MEERJARENPROGRAMMA GRONDZAKEN PER

Vergelijkbare documenten
MEERJARENPROGRAMMA GRONDZAKEN PER

Bijlage 3: toelichting overige projecten op hoofdlijnen

In beweging voor u COMPLEXEN IN EXPLOITATIE

voorstel aan de raad Vaststelling bestemmingsplan Vleuterweide Centrum, 2e fase

Stappenplan nieuwe Dorpsschool

Nota Grondbeleid. Presentatie forum Ruimte 13 januari 2015

1.6 SNELHEID MAKEN MET GLOBALE EINDPLANNEN

Bij antwoord datum, kenmerk en onderwerp vermelden

Bouwgrondexploitatie Rapportage 3e kwartaal 2010

Raadsvoorstel. Aan de raad, De heer drs. C.H. Boland, wethouder Aankoop schoolkavel de Krijgsman en voorbereidingskrediet IKC Muiden

Voorstel aan de raad. Geadviseerd besluit. Toelichting op beslispunten. Ruimtelijke Ontwikkeling & Milieu maart J.

Grond voor betaalbaar wonen

Informatieavond Vries Zuid

Schuytgraaf Made in [Arnhem]

1. Inleiding. De Nota Kostenverhaal bevat ten aanzien van het kostenverhaal het kader voor de wijze waarop de

AGENDAPUNT NO.12. Voorstel tot vaststelling Nota Grondbeleid AAN DE RAAD

Beoogd effect: Het voldoende bouwrijpe grond beschikbaar hebben voor het vestigen van bedrijven en daarmee genereren van arbeidsplaatsen.

De Drieslag, een streep er door. en verder gaan

Herontwikkeling Bedrijventerrein Zandvoort Nieuw Noord. 25 januari 2017

2. De opbrengstpotentie van het huidige schoolterrein aan het Ot en Sienpad

Nota Kostenverhaal Gemeente Drimmelen. Conceptt

Actualisatie globaal exploitatieplan Driessen

Nota van B&W. Onderwerp Afsluitend krediet woonrijpmaken Monacopad

Bijlage 5 Uitwerking samenwerkingsvormen Overzicht samenwerkingsvormen Samenwerkingsvormen Afspraken maken over Redenen samenwerking

Paragraaf 7: Grondbeleid

Beschikbaarstelling van een krediet voor de aankoop van gronden in diverse plangebieden in de gemeente Heusden

Grondbedrijf. Introductie voor nieuwe raadsleden

INTENTIEOVEREENKOMST CENTRUMPLAN MARUM

Veelgestelde vragen over nieuwbouwwijk Vijfakkers-Noord

Gebiedsontwikkeling/Projectmanagement Vastgoedontwikkeling

BIJLAGEN: Nota Grondbeleid

Afdeling. Structuurvisie en plan-mer gemeente Maasdriel

Nota van B&W. Onderwerp Kredietafwikkeling Stadsdeelhart Schalkwijk. B&W-besluit:

TITEL Voorbereidingsbudget sloop Sportfondsenbad en zwembad Liendert en herontwikkeling locatie Sportfondsenbad

Gemeente Haarlem. Met deze brief informeer ik de commissie Ontwikkeling over de stand van zaken van de verschillende ontwikkelingen in Schalkstad.

VORM Ontwikkeling B.V., HW Wonen. datum

MeerJarenPerspectief Grondexploitaties 2012

Collegebesluit. Onderwerp Verkoop Deliterrein en afsluiten anterieure overeenkomst

REALISATIE MASTERPLAN CENTRUM ZEVENBERGEN. Presentatie raadscommissie Fysieke Infrastructuur 25 september 2012

TITEL Ontwerpverklaring van geen bedenkingen voor bouw woningen aan de Stavestraat en de Valkestraat

Bijlage 4. Toelichting op de financiële paragraaf

Sturing en Beleid. Aan de gemeenteraad. Onderwerp: Driehoek 't Zand

FACILITEREND GRONDBELEID

Plan van Aanpak. Uitvoeringsorganisatie Greenport Duin- en Bollenstreek i.o. 23 juli 2007

HERONTWIKKELING MOLENWAL

*RV * Documentnr.: RV Roden, * Onderwerp Grondexploitatie De Lange Streeken fase 2. Onderdeel programmabegroting: Nee

Geschiedenis. Locatie. Verkenning starterswoningen Buitenpost locatie Van den Brug

Nota van Zienswijzen behorende bij het Bestemmingsplan Buitengebied Rucphen 2012, De Leijkens

Gedeputeerde Staten. 1. de Gemeentewet; 2. de Algemene wet bestuursrecht; Gemeenteraad van Nissewaard Postbus AA SPIJKENISSE

VOORSTEL. college van burgemeester en wethouders

Stand van zaken fysieke projecten in Zuid. Spreker René Pruysers Datum 4 oktober 2016

Het College heeft een intentieovereenkomst gesloten met de ontwikkelaar van initiatieven voor de

RAADSVOORSTEL. raadsvergadering: 21 september 2011 Aanbesteding Masterplan Anna's Hoeve. datum: 12 september 2011 gemeenteblad I nr.: 68 agenda nr.

