LANDEN ANALYSE SPANJE
Algemeen LANDEN ANALYSE ALGEMEEN De Landen Analyse gee6 de sector (cijferma?g) inzicht in de huidige (2013) en toekoms?ge (2018) waarde van de consump?e van snijbloemen en potplanten in 10 Europese landen en de posi?e van Nederland op deze markten. De landen zijn: België, Denemarken, Duitsland, Frankrijk, Italië, Nederland, Polen, Spanje, Verenigd Koninkrijk en Zweden. Dit rapport bevat de resultaten van Spanje. Met de Landen Analyse kan de sierteeltsector de vinger aan de pols houden ten aanzien van de strategische marktposi?e van Nederland als leverancier van snijbloemen en potplanten en het belang van landen als afzetmarkt voor (Nederlandse) snijbloemen en potplanten. Voor handelaren in bloemen en planten biedt de Landen Analyse input voor het ontwikkelen van marke?ng strategieën voor specifieke afzetmarkten en afzetkanalen. Het onderzoek is uitgevoerd door BureauSierteelt.nl in opdracht van de Vereniging van Groothandelaren in Bloemkwekerijproducten. De resultaten zijn tot stand gekomen door financiering met middelen uit heffing die door ondernemingen uit de tuinbouwsector via het Productschap tuinbouw bijeen zijn gebracht. ONDERZOEKSMETHODE De consump?ewaarde is berekend op basis van de waarde van de binnenlandse produc?e, import, export en een inscha_ng van de handelsmarges. Voor de bepaling van de consump?ewaarde en de prognose zijn sta?s?eken, rapporten, ar?kelen en marktdeskundigen geraadpleegd. Een complicerende factor is dat voor snijbloemen en potplanten weinig specifieke en betrouwbare sta?s?eken beschikbaar zijn. Data, berekeningen en inscha_ngen omtrent produc?ewaarden en consump?ewaarden zijn afgestemd met marktspecialisten van FloraHolland om een zo betrouwbaar mogelijk beeld te krijgen.
Algemeen UITGANGSPUNTEN Potplanten omvat zowel kamerplanten als perkplanten. Hiervoor is gekozen omdat in veel sta?s?eken geen onderscheid hiertussen wordt gemaakt. Data acoms?g van het consumentenonderzoek van FloraHolland (marktaandelen afzetkanalen en aankoopdoel) hebben betrekking op snijbloemen en kamerplanten. RESULTATEN ALGEMEEN Het resultaat betre6 een inscha_ng en prognose van de marktwaarde op consumentenniveau. De ontwikkelingen op groothandelsniveau en afzetvolume kunnen hier sterk van afwijken. Van invloed op de uiteindelijke consump?ewaarde zijn factoren zoals het besteedbare inkomen, posi?e op de cadeaumarkt, trends, de emo?oneel waarde van bloemen en planten, socio- demografische ontwikkelingen etc. Meer directe factoren zijn de gekochte hoeveelheid, assor?ment, infla?e, marges, toegevoegde waarde en de verhouding tussen de aankoopkanalen. Doordat supermarkten een veel lagere marge hanteren dan bloemisten, hee6 dit een drukkend effect op de consump?ewaarde in landen waar het supermarktkanaal aan belang wint ten koste van de bloemist. In veel landen staat de posi?e van bloemen en planten op de cadeaumarkt onder druk. Wanneer het aandeel voor eigen gebruik toeneemt ten koste van het cadeausegment, hee6 dit een nega?ef effect op de consump?ewaarde. Over het algemeen zit op bloemen/planten die voor cadeau gekocht worden meer marge en hangt er een hoger prijskaartje aan dan op bloemen/planten voor eigen gebruik.
Algemeen De ontwikkelingen bij potplanten zijn over het algemeen posi?ever dan bij snijbloemen: De bestedingen aan perkplanten reageren minder op economische problemen maar worden sterk beïnvloed door het weer. Wanneer er minder te besteden is, switcht een deel van de consumenten van snijbloemen naar kamerplanten. Kamerplanten en perkplanten zijn minder gevoelig voor ontwikkelingen op de cadeaumarkt dan snijbloemen.
