Inhoud Technisch lezen in beeld (plus) Toetsprocedure Technisch Lezen Technisch lezen (Leestechniek/Leestempo) AVI DMT Screeningsinstrumenten (nieuw) Beginnende geletterdheid Dyslexie Taal voor Kleuters Marleen van der Lubbe 15 januari 2010 AVI: Tijd voor vernieuwing teksten AVI-toetskaarten verouderd normering toe aan herijking tijdsinvestering individuele afname groot betere maten beschikbaar voor bepalen van de moeilijkheidsgraad van boeken Verandering niveaubepaling boeken Andere, volledig geautomatiseerde formule als basis waarin wordt gekeken naar: percentage hoogfrequente woorden gemiddeld aantal letters per woord CLIB als extra: moeilijkheidsgraad voor begrijpend lezen. Naast bovenstaande gekeken naar: 'type-token'-ratio van de tekst percentage zinnen in de tekst De nieuwe AVI-niveaus Nieuwe toetsprocedure Geen één-op-één relatie met oude AVI-niveaus Naamgeving is veranderd: AVI-Start, AVI-M3, AVI-E3 AVI-E7, AVI-Plus AVI-niveau leerling bepalen: via nieuwe toetsen Technisch lezen via nieuwe AVI-toetskaarten via oude pakket Leestechniek en Leestempo (zie Addendum bij oude handleiding) 1
Technisch lezen Leestechniek Vernieuwing van Leestempo/Leestechniek Volgt ontwikkeling technische leesvaardigheid op: individueel niveau groepsniveau schoolniveau Opgavenvorm Leestechniek medio groep 3 en eind groep 3; Opgavenvorm Leestempo eind groep 3, medio groep 4 en eind groep 4 Afleiders: technisch leesfouten zwakke lezers Vaardigheidsscore omzetten in AVI-niveau Toetsen voor M3 en E3 Drie modules: Start, Vervolg 1 en Vervolg 2 Stil lezen Afbeelding met vijf woorden ernaast Eén grondwoord, vier afleiders De leerling zet een kruisje voor het juiste woord Leerlingen krijgen maximale leestijd Leestechniek: voorbeeld Leestempo naam ram kraam raam maar Groep 3 t/m 8: 09/10: t/m groep 5 Stil lezen Lange tekst (1000-1300 woorden) met daarin opdrachten (100-130) De leerling kiest telkens het juiste woord uit drie woorden en onderstreept dit woord Beperkte leestijd (gr. 3: 6 min, gr. 4: 8 min) Naast reguliere boekje twee extra boekjes per afnamemoment Leestempo: voorbeeld Rapportage Technisch lezen Bas en Kim Maandag Bas sliep en droomde. De wekker liep af. Maar Naar Waar Bas hoorde het niet. 1 Kim werd wel wakker. Ze keet keel keek naar Bas. 2 Ik laat hem maar slapen, dacht ze. Kim stonk stond stort op en ging aan het werk. 3 Ze maakte bood brood boord klaar. 4 (Alternatief) leerlingrapport (Alternatief) groepsrapport Analyseformulier Leestechniek Inhoudelijke interpretatie via AVI 2
Leerlingrapport Groepsrapport Analyseformulier Leestechniek Inhoudelijke interpretatie AVI- en CLIB-niveau van leerling geeft aan hoeveel technische en begrijpend leesvaardigheid de leerling heeft AVI en CLIB van tekst geeft aan hoeveel technische en begrijpend leesvaardigheid nodig is Samengenomen: leerlingen kunnen boeken selecteren die op hun niveau zijn afgestemd. Boekenlegger DMT en AVI Plezier in lezen staat voorop Nieuwe papieren toetsen voor groep 3 t/m 8 Opvolger DMT en oude AVI (KPC) Individuele afname (hardop lezen) Geeft diagnostische informatie Nadere analyse technische leesvaardigheid: voor zwakke leerlingen, leerlingen die onvoldoende vooruitgaan leerlingen over wie twijfels bestaan Desgewenst als signaleringsinstrument voor alle leerlingen, maar tijdsintensief 3
