HOOFDSTUK 1 BASISBEGINSELEN VAN HET DUBBEL BOEKHOUDEN

Transcriptie

1 WOORD VOORAF... OVER DE AUTEURS... v vii HOOFDSTUK 1 BASISBEGINSELEN VAN HET DUBBEL BOEKHOUDEN 1 INLEIDING DE BALANS Ondernemingsmiddelen of activa Ondernemingsbronnen of passiva Balansevenwicht DE RESULTATENREKENING EN DE RESULTAATBESTEMMING DE TOELICHTING EN DE BIJLAGEN BIJ DE JAARREKENING BASISELEMENTEN VAN HET REGISTRATIEPROCES Algemene principes Illustratie van de werking van balans en resultatenrekening De grootboekmethode De grootboekrekeningen Het journaal Proef- en saldibalans en resultaatbepaling Samenvatting ix

2 HOOFDSTUK 2 REGISTRATIE VAN DE AAN- EN VERKOOPCYCLUS 1 DE BELASTING OVER DE TOEGEVOEGDE WAARDE Begrip belastingplichtige en basisprincipes De belastbare activiteiten De levering van goederen Het verrichten van diensten De invoer De intracommunautaire verwerving van goederen De vrijstellingen van btw De maatstaf van heffing De btw-tarieven De aftrek van de btw (of aftrek van voorbelasting) De indiening van btw-aangiften en de betaling van de belasting Facturering medecontractant BOEKINGEN IN VERBAND MET AANKOPEN VAN GOEDEREN EN DIENSTEN Inleiding Administratieve organisatie van de aankopen In grotere ondernemingen In kleinere ondernemingen De boekhoudkundige verwerking van de aankopen Inleiding De onderneming als tussenpersoon Opname van de aankopen in het aankoopboek Individuele leverancierskaarten Boekhoudkundige analyse van de aankopen Inkomende factuur Inkomende creditnota Bijzondere gevallen Berekening factuurbedrag Afloop van de aankoopverrichting: betaling van de aankoopfactuur Betalingen via overschrijving Betalingen via kas Te betalen wisselbrieven Betalingen langs een andere weg Bijzondere gevallen Aankopen gefactureerd in vreemde valuta Aankopen van diensten en diverse goederen BOEKINGEN IN VERBAND MET VERKOPEN VAN GOEDEREN EN DIENSTEN Inleiding x

3 3.2 Administratieve organisatie van de verkopen In grotere ondernemingen In kleine ondernemingen De boekhoudkundige verwerking van de verkopen Inleiding Verkopen waarbij een factuur wordt uitgereikt aan de klant Verkopen waarbij geen factuur wordt uitgereikt aan de klant Onderverdeling van de opbrengstenrekening Boekhoudkundige analyse Uitgaande factuur Uitgaande creditnota Bijzondere gevallen Berekening factuurbedrag Afloop van de verkoopverrichting: ontvangst bedrag verkoopfactuur Ontvangsten via overschrijvingen Ontvangsten in kas Te innen wisselbrieven Bijzondere gevallen Verkopen gefactureerd in vreemde valuta Overige bedrijfsopbrengsten BOEKINGEN IN VERBAND MET FINANCIËLE VERRICHTINGEN Overdrachten van contanten Afhalen van contanten Overdracht van kas naar bank Overdracht van bank naar kas Verrichtingen tussen financiële instellingen onderling Betaalkaarten (Bancontact, Mister Cash, Postomat, ) Kredietkaarten (Eurocard, Diners, American Express, Visa, ) Bij de kaarthouder Bij de begunstigde UITGEWERKT VOORBEELD: DE ONDERNEMING SPORTS HOOFDSTUK 3 REGISTRATIE VAN DE ANDERE ELEMENTEN VAN DE ONDERNEMINGS- CYCLUS 1 DE PERSONEELSCYCLUS Lonen en wedden Algemene begrippen Boekhoudkundige verwerking Vakantiegeld Begrip Boekhoudkundige verwerking Bestuurders, zaakvoerders en werkende vennoten xi

4 1.4 Eigenaar-handelaar Beslaglegging Voorschotten Personeelsadministratie met een erkend sociaal secretariaat INVESTERINGEN IN MATERIËLE VASTE ACTIVA Begrip Verwerving Afschrijvingen en waardeverminderingen Afschrijvingen Waardeverminderingen Realisatie van vaste activa Realisatie met verlies Realisatie met winst FINANCIERINGSSTROMEN Eigen vermogen Eigen vermogen door storting in contanten Eigen vermogen door inbreng in natura Schulden op meer dan één jaar Schulden op ten hoogste één jaar Voorschotten in R/C of kaskrediet DE BELASTING OVER DE TOEGEVOEGDE WAARDE Btw-verwerking in de dubbele boekhouding Verrekening met de btw-administratie via de btw-aangifte UITGEWERKT VOORBEELD: DE ONDERNEMING SPORTS Personeelsverrichtingen Investeringen en financiering HOOFDSTUK 4 AFSLUITVERRICHTINGEN (INVENTARIS) RESULTAATBEPALING OPSTELLEN VAN DE JAARREKENING 1 INLEIDING SPECIFIEKE INVENTARISVERRICHTINGEN Inventarisverrichtingen m.b.t. aankopen en verkopen Ontvangen goederen of diensten waarvoor de onderneming nog geen factuur heeft ontvangen: te ontvangen facturen Nog te ontvangen creditnota s Verkochte goederen waarvoor nog geen factuur is opgemaakt: Te innen opbrengsten Nog op te maken creditnota s xii

