Thema 4 Eindejaarsverrichtingen Wat zul je leren? Waarom zijn de eindejaarsverrichtingen noodzakelijk? Hoe verlopen de eindejaarsverrichtingen? Hoe verwerken we de eindejaarsverrichtingen boekhoudkundig? Hoe stellen we een jaarrekening op? Info en analyse Op het einde van het seizoen wordt voor alle sporttakken een eindklassement opgesteld, zodat we weten wie kampioen is. Op die manier kunnen we ook nagaan hoe onze club en/of andere clubs het gedaan hebben in het voorbije jaar. foto kampioen De ondernemingen stellen zich op het einde van het jaar dezelfde vragen. Hoe heeft onze onderneming het gedaan dit jaar? Was het resultaat beter of slechter dan de vorige jaren? Hoe doen we het in vergelijking met andere gelijkaardige ondernemingen? Moeten we nieuwe bronnen opzoeken, zoals de clubs op zoek gaan naar nieuwe spelers en trainers? En nog zoveel andere vragen 1 Verantwoording Wie heeft er belangstelling voor ons eindresultaat? De ondernemer zelf natuurlijk. We hebben vroeger geleerd dat men eenmaal per jaar de moet opstellen. Die staat vormt een belangrijk onderdeel van de eindejaarsverrichtingen; maar laten we het boekjaar nog eens schematisch voorstellen. 207
Tijdens het boekjaar Beginbalans Verrichtingen van elke dag Journaal Grootboek Einde boekjaar Inventaris Werkelijke waarde Proef en saldibalans Boekwaarde Aanpassing van de boekwaarde aan de werkelijke waarde: regularisatie Journaal Grootboek Proefbalans na regularisatie Berekening van het resultaat Winstverdeling Definitieve proef en saldibalans Eindbalans of JAARREKENING Uit dat schema blijkt dat er op het einde van het boekjaar nog heel wat werk staat te wachten. Omdat de meeste ondernemingen het boekjaar laten samenvallen met het burgerlijk jaar, valt dat in de kerst en nieuwjaarsperiode. Maar wees gerust, ook de boekhouder mag feestvieren, want buiten de inventaris kan het meeste werk verschoven worden naar de maanden januari en februari. 208
2 Verloop, resultaatverwerking en jaarrekening In de loop van het jaar hebben we meermaals verwezen naar verrichtingen die je op het einde van het boekjaar niet mag vergeten, zoals: leningen over meerdere jaren overlopende rekeningen... en dus nu vooral de regularisatie en resultaatbepaling en verdeling. Maar laten we even logisch te werk gaan en alle eindejaarsverrichtingen bondig overlopen. 1 Opstellen van de inventaris Eén keer per jaar, op het einde van het boekjaar, stellen we de inventaris op omdat: 2 Opstellen van de voorlopige proef en saldibalans In de proef en saldibalans nemen we ALLE rekeningen op die we dit boekjaar hebben gebruikt. Dat laat ons toe een eerste belangrijke controle uit te voeren, namelijk D Proefbalans = C Proefbalans = D Journaal = C Journaal Het heeft geen zin om voort te werken, als we die gelijkheden niet vaststellen, want dan zijn er zeker fouten gebeurd bij het boeken of het overboeken van journaal naar grootboek. We moeten dan alles afpunten en dat is een tijdrovend maar noodzakelijk werk. De invoering van de computer heeft ervoor gezorgd dat die gelijkheid er altijd is. Dat wil natuurlijk niet zeggen dat alle boekingen juist zijn. De werkelijke waarde vinden we in de en de boekwaarde in de. 3 Regularisatie Waar de boekwaarde niet overeenstemt met de werkelijke waarde, moeten we de boeken aanpassen aan de inventaris. 3.1 Regularisatie Klasse 1 Welke rekeningen van klasse 1 komen in aanmerking om op het einde van het jaar bij de regularisatie aangepast te worden? 209
Om 13000 Reserves, 14000 Overgedragen winst/verlies en 16000 Voorzieningen voor risico s en kosten aan te passen, moeten we eerst het resultaat en de toekenning van het resultaat kennen. 3.2 Regularisatie Klasse 2 Wat hebben we daar vroeger over gezien? 