Tieners Anders Normaal Prof. Peter Adriaenssens UZ-KU Leuven Neemt storend gedrag van jongeren toe? Al naargelang vragenlijsten en opstellers Kinderpsychiatrisch onderzoek: gedragsstoornissen 6 à 7 tot 10% van de jongeren Toename emotionele stoornissen geuit met ongewenst gedrag Vragenlijsten: 10% Onderzoek met tussentijden van 10 jaar: geen toename (Nouchka Tick, Rotterdam, 2009) Van Te Stil over Lastig Tot Risico Normale ontwikkeling (Stoornissen) 1
HET BEGINT BIJ DE HORMONEN ONDERSCHEID PUBERTEIT VERSUS ADOLESCENTIE De puberteit: de lichamelijke ontwikkeling die leidt tot vruchtbaarheid. De adolescentie: de volwassenwording: sociaal, emotioneel, lichamelijk, cognitief, maatschappelijk, op zoek naar hun eigenheid TIENER VERANDERT ECHT TIENERHERSENEN IMPULSIEVE ZONES ZIJN NOG STERK ZONES DIE MOETEN AFREMMEN ZIJN NOG IN OPBOUW ZONES DIE GEVOELIG ZIJN VOOR DE KICK EN DE BELONING ZIJN NOG KRACHTIG 2
LUISTEREN OMDAT HET MOET NIET LUISTEREN DUS WAT IS MOEILIJK? BEGRENZEN EN DUS ZIJN GRENS-CONFLICTEN NORMAAL Organisatie, planning, denken in functie van toekomst Controleren van risico & emoties Liefde, vriendschappen, respect Krachtige dynamiek van de adolescentie MATURATIE VAN ONTWIKKELING BETEKENT OOK: Creatief denken Buiten de gebaande wegen om denken Goed kunnen debatteren/discussiëren Redeneervermogen/ toenemende abstractie Omgaan met multi-media/communicatiemiddelen 9 3
JE BENT JE BREIN NIET VAN CELLEN NAAR EEN GEVOEL TE LEVEN CELLEN IN AKTIE : VAN BIOLOGIE NAAR EEN GEVOEL DAT JE NIET MEEGEVEN KAN CELLEN HUMANISEREN DOOR RELATIE MET EEN STABIEL OPVOEDSYSTEEM ONVERWOESTBAAR HET KIND GEBOREN IN EEN TOTAAL VERHAAL: HUIS, THUIS, GROOTOUDERS, GESCHIEDENIS HET KIND KRIJGT FAMILIEBEZIT : KENNIS, ERVARING, WAARDEN, GEWOONTEN 4
VAN CELLEN NAAR EEN GEVOEL TE LEVEN CELLEN IN AKTIE : VAN BIOLOGIE NAAR EEN GEVOEL DAT JE NIET MEEGEVEN KAN CELLEN HUMANISEREN DOOR RELATIE MET EEN STABIEL OPVOEDSYSTEEM RELATIE MET DE ANDER VAN CELLEN NAAR EEN GEVOEL TE LEVEN CELLEN IN AKTIE : VAN BIOLOGIE NAAR EEN GEVOEL DAT JE NIET MEEGEVEN KAN CELLEN HUMANISEREN DOOR RELATIE MET EEN STABIEL OPVOEDSYSTEEM RELATIE MET DE ANDER HET GEZIN VAN CELLEN NAAR EEN GEVOEL TE LEVEN CELLEN IN AKTIE : VAN BIOLOGIE NAAR EEN GEVOEL DAT JE NIET MEEGEVEN KAN CELLEN HUMANISEREN DOOR RELATIE MET EEN STABIEL OPVOEDSYSTEEM RELATIE MET DE ANDER HET GEZIN DE VRIENDEN 5
ADOLESCENTIE HEEFT EEN DOEL: DEEL WORDEN VAN DE BENDE VAN SPITSBROEDERS Vroege adolescenten 10 15 jaar Zijn: maken zich los van ouders emotionele bindingen met leeftijdgenoten Doen: handelen impulsief niet te veel opvallen Denken/voelen: emotioneel gevoelig gevoelig voor groepsdruk 17 Middenadolescenten 15 18 jaar Zijn: Doen: ontwikkelen een eigen ik durven af te wijken experimenteren sensation seeking/ risico s nemen Denken/voelen: stemmingswisselingen 18 6
COMAZUIPEN CYBERPESTEN KRASSEN DRUGGEBRUIK ARROGANTIE IN VERKEER POLITIE UITDAGEN WEGLOPEN SPIJBELEN. NOOD AAN BALANS! DE NOOD AAN BASISVEILIGHEID VERSTOORD 7
DE NOOD AAN BASISVEILIGHEID VERSTOORD ECHTSCHEIDING, PARTNERGEWELD ARBEIDSLOGICA EN GEZINSORGANISATIE WERKLOOSHEID ONDANKS DRAAIENDE ZAAK ARMOEDE DOOR 1-OUDERSCHAP HET LOSLATEN VAN DE BAND TUSSEN VOLWASSENEN De Angst-cultuur Jongeren zijn meer verbonden door gemeenschappelijke taal en houding dan volwassenen DE RUWE STRAAT IS DE VOLWASSENE OP STRAAT MIJN PARTNER? TE ZELDEN! DE STRAAT IS GEEN OPVOEDER MEER, WAARDOOR BEPAALDE JONGEREN ER BAAS WORDEN 8
VELE PRIKKELS HEBBEN TE MAKEN MET CONSUMPTIE Hebben als cultuur Misschien zijn wij fundamentalisten: consumptie is de god DE CREATIE VAN DE TIENER Het kind dat men niet herkent De gewoonte van zorg voor het kind moet een bocht nemen. DE TIENER Als het niet gaat heeft iets de schuld: de hormonen, de hersenen, de TV, de vrienden. We zitten ervoor samen. Opvoeden van tieners? De zaal zit vol. 9
WE LEVEN IN EEN JEUGDIGE TIJD IEDEREEN JONG! PERFECT! IDEAAL! LUISTEREN NAAR ZELFDE MUZIEK, ZELFDE KLEDIJ, BOEKEN, BLIJVEN OP CITYTRIP GAAN MET GEZIN, ZELFDE TV-KEUZES WAT IS MOEILIJK? BEGRENZEN EN DUS ZIJN GRENS-CONFLICTEN NORMAAL DUS: HET IS EEN GROOT PROBLEEM DAT TIENERS MET ZOVEEL PRIKKELS BESTOOKT WORDEN Ik Denk! 10
NOOD AAN TOEKOMST Voor het eerst is niet het verleden de dreiging Zij hebben toekomst nodig, die mogen wij niet ontnemen! Stop het pessimisme! NEEM MEE! KEN HET TALENT VAN DE JONGERE KEN DIENS DROOM WEET DAT JONGEREN NOG NIET ZIJN, ZE WORDEN NOG VOLOP 11