Ontwikkeling van de interm 2014 2015 2016 tariteit tussen openbaarver 2019 2020
odaliteit en complemen- 2018 voerswijzen Als we het openbaar vervoer echt aantrekkelijk willen maken, moeten de verschillende vervoerswijzen echt complementair zijn en moeten ze ieder hun specifi eke rol vervullen. We moeten afstappen van de vaak dogmatische standpunten van een soms onredelijke concurrentie tussen de vervoerswijzen, 2017 om te komen tot concrete oplossingen in het kader van een multimodale benadering voor het hele Gewest. In dat kader wil de MIVB zich voorbereiden op de komst van het GEN door, zodra ze daartoe de gelegenheid krijgt, de mogelijkheid te bieden om makkelijk van de trein naar de metro, de tram of de bus over te gaan. Overigens zal de MIVB, in overeenstemming met het concept mobiliteitspakket, de intermodaliteit en de complementariteit tussen het openbaar vervoer en de andere verplaatsingswijzen bevorderen. MOBILITEIT UITDAGINGEN TENDENSEN PRESTATIES GRONDGEBIED TOEKOMST ACTIES OMSLUITING MODERNISERING UITBREIDING INTERMODALITEIT TRAMTREIN MATERIEEL REMISES-WERKPLAATSEN DIENSTEN ONDERNEMING PARTNERSCHAPPEN FINANCIEN ORGANISATIE MEMORANDUM 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 12 13 14 15 16 17 18 19 20 81
INTERMODALITEIT Project ingeschreven Verlenging van de tramlijnen Cin hetuitvoering Ondernemingsplan niet geprogrammeerd 39/44 naar Schuman VARIANTE BOVENGRONDS INVESTERING: 3,4 MILJOEN EURO VARIANTE ONDERGRONDS INVESTERING: 30,6 MILJOEN EURO Het project beoogt de verlenging van de door de trams 39/44 gebruikte infrastructuur tot de Schumanrotonde, via de Nervierslaan (die vandaag een eigen baan heeft voor de bussen) en de Oudergemlaan. Dit project zou de intermodaliteit tussen de tram en de andere vervoerswijzen (voornamelijk in Schuman) verbeteren en tegelijk de metro ontlasten van reizigers die nu op het spitsuur lijn 1B nemen. Het project draagt ook bij tot de wens die in verschillende plannen wordt uitgedrukt, om het Schuman rondpunt om te vormen tot een openbare ruimte die voornamelijk bestemd zal zijn voor de voetgangers en voor het plaatselijk verkeer. Er worden ook synergieën ontwikkeld met het belangrijke project voor de renovatie van het station Schuman (metro en trein), dat de uitwisselingen tussen ondergronds openbaar vervoer en bovengronds openbaar vervoer kwalitatief wil verbeteren. In een eerste fase zou tot Merode moeten worden gekomen, om een verbinding met het gemeenschappelijk vak van de metro en spoorweglijn 26 tot stand te brengen. Het kruisen van de Montgomery Square zou bovengronds of ondergronds gebeuren. De ondergrond- VOORDELEN: Ontlasting van metrolijn 1B Verbetering van de intermodaliteit met de spoorweg (GEN-project) BEVOLKING: 16.000 TEWERKSTELLING: 30.000 se oplossing blijkt veel duurder (bouw van een tunnel, een halte onder het rondpunt, grondige wijziging van het huidige metrostation en nieuwe tunnelhellingen) dan de bovengrondse versie. Deze oplossing maakt het echter mogelijk om een goede aansluiting te behouden met lijn 1B van de metro en de tramlijnen van de Grote Ring. Zij vereist de aanpassing van de huidige tunnelhelling en de bouw van een nieuwe tunnelhelling op de Tervurenlaan. De bovengrondse versie zou een kwalitatieve verbetering van de openbare ruimte mogelijk maken, maar zou vereisen dat aan de trams voorrang wordt gegeven op het kruispunt met de op- en afritten van de Montgomery Schuman Maalbeek Square, wat in het verleden al het geval is geweest. De kwaliteit van de aansluitingen zou duidelijk minder goed zijn dan in de ondergrondse versie. Op middellange termijn is het de wil om Schuman te bereiken, om een verbinding te verzorgen naar het intermodale knooppunt van het station Schuman, waar twee metrolijnen, talloze MIVB -buslijnen, twee treinlijnen (waaronder de bekende verbinding Schuman-Josaphat) die worden gebruikt door het toekomstig GEN, elkaar kruisen. In zijn traject dat de Oudergemlaan volgt, vereist het project de aanleg van een eigen baan, die ook zou kunnen worden gebruikt door de bussen die deze as volgen. Bestaande traminfrastructuur op eigen baan Nieuwe traminfrastructuur op eigen baan tussen Merode en Schuman Metro Spoorlijn en GEN-halte 39 44 Luxemburg Merode Josephine-Charlotte Montgomery Thieffry livre3-def01-nl-2020-p.indd 82 6/3/04 1:16:29 PM
