Themasessie transitievergoeding de Ins en Outs Dinsdag 14 juni 2016 Mr. W.M. Limberger Advocaat Stein Advocaten Zwolle Eekwal 4 8011 LD ZWOLLE Tel : 038-4215221 Fax: 038-4218190 E-mail: limberger@steinadvocatenzwolle.nl
Transitievergoeding Met ingang van 1 juli 2015 zijn werkgevers aan werknemers een transitievergoeding verschuldigd bij het eindigen van de arbeidsovereenkomst op initiatief van de werkgever, indien de werknemer ten minste 24 maanden in dienst is geweest. - een contract van 24 maanden is dus voldoende; - ook bij het einde van bepaalde tijd contracten.
De transitievergoeding, die in de plaats is gekomen van de ontslagvergoeding, is enerzijds bedoeld als compensatie voor ontslag en anderzijds bedoeld als vergoeding om de werknemer van werk naar werk te begeleiden.
Hoogte transitievergoeding: gedurende de eerste 10 dienstjaren - 1/6 maandsalaris per 6 maanden dienstverband; na 10 dienstjaren - 1/4 maandsalaris per 6 maanden dienstverband. Maximaal 76.000,-- of een bedrag gelijk aan ten hoogste het in geld vastgestelde loon over twaalf maanden indien dat loon hoger is dan dat bedrag.
Tijdelijke beperking transitievergoeding voor kleine werkgever (tot 2020): met gemiddeld minder dan 25 werknemers in 2 e helft kalenderjaar voorafgaand aan het jaar van ontslag/ einde contract (payroll-werknemers tellen mee!); dienstjaren vóór 1 mei 2013 tellen niet mee voor berekening transitievergoeding; - dit uitsluitend bij ontslag om bedrijfseconomische redenen door slechte financiële situatie. Zie overbruggingsregeling transitievergoeding UWV voor alle voorwaarden (www.uwv.nl).
Tijdelijk verhoogde opbouw transitievergoeding (tot 2020): voor werknemer die 50 jaar of ouder is bij ontslag/ einde contract; mits 10 jaar in dienst bij werkgever; over dienstjaren na 50 ste verjaardag wordt ½ maandsalaris per 6 maanden vergoed in plaats van ¼; niet bij kleine werkgever.
Géén transitievergoeding verschuldigd: bij faillissement, surseance van betaling of WSNP werkgever; indien de arbeidsovereenkomst eindigt of niet wordt voortgezet voor de dag waarop de werknemer de leeftijd van 18 jaar bereikt en de gemiddelde omvang van de arbeid ten hoogste 12 uur per week heeft bedragen; bij het bereiken door de werknemer van de pensioen-/ AOWgerechtigde leeftijd; bij ernstig verwijtbaar handelen of nalaten van de werknemer bij ontslag, tenzij de kantonrechter anders beslist*. Voorbeelden jurisprudentie: bezit kinderporno/ verduistering pakket goudstaven. * Vergoeding helft transitievergoeding.
Billijke vergoeding Indien een einde van rechtswege, het niet voortzetten van de arbeidsovereenkomst het gevolg is van ernstig verwijtbaar handelen of nalaten van de werkgever, kan de kantonrechter naast de transitievergoeding aan de werknemer een billijke vergoeding toekennen. Alsook aan de werknemer die korter dan twee jaar in dienst is geweest en geen recht heeft op de transitievergoeding. Voorbeelden jurisprudentie: het plaatsen van een werknemer in een lege BV en het maandenlang onbetaald laten van salaris; ontslag omwille van ziekmelding zonder de bedrijfsarts in te schakelen; onbetamelijk en grievend gedrag door werkgever; geen rechtsgeldig gegeven ontslag op staande voet. Hoogte billijke vergoeding varieert in de rechtspraak ( 2.000-50.000).
Mindering kosten op transitievergoeding Onder voorwaarden kunnen op de transitievergoeding transitie- en inzetbaarheidskosten in mindering worden gebracht. Transitiekosten die verband houden met het eindigen of niet voortzetten van de arbeidsovereenkomst; die gericht zijn op het voorkomen van werkloosheid of het bekorten van de periode van werkloosheid van de werknemer: (om)scholing of een outplacementtraject; langere opzegtermijn; vrijstelling arbeid. Inzetbaarheidskosten die verband houden met het bevorderen van de bredere inzetbaarheid van de werknemer die tijdens de arbeidsovereenkomst zijn gemaakt: niet scholing voor huidige of toekomstige functie bij werkgever; niet kosten voor verbeteren functioneren werknemer; niet kosten o.g.v. wettelijke verplichtingen zoals re-integratie 2 e spoor.
(Enkele) voorwaarden: gespecificeerd en schriftelijk medegedeeld; schriftelijke instemming werknemer, behoudens bij collectieve afspraken CAO of OR; kosten gemaakt door werkgever, voor de werknemer; geen loonkosten, behoudens verlenging opzegtermijn of vrijstelling arbeid; redelijkheid kosten.
De transitievergoeding hoeft niet betaald te worden aan de werknemer die zelf ontslag neemt of aan de werknemer die een verlenging van gelijkwaardig of beter bepaalde tijd contract niet accepteert.
Bij einde wederzijds goedvinden? De transitievergoeding is niet (automatisch) verschuldigd bij ontslag met wederzijds goedvinden, via een vaststellingsovereenkomst. Hier geldt contractsvrijheid. In de regel zal een werknemer niet een vaststellingsovereenkomst willen tekenen waarin geen transitievergoeding (of een hogere vergoeding) is opgenomen. Vervaltermijn: drie maanden na de dag waarop de arbeidsovereenkomst is geëindigd.