Notitie BOUWEN VOOR BEHOEFTE IN AFWACHTING VAN REGIONALE BESLUITVORMING

Gemeente Langedijk. Voorstel aan de raad

In hoofdstuk 12 van deze nota zijn de financiële kaders opgenomen voor de grondexploitaties.

Aan de raad van de gemeente Sliedrecht

Nota van B&W. Onderwerp nieuwe stedenbouwkundige invulling/aanpassing Masterplan 023

BIJLAGE 1 BIJ PLAN VAN AANPAK. Toelichting afweging per locatie structuurvisie Eibergen

Gemeente Haarlem. Collegebesluit. Onderwerp Verkoop kavel aan Intos in de Noordkop Waarderpolder

Bijlage Stand van zaken locaties bidbook Utrecht, stad met stijl in het hart van Nederland

Grondexploitatie Boswonen Emmelhage. behorend bij herziening bestemmingsplan 2015

Curriculum Vitae. Persoonlijke gegevens

Raadsvoorstel: Nummer: Onderwerp: Nota Grondbeleid Gorinchem

Transcriptie:

MEERJARENPROGRAMMA GRONDZAKEN PER 1-1-2016 afdeling Beleid, Ontwikkeling en Ondersteuning gemeente Hardinxveld-Giessendam Resultaten 1

Resultaten 2

Voorwoord Geachte lezer, Met veel genoegen presenteer ik u het meerjarenprogramma grondzaken voor de gemeente Hardinxveld-Giessendam. Dit is geen eenmalig product, maar een jaarlijks terugkerend boekwerk met financiële en ruimtelijke informatie over alle ruimtelijke projecten die de gemeente uitvoert en aan het voorbereiden is. Met het meerjarenprogramma grondzaken kunnen we beter antwoord geven op vragen zoals: welke risico s loopt de gemeente tijdens de uitvoering? Welke onderdelen van een ruimtelijk plan zijn stuurbaar? Hebben we de gestelde doelen afgelopen jaar gehaald? Door deze vragen in samenhang te beantwoorden ontstaat een integraler beeld van de oplossingsmogelijkheden en de te voeren ruimtelijke strategie. Het meerjarenprogramma is in 2014 voor het eerst opgesteld en markeerde het begin van een verbeterproces in de informatievoorziening van ruimtelijke projecten. Tijdens het vorige meerjarenprogramma kwam de vertraging in de woningbouwuitgifte als gevolg van de woningbouwcrisis nadrukkelijk naar voren. De vertraging leidde tot meer plankosten binnen de projecten en een zogenoemde boeggolf aan woningen. De uitdaging voor de komende jaren is om te zorgen dat woningen en bedrijfsterrein ook daadwerkelijk worden gerealiseerd, in eerste instantie vooral op de restvoorraad eigen gronden, maar daarna vooral via particuliere initiatieven. De aandacht gaat uit naar het voortvarend ontwikkelen en uitgeven van gronden en het terugdringen van financiële risico s. Ik hoop dat u veel inzicht krijgt in de lopende ruimtelijke projecten tijdens het lezen van het meerjarenprogramma. En vergeet u vooral niet de A3-kaart van alle projecten in de bijlage te raadplegen als leidraad voor de tekst. Met vriendelijke groeten, Benhard van Houwelingen, Wethouder ruimtelijke ordening 14 maart 2016 Resultaten 3