ALGEMENE KENMERKEN Bevolkingsomvang Spanje telt 47 miljoen inwoners en zal de komende jaren nauwelijks in omvang toenemen. Miljoenen 45,8 46,2 46,5 46,8 46,9 47,1 47,2 47,3 47,5 47,6 2009 2010 2011 2012 2013 2014r 2015r 2016r 2017r 2018r Bron: EIU
ALGEMENE KENMERKEN Aantal huishoudens Het aantal huishoudens in Spanje is sinds 2009 met 2% toegenomen. Gemiddeld telt een Spaanse huishouden 2,5 personen. Dit is meer dan in bijvoorbeeld Nederland en Duitsland. Bijna een kwart van de huishoudens bestaat uit 1 persoon. Miljoenen 17,1 17,2 17,3 17,4 17,4 2009 2010 2011 2012 2013 Bron: Eurostat
ALGEMENE KENMERKEN Lee?ijdsverdeling Van de Spaanse bevolking is 18% 65 jaar of ouder. In 2018 zal het aandeel senioren toegenomen zijn tot 20%. 8% 9% 9% 9% 9% 9% 9% 8% 8% 8% 8% 9% 9% 9% 17% 17% 18% 18% 18% 19% 20% 75 jaar of ouder 65-74 jaar 24% 24% 24% 25% 25% 25% 25% 50-64 jaar 35-49 jaar 20-34 jaar 23% 22% 21% 20% 19% 18% 18% 0-19 jaar 20% 20% 20% 20% 20% 20% 20% 2009 2010 2011 2012 2013 2015r 2018r Bron: Eurostat
ALGEMENE KENMERKEN Uitgavenpatroon Circa 20% van de consumentenuitgaven in Spanje gaat op aan huisves?ng en energie. Horeca hee6 een aandeel van niet minder dan 16%. In Nederland is dit 5%. 10% 10% 10% 17% 17% 17% 14% 14% 14% 9% 8% 9% 5% 5% 5% 20% 20% 20% 5% 5% 5% vrije?jd, opleiding voeding, drank transport, communica?e ov. goederen/diensten kleding, schoeisel huisves?ng, energie huishoudgoederen, diensten horeca gezondheid 17% 16% 17% 4% 4% 4% 2009 2013 2018r Bron: EIU
ALGEMENE KENMERKEN Internet gebruik In 2013 maakte 74% van de Spanjaarden gebruik van internet. Hiermee behoort Spanje tot de Europese landen met de laagste internetpenetra?e. 100% 90% 80% 70% 60% 50% 40% 30% 20% 10% 0% 2009 2010 2011 2012 2013 Bron: Eurostat
ECONOMISCHE KENCIJFERS Groei reële parjculiere consumpje De Spaanse economie komt uit een diep dal. In 2014 is het herstel ingezet mede door een toename van de binnenlandse vraag. 3,0% 2,0% 1,0% 0,0% 2009 2010 2011 2012 2013 2014r - 1,0% - 2,0% - 3,0% - 4,0% - 5,0% - 6,0% Bron: Eurostat
ECONOMISCHE KENCIJFERS Besteedbaar inkomen Door de grote economische problemen nam het besteedbare inkomen in Spanje in de periode van 2009 t/m 2013 af met 6%. Miljarden 800 700 721 703 702 684 675 681 In 2014 was er weer sprake van een kleine toename. 600 500 400 300 200 100 0 2009 2010 2011 2012 2013 2014r Bron: EIU
ECONOMISCHE KENCIJFERS InflaJe De infla?e in Spanje is in 2014 tot onder de 0% gedaald. 3,5 3,0 2,5 2,0 % 1,5 1,0 0,5 0,0 2009 2010 2011 2012 2013 2014r - 0,5-1,0 Bron: EIU
ECONOMISCHE KENCIJFERS Consumentenvertrouwen index De Spaanse consument begint te beseffen dat het dieptepunt van de economische problemen gepasseerd is. Dit uit zich in een forse groei van het consumentenvertrouwen. 0,0-5,0-10,0 2009 2010 2011 2012 2013 2014r - 15,0-20,0-25,0-30,0-35,0 Bron: Eurostat
