Disclosure belangen spreker (potentiële) belangenverstrengeling Voor bijeenkomst mogelijk relevante relaties met bedrijven Sponsoring of onderzoeksgeld Honorarium of andere (financiële) vergoeding Aandeelhouder Andere relatie, namelijk Geen Bedrijfsnamen
Workshop Health Impact Assessment Loes Geelen, Lea den Broeder
Wat komt vandaag aan bod? Wat is HIA? Ervaar een stukje HIA Theorie naar praktijk: een voorbeeld Vergeet niet na afloop je telefoon weer aan te zetten!
Eerst even dit: gezondheid is Kracht, je sterk voelen Vrijheid Een leerproces: leren voor jezelf te zorgen en voor anderen te zorgen In een gezonde wijk zie je vrolijke gezichten Als je gelukkig bent leef je gezond en eet je gezond Als je ziek bent mis je zoveel dingen Als iemand alleen leeft, dat is niet gezond In een gezonde wijk zie je mensen lopen en bewegen
Wat is gezondheid? WHO definitie: een toestand van volledig fysiek, geestelijk en sociaal welbevinden en niet louter het ontbreken van ziekte of gebrek Nieuw: Gezondheid is het vermogen zich aan te passen en een eigen regie te voeren, in het licht van de fysieke, emotionele en sociale uitdagingen van het leven. Met deze definitie kunnen mensen dus gezond zijn, naast het hebben van een ziekte, het neemt de veerkracht van mensen mee Vermogen tot participatie in maatschappij
Wat is Een beleidsvoorstel, programma of project systematisch bekijken: wat zijn te verwachten effecten op de gezondheid burgers?
Waarom HIA? HIA is laat ons nadenken over wat we doen, en hoe dát de gezondheid van mensen kan veranderen. HIA promoot de gezondheid - en draagt zo op de lange termijn bij aan de gezondheid van de bevolking
Aard en omvang van te verwachten effecten Positief! of negatief
Verdeling van effecten Kwetsbare groepen Signaalgroepen Andere relevante bevolkingsgroepen
Overige overwegingen Ernst en omvang van de effecten Omkeerbaarheid van de gezondheidseffecten Omkeerbaarheid van het beleid Duur van de activiteiten/ het beleid
Zorgt Hoe Wat beïnvloedt betekent de snelweg de de voor snelweg meer een voor toename de of lokale minder het verkeer of economie stress afname op bij lokale van geluid, wegen en werkgelegenheid? lucht- omwonenden? wat en/of betekent lichtvervuiling? dat voor de bewoners?
Stappen in HIA 1. Screening Heeft het plan effecten op gezondheid? 2. Scoping Vaststellen welke factoren binnen de plannen invloed hebben op gezondheid? En zouden deze meegewogen moeten worden? En hoe? 3. Assessment Het feitelijke onderzoek: kwantitatief én kwalitatief 4. Beïnvloeden van beleid
Actie! Wat versta jij onder een gezonde leefomgeving?
Het wiel van Egan
Casus: Vught Asfalt en spoor trekken wissels op leefbaarheid en gezondheid Nu gaande: planning aanpak spoor en N65 Gezondheid in MER procedures in beperkte mate aan de orde Gemeente Vught vroeg om een HIA
Vught in beeld Ligging: in de Meierij van s- Hertogenbosch 26.000 inwoners 34 km 2
Leefsituatie Vught 16% van de bewoners maakt zich zorgen over de invloed van de omgeving op de gezondheid. aantal mensen dat aangeeft bezorgd te zijn over de invloed van het wonen langs een route (weg/ water/spoor/ pijp) voor gevaarlijke stoffen significant hoger dan elders in de regio (11% vs 2%).
Leefsituatie Vught Ernstige geluidhinder 23% vs 17%, treinverkeer en buren scoren hoger Ernstige geurhinder 7%, wegverkeer als belangrijkste oorzaak genoemd 34% is ontevreden over betrokkenheid in buurt (sociale cohesie) ref. 44% 3% is ontevreden over aanwezigheid gebruiksgroen (park, bos, natuur) ref. 8%
HIA interactie Inleidende workshop over HIA en gezondheid: ontwikkeling gezamenlijke visie op gezonde leefomgeving Tweede scoping workshop om plannen te toetsen aan die visie Mix burgers, andere belanghebbenden én professionals
proces
WAT ZIJN BELANGRIJKE POSITIEVE EN NEGATIEVE EFFECTEN? WAT VRAGEN WE ONS NOG AF? ONDER WELKE VOORWAARDE KUNNEN DE PLANNEN BIJDRAGEN AAN DEZE RANDVOORWAARDE? PRIORITEIT / RANDVOORWAARDE WAT ZIJN PUNTEN VAN ZORG? WAAR ZIJN KWETSBARE PLEKKEN? WIE ZIJN KWETSBARE GROEPEN?
Vughtse visie Gezondheid wordt gestimuleerd in onze Vughtse waarden-vaste leefomgeving door Vertrouwen, participatie en openheid besluitvorming Open, groene woonomgeving, waar men zich prettig voelt, eigen regie bewoners Interne bereikbaarheid snel en langzaam verkeer Koesteren zorginstellingen Veilige transportroutes (calamiteiten kunnen hanteren
Gezondheid komt in Vught binnen bereik juist in plannen rondom PHS en uitbreiding N65 met ambities om Goede interne bereikbaarheid te waarborgen door Veilige transportroutes voor gevaarlijke stoffen te waarborgen door Goede kwaliteit van woning en woonomgeving te waarborgen door Goed vestigingsklimaat voor zorg, onderwijs en mkb te waarborgen door
Aandachtspunten voor planvorming Aanbevelingen per onderdeel Oorzaak-effect aangegeven Veel onderdelen liggen buiten standaard MER onderwerpen!
Belangrijkste effect Komt tegemoet aan verlangen van inwoners om serieus genomen te worden Van verzet en frustratie naar dialoog en gezamenlijke visie Start van nieuwe manier om aandacht voor gezondheid in gemeentelijke plannen vorm te geven
Vragen? l.geelen@ggd-bureaugmv.nl lea.den.broeder@rivm.nl