Resultaten 4

Overzicht ruimtelijke projecten RUIMTELIJKE PROJECTEN Het meerjarenprogramma grondzaken (MPG) geeft een overzicht van de financiële stand van de ruimtelijke projecten. Maar wat is een ruimtelijk project? Of beter gezegd: welke definitie hanteert de gemeente Hardinxveld-Giessendam voor een ruimtelijk project? Vanuit de gemeente is er ruimtelijk beleid ten aanzien van volkshuisvesting, economische ontwikkelingen, openbare ruimte, infrastructuur, recreatie en natuur. Het grondbeleid vertaalt het ruimtelijke beleid in een verantwoord en transparant kader waarbinnen het team Ruimtelijke Ontwikkelingen van de afdeling BOO (beleid, ontwikkeling en ondersteuning) gebiedstransformaties kan initiëren en uitvoeren. Deze gebiedstransformaties worden ruimtelijke projecten genoemd. Een voorbeeld van een ruimtelijk project is Morgenslag waar een landelijk gebied met grienden wordt getransformeerd tot een nieuwbouwwijk voor Boven- Hardinxveld. Op de kaart zijn alle ruimtelijke projecten van de gemeente Hardinxveld-Giessendam weergegeven. Deze kaart is ook als bijlage 1 opgenomen op A3 formaat en met legenda. Sectie Grondzaken binnen het team Ruimtelijke Ontwikkelingen is belast met de financiële en contractuele uitvoering en beheersing van de ruimtelijke projecten. Via dit MPG legt grondzaken verantwoording af over de financiële en contractuele stand van zaken en de toekomstverwachting voor alle ruimtelijke projecten. Dit geldt zowel voor projecten waarbij de gemeente zelf grondbezit heeft als voor facilitaire projecten, dat zijn projecten waarbij particuliere ontwikkelaars eigen gronden ontwikkelen. De commissie BBV (Besluit, begroting en verantwoording) heeft in juli 2015 een aantal voorstellen uitgewerkt over de afbakening, definiëring en verslaggevingsregels bij ruimtelijke projecten. Aanleiding hiervoor zijn de forse afboekingen van gemeenten op eigen grondposities in de afgelopen jaren, de aankomende Omgevingswet en de vennootschapsbelastingplicht voor gemeenten (Vpb). Vanaf 1-1-2016 gelden de nieuwe verslaggevingsregels van het BBV. De gemeente heeft geanticipeerd op de nieuwe verslagleggingsregels door een herindeling van categorieën ruimtelijke projecten binnen de gemeente en het onderbrengen van enkele projecten in een aparte onderneming. In de kaart met projecten (bijlage 1) is onderscheid gemaakt in: Actieve projecten Actieve projecten zijn projecten waarbij de gemeente haar eigen grond actief transformeert (bijvoorbeeld P06 Morgenslag), of projecten waarbij de gemeente grond in de huidige staat verkoopt zodat een ontwikkelaar de gewenste ontwikkeling kan uitvoeren (bijvoorbeeld P15 herstructurering Gemeentehaven). De gemeente houdt de uitgaven en inkomsten bij middels een grondexploitatie (een meerjarige exploitatie). PPS-projecten P09 De Blauwe Zoom is een bijzondere vorm van een actief project. De gemeente is gedeeld aandeelhouder in een GEM (grondexploitatiemaatschappij) die de grond transformeert. Daarnaast voert de gemeente haar eigen gemeentelijke grondexploitatie voor onderdelen die niet in de GEM zijn opgenomen. Ontwikkel B.V. Een deel van de actieve projecten zijn om administratieve redenen in 2015 ondergebracht in een aparte ontwikkel B.V. Het gaat hierbij om de projecten P08 Hoek Sluisweg/Parallelweg en P11 Facilitypoint. Deze projecten zijn weliswaar meegenomen op de projectenkaart maar verslaglegging hiervan vindt plaats via de jaarrekening. Beide projecten hebben voor de gemeente een batig saldo. Strategische gronden (materiële vaste activa) Dit zijn strategische of slapende grondposities in bezit van de gemeente waarvan de gemeente voornemens is te transformeren dan wel te verkopen. De raad heeft voor deze projecten nog geen besluit tot uitvoering c.q. verkoop genomen. Deze gronden vertegenwoordigen wel waarde. Voor sommige van deze gronden ( t Oog, Peulenplein e.o.) worden momenteel projectopdrachten uitgewerkt of uitgevoerd. Voorheen werd voor de projecten de term NIEX (niet in exploitatie genomen gronden) gehanteerd. De BBV heeft deze term afgeschaft. Gronden welke hieronder vallen worden nu aangeduid als strategische gronden onder materiële vaste activa (MVA). Particuliere ontwikkelingen met overeenkomst. Indien particuliere initiatieven binnen de beleidskaders passen en haalbaar worden geacht, kan de gemeente besluiten om tot anterieure contractvorming over te gaan. De particuliere ontwikkelaar ontwikkelt dan zijn eigen stuk grond, waarbij de gemeente, tegen een vergoeding, onder meer het publiekrechtelijke deel uitvoert. Voorbeelden van particuliere ontwikkelingen zijn de R10 IJzergieterij en R14 Buitendams 301-307. Resultaten 5

