Insights Energiebranche
Naar aanleiding van de nucleaire ramp in Fukushima heeft de Duitse politiek besloten vaart te zetten achter het afbouwen van kernenergie. Een transitie naar duurzame energie is in volle gang. Het aandeel van renewables (wind-, zonne- en waterkracht energie) zal drastisch dienen te stijgen, maar dat zal niet voldoende zijn. Experts zijn ervan overtuigd dat de grootste bijdrage zal moeten komen van een reductie van de CO 2 -emissie door enerzijds een hogere energie-effiency en anderzijds een vermindering van het energieverbruik. De prognose is dat de komende 20 jaar olie en aardgas het grootste aandeel zullen houden in het primaire energieverbruik, dat van rond 475 miljoen ton zal teruglopen naar ca. 415 miljoen ton SKE (steenkoolequivalent) in 2030. Aardgas zal relatief meer voor elektriciteitsopwekking worden ingezet, terwijl de rol van biogas groeit door bijmenging, vooral bij warmte-krachtkoppeling. Doelstelling van de Duitse regering voor 2020 is dat het aandeel duurzame energie 35% van het totaal energieverbruik zal bedragen. De Duitse politiek stimuleert het gebruik van groene bronnen door middel van stimuleringsmaatregelen ondergebracht in het Erneuerbare Energien Gesetz (EEG). Trends & ontwikkelingen Voor wat betreft de trends en ontwikkelingen op het gebied van hernieuwbare energie, zijn wind, water, afval / biogrondstof en zon de belangrijkste grondstoffen voor duurzame energie (zie figuur). Onderstaande alinea s gaan in op de ontwikkelingen per grondstof. Wind Water Afval / biogrondstof Zon Levering grondstoffen Levering proces & technologie R&D Dienstverlening Toelevering Warmte Brandstof Elektriciteit Duurzame energie
Windenergie Het bereik van windmolens is in de afgelopen 30 jaar enorm toegenomen. De huidige windmolens kunnen, zelfs in het binnenland, 14 miljoen kwh windenergie per jaar opwekken. Sinds 2009 verzamelt het Fraunhofer Instituut voor windenergie en energiesysteemtechniek de voortgang op het gebied van Windenergie. Hierbij wordt specifiek gekeken naar de ontwikkelingen van het rotorblad en de maritieme structuren. Investeringen in zogenaamde Hochseewindparks lonen, vandaar dat er ook meer vraag is naar betrouwbare en sterke installaties die bestand zijn tegen orkaankrachten en zoute zeelucht. Daarnaast is er ook veel interesse voor de kleinere windparken, waarbij buurtgemeenschappen samen besluiten tot het opzetten van een duurzame, decentrale windenergievoorziening. Waterkracht Waterkracht is een van de oudste hernieuwbare energiebronnen. Ook waterkracht behoort tot de duurzame energiebronnen die opgenomen zijn in het EEG. In Duitsland wordt voor slechts 5% van de energievoorziening gebruik gemaakt van waterkracht (in Zwitserland is ligt dit percentage op 60%). De Duitse vereniging voor waterkrachtinstallaties erkent dat dit percentage nog flink kan stijgen. Temeer omdat er voornamelijk in de zuidelijke deelstaten veel natuurlijke mogelijkheden aanwezig zijn om waterkracht op te wekken. De Duitse overheid zet in op het intensiveren van het gebruik van waterkracht. Dit betekent dat huidige installaties worden gemoderniseerd en nieuwe installaties moeten worden gebouwd. Biogas De markt voor opwaardering van biogas naar biomethaan groeit in Duitsland met het in werking treden van het hernieuwde EEG per januari 2012 nog meer. Door zowel bestaande alsook nieuw te bouwen installaties met opwaarderingsinstallaties te voorzien, kan de beoogde toevoeging van zuiver biogas (=methaan) in het aardgasnetwerk met grote stappen gerealiseerd worden. Met name voor de exploitanten van kleinere (tot 250 KW) en grote (vanaf 750 KW) biogasinstallaties is de vergoeding, die door het EEG geboden wordt, erg aantrekkelijk.