5 2.2 Inventarisbewerkingen i.v.m. voorraden Voorraadwijzigingen handelsgoederen (idem grondstoffen, hulpstoffen, onderaannemingen) Voorraadwijzigingen gereed product (idem goederen in bewerking, bestellingen in uitvoering) Waardeverminderingen Inventarisverrichtingen i.v.m. liquide middelen Kasverschillen Negatief saldo bankrekening Uitstel- en anticipatieposten: overlopende rekeningen Over te dragen kosten (rekening 49000) Over te dragen opbrengsten (rekening 49300) Toe te rekenen kosten (rekening 49200) Verkregen opbrengsten (rekening 49100) Besluit overlopende rekeningen Controle op de waardering van vorderingen en schulden Omrekeningsverschillen bij vreemde valuta Twijfelachtige vorderingen en waardeverminderingen Dubieuze vorderingen Afwikkeling Schulden Inventarisverrichtingen m.b.t. vaste activa Afschrijvingen Waardeverminderingen Voorzieningen voor herstellingen en onderhoud RESULTAATBEPALING EN -BESTEMMING De vennootschapsbelastingen De resultaatbestemming De rekeningengroep 14 Overgedragen winst (verlies) heeft geen beginsaldo Er is een verlies van het boekjaar Er is een winst van het boekjaar De rekeningengroep 14 Overgedragen winst (verlies) heeft een beginsaldo Er is een overgedragen verlies groter dan de winst van het boekjaar Er is een overgedragen verlies en een verlies van het boekjaar Er is een overgedragen verlies kleiner dan de winst van het boekjaar Er is een overgedragen winst en een winst van het boekjaar Er is een overgedragen winst groter dan het verlies van het boekjaar Er is een overgedragen winst kleiner dan het verlies van het boekjaar Resultaatverwerking van alle uitgewerkte voorbeelden OPMAKEN VAN DE JAARREKENING UITGEWERKT VOORBEELD: DE ONDERNEMING SPORTS xiii

6 HOOFDSTUK 5 HET WETTELIJK SCHEMA VAN DE BALANS EN DE RESULTATENREKENING 1 INLEIDING DE BALANS Bespreking van de activa Vaste activa Oprichtingskosten Immateriële vaste activa Materiële vaste activa Financiële vaste activa Vlottende activa Vorderingen op meer dan één jaar Voorraden en bestellingen in uitvoering Vorderingen op ten hoogste één jaar Geldbeleggingen Liquide middelen Overlopende rekeningen Bespreking van de passiva Het eigen vermogen Kapitaal Uitgiftepremies Herwaarderingsmeerwaarden Reserves Overgedragen winst (verlies) (+)( ) Kapitaalsubsidies Voorschot aan de vennoten op de verdeling van het netto-actief Het vreemd vermogen Voorzieningen en uitgestelde belastingen Schulden op meer dan één jaar Schulden op ten hoogste één jaar Overlopende rekeningen Samenvatting DE RESULTATENREKENING Bedrijfsopbrengsten Omzet Wijzigingen in voorraad goederen in bewerking en bestellingen in uitvoering (toename +, afname ) Geproduceerde vaste activa Andere bedrijfsopbrengsten Bedrijfskosten Handelsgoederen, grond- en hulpstoffen Diensten en diverse goederen xiv

7 3.2.3 Bezoldigingen, sociale lasten en pensioenen Afschrijvingen en waardeverminderingen op oprichtingskosten, immateriële en materiële vaste activa Waardeverminderingen op voorraden, bestellingen in uitvoering en handelsvorderingen Voorzieningen voor risico s en kosten Andere bedrijfskosten Als herstructureringskosten geactiveerde bedrijfskosten Bedrijfswinst of bedrijfsverlies Financiële opbrengsten Opbrengsten uit financiële vaste activa Opbrengsten uit vlottende activa Andere financiële opbrengsten Financiële kosten Kosten van schulden Waardeverminderingen op vlottende activa Andere financiële kosten Winst (verlies) uit de gewone bedrijfsuitoefening vóór belastingen Uitzonderlijke opbrengsten Uitzonderlijke kosten Winst (verlies) van het boekjaar vóór belastingen Belastingen op het resultaat Onttrekking aan/overboeking naar de uitgestelde belastingen Belastingen Samenvatting De resultaatverwerking Verkorte schema s van de balans en de resultatenrekening Balans volgens het verkorte schema Resultatenrekening en resultaatbestemming volgens het verkorte schema UITGEWERKT VOORBEELD: DE ONDERNEMING SPORTS BIJLAGE: BTW-AANGIFTEFORMULIER xv