Particuliere initiatieven. Particulieren komen met hun plannen bij de gemeente ter beoordeling. De gemeente bekijkt (onder andere via de regiegroep) of een initiatief binnen de beleidskaders past en haalbaar wordt geacht. De nu genoemde particulieren initiatieven bevinden zich in deze initiatieffase. Een voorbeeld is het onderzoek naar de ontwikkeling van R23 De Buurt in Boven-Hardinxveld. Naast de lopende projecten (actieve grondexploitaties, GEM De Blauwe Zoom en de anterieure trajecten) zijn ook nog andere ruimtelijke contractvormen mogelijk zoals concessies, joint ventures etc. De gemeente heeft naast GEM De Blauwe Zoom geen andersoortige contracten lopen en is ook niet voornemens dat in de nabije toekomst te gaan doen. De gemeente heeft nog wel twee lopende bouwclaims. Een bouwclaim van BPD voor circa 60 woningen en een bouwclaim met AM voor 61 woningen. De bouwclaim met BPD wordt ingevuld in deelgebied 2+3A in De Blauwe Zoom. Naar verwachting zal vervolgens de bouwclaim van AM ook worden ingelost in de Blauwe Zoom. 2.2 LIJST RUIMTELIJKE PROJECTEN Grondexploitatieprojecten P02 - De Blauwe Zoom gemeentelijke exploitatie P03 - Centrum P06 - Morgenslag (inclusief Regenboogschool e.o.) P12 - Burgemeesterswoning P15 - Herstructurering Gemeentehaven PPS-projecten P09 CV/BV De Blauwe Zoom Ontwikkel B.V. P08 - Hoek Sluisweg-Oost P11 - Facilitypoint Af te sluiten grondexploitaties P04 - KWS Lekstraat/Jupiterstraat P05 - Giessenschool e.o./afhoed Gemeentelijk grondbezit en initiatieven P10 - t Oog P13 - Giessenzoom P16 - Compensatie grienden Morgenslag P17 - Oude waterzuivering P18 - Voormalig zwembadterrein WAT IS ER IN 2015 BEREIKT? In het MPG van 2015 is uitgebreid stil gestaan bij de stroom woningen die de komende jaren geprognosticeerd stond. Hierbij werden enkele risico s en kansen genoemd: De woningbouwprognoses zijn te positief. De aantallen worden niet gehaald. Dit leidt tot renteverlies over de boekwaarde en extra plankosten. We gaan concurreren met onszelf als we te veel private ontwikkelingen toe staan op de korte termijn. Niet het aantal woningen dat wordt behaald is leidend, maar de voortgang in de projecten en het terugdringen van de boekwaarde. In hoofdstuk 4 (4.3 woningbouwprognose) wordt verder ingegaan op de zogenoemde boeggolf (stroom woningen per jaar voor de komende jaren) en wat de prognoses zijn voor de komende jaren. In deze paragraaf wordt vooral stil gestaan bij 2015. Hoe is 2015 verlopen? Welke doelstellingen zijn bereikt? Enzovoort. Daarnaast vergelijken we de aannames van het MPG van 2015 met dat van 2016. Zo kunnen we kwantitatief beoordelen of de beoogde doelstellingen zijn bereikt, met name voor de afzet van woningen. In het MPG was een doelstelling van 145 te realiseren/uit te geven woningen over geheel 2015 opgenomen. In 2015 zijn er 80 woningen gerealiseerd of in aanbouw. In 2014 zijn er slechts 33 woningen gerealiseerd. Een opgaande lijn is in 2015 met 80 uitgegeven/gerealiseerde woningen duidelijk waarneembaar. Toch zijn er 65 woningen minder gebouwd dan geprognosticeerd. De lagere realisatie komt met name door P05 Giessenschool/AFHOED en P09 CV/BV De Blauwe Zoom. In project P05 Giessenschool/AFHOED zijn in 2015 de geplande zorgwoningen niet opgeleverd. De gemeente heeft wel haar grond (in 2014) verkocht. Het feitelijke grondexploitatieproject is daarmee afgelopen. Omnivera kreeg de business case van het oorspronkelijke plan niet rond en is momenteel bezig met een alternatief plan voor deze locatie. Omnivera gaat hierbij wel Resultaten 6

