gemeente Eindhoven Raadsnummer 09.R2908.OOI Inboeknummer o8bstozror Dossiernummer 852.306 zz december zoo8 Raads informatiebrief Betreft selectie van pilotgebieden voor welstandsvrij bouwen. Inleiding Bij de evaluatie van de welstandsnota hebben wij besloten om: 1 een aantal welstandsvrije gebieden (pilotgebieden) aan te wijzen; 2 te bezien of een aanpassing van de welstandsnota mogelijk is met inachtneming van het project Goed Geregeld De raadsinformatiebrief gaat over punt 1 Resultaten van punt 2 worden conform planning in maart 2009 toegelicht in een nieuwe raadsinformatiebrief. Besluit van college van burgemeester en wethouders Wij hebben besloten: 1 in te stemmen met de voorlopige selectie van 14 pilotgebieden voor welstandsvrij bouwen conform de kaart: a volledig welstandsvrij: Koudenhoven, Mensfort, Landhof (Meerhoven), Hanevoet, Ooievaarsnest en Gijzenrooi; b gedeeltelijk welstandsvrij: Achtse Barrier Spaaihoef, Achtse Barrier Hoeven, Achtse Barrier Gunterslaer, Generalenbuurt, Karpen, Irisbuurt, Oude Spoorbaan (zonder Hoogstraat 36 t/m 224) en Engelsbergen; 2 de selectie vrij te geven voor samenspraak voor inwoners van de betreffende wijken. Argumenten 1.1 IVelstandsvrij bouwen kan leiden tot meer keuzevrijheid van de bewoners, minder regelgeving en vermindering van administratieve lasten. De belangrijkste reden voor welstandsvrij bouwen is het bieden van meer vrijheid voor de burger bij het inrichten van zijn of haar woning en woonomgeving. Andere overwegingen zijn: minder regelgeving voor de burger; minder belasting van het ambtelijk apparaat.
Raadsnummer 09.R2908.OOI 1.2 Op basis van criteria is een selectie van volledige en gedeeltelijke welstandsvrij e gebieden gemaakt. Niet alle wijken in de stad komen in aanmerking voor welstandsvrij bouwen. In de welstandsnota staan gebieden, waar het behoud van stedenbouwkundige en architectonische kwaliteiten voorop staat. Naast volledig welstandsvrije gebieden is gekozen voor een aantal gedeeltelijk welstandsvrije gebieden (vrijstelling van enkele objectcriteria uit de welstandsnota). Een gebied komt in aanmerking wanneer: het woongebieden betreft, met een mix van woningtypen; het een gebied is met een reguliere stedenbouwkundige kwaliteit; het geen beschermd stads- of dorpsgezicht betreft of cultuurhistorisch waardevolle lintbebouwing (zie welstandsnota en cultuurhistorische waardenkaart); het geen gebied is waarvoor een beeldkwaliteitsplan of gebiedscriteria zijn opgesteld of in voorbereiding zijn (zie welstandsnota); gemeentelijke- en/of rijksmonumenten binnen wijken zijn uitgezonderd, deze blijven welstandsplichtig. Voor de pilot is per stadsdeel een woonwijk aangewezen, het stadsdeel Centrum is eruit gelaten, omdat hier veel niet-woonfuncties voortkomen. De analyse leidt tot een pilot voor vierjaar met 74 welstandsvrije wijken: zes volledig welstandsvrij: Landhof (nieuwbouw, collectief particulier opdrachtgeverschap), Koudenhoven, Gijzenrooi, Ooievaarsnest, Hanevoet en Mensfort; acht gedeeltelijk welstandsvrij: Achtse Barrier Gunterslaer, Achtse Barrier Spaaihoef, Achtse Barrier Hoeven, Generalenbuurt, De Karpen, Oude Spoorbaan (zonder cultuurhistorisch waardevol lint Hoogstraat 36 t/m 224), Engelsbergen en Irisbuurt. 1.3 In overleg met de commissie Ruimtelijke Kwaliteitis bepaald welke obj ectcri teri a welstandsvrij worden i n de gedeeltelijk welstandsvrij e gebieden. Er wordt voorgesteld om in de gedeeltelijk welstandsvrije gebieden vrijstelling van de volgende objectcriteria uit de welstandsnota te verlenen: 1 aan- en uitbouwen aan de achterzijde van de woning; 2 dakkapellen aan de achterzijde van de woning; 3 tuinhuisjes, bergingen, overkappingen aan de achterzijde van de woning; 4 vervangen van een borstwering; 5 aan- en uitbouwen aan dezijgevel van de woning, mits niet naar de openbare weg gekeerd; 6 dakkapellen aan de zij gevel van de woning, mits niet naar de openbare weg gekeerd. 