3.3 Regularisatie Klasse 3 Ook al hebben we het hele jaar goederen gekocht en verkocht, toch hebben we de rekening 34000 Aanschaffingswaarde handelsgoederen niet gebruikt, omdat we de aankopen boekten als (invullijn) en de verkopen als (invullijn). Maar er speelt nog een element mee, namelijk de voorraadwijziging of het verschil tussen de beginvoorraad (BV) en de eindvoorraad (EV) van onze handelsgoederen. Voorbeeld 1 Op 200(X)0101 is de BV handelsgoederen 3 125,00 EUR en op 200(X)1231 is de EV handelsgoederen volgens de inventaris 3 745,00 EUR. EV 3 745,00 EUR > BV 3 125,00 EUR of er is een toename van de voorraad met 620,00 EUR. 60940 Voorraadwijziging D 34000 Handelsgoederen C D handelsgoederen C (AW) 3 125,00 620,00 620,00 voorraadtoename DS 3 745,00 = EV Voorbeeld 2 Op 200(X)0101 is de BV handelsgoederen 3 125,00 EUR en op 200(X)1231 is de inventaris EV 2 680,00 EUR. BV 3 125,00 EUR > EV 2 680,00 EUR of er is een afname van de voorraad met 445,00 EUR. 60940 Voorraadwijziging D 34000 Handelsgoederen C D handelsgoederen C (AW) 3 125,00 DS 2 680,00 = EV 445,00 445,00 voorraadafname Het saldo van 60940 Voorraadwijziging handelsgoederen vormt als het ware een correctie op de aankopen: een voorraadtoename (CS 620,00) vermindert de kostenlast van de aankopen, want de kostenrekening 60940 Voorraadwijziging handelsgoederen heeft een CS en dus minder kosten. een voorraadafname (DS 445,00) verhoogt de kostenlast van de aankopen, 210
want de kostenrekening 60940 Voorraadwijziging handelsgoederen heeft een DS en dus een verhoging van de kosten. Laten we de twee voorbeelden verwerken met de aankoop en verkoopcijfers van het boekjaar: 60400 Aankopen handelsgoederen DS 15 498,00 60410 Creditnota s handelsgoederen () CS 189,00 60420 Handelskortingen handelsgoederen () CS 180,00 60430 Aankoopkosten handelsgoederen DS 500,00 70000 Verkopen handelsgoederen CS 21 864,00 70010 Creditnota s handelsgoederen () DS 190,00 70020 Handelskortingen handelsgoederen () DS 107,50 Voorbeeld 1 Aankoopwaarde verkochte goederen: Aankopen 15 620,00 (15 489,00 500,00 189,00 180,00) Voorraadtoename 620,00 (CS ) 15 000,00 Verkoopwaarde verkochte goederen 21 566,50 (21 864,00 190,00 107,50) Aankoopwaarde verkochte goederen 15 000,00 Resultaat op de verkopen 6 566,50 Voorbeeld 2 Aankoopwaarde verkochte goederen: Aankopen 15 620,00 (15 489,00 500,00 189,00 180,00) Voorraadafname 445,00 (DS ) 16 065,00 Verkoopwaarde verkochte goederen 21 566,50 (21 864,00 190,00 107,50) Aankoopwaarde verkochte goederen 16 065,00 Resultaat op de verkopen 5 501,50 Besluit: een voorraadtoename (CS ) verhoogt de winst. een voorraadafname (DS ) verlaagt de winst. 211
Oefening Op 200(X)0101 bedraagt de beginwaarde van de voorraad handelsgoederen 5 862,00 EUR. Op 200(X)1231 is die voorraad verminderd tot 4 926,00 EUR. Los op en geef de boeking. Voorraadwijziging Betekenis Rekening nr. Bedrag A/P/K/O / D/C 60940 Voorraadwijziging D 34000 Handelsgoederen C D handelsgoederen C 3.4 Regularisatie Klasse 4 40000 Handelsdebiteuren Bij het opstellen van de inventaris worden de handelsdebiteuren nauwkeurig gecontroleerd op hun betrouwbaarheid en kredietwaardigheid; nadere informatie kan men inwinnen bij financiële instellingen of beroepsverenigingen. Bij twijfel wordt een handelsdebiteur overgeboekt naar 40700 Dubieuze vorderingen en boekt men eventueel een waardevermindering op rekening 40900 Geboekte waardeverminderingen. Ondernemingen met een volledig computerbestand van hun klanten versturen hen op het einde van het boekjaar een rekeningafschrift. Als de klant niet reageert, mag men veronderstellen dat hij met het afschrift akkoord gaat. 41100 45100 Btwrekeningen Op het einde van het boekjaar moet zeker een btwaangifte gebeuren (jaar, semester of maandaangifte). De cijfers daarvan zullen ook in de inventaris worden opgenomen voor de boekwaarde. 44000 Leveranciers Die rekeningen worden in de inventaris opgenomen voor de boekwaarde, omdat het de enige manier is om de telling te doen. Het is mogelijk dat we rekeningafschriften van onze leveranciers ontvangen die we dan met onze boekhouding kunnen vergelijken. 45000 Schulden met betrekking tot belastingen, bezoldigingen en sociale lasten Dat zijn de rekeningen die verband houden met bezoldigingen en sociale lasten. Het erkend sociaal secretariaat zal ons, als we aangesloten zijn, verwittigen als er 212