AVI 11 leeskaarten: AVI-M3, AVI-E3, AVI-M4, AVI-E4, AVI-M5, AVI-E5, AVI-M6, AVI-E6, AVI-M7, AVI-E7, AVI-Plus. Elke kaart in twee versies (A en B) Inhoudelijk en qua normeringsgegevens helemaal vernieuwd Vaardigheidsscore omzetten in AVI-niveau Afnameschema AVI: individuele analyse Beheerst AVI-niveau volgens de toetsen Technisch lezen: AVI-Start AVI-M3 AVI-E3 AVI-M4 AVI-E4 AVI-M5 AVI-E5 AVI-M6 AVI-E6 AVI-M7 AVI-E7 AVI-Plus Starten met kaart: AVI-M3 AVI-E3 AVI-M4 AVI-E4 AVI-M5 AVI-E5 AVI-M6 AVI-E6 AVI-M7 AVI-E7 AVI-Plus Verdere analyse is niet zinvol Afnameschema AVI: alle leerlingen Voorbeeld scoring Afnamemoment Maand Versie Starten met kaart: medio groep 3 jan/feb A AVI-M3 eind groep 3 mei/juni B één niveau hoger dan beheersingsniv. medio groep 3 medio groep 4 jan/feb A één niveau hoger dan beheersingsniv. eind groep 3 eind groep 4 mei/juni B één niveau hoger dan beheersingsniv. medio groep 4 medio groep 5 jan/feb A één niveau hoger dan beheersingsniv. eind groep 4 eind groep 5 mei/juni B één niveau hoger dan beheersingsniv. medio groep 5 medio groep 6 jan/feb A één niveau hoger dan beheersingsniv. eind groep 5 eind groep 6 mei/juni B één niveau hoger dan beheersingsniv. medio groep 6 medio groep 7 jan/feb A één niveau hoger dan beheersingsniv. eind groep 6 eind groep 7 mei/juni B één niveau hoger dan beheersingsniv. medio groep 7 medio groep 8 jan/feb A één niveau hoger dan beheersingsniv. eind groep 7 BEHEERSING INSTRUCTIE FRUSTRATIE Leestijd Aantal fouten Leestijd Leestijd Toetskaart max. maximaal maximaal meer dan AVI-M3 A 1'59" 5 2'22" 2'22" AVI-E3 A 1'48" 7 2'19" 2'19" AVI-M4 A 1'33" 6 1'57" 1'57" AVI-E4 A 2'16" 12 2'48" 2'48" AVI-M5 A 2'03" 15 2'27" 2'27" AVI-E5 A 1'48" 10 2'08" 2'08" etc. Rapportage AVI Verzameloverzicht Verzameloverzicht voor individuele analyse => analyse van het leesgedrag: blijft achter op vlotheid of nauwkeurigheid? Alternatief leerlingrapport met individuele ontwikkelingslijn Groepsrapport met AVI-niveaus en vermelding H (leerling behoort tot hoogst scorende 25%), M (middenmoot) L (leerling behoort tot laagst scorende 25%) 4
DMT Afnameschema DMT Drie leeskaarten kaart 1: klankzuivere woorden (km, mk, mkm) kaart 2: eenlettergrepige woorden kaart 3: twee- of meerlettergrepige woorden Drie parallelversies van elke kaart Inhoudelijk niet aangepast, wel nieuwe normeringsgegevens Afnamemoment Maand Kaart(en) medio groep 3 januari / februari 1A en 2A eind groep 3 mei / juni 1B, 2B en 3B medio groep 4 januari / februari 1C, 2C en 3C eind groep 4 mei / juni 1A, 2A en 3A medio groep 5 januari / februari 3B (+2B + 1B) eind groep 5 mei / juni 3C (+2C + 1C) medio groep 6 januari / februari 3A (+2A + 1A) eind groep 6 mei / juni 3B (+2B + 1B) medio groep 7 januari / februari 3C (+2C + 1C) eind groep 7 mei / juni 3A (+2A + 1A) medio groep 8 januari / februari 3B (+2B + 1B) Rapportage DMT (Alternatief) leerlingrapport (Alternatief) groepsrapport Analyse van het leesgedrag: vlotheid of nauwkeurigheid? nadere analyse via: Grafementoets Toets voor Auditieve Synthese (opgenomen in map DMT en AVI) Screeningsinstrument Beginnende geletterdheid Doel Vroegtijdig opsporen van leerlingen met een risico op leesproblemen Inhoud Fonologisch bewustzijn en letterkennis Doelgroep Groep 2 en 3: Alle leerlingen: B2, E2, B3 Zwakke groep: M3, E3 Inhoud Fonologisch bewustzijn Rijm, identificatie beginfoneem, synthese, deletie Digitaal Adaptief B2, E2, B3, M3, E3 Receptieve letterkennis: 34 grafemen Digitaal B2, E2, B3 Productieve letterkennis: 34 grafemen Papier M3, E3 Afnameschema Moment Wie? Toetsen B2 iedereen Fonologisch bewustzijn Receptieve letterkennis E2 iedereen Fonologisch bewustzijn Receptieve letterkennis B3 iedereen Fonologisch bewustzijn Receptieve letterkennis M3 zwak Fonologisch bewustzijn Productieve letterkennis E3 zwak Fonologisch bewustzijn Productieve letterkennis 5