10 UITBREIDING INTERMODALITEIT 83 TRAMTREIN 12 MATERIEEL 13 14 15 REMISES-WERKPLAATSEN DIENSTEN 16 ONDERNEMING 17 18 PARTNERSCHAPPEN FINANCIEN 19 ORGANISATIE 20 MEMORANDUM livre3-def01-nl-2020-p.indd 83 9 MODERNISERING 2 1 8 Moensberg OMSLUITING 55 Lycée français 7 Stilte Terminus ACTIES Ukkel Kalevoet 6 Spoorlijn en GEN-halte TOEKOMST Ukkel Stalle 5 Bestaande traminfrastructuur Verlenging van de traminfrastructuur tot de gewestgrens Opties 1 Verlenging tot lijn 26 via de as Alsembergsesteenweg 2 Verlenging tot de pool Moensberg GRONDGEBIED De verlenging van lijn 55 tot spoorweglijn 26 wordt overwogen. Er werd echter nog geen keuze gemaakt tussen de twee belangrijkste mogelijke reiswegen. Met de ene reisweg kan de pool van Moensberg (nog te bepalen tracé) worden bereikt, de andere volgt de as van de Alsembergsesteenweg om lijn 26 te bereiken, waar een nieuw station zou moeten worden gebouwd. De keuze van de reisweg zal afhangen van de evolutie van het GEN -dossier. 4 wijzen, voornamelijk op het vlak van de aanvoer van het tramclienteel naar het toekomstig GEN. De werken voor de verlenging van lijn 55 in het zuiden zijn thans aan de gang. De verlenging zou het in een eerste fase mogelijk moeten maken om de gewestgrens te bereiken, waar een voorlopig eindpunt zal worden gevestigd. Daardoor wordt het mogelijk om de opheffing van het huidig, moeilijk te exploiteren eindpunt te overwegen. De indienststelling van deze verlenging is in principe gepland voor 2005. PRESTATIES Het project heeft tot doel de door de trams van lijn 55 gevolgde infrastructuur (waarvan het huidig eindpunt zich aan de halte Stilte bevindt) te verlengen tot aan de uithoek van Kalevoet in Ukkel, in de onmiddellijke nabijheid van het toekomstig GEN -station Moensberg. In het GEN -project is het station Moensberg bestemd om een belangrijke vervoerspool te worden. Drie GEN -lijnen die de lijnen 124 en 26 volgen, zouden er elkaar moeten kruisen. Er zou ook een overstapparkeerterrein worden aangelegd. Het belang van het project ligt in de versterking van de multimodaliteit tussen de vervoers- 3 VOORDELEN: Verbetering van de intermodaliteit met de spoorweg (GEN-project) BEVOLKING: 3.000 TEWERKSTELLING: 1.709 INVESTERING: 1,85 MILJOEN EURO 2 UITDAGINGEN TENDENSEN ingeschreven in het Ondernemingsplan gedeeltelijk in uitvoering 1 C Project MOBILITEIT Verlenging van lijn 55 tot aan de uithoek van Kalevoet 6/3/04 1:18:07 PM
INTERMODALITEIT Verlenging van lijn 91 tot het station van Ruisbroek VOORDELEN: Verbetering van de intermodaliteit met de spoorweg (GEN-project) C Project ingeschreven in het Ondernemingsplan uitvoering niet geprogrammeerd Bediening van een belangrijke handelszone BEVOLKING: 600 TEWERKSTELLING: 800 INVESTERING: 3,4 MILJOEN EURO Het project heeft tot doel de infrastructuur te verlengen, die wordt gevolgd door de trams 91 tot aan het station van Ruisbroek (toekomstig GEN -station). Door de aanleg van een eigen baan voor de trams zal ook de openbare ruimte moeten worden heringericht en de capaciteit van het wegennet worden verminderd. Aan de uitrit van de Ring zal de structurerende dimensie van de tram tot gevolg hebben dat de stedelijke dimensie van het grondbestaande traminfrastructuur op eigen baan Nieuwe traminfrastructuur op eigen baan Spoorlijn en GEN-halte gebied voor de automobilisten duidelijk wordt. Dit project zou moeten worden gevoerd in overleg met het Vlaams Gewest, aangezien het zich voor een groot deel op het grondgebied van het Vlaams Gewest bevindt. Een latere verlenging naar het metrostation COOVI is mogelijk en verdient te worden onderzocht, rekening houdend met de vestiging van een toekomstig GEN -station op die plaats. Ukkel Stalle 91 Ruisbroek livre3-def01-nl-2020-p.indd 84 Ukkel Kalevoet 6/3/04 1:19:40 PM