aanpassingen noodzakelijk zijn. Het sociaal secretariaat is de veiligste manier om daarover zekerheid te hebben. Als alle regularisaties geboekt zijn, is de boekwaarde aangepast aan de. We kunnen dan overgaan tot de bepaling van het resultaat. 3.5 Regularisatie Klasse 5 53000 Termijndeposito s, 55000 Bankrekeningen R/C, 56000 Bank van De Post R/C Die rekeningen worden in de inventaris opgenomen op basis van het laatste rekeningafschrift van het boekjaar. Als we toch verschillen met de boekwaarde vaststellen, zijn die waarschijnlijk te wijten aan een foutieve boeking. Omdat de meeste boekhouders maandelijks een voorlopige proef en saldibalans opstellen, moet de fout zeer onlangs gebeurd zijn. Als de fout niet in onze boekhouding te vinden is, moeten we met de bank overleggen. Wat de intresten betreft, verwijzen we naar de regularisatie van de resultatenrekeningen. 57000 Kassen We tellen onze kas en zegelkas na, voor de opmaak van de inventaris. Bij eventuele verschillen met de boekwaarde moeten we eerst de rekeningen 57000 grondig nazien. Als we geen verklaring voor het verschil vinden, zullen we dat boeken op ofwel 66900 Andere uitzonderlijke kosten, ofwel 76900 Andere uitzonderlijke opbrengsten. 3.6 Regularisatie Klasse 6 en Klasse 7 Bij de inventarisatie moeten we nagaan of er bij de resultatenrekeningen geen sprake is van boekjaaroverschrijdende kosten of opbrengsten (zie overlopende rekeningen). 4 Berekening van het voorlopige resultaat Dat doen we best aan de hand van een tabel waarop alle gebruikte rekeningen van de klassen 6 en 7 vermeld staan. Wel even opletten dat je rekeningen 60000 met een CS en rekeningen 70000 met een DS inschrijft met () en dus in mindering moet brengen. 213
RESULTATENBEREKENING I BEDRIJFSOPBRENGSTEN A 70000 OMZET 70000 Verkopen handelsgoederen 70010 Creditnota s handelsgoederen () 70020 Handelskorting handelsgoederen () 70030 Doorgerekende kosten handelsgoederen D 74000 ANDERE BEDRIJFSOPBRENGSTEN 74100 Meerwaarden op de courante realisatie materiële vaste activa 74200 Meerwaarden op de realisatie van handelsvorderingen 74300 Huuropbrengsten 74900 Diverse bedrijfsopbrengsten BEDRIJFSOPBRENGSTEN II BEDRIJFSKOSTEN A 60000 HANDELSGOEDEREN 60400 Aankopen handelsgoederen 60410 Creditnota s handelsgoederen () 60420 Handelskorting handelsgoederen () 60430 Aankoopkosten handelsgoederen 60940 Voorraadwijziging handelsgoederen: toename afname B 61000 DIENSTEN EN DIVERSE GOEDEREN 61100 Huur en huurkosten 61200 Onderhoud en herstellingen 61300 Energiekosten 61400 Telefoon 61500 Reclame en advertenties 61600 Verzekeringen 61700 Vervoer en verplaatsingskosten 61800 Beheerskosten sociaal secretariaat 61900 Andere diverse kosten 61990 Inkomende creditnota s op diensten en diverse goederen () C 62000 BEZOLDIGINGEN, SOCIALE LASTEN 62020 Bezoldigingen bedienden 62030 Bezoldigingen arbeiders 62100 Werkgeversbijdrage RSZ 62110 Werkgeversbijdrage wettelijke verplichte sociale verzekeringen 62300 Andere personeelskosten D 63000 AFSCHRIJVINGEN EN WAARDEVERMINDERINGEN 63100 Afschrijvingen op oprichtingskosten 63200 Afschrijvingen op immateriële vaste activa 63300 Afschrijvingen op materiële vaste activa 63400 Waardeverminderingen op immateriële vaste activa 63500 Waardeverminderingen op materiële vaste activa 63600 Waardeverminderingen op handelsvorderingen: toevoeging 63610 Waardeverminderingen op handelsvorderingen: terugneming () 63700 Voorzieningen voor risico s en kosten: toevoeging 63710 Voorzieningen voor risico s en kosten: besteding () G 64000 ANDERE BEDRIJFSKOSTEN 64000 Bedrijfsbelastingen 64100 Minderwaarden op de courante realisatie van vaste activa 64200 Minderwaarden op de realisatie van handelsvorderingen 64900 Diverse bedrijfskosten TOTALEN NA I en II 214
III BEDRIJFSRESULTAAT WINST: I > II / VERLIES: I < II V W IV 75000 FINANCIELE OPBRENGSTEN 75000 Opbrengsten uit financiële vaste activa 75100 Opbrengsten uit vlottende activa 75700 Betalingskortingen van leveranciers 75900 Diverse financiële opbrengsten V 65000 FINANCIELE KOSTEN 65000 Kosten verbonden aan schulden 65300 Discontokosten op vorderingen 65700 Betalingskortingen aan klanten 65900 Diverse financiële kosten 65910 Incassokosten TOTALEN NA IV EN V VI RESULTAAT NA DE GEWONE BEDRIJFSUITOEFENING VOOR BELASTINGEN V W VII 76000 UITZONDERLIJKE OPBRENGSTEN VIII 66000 UITZONDERLIJKE KOSTEN TOTALEN NA VII EN VIII IX WINST OF VERLIES VAN HET BOEKJAAR VOOR BELASTING V W X BELASTING OP HET RESULTAAT 67000 Verschuldigde of gestorte belastingen en voorheffingen XI WINST OF VERLIES VAN HET BOEKJAAR RESULTAATVERWERKING 69000 Overgedragen verlies van het vorige boekjaar 69200 Toevoeging aan de reserves 69300 Over te dragen winst 69500 Vergoeding bestuurders of zaakvoerders/eigenaars 79000 Overgedragen winst van het vorige boekjaar 79200 Onttrekking aan de reserves 79300 Over te dragen verlies V V W W 5 Belastingen op de winst De belastingen worden berekend op het voorlopige resultaat. De huidige tarieven zijn: algemeen tarief (zonder crisisbelasting): 33,00 % verlaagd tarief (zonder crisisbelasting): Op de schijf van 0,00 tot 25 000,00 EUR 24,25 % Op de schijf van 25 000,00 tot 90 000,00 EUR 31,00 % Op de schijf van 90 000,00 tot 322 500,00 EUR 34,50 % Vanaf 322 500,00 EUR 33,00 % 215
