Vertrek eens zonder thema Els Menu els.menu@cego.be Verloop 1. De kracht van een thema 2. De kracht van vertrek eens zonder thema 3. Praktisch aan de slag zonder thema Gun jezelf een week om te herbronnen, om terug voeling te krijgen met de puls van je klas en van elke individuele kleuter. Geef jezelf en de kleuters ruimte, zuurstof om het leren in de klas te intensifiëren en opnieuw de levenskracht in kinderen en jezelf te ervaren (Ferre Laevers, 2013) Els Menu - www.cego.be 1
De beginsituatie Initiatief van de begeleider Schools Bewarend Open framework Kindgericht Initiatief van de kinderen De balans maken (1) Door te werken met een thema + + + Els Menu - www.cego.be 2
De kracht van een thema Je gaat niet onvoorbereid naar de klas, het is een houvast Je haalt er als leerkracht heel wat inspiratie uit voor activiteiten Je kan kinderen helemaal onderdompelen in een nieuwe wereld, met nieuwe uitdagingen, nieuwe kansen, nieuwe ervaringen, Je kan je aanbod koppelen aan leerplandoelen, ontwikkelingsdoelen en de leerlijnen bewaken => Met andere woorden: je bent in orde MAAR OOK: je kan je eigen passie doorgeven MAAR de balans maken (deel 2) Door te werken met een thema - - - Els Menu - www.cego.be 3
Als we aan het touwtje trekken AANPAK KEN OP MAAT KIND Hoog welbevinden Hoge betrokkenheid Els Menu - www.cego.be 4
Vertrek eens zonder thema = Kindgericht werken Dus we leren onze kinderen kennen TALENTEN AANPAK op MAAT WAT HEEFT DIT KIND NODIG? Echt tijd maken voor wat je kleuters nodig hebben DOELGERICHT VANUIT HET KIND Els Menu - www.cego.be 5
Dit vraagt om meespelen! Dit vraagt om observeren! Voilà, zo simpel is het allemaal! ( ( Els Menu - www.cego.be 6
X Wat zie ik in de praktijk? AANPAK TIJD KEN OP MAAT PRODUCT PROCES KIND Om mee te spelen Om te observeren Om in relatie te gaan Om elkaar te leren kennen Werken zonder thema? = TIJD MAKEN VOOR Observatie van de kinderen om interesses, noden, talenten, te ontdekken Meespelen, een relatie opbouwen Het verrijken van je hoeken vanuit observatie van spel, maar ook scanning van betrokkenheid in de hoeken Een aanbod dat voldoet aan behoefte en ontwikkelingsniveau Welbevinden, sociaal-emotionele problemen, kinderen met een zorgvraag Gesprekjes met kinderen en gewoon genieten Een thema echt te laten groeien vanuit de kinderen door de ruimte die je geeft bij jezelf en bij de kinderen Els Menu - www.cego.be 7
Maar vooral hoge betrokkenheid uitlokken AANPAK PROCES EFFECT BETROKKENHEID WELBEVINDEN Competenties / Prestaties Gave emotionele ontwikkeling Zelfsturing Exploratiedrang Verbondenheid Dus Els Menu - www.cego.be 8
Wat heeft Joppe nodig? AANPAK PROCES EFFECT Een rijke leeromgeving Ruimte voor initiatief Een positief klasklimaat Leerkrachtstijl BETROKKENHEID WELBEVINDEN Competenties / Prestaties Gave emotionele ontwikkeling Zelfsturing Exploratiedrang Verbondenheid Wat is de voorwaarde? BASIS MILIEU ZELF STURING HANDEN VRIJ TIJD KEN OP MAAT KIND Els Menu - www.cego.be 9
Deze meisjes kiezen voor een hoek met heel wat mogelijkheden Kleuters kunnen in de hoek spelen op hun EIGEN NIVEAU Els Menu - www.cego.be 10
Wat is een basismilieu? (1) AANPAK Basismilieu Aanbod van activiteiten/ lessen Rijke leeromgeving Wat is een basismilieu? (2) Bij het inrichten van een basismilieu (in augustus) stellen we onszelf een aantal belangrijke vragen: Ziet mijn klas er uitnodigend uit? Is de klas overzichtelijk ingericht? Kunnen kleuters zelfstandig aan de slag? Zijn de meubels vlot verplaatsbaar? Kunnen kleuters zich terugtrekken in een rustig hoekje? Is het aanbod afgestemd op leeftijd en ontwikkelingsniveau? Zijn mijn hoeken afgestemd op de diversiteit in leefwerelden en interesses? Bevatten mijn hoeken een optimale hoeveelheid aan materiaal? Heb ik voldoende voorkeur gegeven aan echt materiaal? Benut ik ook beschikbare ruimte buiten mijn klas? Els Menu - www.cego.be 11
Maar vooral Bieden mijn hoeken veel ontwikkelingskansen? Denk even aan jouw zandtafel: Hoe is deze hoek vandaag verrijkt? Welk spel wil je er uitlokken? Observeren? Welke ontwikkeling heb je voor ogen? => Doe deze oefening bij al je hoeken! Els Menu - www.cego.be 12
Doelgerichte hoekenfiches DOELGERICHT VANUIT HET BASISMILIEU Groei doorheen de kleuterschool (3- en) 4- jarigen TECHNIEKEN UITBOUWEN Jongste kleuters EXPERIMENTEREN WISSELEN Oudste kleuters CREATIVITEIT IK HEB EEN PLAN Els Menu - www.cego.be 13
Welke hoeken zijn belangrijk Denkeiland Taaleiland Muziekeiland Sameneiland Beeldeiland Fijneiland Wereldeiland Beweegeiland Wil- en durfeiland Waar haal je inspiratie? Schrijf telkens op: wanneer je ergens geen tijd voor had Uit je kind/leerlingvolgsysteem Je interventies op klasniveau Werken aan welbevinden / betrokkenheid/ competenties Uit je doelen Uit plannen van de kinderen Uit je observatie Els Menu - www.cego.be 14
Een goed evenwicht tussen Zonder thema / Interesses van kleuters Een thema Een open project DOELGERICHT VANUIT HET BASISMILIEU DOELGERICHT VANUIT HET AANBOD DOELGERICHT VANUIT HET KIND Wanneer? Begin van het schooljaar Na of voor een vakantie Tussen twee thema s door Zoveel mogelijk Els Menu - www.cego.be 15
Zonder thema werkt als een gezondheidskuur: Het is niet minder werken, maar anders werken Het raakt de kern: jezelf. Door onder andere de voldoening die je ervaart wanneer je echt een essentiële betekenis krijgt in de ontwikkeling van je kleuters. Je leert terug genieten van elk moment Een afsluiterke Els Menu - www.cego.be 16
En nu.. Bedankt Els Menu Vormingsmedewerker en Onderwijskundige aan het Centrum Ervaringsgericht Onderwijs Hoofdredactie Kleuters&ik Auteur van Vertrek eens zonder thema Auteur van Een rijke leeromgeving 0475 856579 els.menu@kuleuven.be Vind ons leuk op Facebook: CEGO Ervaringsgericht kleuteronderwijs Vertrek eens zonder thema Els Menu - www.cego.be 17