Inhoudelijke beschrijving Vversterk Basistraining per module Module 1 De Nederlandse VVE-programma s en de Taallijn VVE Hoe ontwikkelen kinderen zich. ontwikkelingsgebieden. kerndoelen, tussendoelen, leerlijnen. wat kunnen (moeten) jonge kinderen al leren. hoe leren ze dat. veiligheid en structuur. ontwikkeling stimuleren. betekenisvol leren. wat werkt en wat werkt niet VVE-beleid. wat is VVE. wat zijn doelstellingen van VVE. het beleid inzake VVE Nederlandse VVE programma s. wat werkt, wat is effectief. een zestal VVE programma s. de taallijn Kennismakingsopdracht Bij behandeling van de : - elkaar interviewen aan de hand van enkele didactische uitspraken - sturende vragen van de trainer Praktijkoefening: - Circuitopdracht (kijkopdracht in kleine groepjes van elk 2 VVE programma s en nabespreking) - welke punten wil je overdragen aan collega s in de instelling Module 2 Taal en rekenen/wiskunde Uitgangspunt: het grijpen en creëren van kansen, zowel voor taal als voor rekenen/wiskunde Ontwikkeling van mondelinge taal Taalleren stimuleren Interactievaardigheden Rekenen/wiskunde domeinen voor jonge kinderen. aantallen. meten. meetkunde. oriënteren. construeren 1
. opereren met vormen en figuren. grafische presentaties IJsbreker: de eigen praktijk Bij behandeling van de : - op videofragmenten interactievaardigheden observeren en noteren, bespreken 3 praktijkoefeningen voor leerkrachten - bedenken en onderling bespreken van een onderwerp of materiaal voor een gesprek met kleuters in een kleine kring - met elkaar oefenen van interactievaardigheden - bedenken en onderling bespreken van een betekenisvolle activiteit voor rekenen/wiskunde 3 praktijkoefeningen voor leidsters - bedenken en onderling bespreken van een onderwerp of materiaal voor een gesprek met peuters in een kleine kring - met elkaar oefenen van interactievaardigheden - bedenken en onderling bespreken van een betekenisvolle activiteit voor rekenen/wiskunde Applicatie - bij elke praktijkopdracht staat een vertaling naar de praktijk Module 3 Sociaal emotionele ontwikkeling Omgaan met volwassenen Omgaan met andere kinderen Omgaan met jezelf. mijlpalen van de voorschoolse periode. mijlpalen in de onderbouw Fasen van hechting. prehechtingsfase. hechting in wording. hechting. hechting op afstand Het ontwikkelen van zelfvertrouwen: uitgangspunten Leidsters- en leerkrachtvaardigheden. emotionele ondersteuning. structuur bieden. respect voor autonomie. informatie en uitleg geven Spelontwikkeling. het belang van spel en spelen. stimulansen. ontwikkelingsfasen van het spel. sociaal spel 2
IJsbreker: wat verstaan we onder sociaal emotionele ontwikkeling (kaartjes) Bij de : - bespreken met elkaar van voorbeelden van hechtingsproblemen en hoe men daarmee omging - startvraag bij het onderdeel: ontwikkelen van zelfvertrouwen - slotvraag bij het onderdeel: het kind emotionele ondersteuning bieden - startvraag bij het onderdeel spelontwikkeling - vraagbehandeling: waarom is spelen belangrijk voor de sociaal emotionele ontwikkeling - beoordeling van 4 casussen: bij welke ontwikkelingsfase van spel hoort de observatie - bedenken van spelvarianten van sociaal spel Praktijk: - wat kun je doen om het zelfvertrouwen van kinderen in je groep te stimuleren - werken met een kijkwijzer aan de hand van een videofragment - bedenken en onderling bespreken van een betekenisvolle spelactiviteit voor het stimuleren van de sociaal emotionele ontwikkeling : - wegwijzer sociaal-emotionele ontwikkeling Module 4 Sensomotorische ontwikkeling Theorie: - Het onderscheid tussen motoriek en sensomotoriek - Gebruik van zintuigen bij bewegen - Fasen in het motorisch leerproces (cognitieve