6 Resultaatverdeling Het bedrag dat we moeten verdelen, vinden we in de rubriek XI Winst of verlies van het boekjaar. Er zijn twee mogelijkheden: 6.1 Er is een verlies Wat kunnen we nu doen? Het verlies overdragen naar een volgend boekjaar. D 79300 Over te dragen verlies C D 14100 Overgedragen verlies C overdragen van het verlies Het verlies afboeken door de reserves en/of de overgedragen winst van het vorige boekjaar aan te spreken. D 79200 Onttrekking aan de reserves C D 13300 Beschikbare reserves C verlies dekken met reserves 79000 Overgedragen winst D van het vorige boekjaar C verlies dekken met overgedragen winst 6.2 Er is een winst In dat geval zal de vergadering van de aandeelhouders (eigenaars) beslissen wat er met de winst moet gebeuren. Verlies van vorig boekjaar verminderen. 69000 Overgedragen D 14100 Overgedragen verlies C D verlies van het vorige jaar C (AW) verlies van vorig boekjaar aanzuiveren Een reserve aanleggen van de winst. D 13300 Beschikbare reserves C D 69200 Toevoeging aan de reserves C (AW) deel van de winst wordt gereserveerd 216
De winst overdragen naar een volgend boekjaar. D 14000 Overgedragen winst C D 69300 Over te dragen winst C (AW) deel van de winst wordt overgedragen naar volgend boekjaar De winst toekennen aan bestuurders en/of eigenaars. 69500 Vergoeding D 48920 R/C exploitant C D bestuurders of zaakvoerders C (AW) deel van de winst wordt toegekend als een vergoeding Meestal zal de winst over die verschillende mogelijkheden worden verdeeld. Belangrijke opmerking Op het ogenblik dat het resultaat wordt verwerkt, wordt gelijktijdig het resultaat omgezet in balansrekeningen en na de laatste boeking verkrijgen we: Het D. totaal klasse 6 = het C. totaal klasse 7 Alle kostenrekeningen (klasse 6) en opbrengstrekeningen (klasse 7) kunnen we als geheel uit de boekhouding lichten en worden dus niet overgeboekt naar een volgend boekjaar. Die rekeningen worden wel bewaard, omdat ze een enorme schat aan informatie bevatten voor de ondernemer en iedereen die de onderneming wil bestuderen: aandeelhouders, financiële instellingen, werknemers, andere ondernemingen en natuurlijk ook de belastingdiensten bij de controle. 217
Oefeningen op de winstverdeling 1 Uit de resultatenrekening nemen we de slotregel vóór de resultatenverdeling. XI Winst of verlies van het boekjaar V W 18 556,10 EUR De eigenaar beslist volgende winstverdeling: 1 042,68 EUR wordt aangewend om het verlies van het vorige jaar te delgen. 4 878,05 EUR wordt aan de reserves toegevoegd. 9 756,10 EUR wordt toegekend aan de eigenaar. De rest wordt overgedragen naar volgend boekjaar. Vul de resultatenverwerking aan en journaliseer ze. RESULTATENVERWERKING 69000 Overgedragen verlies vorig boekjaar 69200 Toevoeging aan de reserves 69300 Over te dragen winst 69500 Vergoeding eigenaars 79000 Overgedragen winst vorig boekjaar 79300 Over te dragen verlies V W 2 Waarom is het niet noodzakelijk om alle resultatenrekeningen af te sluiten door overboekingen? 218
3 In de resultatenrekening vinden we als totalen na VII en VIII 5 875,00 EUR en 27 338,00 EUR. Bereken de belasting op het resultaat volgens het tarief van de vennootschapsbelastingen. Bereken de winst (of het verlies) van het boekjaar, voer de beslissing van de eigenaar uit in verband met de resultatenverdeling en journaliseer die verrichtingen. Er zijn geen overgedragen resultaten. Toevoeging reserves: 6 200,00 EUR Vergoeding eigenaar: 8 650,00 EUR Over te dragen: de rest TOTALEN NA VII EN VIII 5 875,00 27 338,00 IX WINST OF VERLIES VAN HET BOEKJAAR VOOR BELAS TING X BELASTING OP HET RESULTAAT 67000 Verschuldigde of gestorte belastingen en voorheffingen V W XI WINST OF VERLIES VAN HET BOEKJAAR RESULTATENVERWERKING 69000 Overgedragen verlies vorig boekjaar 69200 Toevoeging aan de reserves 69300 Over te dragen winst 69500 Vergoeding eigenaars 79000 Overgedragen winst vorig boekjaar 79300 Over te dragen verlies V W 219