2.1 Gezien de directeinvloed op hun keuzevrij beid worden bewoners op basis van samenspraak betrokken. Samenspraak wordt voorgesteld omdat het een project betreft, wat voor de burgers direct van invloed is op hun keuzevrijheid. Ook corporaties (er zitten wijken in met
Raadsnummer 09.R2908.00I huurwoningen) worden betrokken. Er is een selectie van gebieden gemaakt. Inwoners en corporaties uit deze gebieden kunnen reageren. Op basis hiervan wordt een keuze gemaakt, die aan ons wordt voorgelegd. Er is niet gekozen voor het vooraf aanwijzen van gebieden door burgers zelf, omdat Eindhoven veel wijken kent die beschermd zijn met gebiedscriteria. Uit enquetes blijkt dat in deze wijken de meeste burgers de ruimtelijke kwaliteit van de wijk willen beschermen. Als een aantal burgers in die wijk zou pleiten voor welstandsvrij bouwen, kan dit leiden tot "scheve situaties". Kanttekeningen 1.1 Welstandsvrij bouwen kan leiden tot excessen. In welstandsvrije gebieden is geen welstandstoets meer nodig. Een ruimtelijk kader blijft, omdat het bestemmingsplan wel blijft gelden. In theorie kan het loslaten van welstand leiden tot visuele excessen. Uit evaluatie van bestaande proeven (Boekel, Apeldoorn) blijkt dat welstandsvrij bouwen hier leidt tot meer verscheidenheid. In Eindhoven moet de pilot na vier jaar meer duidelijkheid geven. 1.2 Erzijn veelmeer wijken als welstandsvrij aan te merken en waaromzijner geen welstandsvrij eindustrieterreinen aangewezen? Op basis van de criteria zijn er meer wijken aan te wijzen. Hier is niet voor gekozen, omdat het gaat om een pilot. Indien de pilot succesvol is, kunnen na vier jaar meer gebieden worden aangewezen. Er zijn geen bedrijventerreinen aangewezen, omdat veel terreinen zijn beschermd met gebiedscriteria. Daarnaast is de ontwikkeling van bedrijfsbebouwing van een hele andere orde als de ontwikkeling in woonwijken. 1.4 Burgers worden niet meer "beschermd tegeninitiatieven van hun buurman. Nu kan een burger bezwaar indienen tegen de bouwvergunning van zijn buurman bij de gemeente. Bij welstandsvrij bouwen kan dit voor het aspect welstand niet meer. Op grond van artikel 3.1 (Onrechtmatige daad) van het burgerlijk wetboek kan de burger echter wel een gang naar de rechter maken. 2.1 Burgers zij n het niet eens met de aanwijzing als welstandsvrij gebied. Het kan zijn dat burgers tegen het aanwijzen van hun wijk zijn als (volledig of gedeeltelijk) welstandsvrij zijn. Dit kan een reden zijn voor een heroverweging. Ter inzage gelegde stukken 1 Kaart, d.d. 9 december 2008. 2 Welstandsvrij bouwen: achtergrondinformatie. Burgemeester en wethouders van Eindhoven, A. Brunninkhuis, secretaris BE08022095
Bijlage 2 : Weistandsvrij bouwen: achtergrondinformatie IiVaa ram kiest de gemeente Eindhoven voor welstandsvrij bouwen? De belangrijkste reden voor Eindhoven om te kiezen voor welstandsvrlj bouwen is het bieden van meer v ri heid voor de burger bij het inrichten van zijn of haar woonomgeving. Andere overwegingen voor welstandsvrij bouwen zijn: Minder regelgeving voor burger; Minder belasting van het ambtelijk apparaat. kat is welstandhvrij bouwen? Bij welstandsvrij bouwen kan een burger een bouwvergunning aanvragen, waarbij geen welstandstoets meer nodig is, Het bouwplan wordt niet meer voorgelegd aan de commissie Ruimtelijke Kwaliteit. @at is het verschil tussen volledig welstandsvrij en gedeeltelijk welstandsvrij? Bij volledig weistandsvrije gebieden is alles weistandsvrij, Het kan gaan om een aan- of uitbouw van een woning, maar ook om volledige nieuwbouw. Bij gedee/te/ijk welstandsvrije gebieden zijn alleen de volgende bouwwerken vergunningsvrij.. 