INTERMODALITEIT 85 TRAMTREIN 12 MATERIEEL 13 14 15 REMISES-WERKPLAATSEN DIENSTEN 16 ONDERNEMING 17 18 PARTNERSCHAPPEN FINANCIEN 19 ORGANISATIE 20 MEMORANDUM livre3-def01-nl-2020-p.indd 85 10 UITBREIDING Houba-Brugmann 9 MODERNISERING Koning Boudewijn 8 OMSLUITING Heizel 7 ACTIES 52 6 TOEKOMST Esplanade 5 GRONDGEBIED 4 Bestaande traminfrastructuur op eigen baan Nieuwe traminfrastructuur op eigen baan Metro Parking C (12.000 plaatsen) PRESTATIES waarvan een deel zou kunnen worden bestemd als overstapparkeerplaats (op voorwaarde dat de huidige beheerder daarmee instemt). Gekoppeld aan het project voor de vestiging van een traminfrastructuur op eigen baan aan de Werkhuizenkaai (vereenvoudiging en verbetering van de reisweg van tram 52), zou dit project Brussel ook voor het eerst in staat stellen om een echte sneltramlijn aan te leggen tussen een overstapparking en het stadscentrum. De rittijd die perfect kan concurreren met het traject met de auto zou 19 minuten belopen tussen de Heizel en het Noordstation. 3 Het project beoogt de verlenging van de door tram 52 gevolgde infrastructuur vanaf de Esplanade tot aan de hoofdingang van het Tentoonstellingspark, ter hoogte van de voetgangersbrug naar Parking C (12.000 plaatsen). Dit project veronderstelt de bouw van een tunnel met twee sporen onder de A12 en de inrichting van een laterale eigen baan langs de Romeinsesteenweg. Vergeleken met het huidige eindpunt aan de Esplanade maakt dit project een betere bediening mogelijk van het Tentoonstellingspark. Er is ook een complementariteit denkbaar met parking C, 2 Aanleg van een snelverbinding tussen het Tentoonstellingspark en het Noordstation BEVOLKING: 700 TEWERKSTELLING: 1.200 INVESTERING: 4,4 MILJOEN EURO UITDAGINGEN TENDENSEN VOORDELEN: Verbetering van de intermodaliteit met een potentiële overstapparking het voorwerp van een studie door het Gewest uitvoering niet geprogrammeerd 1 C Dit project was MOBILITEIT Verlenging van tram 52 naar parking C 6/3/04 1:21:13 PM
INTERMODALITEIT Ontwikkeling en beheer van de overstapparkings De gewestelijke overstapparkeerplaatsen, die voor het merendeel te als Brussel, zou het beheer van gelegen zijn aan de rand van de alle overstapparkeerplaatsen, dat stad, bevorderen de intermodaliteit momenteel berust bij het Gewest, den met een vergelijkbare groot- tussen een stedelijke periferie die op nuttige wijze kunnen worden toegankelijk is met de auto en een overgedragen aan de MIVB, zodat stedelijke agglomeratie die goed deze laatste een coherent beheer door het openbaar vervoer wordt ervan en een stimulerende commercialisering zou kunnen garanderen. bediend. De overstapparkings zijn de natuurlijke aanvulling van het openbaar in stedelijk gebied bevinden, waar Omdat de overstapparkings zich vervoer en dragen bij tot de aantrekkelijkheid daarvan, vooral voor het inderdaad heel belangrijk dat de parkeerdruk vaak groot is, is de pendelaars die van buiten Brussel komen. Zij vormen overigens hun toebedeelde rol kunnen ver- de overstapparkeerplaatsen de een van de elementen van de dienstenketen die verbonden is met het het gebruik van deze overstapparvullen. Daarvoor is het nodig om openbaar vervoer. In de toekomst kings uitsluitend voor te behouden zullen in overeenstemming met voor de cliënten van het openbaar de doelstellingen van het IRIS-plan vervoer. Overigens moet de veiligheid van personen en voertui- nieuwe overstapparkeerplaatsen in intermodaliteit met de metro of de gen er permanent worden gewaarborgd. Voor de MIVB houden