4 In de resultatenrekening vinden we als totalen na VII en VIII 11 656,00 EUR en 9 343,00 EUR. Bereken de belasting op het resultaat volgens het tarief van de vennootschapsbelastingen. Bereken de winst (of het verlies) van het boekjaar, voer de beslissing van de eigenaar uit in verband met de resultatenverdeling en journaliseer die verrichtingen. De overgedragen winst van vorig jaar (6 197,33 EUR) wordt opgenomen. De winst wordt volledig aan de eigenaar toegekend. TOTALEN NA VII EN VIII 11 656,00 9 343,00 IX WINST OF VERLIES VAN HET BOEKJAAR VOOR BELAS TING X BELASTING OP HET RESULTAAT 67000 Verschuldigde of gestorte belastingen en voorheffingen V W XI WINST OF VERLIES VAN HET BOEKJAAR RESULTATENVERWERKING 69000 Overgedragen verlies vorig boekjaar 69200 Toevoeging aan de reserves 69300 Over te dragen winst 69500 Vergoeding eigenaars 79000 Overgedragen winst vorig boekjaar 79300 Over te dragen verlies V W 220
D 14000 Overgedragen winst C D C 6 197,33 (AW) D C D C 7 Opstellen van de definitieve proef en saldibalans We stellen nu opnieuw een proef en saldibalans op van alle balansrekeningen. De saldibalans geeft ons nu de (invullijn)waarde op 31 december. De boekwaarde stemt overeen met de (invullijn) (= inventaris). De saldibalans vormt de basis voor het opstellen van de eindbalans of publicatiebalans. 8 Eindbalans Omdat de meeste ondernemingen hun eindbalans moeten publiceren, streeft de boekhoudwetgeving naar eenvormigheid. Voor de kleine ondernemingen heeft men volgend verkort schema voorzien. We beperken ons hier tot de rubrieken die we dit schooljaar besproken hebben. Actief Balans Passief Vaste activa I. Oprichtingskosten II. Immateriële vaste activa III. Materiële vaste activa A. Terreinen en gebouwen B. Installaties, machines en uitrusting C. Meubilair en rollend materieel IV. Financiële vaste activa Vlottende activa VI. Voorraden VII. Vorderingen op ten hoogste één jaar A. Handelsvorderingen B. Andere vorderingen VIII. Geldbeleggingen IX. Liquide middelen X. Overlopende rekeningen Eigen vermogen I. Kapitaal IV. Reserves V. Overgedragen winst (Overgedragen verlies) Schulden VIII. Schulden op meer dan één jaar IX. Schulden op ten hoogste één jaar A. Schulden op meer dan één jaar die binnen het jaar vervallen B. Financiële schulden C. Handelsschulden 1. Leveranciers 2. Te betalen wissels E. Belastingen, bezoldigingen, sociale lasten 1. Belastingen 2. Bezoldigingen en sociale lasten F. Overige schulden X. Overlopende rekeningen A P 221
9 Het boekjaar afsluiten In het journaal en in het grootboek boeken we nu de sluitingspost, waardoor alle balansrekeningen afgesloten worden. Alle rekeningen met een CS worden gedebiteerd voor dat bedrag en alle rekeningen met een DS worden gecrediteerd voor dat bedrag. 10 Het nieuwe boekjaar openen Al hoort de opening van het volgend boekjaar niet bij de afsluiting, toch is ze er nauw mee verbonden. De eerste journaalpost in het nieuwe boekjaar is de omgekeerde van de sluitingspost. Daardoor worden alle balansrekeningen opnieuw geopend met de eindwaarde van het vorige boekjaar. Onmiddellijk boeken we ook de overlopende rekeningen af door de saldi over te boeken naar de oorspronkelijke rekeningen. Oefening 1 Uittreksel uit de inventaris op 200(X)1231 23100 Machines: af te schrijven over 10 jaar. 24000 Meubilair: af te schrijven over 10 jaar. 24100 Rollend materieel: af te schrijven over 5 jaar. 34000 Eindvoorraad: 7 833,00 EUR. 41100/45100 Er werden geen fouten vastgesteld in de btwadministratie saldo: 761,03 EUR te betalen. 43000 Fortis, lening 6 maanden 2 500,00 EUR aangegaan op 1 november van dit boekjaar rente 9 % te betalen einde lening. 55100 KBC laatste bankafschrift 3 016,03 EUR. 55200 Fortis laatste bankafschrift 1 752,61 EUR. 56000 Bank van De Post laatste afschrift 679,23 EUR. 57000 Kasgelden: 468,53 EUR. 61100 Huur en huurkosten: we huren sinds 1 november ll. een garage voor 250,00 EUR per maand, 3 maanden op voorhand te betalen. 61200 Onderhoud en herstellingen: voorraad nietverbruikte onderhoudsproducten: 446,21 EUR. Totaal D en C journaal: 1 206 952,37 EUR. 222