fase, associatieve fase, autonome fase) - Belangrijke begrippen m.b.t. densomotorische ontwikkeling (ontwikkelingspatronen, ontwikkelingsfasen, omgevingsfactoren, persoonsgebonden factoren) - Het belang van sensomotorische ontwikkeling - Betekenisvolle bewegingsactiviteiten IJsbreker - wat schrijf ik Praktijk - van spelactiviteit naar bewegingsactiviteit - observatie van speluitkomsten en herkennen van problemen - thuis werken aan sensomotoriek Module 5 Samenwerking met ouders Werken aan educatief partnerschap - drie doelen - kwaliteitskenmerk - wederzijdse betrokkenheid - verschillende eindverantwoordelijkheden 3
De praktijk - vormgeving van partnerschap IJsbreker: positieve ervaringen met ouders (twee varianten van een ijsbreker) Openingsactiviteit: mini-enquete spel Bij de - start: in tweetallen partnerschap bespreken en conclusies plenair noteren - eind: verband leggen tussen en eigen conclusies over partnerschap Praktijkoefeningen - Waaraan moet je voldoen om een goede partner voor ouders te zijn - Opstellen stappenplan en deze met elkaar bespreken - verdere uitwerking van het stappenplan Module 6 ICT en multimedia Taal Voorbeeld van inzet van digitale middelen Digitale middelen die ingezet kunnen worden in de dagelijkse praktijk: mogelijkheden ervan - computerhoek - digitale foto s - digitale prentenboeken - sprekende woordenboeken - digitaal schoolbord - digitaal gezinsportfolio - softwareprogramma s en internet - video en tv Sociaal emotionele ontwikkeling - omgaan met jezelf: welke eigenschappen kunnen gestimuleerd worden met ICT - omgaan met anderen: welke eigenschappen kunnen gestimuleerd worden met ICT - inzet van digitaal prentenboek Ouders - goed ouderschap thuis - stimulerende thuisomgeving - voorbeelden van ouders/kind en ICT Bij de taal/rekenen-wiskunde - bekijken videofragment sociaal emotioneel: - vooraf: bedenken welke sociaal emotionele eigenschappen/gedragingen met ICT gestimuleerd kunnen worden - plenair nabespreken ouders: - leidsters/leerkrachten bedenken in groepjes welke mogelijkheden ICT aan ouders biedt m.b.t. goed ouderschap 4
Ouders: - bekijken good practice fragmenten - ICT mogelijkheden voor goed ouderschap Praktijkoefeningen - Taal: uitwerken van ideeën om bij een thema digitale foto s toe te passen - Sociaal emotioneel: werken met een digitaal prentenboek - Ouders: uitwerken van een ICT toepassing voor ouders - hoe kun je in de praktijk aan de slag met ICT en multimedia Module 7 Overgang van voorschools naar basisschool Belang van een soepele overgang Vormen van samenwerking Verwachtingen en visie Doorgaande lijnen Middelen in het kader van overdracht Overdracht van kindgegevens Dossiervorming Observatiesystemen Portfolio Overdrachtsformulieren Bij de Stellingenspel Opschrijven en benoemen van belangrijke verwachtingen Evaluatie van meegebrachte middelen in het kader van de overdracht Praktijkoefeningen - rollenspel rond een overdrachtsformulier - invullen en bespreken van de vragenlijst zelfreflectie - actieplan samenwerken uitwerken - toepassingen en tips voor de praktijk Module 8 Professionalisering Coaching op de werkvloer -Wat is coaching op de werkvloer -Houding van een coach -Vaardigheden van een coach -Valkuilen bij coaching -Rolwisseling: wat betekent het om een collega te coachen -Observeren -Feedback - het voeren van een coachingsgesprek 5
Opwarmer: De menselijke knoop Vragenlijst invullen en nabespreken Bij de - opdracht: allergieën - opdracht: maak je eigen observatielijst - opdracht: observatielijst oefenen met behulp van een videofragment - feedback oefenen - een plan van aanpak maken praktijkoefening - het voeren van een coachingsgesprek - wat voor coach wil je zijn 6