Onvoorziene omstandigheden tijdens onderhandelingen Rol beleidsvrijheid Geen nakoming, wel schadevergoeding 111 DE INHOUD VAN DE OVEREENKOMST Inleiding De naam van de overeenkomst De vermelding van de partijen en de ondertekening De considerans 115

6 6.5 De definities en de uitleg van het bepaalde 6.6 De afspraken: de rechten en verplichtingen over en weer Nauwkeurige omschrijving van de overeengekomen prestatie en prijs/onderwerp van de overeenkomst en tegenprestatie Nauwkeurige omschrijving van plaats, tijd en wijze van levering/tegenprestatie Zekerheden Niet-nakoming, verzuim en overmacht Wanprestatie(= toerekenbare nietnakoming). Recht op schadevergoeding Verzuim Overmacht (= niet-toerekenbare niet-nakoming) Rechten uit een wederkerige overeenkomst: opschorting en ontbinding Opschorting Ontbinding Regelend recht Duur van de overeenkomst Verrekening Boetebedingen Faillissement en surseance van betaling Publiekrechteiijke voorschriften Overdracht van rechten en verplichtingen en contractsoverneming 6.6.U Aansprakelijkheid en verzekering Geheimhouding en publiciteit Contactpersoon Geschillenregeling en rechtskeuze >7 Algemene voorwaarden Inleiding Gemeente als gebruiker van algemene voorwaarden Gebondenheid aan algemene voorwaarden Mogelijkheden voor vernietiging algemene voorwaarden Battle of forms Gemeente als wederpartij H

7 7 DE UITVOERING VAN OVEREENKOMSTEN Inleiding Praktische zaken na het sluiten van het contract Archivering Uitvoeringsplanning en contractbeheer Inschrijving in de openbare registers Problemen bij de nakoming van de overeenkomst Inleiding Maatstaven voor de uitvoering van de overeenkomst: redelijkheid en billijkheid en algemene beginselen van behoorlijk bestuur In welke gevallen kan het achterwege blijven van nakoming gerechtvaardigd zijn? Inleiding Overmacht (art. 6:75 BW) Onvoorziene omstandigheden (art. 6:258 BW) De uitvoering van bevoegdhedenovereenkomsten Inleiding Betekenis van de overeenkomst voor de uitoefening van de publiekrechteiijke bevoegdheid Een vordering tot nakoming van een bevoegdhedenovereenkomst? Nietige c.q. vernietigbare bevoegdhedenovereenkomsten De actie uit wanprestatie bij een geldige bevoegdhedenovereenkomst De interne organisatie voor het voeren van een civielrechtelijke procedure IN VOGELVLUCHT 177 JUXISPRUDENTIEREGISTER 182 WETSARTIKELENREGISTER 185