uit van minder zorgwoningen. Het gezondheidscentrum wordt als eerste gerealiseerd. Daarna volgt aangrenzend aan dit gebouw een fase met zorgwoningen. Ruimtegebruik MPG 2015 Gerealiseerd Gemeentelijke projecten P03 Centrum 8 8 P05 Giessenschool/AFHOED 26 - P06 Morgenslag 16 15 P08 Hoek Sluisweg-Oost 2 - P09 CV/BV De Blauwe Zoom 40 13 Private projecten R01 Parallelweg 23-24 1 3 R02 Het Kompas 9 9 R06 Brooshooftstr 6 3 - R08 Scheepswrf de Giessen 8 - R11 Forte 32 32 Totaal 145 80 In P09 CV/BV De Blauwe Zoom zijn 13 woningen gerealiseerd in plaats van de geprognosticeerde 40. De contractvorming met BPD in veld 2+3A heeft veel langer geduurd dan vooraf was verwacht. Dat heeft te maken gehad met het gelijktrekken van het verwachtingsniveau ten aanzien van de bouwclaim (zowel in geld als in aantallen woningen), de ontbinding van de overeenkomst met BAM om warmte-koude pompen te leveren voor de gehele Blauwe Zoom, de - aan het vorige punt gerelateerde - te sluiten bouwclaimovereenkomst met AM, een vernieuwde Btw-handelswijze, en nader onderzoek naar de gevolgen van de nieuwe regels omtrent de vennootschapsbelasting (Vpb). Het contract met BPD voor de bouw van 93 woningen wordt in maart 2016 getekend en vervolgens gaan de woningen in deelplan 2+3A in het voorjaar in de verkoop. Er zijn geen woningen verkocht in project P06 Brooshooftstraat van dhr. Klijn in 2015. Er zijn wel geïnteresseerden. Mogelijk worden deze woningen in 2016 afgezet. opsomming wordt stil gestaan bij de in 2015 bereikte resultaten. Bereikte resultaten gemeentelijke projecten in 2015 In de volgende gemeentelijke projecten zijn uitgiftes gedaan, procedures doorlopen en overeenkomsten getekend: P09 CV/BV De Blauwe Zoom: Vrijwel alle vrije kavels in deelgebied 1B zijn uitgegeven. Er zijn nog drie kavels over, waarvan 1 onder optie. Medio 2015 is het bestemmingsplan voor 260 woningen onherroepelijk geworden en maart 2016 is een contract met BPD (voormalig Bouwfonds) gesloten voor bouw van 93 woningen in deelgebied 2+3A. P02 De Blauwe Zoom bedrijvenstrook: Eind 2015 is 1 bedrijfskavel verkocht. Er lopen vergevorderde gesprekken voor de resterende 3 kavels. Naar verwachting wordt begin 2016 de zuidelijke kavel verkocht. P03 Centrum: Het nieuwe winkelcomplex bevindt zich in de afbouwfase. Vervolgens resteert nog het woonrijp maken. Dat zal in 2016 worden afgerond waarmee het ruimtelijke project wordt afgesloten. P05 Giessenschool/AFHOED.: De grond is verkocht en daarmee is het ruimtelijke project voor de gemeente afgerond. Afgelopen jaar heeft in het teken gestaan van de gewijzigde planvorming bij Omnivera. Naar verwachting wordt in 2016 met de bouw van zorgcomplex AFHOED aangevangen. Er komen geen zorgappartementen meer op het complex. In een later stadium komen er wel zorgwoningen naast het nieuwe complex. P06 Morgenslag: In januari 2016 is de laatste kavel van fase 1 verkocht. Fase 2 is eind 2015 in de markt gezet. Voor alle vrije kavels in fase 2 zijn geïnteresseerden en worden optieovereenkomsten gesloten. Voor de 6 projectmatige 2-1kap woningen is een prijsvraag geweest. Projectontwikkelaar Den Dunnen heeft de prijsvraag gewonnen. Momenteel wordt een koopovereenkomst met Den Dunnen opgesteld. Binnen project R08 Scheepswerf De Giessen is de fasering door AGB (Aannemersbedrijf Gebroeders Blokland) in heroverweging genomen. In principe stonden de eerste woningen gepland voor 2015. Naar verwachting worden de eerste woningen nu pas in 2017 gebouwd. Wel zijn er in 2015 veel successen te melden. Dat leidt er mede toe dat de verwachte bouwproductie ook in 2016, 2017 en 2018 hoog zal liggen. In onderstaande Resultaten 7