deze tram (maar ook met het toekomstig GEN, zoals in het station COOVI) moeten worden gebouwd, en zal de een controle van de toegang tot de twee principes de noodzaak in om capaciteit van de bestaande parkeerterreinen moeten worden verren en om die overstapparkings te overstapparkeerplaatsen in te voehoogd. bewaken door de toepassing van In navolging van wat er gebeurt een gecombineerde tarifering voor in vele buitenlandse wereldste- vervoer en parkeren. Elders in Europa: Overstapparking en multimodaal station Noordterminal van Lijn B Straatsburg (F) Architect: Zaha Hadid Dit project werd bekroond met de Europese architectuurprijs Mies Van der Rohe 2003, uitgereikt door de Europese Commissie. Functies: plaats van uitwisselingen tussen verschillende verplaatsingsmiddelen: trams, bussen, fietsen, voetgangers, auto s en treinen. Ermee verbonden voorzieningen: tankstation, fietsenstalling, wachtruimte... Twee gelijkvloerse parkings: een parking P+R met 400 plaatsen, met een forfaitair tarief voor een voertuig en al zijn inzittenden; en een klassieke uurparking met 300 plaatsen, die in de toekomst een parking P+R zou worden.
De voornaamste elementen van het beheersbeleid dat de MIVB zou willen ontwikkelen, worden gekenmerkt door: de toepassing van aantrekkelijke tariefformules voor het gecumuleerde gebruik van de overstapparkeerplaats en van het openbaar vervoer; de ontwikkeling van het gebruik van onderaanneming en vooral van de concessie voor het beheer van deze parkings; de noodzaak om begeleidende maatregelen toe te passen, om te vermijden dat de overstapparkings, die betalend zouden zijn, concurrentie ondervinden van gratis parkeerplaatsen in de nabijgelegen wijken. De MIVB wenst dat er in de toekomst meer aandacht wordt besteed aan de stedelijke integratie van de overstapparkeerplaatsen, zowel vanuit functioneel standpunt (geleverde diensten) als vanuit architecturaal standpunt. De overstapparkings kunnen op die manier echte kleine dienstencentra worden, met handelszaken en accommodatie. Hun stedelijke integratie zou moeten worden gewaarborgd door inrichtingen en architecturale voorzieningen van kwaliteit, die een kwalitatieve meerwaarde geven aan de geleverde diensten en op die manier bijdragen tot het opwaarderen van het openbaar vervoer. C Deze kaart bevat de lijst en de lokatie van de bestaande of geplande overstapparkings in het Brussels Hoofdstedelijk Gewest, hun huidige capaciteit, alsook de op termijn geprogrammeerde capaciteit BRON: IRIS MOBILITEIT UITDAGINGEN TENDENSEN PRESTATIES GRONDGEBIED TOEKOMST ACTIES OMSLUITING MODERNISERING UITBREIDING INTERMODALITEIT TRAMTREIN MATERIEEL REMISES-WERKPLAATSEN DIENSTEN ONDERNEMING PARTNERSCHAPPEN FINANCIEN ORGANISATIE MEMORANDUM 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 12 13 14 15 16 17 18 19 20 87
INTERMODALITEIT Intermodaliteit fiets openbaar vervoer Ontwikkeling van car sharing C Aan boord brengen van fietsen in de metro Het Beheerscontract bepaalt dat de MIVB de intermodaliteit tussen het openbaar vervoer en de fi ets moet bevorderen. Het specifi ceert dat de installatie van de voorzieningen om fi etsen te stallen of in bewaring te geven aan de haltes, ten laste van het gewestelijk budget zal zijn. In dat kader is er een programma in uitvoering waarbij ieder metrostation wordt uitgerust met stangen om de fi etsen aan vast te maken. Dit type stalling is gratis en universeel. Vandaag zijn er op de 68 metro- en premetrostations 52 uitgerust met overdekte stallingen. Weldra is het de beurt aan andere metro- en premetrostations. Op termijn is het de bedoeling het hele metronet uit te rusten. In de toekomst zullen deze stallingen worden aangevuld met betalende bewaarplaatsen. Er zal een inspanning worden gedaan voor de functionele kwaliteit en de esthetische integratie van deze stedelijke voorzieningen. Betreffende het aan boord brengen