2 Proef en saldibalans op 200(X)1231 Nr. Rekening Proefbalans Saldibalans Dtotaal Ctotaal Dsaldo Csaldo 10000 23100 23109 24000 24009 24100 24109 34000 40000 41100 43000 44000 45100 45300 45400 45500 48920 49000 49300 55100 55200 56000 57000 58000 60400 60410 60430 61100 61200 61700 61800 62020 62030 62100 62110 62300 64000 65000 65700 66900 70000 70020 74100 75100 75700 Kapitaal Machines Machines: geboekte afschrijvingen () Meubilair Meubilair: geboekte afschrijvingen () Rollend materieel Rollend materieel: geboekte afschrijvingen () Handelsgoederen Handelsdebiteuren Terug te vorderen btw KBC, lening 6 maanden Leveranciers Te betalen btw Ingehouden bedrijfsvoorheffing RSZ werknemer Bezoldigingen R/C exploitant Over te dragen kosten Over te dragen opbrengsten KBC R/C Fortis R/C Bank van De Post R/C Kas Interne overboekingen Aankopen handelsgoederen Creditnota s handelsgoederen () Aankoopkosten handelsgoederen Huur en huurkosten Onderhoud en herstellingen Vervoerkosten Beheerskosten sociaal secretariaat Bezoldigingen bedienden Bezoldigingen arbeiders Werkgeversbijdrage RSZ Werkgeversbijdrage wettelijk verplichte sociale verzekeringen Andere personeelskosten Bedrijfsbelastingen Kosten verbonden aan schulden Betalingskortingen aan klanten Andere uitzonderlijke kosten Verkopen handelsgoederen Handelskorting handelsgoederen () Meerwaarden op de courante realisatie van materiële vaste activa Opbrengsten uit vlottende activa Betalingskortingen van leveranciers 21 070,00 6 200,00 43 400,00 22 062,52 6 553,10 254 561,86 36 442,83 235 796,32 7 312,86 28 755,65 26 351,08 991,57 823,01 728,81 156 858,75 143 926,98 10 753,62 5 131,40 3 321,77 121 963,61 805,65 743,68 2 136,84 3 098,67 793,26 23 054,10 20 327,27 19 980,22 520,58 644,52 808,13 436,29 319,78 89,24 188,40 19 568,71 6 445,24 2 478,94 23 500,00 26 028,82 242 117,61 2 500,00 254 090,86 37 203,86 7 312,86 28 755,65 26 351,08 99,16 823,01 728,81 153 842,72 142 174,37 10 074,39 4 652,96 3 321,77 979,18 210 511,18 892,42 1 056,03 1 442,74 21 070,00 6 200,00 19 900,00 6 553,10 12 444,25 36 442,83 892,41 3 016,03 1 752,61 679,23 478,44 121 963,61 805,65 743,68 2 136,84 3 098,67 793,26 23 054,10 20 327,27 19 980,22 520,58 644,52 808,13 436,29 319,78 89,24 188,40 19 568,71 6 445,24 2 478,94 3 966,30 2 500,00 18 294,54 37 203,86 979,18 210 511,18 892,42 1 056,03 1 442,74 1 206 952,37 1 206 952,37 305 339,14 305 339,14 Na het opstellen van de proef en saldibalans gaan we na of de totalen van de proefbalans overeenkomen met het totaal D en C van het journaal. In onze oefening is dat het geval. 223
In de praktijk werkt men verder op de bestaande rekeningen. We zullen de rekeningen openen met de waarden uit de saldibalans. 3 Regularisatie We vergelijken de boekwaarde (saldibalans) met de werkelijke waarde (inventaris) en passen de boeken aan. We starten in het journaal met journaalpost 51 met de bedoeling duidelijk aan te tonen dat we met de regularisatie aansluiten op de verrichtingen van het boekjaar en er dus al meerdere journaalposten aan voorafgaan. D 10000 Kapitaal C D 14000 Overgedragen winst C 19 568,71 23109 Machines: geboekte D 23100 Machines C D afschrijvingen () C 21 070,00 6 445,24 24009 Meubilair: geboekte D 24000 Meubilair C D afschrijvingen () C 6 200,00 2 478,94 24109 Rollend materieel: D 24100 Rollend materieel C D geboekte afschrijvingen () C 19 900,00 3 966,30 D 34000 Handelsgoederen C D 40000 Handelsdebiteuren C 6 553,10 12 444,25 D 41100 Terug te vorderen btw C D 43000 KBC, lening 6 maanden C 36 442,83 2 500,00 224
D 44000 Leveranciers C D 45100 Te betalen btw C 18 294,54 37 203,86 D 45200 Te betalen belastingen C D 48920 R/C exploitant C 892,41 D 49000 Over te dragen kosten C D 49200 Toe te rekenen kosten C D 55100 KBC R/C C D 55200 Fortis R/C C 3 016,03 1 752,61 D 56000 Bank van De Post C D 57000 Kas C 679,23 478,44 60430 Aankoopkosten D 60400 Aankopen handelsgoederen C D handelsgoederen C 121 963,61 805,65 60940 Voorraadwijziging D 60410 Creditnota s handelsgoederen () C D handelsgoederen C 979,18 D 61200 Onderhoud en herstellingen C 2 136,84 225
D 61700 Vervoerkosten C D 61100 Huur en huurkosten C 3 098,67 743,68 61800 Beheerskoste D sociaal secretariaat C D 62020 Bezoldigingen bedienden C 793,26 23 054,10 D 62030 Bezoldigingen arbeiders C D 62100 Werkgeversbijdrage RSZ C 20 327,27 19 980,22 62110 Werkgeversbijdrage wettelijk D verplichte sociale verzekeringen C D 62300 Andere personeelskosten C 520,58 644,52 63300 Afschrijvingen op D materiële vaste activa C D 64000 Bedrijfsbelastingen C 808,13 D 65000 Kosten verbonden aan schulden C 436,29 319,78 D 65700 Betalingskortingen aan klanten C 67000 Verschuldigde of gestorte D 66900 Andere uitzonderlijke kosten C D belastingen en voorheffingen C 89,24 69500 Vergoeding D 69300 Over te dragen winst C D bestuurders of zaakvoerders C 70020 Handelskorting D 70000 Verkopen handelsgoederen C D handelsgoederen () C 210 511,18 188,40 226
