Preventie van psychosociale risico s in Familiehulp Infosessie 20141009 1
Inhoud Korte voorstelling van de organisatie Familiehulp Knelpunten m.b.t. preventie van psychosociale risico s De knipperlichtmeter Voorstelling Werken met de resultaten Werkinstructie opvang na schokkende gebeurtenis 2
Familiehulp Thuiszorgdienst in Vlaanderen en Brussel met verschillende diensten: Gezinszorg, aanvullende thuiszorg, kraamzorg, opvang ziek kind, karweidienst, kinderdagverblijven, kleinschalige dagopvang (NOAH) 11000 medewerkers 80000 cliënten 3
Psychosociale risico s Enkele knelpunten Werken in de woning van de cliënt Elke woning is een andere werkpost Werken met het materiaal van de cliënt Werken met mensen: Andere normen en waarden Cliënten zijn dienst- of zorgvragers Alleen werken Weinig formeel contact met collega s - teamoverleg Verantwoordelijke op afstand Hoofdzakelijk vrouwen: werk/privé-balans 4
De knipperlichtmeter De knipperlichtmeter is... een instrument dat de draagkracht en draaglast van verzorgenden in kaart brengt, een werkinstrument om knelpunten bespreekbaar te maken (functioneringsgesprek), een diagnose-instrument om werkomstandigheden en werkorganisatie te evalueren, een beleidsinstrument om verbeterprojecten op maat van een dienst op poten te zetten, goedgekeurd door de Federale Overheidsdienst via het Ervaringsfonds. 5
De knipperlichtmeter - concreet Bestaat uit 2 evenwichtige vragenlijsten 1. Fysieke belasting: 12 vragen 2. Werkdruk: 14 vragen Beide vragenlijsten bestaan uit 2 evenwaardige onderdelen 1. fysieke belasting werkomstandigheden 2. werkdruk hoe ermee omgaan Aandacht voor de A s: arbeidsomstandigheden, arbeidsrelaties, arbeidsinhoud
Vragenlijst : Fysieke belasting Hoe is jouw fysieke belasting? NVT ROOD ORANJE GROEN 2. Ergonomisch materiaal Ik beschik over materiaal dat mij toelaat om in een gemakkelijke houding te werken 4. Hulp bij dragen van lasten Ik gebruik hulp bij het tillen, dragen, en verplaatsen van zware lasten, zowel voorwerpen als cliënten (vb. gebruik van draaischijf, hoog-laagbed, hulp 2 de persoon, actieve of passieve tillift, rolstoel, glijlaken, ) nooit / zeer zelden soms vaak / altijd 0 1 2 3 4 5 6 7 8 9 0 1 2 3 4 5 6 7 8 9
Vragenlijst : Fysieke belasting Hoe zijn jouw werkomstandigheden? NVT ROOD ORANJE GROEN nooit / zeer zelden soms vaak / altijd 10. Hulpmiddelen voor verzorging Ik heb voldoende materiaal ter beschikking waarmee ik veilig, hygiënisch en efficiënt mijn verzorgende taken kan uitvoeren (vb. babybadje, babyweegschaal, hoog-laagbed, glijlaken, tillift voor hulpbehoevende personen, verzorgingsproducten, ) 0 1 2 3 4 5 6 7 8 9 12. Hulp van anderen Ik heb voldoende hulp van mantelzorgers en/of professionele hulpverleners bij mijn cliënten 0 1 2 3 4 5 6 7 8 9
Vragenlijst : werkdruk Hoe is jouw werkdruk? ROOD ORANJE GROEN nooit / zeer zelden soms vaak / altijd 1. Werktempo Ik werk in een normaal tempo (niet te gejaagd, beschikbare tijd is voldoende, ) 1 2 3 4 5 6 7 8 9 2. Pauze Ik heb voldoende tijd om bij mijn cliënten iets te eten, te drinken, naar toilet te gaan, 4. Emotionele belasting Ik kan emotioneel belastende situaties in mijn werk voldoende opvangen (vb. overlijden van een cliënt, psychisch zieke cliënt, opname cliënt in rusthuis, ) 1 2 3 4 5 6 7 8 9 1 2 3 4 5 6 7 8 9
Vragenlijst : werkdruk Hoe ga jij om met werkdruk? ROOD ORANJE GROEN 9. Combinatie werk gezin Ik kan mijn werk combineren met mijn privéleven 12. Ondersteuning door verantwoordelijke Ik kan terecht bij mijn verantwoordelijke rond zaken die ik op het werk meemaak 14. Ondersteuning door cliënten en mantelzorgers Ik heb een goede relatie met mijn cliënten en mantelzorgers (vb. ik krijg veel terug zoals respect, dankbaarheid, vriendschap, ik kan mijn takenpakket met hen overleggen, ) nooit / zeer zelden soms vaak / altijd 1 2 3 4 5 6 7 8 9 1 2 3 4 5 6 7 8 9 1 2 3 4 5 6 7 8 9
Verwerking van de gegevens Op individueel niveau: Oranje items: knipperlicht, in het oog te houden, bekijken wat nodig is om groen te krijgen Rode items: dringend op te lossen, welke acties zijn nodig? Op organisatieniveau: Verbetertrajecten voor steeds terugkerende knelpunten 11
Verwerking van de gegevens op organisatieniveau: Ergonomisch materiaal 1% 1% 31% 67% NVT Rood Oranje Groen 12
Verwerking van de gegevens op organisatieniveau: Emotionele belasting 2% 23% 75% Rood Oranje Groen 13
Werkinstructie eerste opvang bij schokkende gebeurtenissen Eerste opvang is cruciaal in verwerking Telefonische melding goed ontleden Eerste opvang door de rechtstreeks verantwoordelijke: Vertrouwd Ter plaatse, bij de medewerker thuis, op kantoor Opvolging de eerste dagen Indien nodig inschakelen preventieadviseur psychosociale aspecten van de EDPB 14
Meer info: Contactpersoon voor Knipperlichtmeter in Familiehulp: Katrien Van Kemenade, raadgever HRM katrien.van.kemenade@familiehulp,be Bedankt voor de aandacht 15