In geval van langdurig zieke werknemer? De werkgever kan na twee jaar ziekte van de werknemer aan het UWV toestemming vragen voor ontslag. Werkgever is dan de transitievergoeding verschuldigd. Opmerkelijk omdat de pensioengerechtigde werknemer, die langer door wenst te werken en mogelijk nog van werk naar werk gaat, geen recht op transitievergoeding heeft en een volledig arbeidsongeschikte werknemer, die geen schade lijdt, niet meer van werk naar werk gaat, wel recht heeft op een transitievergoeding. Ongerechtvaardigd om een (volledig) arbeidsongeschikte werknemer na 2 jaar ziekte een transitievergoeding te moeten meegeven: twee jaar loondoorbetaling; re-integratie-inspanningen; eventuele loonsanctie UWV.
Uit onvrede ontwikkelt zich in de praktijk het slapend dienstverband : de werkgever laat na om de arbeidsovereenkomst op te zeggen om de transitievergoeding te ontwijken. Risico s? werknemer kan op enig moment (deels) herstellen; verplichting om zich in te spannen voor re-integratie; indien voorhanden, aanbieden passende functie. Minister Asscher vond een dergelijke handelswijze niet van fatsoenlijk werkgeverschap getuigen. Echter geen maatregelen omdat de wet voldoende aanknopingspunten biedt aldus de Minister: Het vorderen van de ontbinding door de werknemer op grond van ernstig verwijtbaar handelen van de werkgever waarbij de werkgever een transitievergoeding en een eventueel billijke vergoeding verschuldigd is. Niet fatsoenlijke gedraging van de werkgever = ernstig verwijtbaar handelen of nalaten van de werkgever?
Over het slapend dienstverband is inmiddels geprocedeerd bij de kantonrechter. De voorlopige conclusie is dat het onbetaald/ inhoudsloos in stand houden van de arbeidsovereenkomst om betaling van de transitievergoeding na twee jaar ziekte te voorkomen, is toegestaan. Wel met eerder genoemde risico s. Minister Asscher heeft aangeven bereid te zijn de transitievergoeding na twee jaar ziekte te schrappen. Mits de werkgever zich aantoonbaar goed heeft ingespannen voor re-integratie.
Voorstel Tweede Kamer: Werkgevers worden gecompenseerd voor de wegens de langdurige arbeidsongeschiktheid verschuldigde transitievergoeding. Compensatie kan plaatsvinden vanuit het Algemeen werkloosheidsfonds (AWF) waar uiteraard een verhoging van de (uniforme) premie tegenover zal staan. Er zal worden bezien of het mogelijk is om de voorgestelde wijziging met terugwerkende kracht in te laten gaan. Inwerkingtreding wetsvoorstel (naar verwachting): 1 januari 2018.
Transitievergoeding vs. Collectieve afspraken vergoedingen en/ of voorzieningen CAO of sociaal plan Overgangsrecht tot 1 juli 2016 voor cao-afspraken vóór 1 juli 2015 over vergoeding of voorziening bij ontslag na 1 juli 2015. Werknemer heeft recht op deze vergoeding of voorziening en niet op de transitievergoeding. Kantonrechter Rotterdam (15 oktober 2015): naar maatstaven van redelijkheid en billijkheid onaanvaardbaar. Overgangsrecht buiten beschouwing gelaten. Suppletie cao: 600,00/ transitievergoeding: 6.914,00 Kantonrechter Utrecht (5 april 2016): geen transitievergoeding, ook al is vergoeding op grond van cao aanzienlijk lager. Wachtgeld cao: 14,093,75/ transitievergoeding: 35.531,27 Uit de wetsgeschiedenis blijkt dat de wetgever een strikte toepassing van de regeling voor de transitievergoeding voor ogen had.
Verder, als in de cao een gelijkwaardige voorziening is opgenomen, gericht op het voorkomen van werkloosheid of het bekorten van de periode van werkloosheid, hoeft er geen transitievergoeding te worden betaald. Een gelijkwaardige voorziening is een vergoeding in geld en/of een voorziening in natura die vergelijkbaar is met de waarde van de transitievergoeding waarop de werknemer recht zou hebben.
Reparatiewetgeving op stapel. Deze zal inhouden dat bij een ontslag om bedrijfseconomische redenen, waaronder ook ontslag wegens bedrijfsbeëindiging valt, de (gekapitaliseerde) waarde van de bij cao geregelde voorziening niet gelijkwaardig hoeft te zijn aan de transitievergoeding. Het is dan aan cao-partijen zelf om te bepalen wat de inhoud en omvang van de cao-voorziening zal zijn die ook alleen kan bestaan uit van-werk-naarwerk arrangementen en door wie een dergelijke voorziening verschuldigd is. Dat hoeft dan niet te zijn de individuele werkgever. Afhankelijk van de specifieke omstandigheden van het geval kan dit leiden tot een lagere vergoeding dan de transitievergoeding.
Transitievergoeding vs. Andere afspraken vóór 1 juli 2015 (arbeidsovereenkomst of OR) Werkgever dient werknemer te informeren over de hoogte van de transitievergoeding en op welke vergoedingen en/of voorzieningen de betreffende werknemer recht heeft, zodat de werknemer een goede afweging kan maken. Kiest de werknemer voor de transitievergoeding, dan moet hij uiterlijk binnen vier weken nadat hij de informatie heeft ontvangen schriftelijk afstand doen van zijn recht op de vergoedingen en/of voorzieningen, bij gebreke van verval van zijn recht op transitievergoeding. Zolang de werkgever geen informatie aan de werknemer verstrekt, heeft de werknemer recht op zowel transitievergoeding als op de overige vergoedingen en/of voorzieningen.
Vragen/ discussie Contact: Martijn Limberger E. : limberger@steinadvocatenzwolle.nl T. : 038 421 52 21