74100 Meerwaarden op de courante 75100 Opbrengsten uit D realisatie van materiële vaste activa C D vlottende activa C 892,42 1 056,03 D 75700 Betalingskortingen van leveranciers C 1 442,74 Regularisatie machines Betekenis Rekening nr. Bedrag A/P/K/O / D/C Regularisatie meubilair Betekenis Rekening nr. Bedrag A/P/K/O / D/C Regularisatie rollend materieel Betekenis Rekening nr. Bedrag A/P/K/O / D/C Regularisatie voorraad handelsgoederen Betekenis Rekening nr. Bedrag A/P/K/O / D/C Overboeking btw Betekenis Rekening nr. Bedrag A/P/K/O / D/C 227
Regularisatie lening KBC Betekenis Rekening nr. Bedrag A/P/K/O / D/C Regularisatie kas Betekenis Rekening nr. Bedrag A/P/K/O / D/C Regularisatie huur Betekenis Rekening nr. Bedrag A/P/K/O / D/C Regularisatie bureelbenodigdheden Betekenis Rekening nr. Bedrag A/P/K/O / D/C Belastingen op de winst Betekenis Rekening nr. Bedrag A/P/K/O / D/C Winstverdeling Betekenis Rekening nr. Bedrag A/P/K/O / D/C 228
229
4 Berekening van het voorlopige resultaat RESULTATENBEREKENING I BEDRIJFSOPBRENGSTEN A 70 OMZET 70000 Verkopen van handelsgoederen 70020 Handelskorting handelsgoederen () D 74 ANDERE BEDRIJFSOPBRENGSTEN 74100 Meerwaarden op de courante realisatie materiële vaste activa BEDRIJFSOPBRENGSTEN II BEDRIJFSKOSTEN A 60 HANDELSGOEDEREN 60400 Aankopen handelsgoederen 60410 Creditnota s handelsgoederen () 60430 Aankoopkosten handelsgoederen 60940 Voorraadwijziging handelsgoederen: toename afname B 61 DIENSTEN EN DIVERSE GOEDEREN 61100 Huur en huurkosten 61200 Onderhoud en herstellingen 61700 Vervoerkosten 61800 Beheerskosten sociaal secretariaat C 62 BEZOLDIGINGEN, SOCIALE LASTEN 62020 Bezoldigingen bedienden 62030 Bezoldigingen arbeiders 62100 Werkgeversbijdrage RSZ 62110 Werkgeversbijdrage wettelijk verplichte sociale verzekeringen 62300 Andere personeelskosten D 63 AFSCHRIJVINGEN EN WAARDEVERMINDERINGEN 63300 Afschrijvingen op materiële vaste activa G 64 ANDERE BEDRIJFSKOSTEN 64000 Bedrijfsbelastingen TOTALEN NA I en II III BEDRIJFSRESULTAAT WINST I > II / VERLIES I < II IV 75 FINANCIELE OPBRENGSTEN 75100 Opbrengsten uit vlottende activa 75700 Betalingskortingen van leveranciers V 65 FINANCIELE KOSTEN 65000 Kosten verbonden aan schulden 65700 Betalingskortingen aan klanten TOTALEN NA IV EN V VI RESULTAAT NA DE GEWONE BEDRIJFSUITOEFENING VOOR BELAS TINGEN VII 76 UITZONDERLIJKE OPBRENGSTEN VIII 66 UITZONDERLIJKE KOSTEN 66900 Andere uitzonderlijke kosten TOTALEN NA VII EN VIII V V W W 230
IX WINST OF VERLIES VAN HET BOEKJAAR VOOR BELASTING X BELASTING OP HET RESULTAAT 67000 Verschuldigde of gestorte belastingen en voorheffingen XI WINST OF VERLIES VAN HET BOEKJAAR V W RESULTAATVERWERKING 69000 Overgedragen verlies van het vorige boekjaar 69200 Toevoeging aan de reserves 69300 Over te dragen winst 69500 Vergoeding bestuurders of zaakvoerders/eigenaars 79000 Overgedragen winst van het vorige boekjaar 79300 Over te dragen verlies V W 5 Belastingen op de winst We passen het tarief van de vennootschapsbelasting toe, namelijk 24,25 % op 14 191,65 EUR = 3 441,47 EUR. We boeken die belastingschuld. 6 Verdeling van het resultaat De eigenaar beslist 3 700,00 EUR winst over te dragen naar volgend boekjaar; de rest kent hij zich toe in R/C. We hebben nu het saldo van de resultatenrekeningen omgezet in balansrekeningen. Alle rekeningen van de klassen 6 en 7 sluiten elkaar af en worden uit de boekhouding gelicht. Bij de verdere afsluiting houden we er geen rekening meer mee; ze hebben volledig afgedaan. 231