Zonne-energie In 2012 heeft Duitsland een record aantal MW aan zonne-energie geproduceerd. Uit een proef bleek dat meer dan 50% van de energiebehoefte middels zonne-energie kon worden aangeleverd. Zonne-energie is nog steeds een gewild product, mede doordat de Duitse overheid het gebruik van zonnepanelen beloont met subsidies aan de gebruikers. Afgelopen maanden hebben politieke discussies plaatsgevonden over het korten van deze zonne subsidies. Uitkomst hiervan was slechts een kleine subsidie aanpassing in het EEG. Goed nieuws voor de producten van zonnepanelen. Wel is er toenemende concurrentie uit China, dat goedkope zonnepanelen produceert. Ook ontstaan er Duits-Chinese samenwerkingsverbanden. Voor alle bovenstaande grondstoffen voor de levering van duurzame energie zijn investeringen in het grid nodig. De Duitse overheid heeft de ambitie om per 2050 80% hernieuwbare energie te gebruiken. Hiervoor is een radicale vernieuwing van het grid noodzakelijk. Om dit te realiseren is het van belang dat alle stakeholders een actieve bijdrage hieraan leveren. Daarnaast is brede maatschappelijke acceptatie nodig om de noodzakelijke uitbreiding van elektriciteitsnetwerken tot stand te brengen. Kansen Bovenstaande ontwikkelingen bieden interessante kansen voor een groot aantal toeleverende industrieën. Dat geldt zeker ook voor buitenlandse partijen en daarmee ook voor de BV Nederland. Daarbij kan gedacht worden aan ontwerp in combinatie met ontwikkeling, productie en toepassing van (technische) oplossingen voor doelmatiger energieverbruik, rendabeler energiewinning, vervanging van conventionele systemen, inzet van nieuwe materialen of combinaties daarvan, plus de ontwikkeling van allerlei producten die de energiebehoefte terugdringen. Dat geldt des te sterker indien daarmee een bijdrage wordt geleverd aan milieudoelstellingen of hergebruik van reststoffen of afvalstromen. Uitzondering hierop is de productie en verkoop van zonne-panelen, de Duitse markt is verzadigd voor wat betreft aanbieders. Wel is er ruimte voor nieuwe technologieën en energie innovaties. Dit laatste geldt voor alle van bovenstaand beschreven grondstoffen. Ook goed om te weten is hoe de levering van zowel technologie als procesmatige toepassingen in op het gebied van duurzame energie loopt. In Duitsland worden veelal project- of ingenieursbureaus door de toekomstige exploitanten in de arm genomen om het gehele project van het begin tot uiteindelijk de turnkey oplevering van de installatie te begeleiden. Dit soort partijen verzorgen onder andere ook de aanbesteding van de te bouwen installaties. Deze aanbestedingen worden openbaar uitgeschreven. Uiteindelijk beslist de exploitant en niet de uitschrijvende partij, aan wie de opdracht gegund wordt. De Duitse exploitanten vinden niet alleen de daadwerkelijke investeringskosten interessant. De total cost of ownership, dat wil zeggen exploitatiekosten gecombineerd met de investeringskosten en ook de aangeboden technologie en daaruit voortvloeiende prestatie, maken dat een exploitant uiteindelijk voor een aanbieder kiest. Nogmaals, voor de Duitse markt is de -innoverende- technologie van groot belang.
Conclusie Om in de toekomst een veilige, milieuvriendelijke en betaalbare elektriciteitsvoorziening en -besparing te kunnen aanbieden, die voldoet aan nationale en Europese doelstellingen, is een grote uitdaging. Hierbij zal hernieuwbare energie een prominente rol spelen. Het eerder genoemde perspectief van grootscheepse conversie in Duitsland is afhankelijk van het tempo en de mate waarin nieuwe technologieën en efficiëntere opslag- en transportsystemen zich zullen ontwikkelen. Een verdieping in de Duitse regels en wetten en de Duitse cultuur is noodzakelijk om succesvol zaken te kunnen doen. Ook als u al zaken doet met Duitsland is het van belang uw kennis up-to-date te houden en u te laten informeren over recente ontwikkelingen. Contact Heeft u vragen of opmerkingen? Ziet u kansen voor uw eigen organisatie in Duitsland? Neem dan contact op voor een vrijblijvend gesprek! info@exportduitsland.nl 030 252 6640