P06 Morgenslag, locatie Regenboogschool: In 2014 is met de Regenboogschool en met de Stichting Sportvoorzieningen Boven-Hardinxveld een samenwerkingsovereenkomst gesloten voor respectievelijk de bouw van het nieuwe schoolgebouw en de bouw van de nieuwe sporthal. De bouw van de sporthal is reeds aangevangen. De bouw van de school is aanbesteed en zal naar verwachting voorjaar 2016 aanvangen. Momenteel wordt de eerste woonvlek met een omvang van 6-10 woningen in de markt gezet. P08 Hoek Sluisweg-Oost: In 2015 zijn wel geïnteresseerden geweest voor een kavel aan de Hoek- Sluisweg maar geen kopers. Met een ontwikkelaar wordt momenteel verkend of dit gebied projectmatig kan worden opgepakt voor de realisatie van 2 tot 4 woningen. P11 Facilitypoint: De gesprekken tussen gemeente en een exploitant voor het pompstation en een exploitant voor de horecaketen lopen nog. De verwachting is dat voor de zomer 2016 duidelijkheid met alle partijen bestaat over de contractvorming. P12 Burgemeesterswoning: Er is in februari 2016 een koopcontract met een koper gesloten. Hier zit een ontbindende bepaling in met betrekking tot financiering alsmede verkoop van de eigen woning. P15 Herstructurering gemeentehaven: Begin 2016 is een overeenkomst gesloten met DBS (Den Breejen Shipyards) voor de verkoop van diverse delen nat bedrijventerrein door de gemeente aan DBS alsmede de aanleg van een nieuwe strekdam en een schierkade. Onderdeel van de overeenkomst is de aankoop van woningen aan de Blikstraat, waar de gemeente momenteel (met subsidie van de provincie) uitvoering aan geeft. Particuliere ontwikkelingen Diverse particuliere ontwikkelingen zijn in uitvoering. Enkele opvallende punten: R02 Kompas: Momenteel worden er 9 woningen gebouwd voor starters aan de Peulenstraat door De Jong. R05 Woonzorgboerderij: In 2015 is het bestemmingsplan in gewijzigde vorm onherroepelijk vastgesteld na het doorlopen van verschillende beroepsprocedures (maatwerkbesluit en bestemmingsplan). R11 Forte: Voor locatie t Fort is met Aannemersbedrijf Gebroeders Blokland BV (ABG) een anterieure overeenkomst gesloten voor de bouw van 32 woningen. De woningen zijn vrijwel allemaal verkocht en momenteel in aanbouw. R12 Oranjebuurt: Bestemmingsplanprocedure is inmiddels afgerond en kostenverhaal is ook afgerond. Sloop en nieuwbouw is in uitvoering. R21: Buitendams 378 (DG 12 DBZ): Dit plan is, naar aanleiding van ingediende zienswijzen tegen het plan, buiten de vaststelling van het bestemmingsplan De Blauwe Zoom gehouden. Met initiatiefnemer vindt overleg plaats over aanpassing van het plan. FASERING PROGRAMMA In totaal worden er in alle ruimtelijke projecten 1001 woningen voorzien. De helft van deze woningen komt voor rekening van De Blauwe Zoom (GEM). Rond de 350 woningen wordt gebouwd door particulieren. De resterende klein 100 woningen zijn voorzien in de overige actieve gemeentelijke grondexploitaties. Projecten waarbij vervanging van bestaande woningen (waarbij tevens sprake is van verdunning) wordt gepleegd zijn buiten beschouwing gelaten. Het gaat hierbij om project R12 Oranjebuurt waar vervangingsbouw wordt gepleegd of is voorzien. Woningbouwproductie MPG 15 MPG 16 Grondexploitaties/PPS 719 646 Privaat 391 355 Totaal 1110 1001 Op de volgende pagina zijn drie grafieken zichtbaar. De eerste grafiek toont de geprognosticeerde woningbouw in Neder-Hardinxveld en Giessendam, uitgesplitst naar project. De tweede grafiek toont Boven- Hardinxveld en de laatste grafiek is een optelling van beide eerste grafieken. De laatste grafiek wordt alleen nog gesplitst naar locatie. In het MPG van 2015 werd een forse boeggolf voor de komende jaren verwacht met in 2014 tot en met 2018 van gemiddeld 120 woningen met een uitschieter van meer dan 145 woningen in 2015. De raad is daarbij in het verleden uitgegaan van een gemiddelde (ver)nieuw-bouwopgave van circa 70 woningen op jaarbasis. In het huidige MPG wordt de piek verwacht in 2017 en 2018. In 2016 zijn er 91 woningen geprognosticeerd, waarvan 43 in P09 De Blauwe Zoom. In 2017 en 2018 rond de 120 (uitschieters in P09 De Blauwe Zoom, R14 Buitendams 301/307 en R10 IJzergieterij (2018)). Ten aan zien van de gerealiseerde productie: de 145 verwachte woningen uit 2015 voor 2015 zijn in werkelijkheid 80 gebouwde woningen. Ter vergelijking: in Resultaten 8

2014 werden er 33 woningen gerealiseerd. De bouwproductie zit in een opgaande lijn. Met het sluiten van een overeenkomst met BPD voor de bouw van 93 woningen in de Blauwe Zoom lijkt die productie zich de komende jaren door te trekken. In het huidige MPG is de boeggolf verder afgezwakt. Aantallen zijn gebaseerd op realisme, contractuele afspraken en de verwachting dat de woningbouwmarkt blijvend is hersteld. 180 NEDER HARDINXVELD 160 140 120 100 80 60 40 20-2015 2016 2017 2018 2019 2020 2021 2022 2023 2024 2025 >2025 P03 Centrum P05 Giessenschool e.o./afhoed P08 Hoek Sluisweg-Oost P09 CV/BV De Blauwe Zoom 50% P12 Burgermeesterwoning P19 Peulenplein e.o. R01 Parallelweg 24 R02 Het Kompas (Peulenstr Zuid 45-49) R06 Brooshooftstr 6 R08 Scheepswerf De Giessen (Buitendams 235) R09 Nederveen-Huisman (Buitendams 348-352) R10 IJzergieterij (Rivierdijk 828) R11 Forte (Uranusstraat 4) R14 Buitendams 301-307 R16 Middelwetering R21 Buitendams 378 (DBZ DG12) R24 Rivierdijk 509-510 40 20 - BOVEN HARDINXVELD 2015 2016 2017 2018 2019 2020 2021 2022 2023 2024 2025 >2025 P06 Morgenslag (incl. Regenboogschool) R23 De Buurt (locatie Den Dikken) 160 HARDINXVELD-GIESSENDAM 140 120 100 80 60 40 20-2015 2016 2017 2018 2019 2020 2021 2022 2023 2024 2025 >2025 Neder Hardinxveld Boven-Hardinxveld Resultaten 9