Fonologisch bewustzijn Toetsafname Demonstratie toetsen Toetsafname Rapportage Demonstratie toetsen Leerlingprofiel Grafiek Tabel Inhoud Gevolgde route fonologisch bewustzijn en letterkennis Advies interventie Tekst gebaseerd op behaalde scores op de 2 toetsen Rapportage Screeningsinstrument Dyslexie Doel Opsporen van leerlingen die mogelijk dyslectisch zijn (geen diagnose dyslexie) Inhoud Spelling en technisch lezen Doelgroep Zwakke tot zeer zwakke ll groep 4 t/m 8 6
Inhoud Technisch lezen. 8 woordleeskaarten (papier): klankzuiver met MKM structuur (bijv. mus, hok en neus) klankzuiver met (M)MKM(M) structuur (bijv. room, hert en klok) klankzuiver met (M)(M)MKM(M)(M) structuur (bijv. spons, flits en kunst) klankzuiver met 2 lettergrepen (bijv. matras, parkiet en lantaarn) niet-klankzuiver met 1 lettergreep (bijv. spreeuw, klank en pech) niet-klankzuiver met 2 lettergrepen (bijv. emmer, verkeer en egel) 3 of meer lettergrepen (bijv. burgemeester, verjaardag en sinaasappel) uitheemse woorden (bijv. restaurant, chocola en bureau) Spelling. Digitale, adaptieve toets met: luisterwoorden (bijv. kaas, blik en trompet) regelwoorden (bijv. muggen, zebra en druiven) analogiewoorden (bijv. snelheid en vakantie) weetwoorden (bijv. route, krab en baby) Afnameschema Twee keer per schooljaar afhankelijk van het aantal maanden leesonderwijs: Eerste afname na 13 maanden leesonderwijs (rond eind november groep 4) Elke volgende afname 5 maanden later (tweede afname dus na 18 maanden leesonderwijs rond eind april groep 4, derde afname na 23 maanden rond eind november groep 5 etc.) Afname woordleestoets Afname spelling Toetsafname Rapportage Leerlingrapport Groeianalyse Categorieënanalyse Resultaten op relevante toetsen uit LOVS Beschrijving van gegeven interventies Onderbouwing van vermoeden dyslexie 7
Groeianalyse Categorieënanalyse Onderbouwing vermoeden dyslexie Doorverwijzing naar zorg als: een leerling minimaal 3 van de 4 metingen op/onder percentiel 5 scoort bij woordleestoets een leerling minimaal 3 van de 4 metingen op/onder percentiel 10 scoort bij woordleestoets èn op/onder percentiel 5 scoort bij spelling een leerling uitviel op SBG en vervolgens bij eerste twee afnamen op/onder percentiel 5 scoort bij woordleestoets of op/onder percentiel 10 scoort bij woordleestoets èn op/onder percentiel 5 scoort bij spelling Ontwikkelingen: Taal voor Kleuters Schooljaar 2009/2010 Toetspakket groep 1 en 2 Schooljaar 2010/2011 Digitale toetsen groep 1 en 2 Inhoud Taal voor Kleuters Voorbeeld TvK Groep 1 Woordenschat Kritisch luisteren Woordenschat Groep 2 Woordenschat Kritisch luisteren Klank & Rijm Eerste- laatste woord Auditieve synthese Schriftoriëntatie (leerkracht:) Waar zie je oprapen? Zet een streep onder oprapen. 8
Voorbeeld TvK Kritisch luisteren kort verhaal Voorbeeld TvK Schriftoriëntatie. (leerkracht:) Karim en Papa zijn buiten. Ze voetballen op het grasveld. Karim staat in het doel en Papa schopt de bal naar hem. Zet een streep onder dat plaatje. (leerkracht:) Hier zie je een woord. Zet een streep onder de laatste letter Rapportage TvK (Alternatief) leerlingrapport (Alternatief) groepsrapport Categorieënanalyse 9