Management van risico s in de zorgprocessen

Management van risico s in de zorgprocessen Pol Vanhee Stafmedewerker patiëntenzorg Brussel, 31 maart 2015 1 Management van risico s in de zorgprocessen

2 Management van risico s in de zorgprocessen Management van risico s in de zorgprocessen

3 Management van risico s in de zorgprocessen Management van risico s in de zorgprocessen

Management van risico s in de zorgprocessen Klinisch veiligheidsmanagement Psychiatrisch Enkele klemtonen 4 Management van risico s in de zorgprocessen

Context 5 Management van risico s in de zorgprocessen

Meest voorkomende psychiatrische risico s Suïcidaliteit Zelfverwonding Agressie Soms gerelateerd aan verwardheid, weglopen, middelenmisbruik,... 6 Management van risico s in de zorgprocessen

Managen risico s beheersen bewaken beschermen actie - reactie toezicht Warme zorg gastvrijheid, presentie, connectie, inleving, afstemming veiligheid biedende zorg control and restraint 7 Management van risico s in de zorgprocessen

Waarom deze evolutie? - Ethische en maatschappelijke overwegingen - Wetenschappelijke overwegingen : evidence, nieuwe inzichten 8 Management van risico s in de zorgprocessen

Naar een eenheidsmodel voor de risico s Waar halen we de mosterd? engagementsmodel Persoons- en belevingsgerichte basishouding Herstelgerichte en therapeutische relatie 9 Management van risico s in de zorgprocessen

Kerngedachten uit de achterliggende visie Humane benadering Autonomie versterkend terug keuzes kunnen maken Herwinnen van controle en rust Responsabiliseren van de patiënt Kans op trauma minimaliseren Contact versterken contact houden contact herstellen Informeren Dialoog Healing environment 10 Management van risico s in de zorgprocessen

11 Management van risico s in de zorgprocessen Het crisisontwikkelingsmodel

Positive risk taking - Maximaal beroep op de verantwoordelijkheid van de patiënt - Maximaal inzetten op de therapeutische band - Maximaal preventief werken gericht op groei en ontwikkeling 12 Management van risico s in de zorgprocessen

13 Management van risico s in de zorgprocessen

Risico assessment Eerste inventarisatie risico- en beschermende factoren (klinisch, instrumenten,...) Herhaling op belangrijke momenten Objectiveren (o.a. van het acute) Bepalen van de fase in het crisisontwikkelingsmodel / afstemmen van de interventies 14 Management van risico s in de zorgprocessen

Preventieve en de-escalerende communicatie Werken met signaleringsplannen en het uitwerken van alternatieve strategieën (fase 0-1 -2) 15 Management van risico s in de zorgprocessen

16 Management van risico s in de zorgprocessen

17 Management van risico s in de zorgprocessen

Aanpak en interventies bij crisis (fase 3) 18 Management van risico s in de zorgprocessen

Aanpak en interventies bij crisis De-escalerende communicatie vanuit respect en transparantie, met emotionele afstemming Fysieke holding 10 minuten indien volgende criteria aanwezig: Direct gevaar zichzelf/anderen, kan niet op korte termijn afgewend worden Geen (verbaal/non-verbaal) contact mogelijk om afspraken te maken Gevaarsituatie kan niet afgewend worden met alternatieven Afzondering, na holding, indien volgende criteria aanwezig Direct gevaar zichzelf/anderen, kan niet op korte termijn afgewend worden Geen (verbaal/non-verbaal) contact mogelijk om afspraken te maken Gevaarsituatie kan niet afgewend worden met alternatieven Fixatie : te vermijden Na contact met psychiater (wachtdienst) en directie (wachtdienst) 19 Management van risico s in de zorgprocessen

Nazorg (fase 4) Na afzondering : Debriefing met patiënt Met vragenlijst Door medewerkers van een andere afdeling Mogelijkheid tot spreken van de ombudspersoon 20 Management van risico s in de zorgprocessen

21 Management van risico s in de zorgprocessen IMPLEMENTATIE

Implementatie Klinisch leiderschap 22 Management van risico s in de zorgprocessen

Beleidsnota s en besprekingen Beleidsnota Klinisch veiligheidsmanagement (visie, strategie en beleid, processen) Suïcidaliteit en suïcide : richtlijnen Gedragscode afzondering (Nota toezicht) Raad van bestuur, directiecomité, medische staf, afdelingshoofden, stuurgroepen van de afdelingen, referentieverpleegkundigen 23 Management van risico s in de zorgprocessen

Architecturale aanpassingen Van 5 afzonderingskamers voor 197 A/T/K bedden naar : - Comfortroom(s) Open nabijheid veiligheid - meestal bij suïcidaal gedrag fase 1, 2-1 herstelkamer Open contact herstellen afreageren meestal bij agressie fase 2-3 - 1 afzonderingskamer zonder bed, met communicatiewand Gesloten kort veiligheid - 1 afzonderingskamer, met bed en mogelijkheid tot fixatie Gesloten kort veiligheid Te gebruiken in communicatie en volgens de fasen van het crisisontwikkelingsmodel 24 Management van risico s in de zorgprocessen

25 Management van risico s in de zorgprocessen Comfortroom

26 Management van risico s in de zorgprocessen Comfortroom

27 Management van risico s in de zorgprocessen Comfortroom

28 Management van risico s in de zorgprocessen Herstelkamer

29 Management van risico s in de zorgprocessen Afzonderingskamer

30 Management van risico s in de zorgprocessen Afzonderingskamer Communicatiewand

31 Management van risico s in de zorgprocessen Afzonderingskamer Communicatiewand

32 Management van risico s in de zorgprocessen Afzonderingskamer

Opleidingen en vormingen - Sensibilisering : - Film : Fixatievrij ziekenhuis : the movie - Seminarie veiligheidsmanagement - Quiz - Interventietechnieken bij agressie (+ film) - Werken met signaleringsplannen - Gedragscode afzonderingen -... 33 Management van risico s in de zorgprocessen

Aanpassingen patiëntendossier Integratie in dagelijkse observaties + teamvergaderingen http://mijndossier.sjp.be 34 Management van risico s in de zorgprocessen

Aanpassingen meldsysteem incidenten 35 Management van risico s in de zorgprocessen

36 Management van risico s in de zorgprocessen Registratie dwangmaatregelen

37 Management van risico s in de zorgprocessen Registratie dwangmaatregelen

38 Management van risico s in de zorgprocessen Registratie dwangmaatregelen

Klinisch leiderschap Noodzakelijke voorwaarde voor deze cultuuromslag - Directeur patiëntenzorg - Afdelingshoofden - Verpleegkundig specialist - Psychiaters 39 Management van risico s in de zorgprocessen

TOT SLOT % afgezonderde patiënten A/T 2010 9,81 33,74 2011 9,08 31,28 2012 7,23 31 2013 6,03 19 2014 2,98 8,23 % afgezonderde patiënten K 40 Management van risico s in de zorgprocessen

Dank voor jullie aandacht 41 Management van risico s in de zorgprocessen