ECONOMISCHE KENCIJFERS Werkloosheidspercentage In Spanje hee6 niet minder dan een kwart van de beroepsbevolking geen werk. Onder jongeren is dit percentage nog veel hoger. In 2014 is een voorzich?ge daling van het percentage werklozen ingezet. 30,0 25,0 20,0 % 15,0 10,0 5,0 0,0 2009 2010 2011 2012 2013 2014r Bron: EIU
SNIJBLOEMEN ProducJewaarde In Spanje is de produc?e van snijbloemen ingekrompen. In 2013 bedroeg de produc?ewaarde 180 miljoen ; circa een kwart lager dan in 2009. De belangrijkste producten zijn anjers en rozen. Miljoenen 250 180 2009 2013 Bron: BureauSierteelt.nl / FloraHolland
SNIJBLOEMEN Nederlandse afzet Nederland exporteerde in 2013 nog maar voor 33 mln aan snijbloemen naar Spanje tegen 50 mln in 2010. De recessie in Spanje, een BTW verhoging op bloemen en planten en een grotere import uit andere landen zorgden voor de afname van de export. Miljoenen 49 52 49 43 33 2009 2010 2011 2012 2013 Bron: HBAG
SNIJBLOEMEN Importaandeel Nederland Binnen de Spaanse import aan snijbloemen (inclusief snijgroen) is het aandeel van Nederland fors afgenomen. Met name het importaandeel van Ecuador is fors toegenomen. 45% 43% 40% In 2013 had Ecuador een importaandeel van 37%, gevolgd door Colombia met 32%. 31% 27% 2009 2010 2011 2012 2013 Bron: Eurostat
SNIJBLOEMEN Marktomvang consumpjewaarde De consump?ewaarde van de Spaanse markt is in de periode van 2009-2013 met circa een kwart gedaald. De verwach?ng is dat de consump?e de komende periode gaat aantrekken. De Spaanse economie herstelt zich, het consumentenvertrouwen neemt toe en de BTW verhoging is per 1 januari 2015 ongedaan gemaakt. Miljoenen 1.250 958 1.111 Desondanks zal de consump?ewaarde in 2018 nog niet het niveau van voor de recessie bereikt hebben. 2009 2013 2018r Bron: BureauSierteelt.nl
SNIJBLOEMEN Marktaandeel Nederland Het Nederlandse marktaandeel is bij snijbloemen gedaald. Dit komt door de toegenomen import uit Ecuador en Colombia. 16% 13% 11% 2009 2013 2018r Bron: BureauSierteelt.nl
SNIJBLOEMEN Aankoopkanalen In Spanje hee6 de supermarkt nog een zeer bescheiden rol binnen de bestedingen aan snijbloemen. De bloemist zal haar posi?e ook de komende jaren behouden. Bestedings- aandeel 1 1 3 1 1 1 4 1 6 1 4 5 5 4 4 1 1 1 1 1 4 5 4 4 4 6 6 5 5 5 5 4 5 5 6 5 5 Overig Online Kwekerij Bouwmarkt 79 76 76 78 78 78 Tuincentrum Markt/straathandel Supermarkt Bloemist (+ kiosk) 2009 2010 2011 2012 2013 2018r Bron: FloraHolland / raming Bureausierteelt.nl
SNIJBLOEMEN Aankoopdoel Binnen de consumentenbestedingen van snijbloemen komt 40% voor rekening van het eigen gebruik. In de verhouding tussen eigen gebruik en cadeau verandert weinig. Volume- aandeel 12 11 12 12 12 12 40 41 41 41 40 40 Graf Eigen gebruik Cadeau 48 48 47 47 48 48 2009 2010 2011 2012 2013 2018r Bron: FloraHolland / raming BureauSierteelt.nl
POTPLANTEN ProducJewaarde De Spaanse produc?e van potplanten is sinds 2009 gegroeid tot een waarde van naar scha_ng 275 mln. De nadruk ligt op perkplanten. Miljoenen 200 275 2009 2013 Bron: BureauSierteelt.nl / FloraHolland