7 Definitieve proef en saldibalans Nr. Rekening Proefbalans Saldibalans Dtotaal Ctotaal Dsaldo Csaldo 10000 14000 23100 23109 24000 24009 24100 24109 34000 40000 41100 43000 44000 45100 45200 48920 49000 49200 55100 55200 56000 57000 Kapitaal Overgedragen winst Machines Machines: geboekte afschrijvingen () Meubilair Meubilair: geboekte afschrijvingen () Rollend materieel Rollend materieel: geboekte afschrijvingen () Handelsgoederen Handelsdebiteuren Terug te vorderen btw KBC, lening 6 maanden Leveranciers Te betalen btw Te betalen belastingen R/C exploitant Over te dragen kosten Toe te rekenen kosten KBC R/C Fortis R/C Bank van De Post R/C Kas 8 Eindbalans Op basis van de definitieve saldibalans stellen we nu de eindbalans op. In die balans komen alleen de nettobedragen voor en hier en daar worden bepaalde posten gegroepeerd. Voorbeeld 1 Rekening D C 24000 24009 24100 24109 Meubilair Geboekte afschrijving op meubilair Rollend materieel Geboekte afschrijving op rollend materieel 6 200,00 19 900,00 3 098,94 7 946,30 Die rekeningen worden in de balans als volgt weergegeven: III. Materiële vaste activa C. Meubilair en rollend materieel: 15 054,76 EUR Rubrieken die in de saldibalans niet voorkomen, moet je niet vermelden in de balans. 232
Voorbeeld 2 IX. Liquide middelen = de som van de DS van volgende rekeningen (55100 55200 56000 57000 = 5 916,40 EUR) Actief Eindbalans 200(X)1231 Passief Vaste activa III. Materiële vaste activa B. Machines C. Meubilair en rollend materieel Vlottende activa VI. Voorraden VII. Vorderingen op ten hoogste één jaar A. Handelsvorderingen IX. Liquide middelen X. Overlopende rekeningen Eigen vermogen I. Kapitaal V. Overgedragen winst Schulden IX. Schulden op ten hoogste één jaar B. Financiële schulden Kredietinstellingen C. Handelsschulden 1. Leveranciers E. Schulden met betrekking tot belastingen, bezoldigingen en sociale lasten 1. Belastingen F. Overige schulden Exploitant R/C X. Overlopende rekeningen 9 Boekjaar afsluiten De sluitingspost aan de hand van de definitieve saldibalans: 233
Je kunt nu zelf vaststellen dat alle balansrekeningen afgesloten zijn na het boeken van deze journaalpost in het grootboek. 10 Openen van het volgende boekjaar Na het afsluiten van het boekjaar openen we volgend boekjaar de balansrekeningen op basis van de definitieve saldibalans. We krijgen als eerste journaalpost alle rekeningen van de definitieve saldibalans met de saldi. 1 23100 24000 24100 34000 40000 49000 55100 55200 56000 57000 10000 14000 23109 24009 24109 43000 44000 45100 45200 48920 49200 2 jan. Machines Meubilair Rollend materieel Handelsgoederen Handelsdebiteuren Over te dragen kosten KBC R/C Fortis R/C Bank van De Post R/C Kas aan Kapitaal Overgedragen winst Machines: geboekte afschrijvingen Meubilair: geboekte afschrijvingen Rollend materieel: geboekte afschrijvingen KBC, lening 6 maanden Leveranciers Te betalen btw Te betalen belastingen R/C exploitant Toe te rekenen kosten Opening boekjaar Onmiddellijk na de opening volgt de overboeking van de overlopende rekeningen naar de oorspronkelijke rekeningen. 234
2 3 49200 65000 61100 61200 49000 2 jan. Toe te rekenen kosten aan Kosten verbonden aan schulden Overboeking 2 jan. Huur en huurkosten Onderhoud en herstellingen aan Over te dragen kosten Overboeking Als je wil, kun je controleren of alle resultatenrekeningen elkaar hebben afgesloten. Rek. nr. Rekening D Saldibalans C 60400 60410 60430 60940 61100 61200 61700 61800 62020 62030 62100 62110 62300 63100 63300 64000 65000 65700 66900 67000 69200 69300 69500 70000 70020 74100 75100 75700 76900 79000 Aankopen handelsgoederen Creditnota s handelsgoederen () Aankoopkosten handelsgoederen Voorraadwijziging handelsgoederen Huur en huurkosten Onderhoud en herstellingen Vervoerkosten Beheerskosten sociaal secretariaat Bezoldigingen bedienden Bezoldigingen arbeiders Werkgeversbijdrage RSZ Werkgeversbijdrage wettelijk verplichte sociale verzekeringen Andere personeelskosten Afschrijvingen op oprichtingskosten Afschrijvingen op materiële vaste activa Bedrijfsbelastingen Kosten verbonden aan schulden Betalingskortingen aan klanten Andere uitzonderlijke kosten Verschuldigde of gestorte belastingen en voorheffingen Toevoeging aan de reserves Over te dragen winst Vergoeding eigenaars/bestuurders Verkopen handelsgoederen Handelskorting handelsgoederen () Meerwaarden op de courante realisatie van materiële vaste activa Opbrengsten uit vlottende activa Betalingskortingen van leveranciers Andere uitzonderlijke opbrengsten Overgedragen winst vorig boekjaar 235
Kernleerstof We hebben kennisgemaakt met de 'kers op de taart': de eindbalans. We hebben de boekwaarde aangepast aan de werkelijke waarde (= inventaris) door de regularisatie. We hebben het nettoresultaat bepaald. We hebben het resultaat verdeeld. We hebben de eindbalans opgesteld. We hebben het boekjaar afgesloten en heropend. 236