MR. C. ASSER'S HANDLEIDING TOT DE BEOEFENING VAN HET NEDERLANDS BURGERLIJK RECHT ERFRECHT EN SCHENKING BEWERKT DOOR MR. S. PERRICK ADVOCAAT EN NOTARIS TE AMSTERDAM DERTIENDE DRUK KLUWER - DEVENTER - 2002
Enige afkortingen Lijst van enige verkort aangehaalde werken XI XIII / Inleiding 1 1 Begripsbepalingen 1 2 De plaats van het erfrecht in een burgerlijk wetboek 2 3 Grondslagen van het erfrecht 2 // Van opvolging na overlijden in het algemeen 10 1 Vereiste voor de erf opvolging aan de zijde van de erflater 10 2 Vereisten voor de erfopvolging aan de zijde van degene, die opvolgt 11 3 Commorienten 22 4 De stichting als erfgenaam of legataris 26 /// De erfopvolging bij versterf 30 1 Erfopvolging uit eigen hoofde of bij plaatsvervulling 30 2 De orde der erfopvolging 37 IV Het erfrecht bij versterf van de langstlevende echtgenoot en de kinderen 57 1 Inleiding 57 2 De wettelijke verdeling ten aanzien van de goederen van de 63 nalatenschap 3 De opeisbaarheid van en de verhoging van de geldvorderingen op de echtgenoot. Voldoening van geldvorderingen op de echtgenoot. Paulianeus handelen van de langstlevende 66 4 De wettelijke verdeling en de schulden van de nalatenschap 70 5 Vaststelling van de omvang van de geldvorderingen op de echtgenoot. Boedelbeschrijving 79 6 Ongedaanmaking van de wettelijke verdeling 92 7 Wilsrechten 96 8 De goederen ten aanzien waarvan de wilsrechten kunnen worden uitgeoefend 103 VII
9 Gevolgen van de uitoefening van een wilsrecht voor de omvang van de geldvordering op de echtgenoot. Wijze van uitoefening van een wilsrecht. Overgang en overdracht van een wilsrecht.... 106 10 Het vruchtgebruik dat de echtgenoot zich kan voorbehouden... 112 11 Een stiefkind kan in de wettelijke verdeling worden betrokken. De wilsrechten die aan een stiefkind toekomen 124 V De uiterste wilsbeschikking 127 1 Geschiedenis van de uiterste wilsbeschikking 127 2 Rechtskarakter van de uiterste wilsbeschikking 129 3 Onderscheiden soorten van uiterste wilsbeschikkingen 144 4 De bekwaamheid om bij uiterste wil te beschikken 150 5 De invloed van dwang, bedrog en dwaling op de geldigheid van uiterste wilsbeschikkingen 156 6 Uitlegging van uiterste wilsbeschikkingen 160 7 Aanvulling van de uiterste wilsbeschikking 170 8 Uiterste wilsbeschikkingen onder een voorwaarde, een tijdsbepaling of een last 184 9 De making over de hand 199 10 Vernietiging van een uiterste wilsbeschikking 205 VI Beperkingen van de testeervrijheid. Algemeen 208 1 Beperkingen ten aanzien van de aard der beschikkingen 208 2 Beperkingen ten aanzien der personen, te wier voordeel beschikt kan worden 211 3 Beperkingen ten aanzien van goederen, waarover beschikt kan worden 218 VII Schenking 228 1 Inleiding 228 2 Gift in het algemeen 230 3 De schenking 237 4 De gift 241 5 De totstandkoming en herroeping van de gift en schenking 250 6 Rechten en verplichtingen van de schenker en de begiftigde 258 7 Vernietigbaarheid schenking 259 8 Bewind 263 VIII Beperkingen van de testeervrijheid. De legitieme portie 265 1 Geschiedenis 265 2 Het rechtskarakter van de legitieme portie 268 3 De vraag naar de wenselijkheid van de legitieme 269 4 Legitieme versus verzorgingsrecht voor de langstlevende 271 5 Personen gerechtigd tot een legitieme 276 VIII
6 Berekening van de legitieme portie 278 7 Toerekening van giften en van hetgeen een legitimaris krachtens erfrecht verkrijgt en kan verkrijgen 294 7.1 Toerekening van giften 294 7.2 Toerekening van hetgeen een legitimaris krachtens erfrecht verkrijgt en kan verkrijgen 295 8 Het geldend maken van de legitieme 306 8.1 Legitimaris kan een vorderingsrecht verkrijgen 306 8.2 Opeisbaarheid van de vordering van de legitimaris en de verhoging 309 8.3 Inkorting op makingen 315 8.4 Inkorting op giften 320 8.5 Inkorting op makingen en giften aan stiefkinderen 323 9 Overgang, overdracht en uitoefening van bevoegdheden van een legitimaris 325 IX Beperkingen van de testeervrijheid. Andere wettelijke rechten... 331 1 Inleiding 331 2 Het recht van de langstlevende op voortgezet gebruik van woning en inboedel 332 3 Het recht van de langstlevende op vestiging van vruchtgebruik.. 334 4 Het recht op een som ineens terzake van verzorging en opvoeding en levensonderhoud en studie 357 5 Het recht op een som ineens als billijke vergoeding voor verrichte arbeid 359 6 Het recht op overdracht van aan beroep of bedrijf dienstbare goederen 363 7 Algemene bepalingen betrerfende andere wettelijke rechten 366 X De vormen van de uiterste wil. Het centraal testamentenregister. 368 1 Geschiedkundig overzicht 368 2 Gewone vormen van uiterste willen 372 3 Buitengewone testamentsvormen 379 4 Gemeenschappelijke voorschriften voor alle vormen van uiterste willen 381 5 Verdrag inzake de wetsconflicten betreffende de vorm van testamentaire beschikkingen (Trb. 1980, 54) (Haags Testamentenverdrag 1961) 383 6 De internationale uiterste wil 385 7 De plicht tot geheimhouding van de notaris en de kenbaarheid van de erfopvolging 385 8 Het Centraal Testamentenregister 388 IX
XI Herroeping van uiterste wilsbeschikkingen 390 XII De gevolgen van de erfopvolging 394 1 Overgang van alle rechtsbetrekkingen van vermogensrechtelijke aard 394 2 De bijzondere rechtsvordering van de erfgenaam 401 3 Overgang der rechten en schulden door het overlijden van de erflater 405 4 De schulden van de nalatenschap 414 5 Verhaal door schuldeisers van de nalatenschap van hun vorderingen op de goederen van de nalatenschap 416 6 Onderlinge rangorde van de schulden der nalatenschap 417 7 Verplichting van een erfgenaam een schuld der nalatenschap ten laste van zijn overig vermogen te voldoen 424 8 Opschorting van recht van verhaal op goederen der nalatenschap 432 9 De schulden van de door het overlijden van de erflater ontbonden huwelijksgemeenschap, waarvan de nalatenschap deel uitmaakt 433 10 De nalatenschap is insolvent 437 11 De enige erfgenaam is insolvent 439 12 Schuldeisers van de nalatenschap in geval van een vruchtgebruik van de nalatenschap 440 13 De bevoegdheid van een erfgenaam om of zuiver te aanvaarden of te aanvaarden onder het voorrecht van boedelbeschrijving of te verwerpen 441 14 Het boedelregister en de boedelnotaris 457 15 De verklaring van erfrecht 459 Zakenregister 465 Wetsartikelenregister 491 Jurisprudentieregister 509 X