1. Aan- en uitbouwen aan de achterzijde van de woning; 2, Aan-enuitbouwen aan dezijgevel van de woning, mits niet naar de openbare weg gekeerd; 3, Dakkapellen aan de achterzijde van de woning; 4. Dakkapellen aan de zijgevel van de woning, mits niet naar de openbare weg gekeerd; 5, Vervangen van borstwering. 6. Tuinhuisjes, bergingen, overkappingen aan de achterzijde van de woning. Betekent welstandsvrj ibouwen dat ik geen bouwvergunning meer hoef aan te vragen? Nee, indien het bouwwerk vergunningsplichtig is volgens de Woningwet, moet er een bouwvergunning worden aangevraagd. Voor meer informatie hierover kan de burger terecht op de website of bij de sector Vergunningen, Toezichten Handhaving (VTH). Betekent welstandsvrij bourven dat er geen enkele regel meer geldt? Nee, er gelden nog steeds regels vanuit het bestemmingsplan en bouwbesluit. De toets aan het bestemmingspian blijft, Het bestemmingsplan blijft het ruimtelijk - planologisch kader voor het gebied. Hierin staat randvoorwaarden over nok- en goothoogte van gebouwen, oppervlakte en situering, De toets aan het bouwbesluit blijft ook gelden, ln het bouwbesluit staan randvoorw aarden voor technische randvoorwaarden gebouwen zoals daglichttoetreding en constructie, Krijg ik nu sneller bouwvergunning? Het kan, maar hoeft niet. De behandelingsperiode voor de bouwvergunning blijft hetzelfde, hiervoor gelden wettelijke termijnen. Hoe weetik af mijn koningin een volledig of gedeeltelijk welstandvrij gebied ligt? Er is een kaart opgesteld met daarin een overzicht van volledig of gedeeltelijk welstandsvrije gebieden. Deze kaart komt op de website te staan. Daarnaast komt deze ook in Geogids, zodat medewerkers in VTH in kunnen zoomen en zo kunnen raadplegen of een woning in een dergelijk gebied valt.
Hoe is gekomen tot een selectie van gebieden? De gemeente heeft een 1 selectie gemaakt op basis van criteria. In eerste instantie heeft deze selectie geleid tot gemiddeld 1 wijk per stadsdeel: in totaal 14 wijken over heel Eindhoven, Ligt de keuze van de welstandsvrije gebieden al helemaal vast? Nee, op basis van samenspraak kan de burger en corporatie (bij huurwoningen moet de corporatie toestemming geven tot de bouw) hun stem kenbaar maken. Voor volledig welstandsvrije gebieden wordt een informatiebijeenkomst belegd. Het college besluit uiteindelijk over de definitieve keuze voor welstandsvrije gebieden. I?!rat kon ik doen olsik bezwaar heb tegen het bouwplan van mijn buurman? Nu kan een burger bezwaar indienen tegen de bouwvergunning van zijn buurman bij de gemeente. Bij welstandsvrij bouwen kan dit voor het aspect welstand niet meer. Op basis van het burgerlijk wetboek kan u als burger een beroep instellen bij de rechter op grond van het artikel 3,i, "onrechtmatige daad". Kan welstandsvrij bouwen leiden tot excessen? ln theorie kan het loslaten van welstand leiden tot excessen. Uit evaluatie van bestaande proeven met welstandsvrij bouwen (Boekel, Apeldoorn) blijkt dat welstandsvrij bouwen in deze gemeenten leidt tot meer verscheidenheid. Er zijn daar vooralsnog geen excessen aangetroffen. In Eindhoven is gekozen voor een proef van 4 jaar die meer duidelijkheid moet verschaffen, Is de proef succesvol, dan wordt het aantal gebieden mogelijk uitgebreid.