P02 De Blauwe Zoom Gemeentelijk deel Bestuurlijk opdrachtgever R. A. van Houwelingen Ambtelijk opdrachtgever R. t Hoen Projectleider G. Nieuwenhuis Programma 6683 m² bedrijvigheid plus exploitatieplan voor bouw 600 won. Fasering 2016-2030 Plangebied 8,0 hectare Saldo 2,1 mln. negatief Doelstelling De Blauwe Zoom is een nieuwe woonwijk (ca. 600 woningen) in de kern Hardinxveld-Giessendam die zich zowel door de ruimtelijke structuur, de dichtheid van de bebouwing en de architectonische uitstraling zal onderscheiden van de bestaande woonwijken. De verweving en samenhang met de omgeving wordt vervolgens gezocht in de aansluitende en doorgaande lijnen (wegen, paden) en in het oorspronkelijke landschapspatroon van het gebied. De Blauwe Zoom dient een aantrekkelijke wijk te zijn waar de toekomstige bewoners zich thuis voelen, waar gerecreëerd en ontspannen kan worden, waar een lange wandeling dwars door en langs de wijk gemaakt kan worden, en waar kinderen voldoende ruimte en variatie hebben om te spelen en op te groeien. Aanleiding Ten behoeve van haar inwoners en de middenstand is De Blauwe Zoom aangewezen als uitbreidingsgebied bedoeld voor de realisatie van ca. 600 nieuwe woningen en 15.000 m² bedrijvigheid. De nieuwe woningen worden gerealiseerd middels een publiek-private samenwerking in de vorm van een GEM (gemeenschappelijke exploitatiemaatschappij) én via een exploitatieplan. In P09 wordt de GEM toegelicht. Stand van zaken Per 31-10-2013 is een SOK (samenwerkingsovereenkomst) tussen de gemeente en AGB (Aannemersbedrijf Gebroeders Blokland B.V.) gesloten. Op 1 februari 2014 is BV/CV GEM De Blauwe Zoom opgericht. De gemeentelijke grondexploitatie De Blauwe Zoom functioneert als grondexploitatie voor het bedrijventerrein, als verwervingsexploitatie voor de GEM en als faciliterende exploitatie ten behoeve van het exploitatieplan De Blauwe Zoom. De gemeentelijke grondexploitatie voor De Blauwe Zoom omvat nu het afronden van een bedrijvenstrook langs de Schapedrift in 2016 en 2017. Voor de resterende drie bedrijfskavels is de gemeente in onderhandeling met potentiële afnemers. In 2015 is een bedrijfskavel verkocht. Daarnaast is de locatie Vlot aangekocht in het kader van historische afspraken. In 2016 vindt doorlevering aan de GEM plaats. P02 De Blauwe Zoom gemeentelijk deel 10

P03 Centrum Bestuurlijk opdrachtgever B. van Houwelingen Ambtelijk opdrachtgever R. t Hoen Projectleider J. Duijm Programma 2.521 m² winkels en 49 appartementen Fasering 2015-2016 Plangebied 1,3 hectare Saldo 0,4 mln. negatief Doelstelling Versterking van het bestaande winkelcentrum. Aanleiding In 2004 is vervangende nieuwbouw voor de Willem de Zwijgerschool in de scholenstrook gerealiseerd. Mede hierdoor werd het mogelijk om uitvoering te geven aan het beleidsvoornemen om het winkelcentrum te versterken. Stand van zaken Er is een bestemmingsplan voor het gebied opgesteld. Het eerste deel van het centrumplan is gerealiseerd in de vorm van een Albert Heijn supermarkt met 41 appartementen erboven en een parkeergarage. De omliggende openbare ruimte is heringericht. Het tweede deel, het zogenaamde deelplan IV (tegenwoordig Giessenhof geheten), wordt ontwikkeld. Op basis van de gekozen variant met circa 600 m2 aan winkels en 8 appartementen wordt het plan dit jaar afgerond. Besluitvorming In april 2011 is het bestemmingsplan vastgesteld. Het college van B&W heeft het SPvE op 23 september 2013 vastgesteld. Daarna heeft het college op 17 maart 2014 een gewijzigd SPvE samen met een intentieovereenkomst vastgesteld. Er is tot overeenstemming gekomen over de grondprijs. Dit is vastgelegd in de ontwikkelingsovereenkomst op 21 november 2014. P03 Centrum 11

