i rapporteurs: ir. T. H. J. Liem en ir. L. Nederlof Vakgroep Bouwfysica Afd. Civiele Techniek en Bouwkunde Technische Hogeschool Delft
Detectie van onvolkomenheden in spouwmuurvullingen 109 Rotterdam, 1985 r(br Stichting Bouwresearch
Het doel van de Stichting is het coördineren, stimuleren en begeleiden van speulwerk op het gebied van de bouwvoorbereiding, de bouwtechniek en de bedrijfstechniek in de bouwnijverheid, alsmede de verbreiding van de resultaten daarvan, zowel ten behoeve van de opleiding als tot de vorming van kennis bij het bouwen. De Stichting verstrekt opdrachten aan researchinstituten; zij vormt stuurgroepen en studiecommissies voor onderwerpen die zij in opdracht geeft. De Stichting en degenen die aan deze publikatie hebben medegewerkt, hebben een zo groot mogelijke zorgvuldigheid betracht bij het verwerken - volgens de huidige stand van wetenschap en techniek - van de in deze publikatie vervatte gegevens. Nochtans moet niet worden uitgesloten de mogelijkheid dat zich toch onjuistheden in deze publikatie zouden bevinden. Degene die van deze publikatie gebruik maakt, aanvaardt daarvoor het risico. De Stichting sluit, mede ten behoeve van al degenen die aan deze publikatie hebben medegewerkt, iedere aansprakelijkheid uit voor schade die mocht voortvloeien uit het gebruik van deze gegevens. Niets uit deze uitgave mag worden verveelvoudigd en/ of openbaar gemaakt door middel van druk, fotokopie, microfilm of op welke andere wijze ook, zonder voorafgaande schriftelijke toestemming van de Stichting Bouwresearch. No part of this book may be reproduced in any form by print, photoprint, microfilm or any other means without written permission from the Stichting Bouwresearch.
- 3 - INHOUD WOORD VOORAF 5 SAMENVATTING 7 SUMMARY 8 SYMBOLEN 9 INLEIDING 10 2 PROBLEEMSTELLING EN SCHEMATISERING 11 3 BEREKENINGSWIJZE EN RESULTATEN 17 4 CONCLUSIES EN AANBEVELINGEN 18 5 LITERATUUR 24
- 5 - WOORD VOORAF Door de Stichting Bouwresearch werd aan de vakgroep Bouwfysica van de Technische Hogeschool te Delft een financiële ondersteuning verstrekt ten behoeve van een onderzoek dat ten doel had na te gaan of met infrarood-apparatuur een conclusie zou zijn te trekken dat het na-isoleren van spouwmuren perfect had plaatsgevonden of dat er grote gaten in de aangebrachte schuimisolatie konden bestaan. Op grond van computerberekeningen bleek, dat met vaak toegepaste, zeer gevoelige infrarood-camera's (temperatuur-resolutie van a,loc) bij gebruikelijke baksteenspouwmuren pas gaten van 80 mm of meer gedetecteerd kunnen worden; kleinere gaten zijn met deze methode niet vast te stellen. Voor de praktijk is deze conclusie van belang, daar zulke grote deficiënties vrijwel niet voorkomen. Dit betekent derhalve dat het geen zin heeft infraroodopnamen van na-geïsoleerde spouwmuren te maken, wanneer deze ten doel hebben de kwaliteit van de geschuimde laag te beoordelen. Deze conclusie geldt in feite alleen onder stationaire condities, afwezigheid van zonbestraling, constante wind, enz. Deze randvoorwaarden zijn onder praktijkomstandigheden zelden aanwezig, zodat ook daardoor infraroodopnamen voor genoemde doeleinden weinig zinvol zijn. De Stichting Bouwresearch heeft daarom een voorstel voor een breed opgezet onderzoek naar instrumenten en methoden voor praktisch toepasbare keuring van na-isolatie in studie.genomen. prof.ir. A.C. Verhoeven
- 6 - Het rapport is beoordeeld door de SBR-studiecommissie B 15 - 'Bouwcalamiteiten'. Deze commissie was tijdens het verschijnen van deze uitgave als volgt samengesteld: voorzitter: secretaris: leden: ir. H.A.Ph. van Roosmalen ir. R. Poels ir. L.J.M. Annegarn ir. M. Dragosavié ir. G.H.B. Kievits ir. J.M.J. Kortman ir. J.F.E. Tucker ing. P.J. van Tussenbroek
- 7 - SAMENVATTING Onderzocht is of met infrarood-apparatuur een conclusie is te trekken over de graad van perfectie van het na-isoleren van spouwmuren met een vulling van schuimisolatie. Na een probleemstelling en schematisering van de mogelijke meetopstellingen worden berekeningen uitgevoerd. Hierna volgt de conclusie dat met zeer gevoelige infraroodcamera's alleen grove fouten in de na-isolatie, van 80 mm of meer, opgespoord kunnen worden. Een beknopte literatuurlijst is toegevoegd.
- 8 - SUMMARY Detecting defaults in insulation of cavity-walls with infra-red apparatus It has been investigated whether infra-red apparatus can be used to determine the degree of perfect ion with which the insulating filling of outer cavity-walls is executed. A definition of the problem and an outline of the possibilities of mounting the apparatus are given, and calculations are made. The conclusion is that highly sensitive infra-red cameras can only detect gross defaults in the insulating filling, that is with a diameter of 80 mm or more. A short biography is addded. SBR-report nr. 109