van fi etsen in het rollend materieel is de MIVB van plan om de intermodaliteit tussen de fi ets en het openbaar vervoer te bevorderen, zodat van de fi ets kan worden overgestapt op het openbaar vervoer en omgekeerd. Er zijn pas nieuwe maatregelen ten gunste van het vervoer van de fi etsen in de metrostellen genomen. Zo werden de uren dat het mogelijk is om de fi ets aan boord te brengen, uitgebreid, echter met behoud van de zorg om het comfort en de veiligheid van alle cliënten van de metro. In de toekomst kunnen we verwachten dat er een toename komt van het gebruik van vouwfi etsen, die gemakkelijk met het openbaar vervoer kunnen worden meegenomen. Sinds de lente 2003 heeft de MIVB zich geassocieerd met de fi rma Cambio om de eerste Brusselse car sharingdienst te ontwikkelen. De MIVB bezit 49 % van de aandelen van de fi rma Cambio-Brussel. Car sharing is een systeem waarbij een aantal voertuigen die over verschillende parkeerterreinen van het Brussels gewestelijk grondgebied verspreid zijn, ter beschikking van de leden worden gesteld. Ieder lid kan deze voertuigen gebruiken wanneer het hem past (bijv. om boodschappen te doen, voor een reis,...). De kosten zijn rechtstreeks verbonden met het gebruik van het voertuig (zeer lage vaste kosten) en de gebruiker bespaart zich een hoop zorgen (terugbetaling van een aankooplening, onderhoud, verzekering...). Dit systeem blijkt bij uitstek geschikt voor personen die hun voertuig slechts sporadisch gebruiken (het systeem is bijvoorbeeld niet geschikt voor de dagelijkse trajecten woon-werk) en voor wie de voordelen van de auto voor de deur niet meer opwegen tegen de ongemakken ervan. Car sharing biedt op die manier een aanvulling op het openbaar vervoer en is ideaal voor een stedelijke bevolking waarvan de verplaatsingen niet onderworpen zijn aan de voorwaarde van het bezit van een auto. Het doelpubliek van de voorziening bestaat dus voornamelijk uit de bevolking die in het centrum en in de eerste kroon van de stad woont. Begin 2004 waren er 24 voertuigen, verdeeld over 9 verhuurstations, beschikbaar. De stations zijn eigenlijk gewone voorbehouden parkeerplaatsen in de woonwijken en zoveel mogelijk in de buurt van een halte van het openbaar vervoer. Vandaag is het aantal voertuigtypes beperkt tot 2 of 3, kelijk van de vraag. In de toekomst afhan- zal het aanbod van beschikbare voertuigen bestaan uit een Smart, een minibus (9 zitplaatsen), een berline, een bestelwagen, een verhuiswagen,... Het aantal stations zal ook stijgen: tussen nu en 2005 is het de bedoeling om 17 car sharingstations operationeel te maken. Car sharing is bestemd om uit te breiden en gaat een beloftevolle toekomst tegemoet!
BESTAANDE CAMBIO- STATIONS IN 2004 CAMBIO-STATIONS TEGEN 2020? CD Fietsparkings De doortrekking van lijn 55 naar Ukkel realiseren en meteen ook de verwezenlijking van een verlenging tot de spoorweg (lijn 26) plannen De ontwikkeling van car sharing ondersteunen De bouw van de overstapparkeerterreinen bespoedigen en het beheer ervan aan D Voorbeeld Cambio de MIVB toevertrouwen en in dit kader de invoering en de ontwikkeling van partnerschappen bevorderen voor een veilig en dynamisch beheer en op gemeentelijk vlak een gecontroleerd parkeerbeleid coördineren in de buurt van deze overstapparkings Doorgaan met het uitbouwen van fietsparkings aan de halten van het openbaar vervoer MEMORANDUM 2004-2009 Een dynamiek geven aan overstapknooppunten (Simonis, Weststation, Coovi, Bockstael, Station van Bosvoorde, Boondaal, Station van Schaarbeek, Merode, Bordet,...). MOBILITEIT UITDAGINGEN TENDENSEN PRESTATIES GRONDGEBIED TOEKOMST ACTIES OMSLUITING MODERNISERING UITBREIDING INTERMODALITEIT TRAMTREIN MATERIEEL REMISES-WERKPLAATSEN DIENSTEN ONDERNEMING PARTNERSCHAPPEN FINANCIEN ORGANISATIE MEMORANDUM 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 12 13 14 15 16 17 18 19 20 89