P06 Morgenslag Bestuurlijk opdrachtgever B. van Houwelingen Ambtelijk opdrachtgever R. t Hoen Projectleider J. Duijm Programma 91 101 woningen Fasering 2016-2020 Plangebied 6,1 hectare Saldo 0,4 mln. positief Doelstelling Het realiseren van woningbouw voor verschillende doelgroepen. Vervangende nieuwbouw voor de Regenboogschool en de realisatie van een sporthal. Aanleiding De locatie Morgenslag bestond voornamelijk uit grienden en de tijdelijke vestiging van verpleeghuis Tiendwaert. De gemeente heeft besloten woningen te realiseren in het gebied. De bestaande huisvesting van de op de aangrenzende locatie gelegen Regenboogschool voldoet niet meer aan de hedendaagse eisen voor onderwijs. De gemeente stond voor de keuze om het gebouw ingrijpend te renoveren of de school in een nieuw gebouw te huisvesten. De keuze is gemaakt om een nieuw gebouw te realiseren op de aangrenzende gronden ten noorden van de huidige school naast de velden van HKC, de hier gelegen bestaande gymzaal te slopen en in samenspraak met de Stichting Sportvoorzieningen Boven-Hardinxveld een nieuwe sporthal te bouwen. Besluitvorming De procedure van het globale nader uit te werken bestemmingsplan Tienmorgen-Noord is doorlopen in 2012 en is in januari 2013 door de gemeenteraad vastgesteld. Per fase wordt het plangebied dat in ontwikkeling wordt gebracht nader uitgewerkt via een door het College van burgemeester en wethouders vast te stellen uitwerkingsplan. Voor fase 1 en 2 is de besluitvorming doorlopen (besluitvorming grondprijzen fase 2 college 26-5- 2015). Het bestemmingsplan voor de nieuwbouw van de Regenboogschool, de nieuw te bouwen sporthal en de woningbouw op de huidige locatie van de Regenboogschool en de bestaande gymzaal is op 26 maart 2015 vastgesteld door de gemeenteraad en nadien onherroepelijk geworden. Stand van zaken Alle bouwkavels van fase 1 zijn verkocht en momenteel staat fase 2 in de verkoop. De nieuwbouw van de sporthal wordt in het voorjaar van 2016 opgeleverd. De bouw van de school zal naar verwachting in de tweede helft van 2016 van start gaan. P06 Morgenslag 12

P15 Gemeentehaven Bestuurlijk opdrachtgever T. Boerman Ambtelijk opdrachtgever R. t Hoen Projectleider J. Duijm Programma Herstructurering strekdam en sloop 3 woningen Fasering 2016-2017 Plangebied 2,6 hectare Saldo 0,0 mln. positief Doelstelling Herstructurering van de gemeentehaven waarbij door verkoop van een deel van de gemeentehaven uitbreiding van de bedrijfsactiviteiten van een scheepswerf binnen het gebied van de bestaande haven mogelijk wordt gemaakt. Aanleiding In de afgelopen jaren wordt de gemeentehaven door binnenvaartschippers uit Hardinxveld-Giessendam steeds minder frequent gebruikt als thuishaven. Daarnaast blijkt dat watergebonden bedrijven steeds meer behoefte hebben aan ruimte in en aan de haven (aan de kade). Stand van zaken Op 26 november 2015 is de grondexploitatie Gemeentehaven vastgesteld. Hierdoor is het mogelijk geworden investeringen te plegen om uitvoering te geven aan de afspraken die de gemeente met scheepswerf Den Breejen Shipyard (DBS) sinds 10 februari 2016 is aangegaan op basis van een samenwerkingsovereenkomst. In februari 2016 zijn de eerste 2 woningen door de gemeente aangekocht. Besluitvorming Op 28 november 2013 heeft de gemeenteraad ingestemd met het ontwikkelingsperspectief / masterplan voor herstructurering van de gemeentehaven te Boven-Hardinxveld. Dit plan op hoofdlijnen is besproken met de bedrijven die direct zijn gelegen aan de gemeentehaven of een (grond)positie hebben in de gemeentehaven of aan de rivier (Beneden-Merwede). Het voorlopig inrichtingsplan en de grondexploitatie zijn op 26 november 2015 door de raad vastgesteld. Op 9 februari 2016 heeft het college ingestemd met de samenwerkingsovereenkomst zodat op 10 februari 2016 de samenwerkingsovereenkomst kon worden getekend met DBS met het oog op de herstructurering van de Gemeentehaven en de beoogde uitbreiding van de bedrijfsactiviteiten van DBS. P15 Gemeentehaven 13