POTPLANTEN Nederlandse afzet De Nederlandse export van potplanten naar Spanje is sinds 2009 fors gedaald. De diepe recessie waarin Spanje verkeerde en een verhoging van het BTW tarief op bloemen en planten waren hier debet aan. Miljoenen 51 50 49 45 38 2009 2010 2011 2012 2013 Bron: HBAG
POTPLANTEN Importaandeel Nederland Binnen de Spaanse import aan potplanten hee6 Nederland een aandeel van 75%. Dit aandeel is de laatste jaren weinig veranderd. 77% 77% 73% 76% 75% Na Nederland volgt Duitsland als belangrijkste herkomst met een importaandeel van 11% in 2013. Uit België kwam circa 5% van de Spaanse import. 2009 2010 2011 2012 2013 Bron: Eurostat
Potplanten Marktomvang consumpjewaarde De consump?ewaarde van de Spaanse potplanten markt is toegenomen ondanks de economische crisis. Consumenten hebben vooral meer, rela?ef goedkope, perkplanten gekocht. De komende jaren zal de Spaanse potplantenmarkt verder in waarde s?jgen. De BTW verlaging per 1 januari 2015 zal een extra s?mulans zijn. Miljoenen 820 891 1.059 2009 2013 2018r Bron: BureauSierteelt.nl
POTPLANTEN Marktaandeel Nederland Het marktaandeel van Nederland binnen de afzet van potplanten is fors afgenomen. Spanjaarden hebben vooral meer lokaal geteelde (perk)planten gekocht. 26% 20% 16% 2009 2013 2018r Bron: BureauSierteelt.nl
KAMERPLANTEN Aankoopkanalen De bloemist is in Spanje het belangrijkste aankoopkanaal voor kamerplanten. Het marktaandeel van bloemisten binnen de Spaanse consumentenbestedingen van kamerplanten is stabiel. De verwach?ng is dat in 2018 de marktposi?es van de verschillende aankoopkanalen vergelijkbaar zullen zijn met die in 2013. Bestedings- aandeel 4 5 5 2 2 2 1 1 2 17 15 13 15 15 15 2 3 3 4 4 4 15 16 13 14 14 15 6 6 8 7 7 6 14 12 12 13 13 14 Overig Online Kwekerij Bouwmarkt Tuincentrum Markt/straathandel Supermarkt 41 40 46 43 43 42 Bloemist (+ kiosk) 2009 2010 2011 2012 2013 2018r Bron: FloraHolland / raming BureauSierteelt.nl
KAMERPLANTEN Aankoopdoel In 2013 was 75% van de consumentenbestedingen aan kamerplanten bestemd voor eigen gebruik. Dit aandeel is stabiel. Volume- aandeel 1 2 2 2 2 2 77 75 74 76 75 74 Graf Eigen gebruik Cadeau 22 23 24 22 23 24 2009 2010 2011 2012 2013 2018r Bron: FloraHolland / raming BureauSierteelt.nl
TOTAAL SNIJBLOEMEN EN POTPLANTEN Verhouding binnen export Binnen de Nederlandse export naar Spanje komt 47% voor rekening van snijbloemen. Het aandeel van potplanten neemt toe omdat de export van snijbloemen naar Spanje nog meer is afgenomen dan die van potplanten. 51% 49% 50% 51% 53% Potplanten Snijbloemen 49% 51% 50% 49% 47% 2009 2010 2011 2012 2013 Bron: HBAG
TOTAAL SNIJBLOEMEN EN POTPLANTEN Verhouding binnen consumpjewaarde Het aandeel van potplanten en snijbloemen binnen de Spaanse consump?e is vrijwel gelijk. Het aandeel van potplanten is sterk toegenomen in de periode 2009-2013. 40% 48% 49% Potplanten Snijbloemen 60% 52% 51% 2009 2013 2018r Bron: BureauSierteelt.nl